Văn hóa việt nam thời tiền sử

SƠ LƯỢC THỜI TIỀN SỬ- Thời kỳ chưa có chữ viết và nhà nước - Con người lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam - Công cụ lao động được chế tác bằng đá... - Mở đầu cho giai đoạn văn hóa thời

VĂN HÓA VIỆT NAM ĐẠI CƯƠNG

Giảng Viên: Thạc sĩ Nguyễn Chí Ngàn

S

VĂN HÓA VIỆT NAM THỜI TIỀN SỬ

THỜI GIAN &

KHÔNG GIAN

ĐẶC ĐIỂM CHUNG

SƠ LƯỢC THỜI TIỀN SỬ

- Thời kỳ chưa có chữ viết và nhà nước

- Con người lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam

- Công cụ lao động được chế tác bằng đá

I THỜI GIAN VÀ KHÔNG GIAN

• 2 KHÔNG GIAN

• Khu vực Đông Nam Á.

• Núi Đọ ( Thanh Hóa )

II MỘT SỐ NỀN VĂN HÓA

TIÊU BIỂU

• Văn hóa Núi Đọ

• Văn hóa Sơn Vi

• Văn hóa Hòa Bình

• Văn hóa Bắc Sơn

• Văn hóa Phùng Nguyên

• Văn hóa Đồng Đậu

• Văn hóa Gò Mun

VĂN HÓA NÚI ĐỌ

- Nơi đầu tiên phát hiện các di chỉ cho thấy sự sinh sống của con người

- Mở đầu cho giai đoạn văn hóa thời tiền sử của Việt Nam (cũng là mở đầu cho tiến trình văn hóa Việt Nam)

- Thuộc thời kỳ đồ đá cũ

- Công cụ lao động bằng đá thô sơ

HIỆN VẬT TẠI NÚI ĐỌ

VĂN HÓA SƠN VI

- Xã Sơn Vi, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

- 20.000 – 15.000 TCN

- Xuất hiện con người hiện đại (Homo

sapiens)

- Sống theo từng bộ lạc

- Công cụ lao động: đá cuội thô sơ

- Săn bắn và hái lượm

VĂN HÓA HÒA BÌNH

- Tiêu biểu cho văn hóa thời đại đá mới (thuộc thời đại đồ đá cũ chuyển sang đá mới )

- Dụng cụ bằng đá cuội được ghè đẽo một mặt hoặc lưỡi

- Kỹ thuật nung xuất hiện, những di tích đồ gốm thô sơ

- Đồ trang sức bằng vỏ ốc

DI CHỈ MUỘN

- Được tìm thấy ở Bắc Sơn, Lạng Sơn

- Dụng cụ bằng đá được chế tác với kỹ thuật cao hơn

- Kỹ thuật làm gốm tiến bộ

- Đồ trang sức bằng đất nung có dùi lỗ và xâu

thành chuỗi

VĂN HÓA BẮC SƠN

- Thuộc đời đại đồ đá mới ( có niên đại sau văn hóa Hòa Bình )

- Không gian: Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hòa

Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An,…

- Sống trong hang động, núi đá gần sông suối

- Sống bằng săn bắn, hái lượm

- Bắt đầu canh tác nông nghiệp sơ khai

- Công cụ lao động: đá đẽo hoặc mài, tre, gỗ

- Biết làm đồ gốm, thích đồ trang sức

Bàn chày và võ nhuyễn

Đồ trang sức bằng đá

VĂN HÓA PHÙNG NGUYÊN

- Xã Kinh Kệ, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

- Thuộc sơ kỳ thời đại đồ đồng, cuối thời đại đá mới

- Không gian: Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Hà Tây, Hải Phòng và một nơi quanh lưu vực sông Hồng

- Công cụ bằng đá phổ biến

- Chế tạo đồ gốm có hoa văn

Hoa văn trên gốm

VĂN HÓA ĐỒNG ĐẬU

- Thuộc văn hóa thời kỳ đồ đồng ở Việt Nam

- Cách ngày nay khoảng 3000 năm

- Sống ngoài trời trên các gò đồi trung du Bắc Bộ

- Nông nghiệp trồng lúa nước và các cây hoa

màu

- Các dấu tích luyện kim như xỉ đồng, cách

mảnh khuôn đúc (bằng đá) cho thấy nghề đuc đồng đã có và phát triển ở thời kỳ này

VĂN HÓA GÒ MUN

- Thời gian: 1000 – năm 700 TCN

- Công cụ và vũ khí đồng thau chiếm 50%

- Trồng núi nước, chăn nuôi, săn bắt và đánh cá

Phùng Nguyên - Đồng Đậu - Gò Mun:

3 giai đoạn lớn của thời đại đồng thau trong đó

cư dân nông nghiệp Việt cổ, người Phùng Nguyên, người Đồng Đậu, người Gò Mun ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ, bắc Trung Bộ, đã từng bước chế ngự thiên nhiên, làm ruộng lúa, phát huy được tính ưu việt của nền kinh tế nông nghiệp, bước vào chế độ dòng cha, làm chủ vùng tam giác châu sông Hồng, mở đường cho một giai đoạn văn hoá rực rở, đỉnh cao thời đại dựng nước: giai đoạn Đông Sơn

III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHUNG VĂN HÓA

MÔI TRƯỜNG SỐNG

• Khu vực đồi núi thấp, ven các dòng sông lớn

• Sự mở rộng về môi trường sống theo thời gian

• Sự hình thành một số vùng đồng bằng mới,

đồng bằng ven sông, ven biển

CÔNG CỤ LAO ĐỘNG

• Công cụ bằng đá là chủ yếu, trong đó công cụ sản xuất chiếm đa số

• Ngoài ra còn có đồ trang sức bằng đá, dụng cụ đựng lương thực dự trữ

• Xuất hiện công cụ lao động bằng đồng thau

KINH TẾ

• Sinh sống chủ yếu bằng săn bắn, hái lượm

• Đánh bắt cá, xuất hiện sớm và lâu đời nhất

• Thời kỳ đồ đá mới : trồng trọt và chăn nuôi

• Xuất hiện ngành nông nghiệp trồng lúa nước

TÍN NGƯỠNG – NGHỆ THUẬT

• Đánh dấu sự hình thành các loại hình tín

ngưỡng, nghệ thuật sơ khai

• Tín ngưỡng phổ biến liên quan đến người chết: chôn theo người chết một số công cụ lao động

• Nghệ thuật còn sơ khai: hình vẽ trên các hang đông, vách núi; hoa văn trang trí trên đồ gốm

XÃ HỘI

• Hình thức thị tộc, tổ chức xã hội nhóm

• Hôn nhân: quần hôn

• Người phụ nữ được đề cao

THÀNH TỰU

- Dần dần chuyển đổi từ săn bắt, hái lượm sang trồng trọt, chăn nuôi

( nông nghiệp lúa nước)

- Trang phục : vỏ cây, dệt vải.

- Biết tìm những điều quý trong thiên nhiên

- Phát hiện được những di cốt của người cổ : Homo Evectus (người đứng thẳng) và Homo Sapien

( người tinh khôn ).

- Hiện nay : Homo Evectus được phát hiện tại hang Thâm Khuyên ( 9 răng ) và Thâm Hai ( 1 răng).

Cảm ơn thầy cô và các bạn

đã chú ý lắng nghe