Đặc điểm của bài kiểm tra trắc nghiệm là phạm vi bao quát kiến thức rộng, cĩ khi chỉ những “chú ý”, “lưu ý”, “nhận xét” nhỏ lại giúp ích cho bạn rất nhiều khi lựa chọn phương án trả lời.
Trang 1MỘT SỐ THỦ THUẬT KHI LÀM BÀI TRẮC NGHIỆM VẬT LÍ
Chiêu thứ 1 Khi trong 4 phương án trả lời, cĩ 2 phương án là phủ định của nhau, thì câu trả lời đúng chắc chắn phải là một trong hai
phương án này
Ví dụ: Khi vật dao động điều hoà đi từ vị trí biên về vị trí cân bằng:
A Vận tốc của vật tăng B Lực hồi phục giảm
C Gia tốc của vật giảm D Gia tốc của vật không đổi
Chọn đáp án SAI.
Rõ ràng với trường hợp câu hỏi này, ta khơng cần quan tâm đến hai phương án A và B, vì C và D khơng thể cùng đúng hoặc cùng sai được Nếu vào thi mà gặp câu hỏi như thế này thì coi như bạn may mắn, vì bạn đã được trợ giúp 50 - 50 rồi !
Chiêu thứ 2 Khi 4 đáp số nêu ra của đại lượng cần tìm cĩ tới 3, 4 đơn vị khác nhau thì hãy khoan tính tốn đã, cĩ thể người ta muốn
kiểm tra kiến thức về thứ nguyên (đơn vị của đại lượng vật lí) đấy
Ví dụ: Một con lắc lò xo gồm vật nặng có khối lượng 100g dao động với tần số 5Hz và với biên độ 5cm thì sẽ có cơ năng là:
A 25W B 0,025J C 0,25kg.m/s D 2,5J.s
Với bài tốn này, sau một loạt tính tốn, bạn sẽ thu được đáp số là 0,025J Tuy nhiên, chỉ cần nhanh trí một chút thì việc chọn đáp số 0,025J phải là hiển nhiên, khơng cần làm tốn
Chiêu thứ 3 Đừng vội vàng “tơ vịng trịn” khi con số bạn tính được trùng khớp với con số của một phương án trả lời nào đấy Mỗi
đại lượng vật lí cịn cần cĩ đơn vị đo phù hợp nữa
Ví dụ: Đặt vào hai đầu đoạn mạch RLC với R = 100 một hiệu điện thế xoay chiều có giá trị hiệu dụng 200V Điện năng cực
đại mà đoạn mạch tiêu thụ trong 2,5 giây là:
A 400 J; B 400 W; C 1000 W; D 1 kJ
Giải bài tốn này, bạn thu được con số 1000 Nhưng đáp án đúng lại là 1 cơ Hãy cẩn thận với những bài tốn dạng này, “giang hồ hiểm ác” bạn nhé
Chiêu thứ 4 Phải cân nhắc các con số thu được từ bài tốn cĩ phù hợp với những kiến thức đã biết khơng Chẳng hạn tìm bước sĩng
của ánh sáng khả kiến thì giá trị phải trong khoảng 0,400 đến 0,760 m Hay tính giá trị lực ma sát trượt thì hãy nhớ là lực ma sát trượt luơn vào khoảng trên dưới chục phần trăm của áp lực Trong ví dụ sau, hai con số 0,5 N và 6,48 N rõ ràng là khơng thể chấp nhận được
Một ơ tơ cĩ khối lượng 2 tấn đang chuyển động với vận tốc 36 km/h thì tắt máy, sau khi đi được đoạn đường 200m thì dừng hẳn Lực ma sát trung bình tác dụng lên ơ tơ trong quá trình này cĩ độ lớn
A 500 N; B 0,5 N; C 6,48 N; D 6480 N
Bao giờ cũng vậy, trong 4 phương án trả lời, với một chút tinh ý và ĩc phán đốn nhanh, trên cơ sở kiến thức đã học, bạn luơn luơn cĩ thể loại trừ ngay 2 phương án khơng hợp lí
Chiêu thứ 5 Luơn luơn cẩn thận với những từ phủ định trong câu hỏi, cả trong phần đề dẫn lẫn trong các phương án trả lời Khơng
phải người ra đề thi nào cũng “nhân từ” mà in đậm, in nghiêng, viết hoa các từ phủ định cho bạn đâu Hãy đánh dấu các từ phủ định
để nhắc nhở bản thân khơng phạm sai lầm
Ví dụ: Tần số dao động của con lắc lò xo khơng phụ thuộc vào
A Độ cứng của lò xo B Khối lượng của vật nặng
C Cách kích thích ban đầu D Các câu trên đều đúng
Hãy nhớ là mỗi kì thi cĩ khơng ít sĩ tử “trận vong” chỉ vì những chữ “khơng” chết người như trên đây !
Chiêu thứ 6 Tương tự, bạn phải cảnh giác với những câu hỏi yêu cầu nhận định phát biểu là đúng hay sai Làm ơn đọc cho hết câu hỏi Thực tế cĩ bạn chẳng đọc hết câu đã vội trả lời rồi
Trang 2Ví dụ: Chọn câu phát biểu ĐÚNG
A Khi đưa đồng hồ quả lắc lên cao thì đồng hồ chạy nhanh hơn
B Khi nhiệt độ giảm thì đồng hồ quả lắc chạy chậm hơn
C Chu kì dao động của con lắc lò xo phụ thuộc gia tốc trọng trường
D Chu kì dao động của con lắc lò xo không phụ thuộc nhiệt độ
Cho như câu này là nhân đạo lắm ! Sĩ tử cĩ thể chết “bất đắc kì tử” vì những câu “thịng” phía sau như câu sau đây, mà khơng hiểu sao, cĩ nhiều bạn khơng thèm đọc đến khi làm bài !
