BSYENVIEM CAU THAN CAPTREEM

VCTC SAU NHI M TRÙNG TH I N HÌNH Ễ Ể Đ Ể1 to 14 day s 7 to 10 days 7 to 10 days 7 to 10 days Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Gđ tiểu nhiều Gđ tiểu nhiều Gđ

VIÊM C U TH N C P TR Ầ Ậ Ấ Ẻ

EM

TS.BS HOÀNG TH TH Y YÊN Ị Ủ

BM NHI HY D HU Đ Ế

• Cơơ ch mi n d ch gây ra viêm và t ng sinh mô c u ch mi n d ch gây ra viêm và t ng sinh mô c u ếế ễễ ịị ăă ầầ

th n, d n ậ ẫ đến t n thổ ương màng c b n, t bào gian ơ ả ế

th n, d n ậ ẫ đến t n thổ ương màng c b n, t bào gian ơ ả ế

m ch, ho c n i m c mao m chạ ặ ộ ạ ạ

m ch, ho c n i m c mao m chạ ặ ộ ạ ạ

SINH LÝ B NH Ệ

làm thay đổi IgG IgG k t h p v i kháng th Ph c ế ợ ớ ể ứ

h p mi n d ch IgG / anti-IgG ợ ễ ị đượ c hình thành và sau

ó t p trung c u th n

đ ậ ở ầ ậ , ho t hóa b th và b t ạ ổ ể ắ đầ u quá trình t ng sinh, viêm nhi m, làm t n th ă ễ ổ ươ ng t bào d n ế ẫ

SINH LÝ B NH - MI N D CH Ệ Ễ Ị

SINH LÝ B NH - MI N D CH Ệ Ễ Ị

VCTC sau nhi m liên c u ễ ầ

VCTC sau nhi m liên c u ễ ầ

• C ch bao g m hình thành ph c h p MD t i ch và ơ ế ồ ứ ợ ạ ỗ

ph c h p MD l u hànhứ ợ ư

• Enzym Neuraminidase đượ c ti t ra do LCK làm bi n ế ế

i IgG n i sinh và hình thành t kháng nguyên

SINH LÝ B NH - MI N D CH Ệ Ễ Ị

VCTC sau nhi m liên c u ễ ầ

NGUYÊN NHÂN

Nhi m trùng ễ

• Nguyên nhân nhi m trùng ph bi n nh t c a VCTC là ễ ổ ế ấ ủ

Liên c u beta tan máu nhóm A Hai type thầ ường th y:ấ

- Type huy t thanh 12: ế gây nhi m trùng hô h p trên, x y ễ ấ ả

ra ch y u trong nh ng tháng mùa ôngủ ế ữ đ

- Type huy t thanh 49: ế gây nhi m trùng da, thễ ường th y ấ

vào mùa hè và mùa thu

• Viêm c u th n c p g p kho ng 5-10% ngầ ậ ấ ặ ở ả ười có viêm

h ng và 25% ngọ ười có nhi m trùng da do liên c u.ễ ầ

• Viêm c u th n c p c ng có th do nhi m trùng các vi ầ ậ ấ ũ ể ễ

khu n khác, virus, ký sinh trùng ho c n mẩ ặ ấ …

NGUYÊN NHÂN

• B nh th n có th gây ra V CTC: ệ ậ ể

- Viêm c u th n màng (MPGN): do t ng sinh các t bào ầ ậ ă ế

gian m ch, h u qu c a s l ng ạ ậ ả ủ ự ắ đọng b th ổ ể

- B nh Berger (B nh th n IgA): s l ng ệ ệ ậ ự ắ đọng và khu ch ế

tán c a IgA và IgG gian m ch.ủ ở ạ

- Viêm c u th n t ng sinh gian m ch.ầ ậ ă ạ

- Viêm c u th n ti n tri n nhanh ầ ậ ế ể

• Nguy ên nhân khác:

- H i ch ng Guillain-Barréộ ứ

- Xạ trị u Wilms

- Vaccine (DPT)

- B nh huy t thanhệ ế

D CH T Ị Ễ

• Th gi i ế ớ b nhệ Berger là nguyên nhân phổ bi n nh t ế ấ

c a ủ VCTC

• T l m c c a ỷ ệ ắ ủ VCTC sau nhi m LCễ gi m cácả ở nước

phát tri n, nh ng hay g p ể ư ặ nhi u ề ở các n c ang phát tri nướ đ ể

• S khác nhau v mùa, v trí a lý thự ề ị đị ường liên quan đến VCTC sau viêm h ng cho liên c u h n là nhi m trùng da ọ ầ ơ ễ

