TRAI SÔNG

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG I... Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm nh thế nào?. Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm nh thế nào?. Trả lời: Để mở vỏ trai

NGÀNH THÊN MỀM

TIÊT 19: TRAI SÔNG

GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HIÊN

TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

TRƯỜNG THCS HƯNG ĐẠO

NĂM HỌC: 2010-2011

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

- Gồm hai mảnh gắn với nhau

nhờ bản lề ở phía l ng

+ Gồm 3 lớp

- Ngoài: Lớp sừng

- Giữa: Lớp đá vôi

- Trong: Lớp xà cừ óng ánh

Vòng tăng tr ởng Vỏ

Đầu

Vỏ

Bản lề Vỏ

Đỉnh Vỏ

1

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

1 Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm nh thế nào? Trai chết thì mở vỏ, tại sao?

Các nhóm thảo luận các câu hỏi d

ới đây.

2 Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc

điểm cấu tạo của trai phù hợp cách tự vệ

đó?

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

1 Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm nh thế nào? Trai chết thì

mở vỏ, tại sao?

Trả lời: Để mở vỏ trai quan sát bên trong

phải luồn l ỡi dao vào qua khe vỏ cắt cơ khép vỏ tr ớc và cơ khép vỏ sau ở trai Cơ khép vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra

Điều ấy chứng tỏ sự mở ra là do tính tự

động của trai (do dây chằng bản lề trai

có tính đàn hồi cao) Chính vì thế khi trai chết, vỏ th ờng mở ra.

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

Trả lời: - Trai tự vệ bằng cách co chân

khép vỏ Nhờ vỏ cứng rắn và hai cơ khép

vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể tách

vỏ ra để ăn phần mềm của chúng.

2 Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm cấu tạo của trai phù hợp cách tự vệ đó?

Cơ thể trai có cấu tạo nh thế nào ?

-Có 2 mảnh vỏ đá vôi che chở bên

ngoài

- Có 3 lớp:

+ Lớp ngoài: áo trai tạo thành

khoang áo, có ống hút và ống

thoát n ớc

+ Lớp giữa: Tấm mang

+ Lớp trong: Thân trai

- Đầu trai tiêu giảm

- Chân rìu

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

Quan sát hình, giải thích cơ chế giúp trai di chuyển đ ợc trong bùn theo chiều mũi tên ?

- Trai thò chân và v ơn dài trong bùn về h ớng muốn

đi tới để mở đ ờng, sau đó trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do n ớc phụt ra

ở rãnh phía sau, làm trai tiến về phía tr ớc

-Chân trai hình l ỡi rìu thò ra thụt

vào kết hợp đóng mở vỏ trai -> di

chuyển

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh D ỡNG

Thảo luận và trả lời các câu hỏi d ới đây

1 N ớc qua ống hút vào khoang áo đem gì

đến cho miệng và mang trai?

2 Trai lấy mồi ( th ờng là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh ) và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ n

ớc hút vào, vậy đó là kiểu dinh d ỡng gì ( chủ

động hay thụ động ) ?

3 Cách dinh d ỡng của trai có ý nghĩa nh thế nào với môi tr ờng n ớc?

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh D ỡNG

1 N ớc qua ống hút vào khoang áo đem gì đến cho miệng và mang trai?

Trả lời: - Đem thức ăn đến miệng trai và ô xi đến

mang.

Trả lời: - Dinh d ỡng thụ động.

2 Trai lấy mồi ( th ờng là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh ) và ô xi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ

n ớc hút vào, vậy đó là kiểu dinh d ỡng gì ( chủ

động hay thụ động ) ?Trả lời: - Trai dinh d ỡng theo kiểu hút n ớc để lọc

lấy vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh, các động vật nhỏ khác, góp phần lọc sạch môi tr ờng n ớc vì cơ thể trai giống nh những chiếc máy lọc sống.

3 Cách dinh d ỡng của trai có ý nghĩa nh thế nào với môi tr ờng n ớc?

- Thức ăn là động vật nguyên sinh

và vụn hữu cơ

- Ôxi trao đổi qua mang

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

iV Sinh sản

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh D ỡNG

Thảo luận và trả lời các câu hỏi d ới đây.

1 ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang trai mẹ?

2 ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang

da cá?

Trả lời:- Để bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị động vật khác ăn mất Thêm nữa ở đây rất giàu d ỡng khí và thức ăn.

- ở giai đoạn tr ởng thành, trai ít di chuyển Vì thế

ấu trùng có tập tính bám vào mang da cá để di chuyển đến nơi xa Đây là một hình thức thích nghi phát tán nòi giống.

- Trai phân tính

- Trứng phát triển qua giai đoạn

ấu trùng

Trình bày đặc điểm sinh sản của trai sông?

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM

TIấT 19: TRAI SễNG

Ghi nhớ: Trai sông là đại diện của ngành thân

mềm Chúng có lối sống chui rúc trong bùn, di chuyển chậm chạp, có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài Phần đầu cơ thể trai tiêu giảm nh ng nhờ 2 đôi tấm miệng và 2 đôi tấm mang, trai lấy đ

ợc thức ăn và oxi

ngành thân mềm

tiết 20 trai sông

NGÀNH THấN MỀM TIấT 19: TRAI SễNG

Củng cố - Kiểm tra đỏnh giỏ:

Bài 1: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng

Con trai sông có lối sống:

a Nổi trên mặt n ớc nh động vật nguyên sinh

b Sống ở đáy ao, hồ, ẩn nửa mình trong bùn cát

c Sống ở biển

Bài 2: Sử dụng đoạn câu d ới đây trả lời cho câu 1,2

Cơ thể trai có vỏ cứng bằng chất (A) gồm có (B) mảnh

1/ (A)là:

a: Đá vôi b: Kitin c: Cuticun d: Dịch nhờn 2/ (B) là:

a: 1 b: 2 c: 3 d: 4

Bài 3 : Điểm giống nhau giữa giun đất và trai sông là:

a: Cơ thể đối xứng hai bên

b: Đều sống trong môi tr ờng n ớc

c: Đều sống trong đất ẩm

d: Đều sử dụng thực vật làm thức ăn

NGÀNH THÊN MỀM TIÊT 19: TRAI SÔNG Hướng dẫn học bài ở nhà:

- Học bài ,trả lời câu hỏi1,2,3 SGK

- Đọc mục Em có biết

- Nghiên cứu trước bài: Một số thân mềm khác

NGÀNH THÊN MỀM TIÊT 19: TRAI SÔNG