• VCTC sau nhi m trùng ễ thường th y tr emấ ở ẻ t 5-15 ừ

LÂM SÀNG

• Ti n s : ề ử

Xác nh các b nh h th ng đị ệ ệ ố ho c nhi m trùng ặ ễ h ng/ da ọ g n ây ầ đ

M t s y u t có th gây b nh : ộ ố ế ố ể ệ đ au kh p, viêm gan, ớ đ du l ch, i ị

thay van, tiêm truy n ề …

• Giai o n b nh: đ ạ ủ ệ

Th i gian b nh có th khác nhau ờ ủ ệ ể : -2 tu n sau viêm h ng ầ ọ

và 2- 4 tu n sau viêm da ầ

• Giai o n kh i phát : đ ạ ở độ t ng t ộ

- Phù: kho ng 85% b nh nhi, có th phù nh (ch m t) ả ệ ể ẹ ỉ ở ặ đế n

n ng, ặ t ươ ng đươ ng v i ớ h i ch ng th n h ộ ứ ậ ư

- Đ ái máu đạ i th ho c vi th : ể ặ ể Ti u máu i th g p trong ể đạ ể ặ

30% b nh nhi, n ệ ướ c ti u có màu ể đỏ th m, ẫ màu gi ng coca ố , vàng m.

ái máu i th

Đ đạ ể Tại cầu thận Ngoài cầu thận

Màu s c n ắ ướ ể c ti u Màu trà đậ m, màu

coca cola, màu đỏ

VCTC SAU NHI M TRÙNG TH I N HÌNH Ễ Ể Đ Ể

1 to 14 day s 7 to 10 days 7 to 10 days 7 to 10 days

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Gđ tiểu nhiều Gđ tiểu nhiều Gđ hồi phụ sớm

 1-2 tuần sau khi bị viêm họng hoặc dài hơn sau khi bị nhiễm trùng da, thì xuất hiện những triệu chứng của VCTC thường gặp như phù và đái máu

 Nếu những dấu hiệu trên xuất hiện trước 1 tuần thì cần gián biệt nguyên nhân do virút

 Nếu những dấu hiệu trên xuất hiện đồng thời viêm họng thì cần gián biệt bệnh thận IgA

VCTC SAU NHI M TRÙNG - TH I N HÌNH Ễ Ể Đ Ể

1- 14 ngày 7 - 10 ng ày 7- 10 ng ày 7 - 10 ng ày

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Gđ tiểu nhiều Gđ tiểu nhiều Gđ hồi phụ sớm



Dấu hiệu của sự ứ muối - nước ( phù, tăng huyết áp )

 Rối loạn chức năng thận ( thiểu-vô niệu, tăng ure máu )

Tiên liệu : Bệnh não cao áp

Suy tim ứ dịch Suy thận cấp

VCTC SAU NHI M TRÙNG - TH I N Ễ Ể Đ Ể

HÌNH

1- 14 ngày 7 - 10 ng ày 7 - 10 ng ày 7 - 10 ng ày

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Gđ tiểu nhiều Gđ tiểu nhiều Gđ hồi phụ sớm

 Tự nhiên đi tiểu nhiều

 Cải thiện dần dần

 Đái máu đại thể bắt đầu mất

VCTC SAU NHI M TRÙNG - TH I N Ễ Ể Đ Ể

HÌNH

1 - 14 ngày 7 - 10 ng ày 7 - 10 ng ày 7 - 10 ng ày

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu

Giai đoạn ủ bệnh Gđ thiểu niệu Gđ tiểu nhiều Gđ tiểu nhiều Gđ hồi phục sớm

Cho thấy cải thiện tốt dần

• Protein ni u: ệ d ng tính trong VCTC ươ

• Protein ni u tr ng lệ ọ ượng phân t cao (IgG) và ử

protein tr ng lọ ượng phân t th p (alpha-1-ử ấ

microglobulin), có th giúp d oán k t qu lâm ể ự đ ế ả

sàng và có th giúp hể ướng d n i u trẫ đ ề ị

• Protein ni u 24 gi và ệ ờ độ thanh th i creatinin giúp ả

ánh giá m c suy th n và protein ni u chính

xác h nơ

XÉT NGHI M T BÀO NI U Ệ Ế Ệ XÉT NGHI M T BÀO NI U Ệ Ế Ệ

HC bi n d ng trong t n ế ạ ổ

HC bi n d ng trong t n ế ạ ổ

th ươ ng c u th n ầ ậ

th ươ ng c u th n ầ ậ

HC trong t n th ổ ươ ng ngoài

HC trong t n th ổ ươ ng ngoài

c u th n ầ ậ

c u th n ầ ậ

Tr h ng c u ụ ồ ầ

Xét nghi m Streptozyme ệ

• Antistreptolysin O titer (ASO) t ng trong 60-80% ă

b nh nhân.ệ ASO k t h p v i streptozyme làm kh ng ế ợ ớ ẳ

Siêu âm TIM: b nh nhân có ti ng th i ho c c y máu ệ ế ổ ặ ấ

dương tính để ạ ừ lo i tr viêm n i tâm m c ho c tràn ộ ạ ặ

d ch màng ngoài timị

SINH THI T TH N Ế Ậ

Ch ỉ đị nh sinh thi t th n: ế ậ

B nh nhân có ti n s nhân ho c gia ình b b nh ệ ề ử ặ đ ị ệ

th nậ

B nh nhân có bi u hi n b nh không i n hìnhệ ể ệ ệ đ ể như:

N ng ồ độ rotein ni u p ệ cao, protein ni u (+) trên 6 ệ

CH N OÁN Ẩ Đ

• Lâm sàng: có h i ch ng th n viêm (phù, ái ít, ộ ứ ậ đ

t ng huy t áp, ái máu) sau khi b viêm h ng ho c ă ế đ ị ọ ặ

nhi m trùng da là b ên pháp phát h ên s m.ể ị ị ớ

• C n lâm sàng ậ có ASLO t ng và b th gi m ă ổ ể ả

• Ch n oán xác ẩ đ đị d a vào sinh thi t th n có nh ự ế ậ

t ng sinh t bào trong mao m ch c u th n, tuy ă ế ạ ầ ậ

nhiên sinh thi t tr em ch ế ở ẻ ỉ đặt ra trong trường

h p ợ đặc bi tệ

CÁC TH LÂM SÀNG Ể

1 Th theo nguy ên nhân ể

•VCTC sau nhi m LCK: VCTC sau nhi m LCK: ễễ

•Có th có trCó th có trểể ườường h p không rõ nguyên nhânng h p không rõ nguyên nhânợợ

4 Th suy th n hay th thi u - v ô ni u ể ậ ể ể ệ

e d a s s ng do suy th n c p, vô ni u kéo dài

Chi m kho ng 11,27 %ế ả

5 Th t ng huy t áp ể ă ế

Chi m kho ng 7,2%.ế ả

Huy t áp t ng gây nh ng tri u ch ng và bi n ch ng ế ă ữ ệ ứ ế ứ

nh suy tim, phù ph i c p,phù náo c p gây co gi t ư ổ ấ ấ ậ

6 Th ái máu ể đ

N i b t là ái máu ổ ậ đ đạ ểi th kéo dài nhi u tu n Chi m ề ầ ế

10,4%

CH N OÁN PHÂN BI T Ẩ Đ Ệ

Ch n oán phân bi t d a vào ẩ đ ệ ự m c ứ độ ổ ể ệ b th , b nh

h th ng hay b nh th n kèm theo.ệ ố ệ ậ

- B th gi m + b nh h th ng ổ ể ả ệ ệ ố : lupus ban , viêm đỏ

n i tâm m c bán c p nhi m khu n, cryoglobulinemia.ộ ạ ấ ễ ẩ

- B th gi m + b nh th n: ổ ể ả ệ ậ APSGN, VCT t ng sinh ă

màng

- B th bình th ổ ể ườ ng + b nh h th ng: ệ ệ ố Scholein Henoch, viêm mao m ch Wegenerạ

- B th bình th ổ ể ườ ng + b nh th n: ệ ậ b nh th n IgA, ệ ậ

VCT ti n tri n nhanh.ế ể

• Theo dõi lúc m i h i ph c trong vòng 7 ngàyớ ồ ụ

• Nghi ng nh ng b nh khác h n là VCTC sau nhi m LCK ờ ữ ệ ơ ễ

n u có nh ng ch s caoế ữ ỉ ố

Kháng sinh Li u Li u ề ề Th i gian Th i gian ờ ờ

Penicillin V, K ≤ ≤ 27kg: 250mg chia 2 ho c 327kg: 250mg chia 2 ho c 3ặ ặ

Cefdinir 7mg/kg chia 2, t i a 600mg 7mg/kg chia 2, t i a 600mg ố đ ố đ 5 ngày

Clindamycin 20mg/kg chia 3, t i a 1.8g 20mg/kg chia 3, t i a 1.8g ố đ ố đ 10 ngày Azithromycin 12mg/kg, t i a 500mg, 1 l n 12mg/kg, t i a 500mg, 1 l n ố đ ố đ ầ ầ 5 ngày

Clarithromycin 15mg/kg/ngày chia 2, t i a 15mg/kg/ngày chia 2, t i a ố đ ố đ

250mg/li u ề

10 ngày

+ N u không hi u qu , hydralazine ho c ế ệ ả ặ nifedipine.

c ch men chuy n (captopril, enalapril) có hi u qu trong

VCTC SAU NHI M LIÊN C U I N Ễ Ầ Đ Ể

• T t: ố đố i v i VCTC sau nhi m liên c u ớ ễ ầ

• Khác nhau tùy theo các nguyên nhân gây viêm c u th n tr em ầ ậ ở ẻ

• Bi n ch ng c a VCTC: suy th n c p, t ng ế ứ ủ ậ ấ ă

kali máu, t ng huy t áp, quá t i (suy tim ă ế ả

sung huy t, phù ph i, t ng huy t áp) và suy ế ổ ă ế

th n m n ậ ạ

• Theo dõi: m ch, huy t áp, cân n ng, n ạ ế ặ ướ c

ti u, bilan n ể ướ c ít nh t 1 l n/ngày ấ ầ