Khi một vật dao động điều hoà thì:
A động lượng của vật biến thiên;
B thế năng của vật biến thiên;
C động năng của vật biến thiên;
D cơ năng của vật biến thiên
Chọn đáp án SAI.
Chiêu thứ 7 Đặc điểm của bài kiểm tra trắc nghiệm là phạm vi bao quát kiến thức rộng, cĩ khi chỉ những “chú ý”, “lưu ý”, “nhận xét” nhỏ lại giúp ích cho bạn rất nhiều khi lựa chọn phương án trả lời Nắm chắc kiến thức và tự tin với kiến thức mà mình cĩ, khơng
để bị nhiễu vì những dữ kiện cho khơng cần thiết
Ví dụ: Cho đoạn mạch xoay chiều RLC trong đó R = 80, cuộn dây có điện trở thuần r = 30, có độ tự cảm L =
2
H và tụ
điện có điện dung C thay đổi được Đặt vào hai đầu đoạn mạch một hiệu điện thế xoay chiều u = 220 2sin(100t -
6
) (V) Điều chỉnh điện dung của tụ điện để cường độ dòng điện trong mạch đạt giá trị cực đại khi đó công suất tiêu thụ trân mạch là:
Ở đây ta không cần quan tâm đến giá trị của độ tự cảm L, điện dung C của tụ điện, tần số góc hay pha ban đầu của hiệu điện thế, những giá trị này đưa vào chỉ để gây nhiễu, điều quan trọng là ta phải biết tính giá trị của cường độ dòng điện cực đại và công suất tiêu thụ trên mạch khi đó
Trên đây là một số thủ thuật làm bài kiểm tra trắc nghiệm vật lí Hi vọng là mấy “chiêu thức” đơn sơ này cĩ thể giúp ích cho bạn phần nào khi bước vào phịng thi Tuy nhiên, cĩ một điều tơi muốn nhấn mạnh với bạn rằng: Cho dù hình thức kiểm tra, đánh giá cĩ thay đổi như thế nào đi nữa thì học cho chắc và bình tĩnh, tự tin khi làm bài vẫn là hai yếu tố then chốt quyết định cho sự thành cơng của bạn Chúc may mắn
15 ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI LÀM BÀI THI TRẮC NGHIỆM
Tơ, bơi xĩa khơng đúng cách, bỏ làm những câu khơng tìm ra phương án Đĩ là những lỗi thí sinh (TS) thường gặp khi làm bài thi trắc nghiệm Điều đáng quan tâm là tỉ lệ các sai sĩt trên khá cao, khiến điểm số bài thi bị đánh thấp một cách oan uổng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục Bộ GD-ĐT vừa ban hành tài liệu hướng dẫn thi trắc nghiệm Theo đĩ, khi làm bài thi trắc nghiệm, TS cần lưu ý:
1 Ngồi những vật dụng được mang vào phịng thi như quy định trong quy chế thi, để làm bài trắc nghiệm, TS cần mang theo bút chì đen (loại mềm: 2B, 6B), dụng cụ gọt bút chì, tẩy chì, bút mực hoặc bút bi (mực khác màu đỏ) Nên mang theo đồng hồ để theo dõi giờ làm bài
2 Ngay sau khi nhận được phiếu trả lời trắc nghiệm, TS dùng bút mực hoặc bút bi điền đầy đủ bằng chữ vào các mục để trống từ số 1 đến số 8; ghi số báo danh với đầy đủ các chữ số kể cả những số 0 ở đầu số báo danh (nếu cĩ) vào các ơ vuơng nhỏ trên đầu các cột của khung số báo danh (mục 9) Sau đĩ, chỉ dùng bút chì, lần lượt theo từng cột tơ kín ơ cĩ chữ số tương ứng với chữ số ở đầu cột Lưu ý chưa ghi mã đề thi (mục 10)
3 Khi nhận được đề thi, TS ghi tên và số báo danh của mình vào đề thi Phải kiểm tra để bảo đảm rằng tất cả các trang của
đề thi đều ghi cùng một mã đề thi (ở cuối trang) Đề thi cĩ mã số riêng TS xem mã đề thi (in trên đầu đề thi) và dùng bút mực hoặc bút bi ghi ngay 3 chữ số của mã đề thi vào 3 ơ vuơng nhỏ ở đầu các cột của khung chữ nhật (mục số 10 trên
Trang 3phiếu trả lời trắc nghiệm); sau đó chỉ dùng bút chì lần lượt theo từng cột tô kín ô có chữ số tương ứng với chữ số ở đầu mỗi cột
4 Khi trả lời từng câu trắc nghiệm, TS chỉ dùng bút chì tô kín ô tương ứng với chữ cái A hoặc B, C, D trong phiếu trả lời trắc nghiệm Chẳng hạn, TS đang làm câu 5, chọn C là phương án đúng thì TS tô đen ô có chữ C trên dòng có số 5 của phiếu trả lời trắc nghiệm
5 Làm đến câu trắc nghiệm nào TS dùng bút chì tô ngay ô trả lời trên phiếu trả lời trắc nghiệm, ứng với câu trắc nghiệm
đó Tránh làm toàn bộ các câu của đề thi trên giấy nháp hoặc trên đề thi rồi mới tô vào phiếu trả lời trắc nghiệm, vì dễ bị thiếu thời gian
6 Chỉ tô các ô bằng bút chì Trong trường hợp tô nhầm hoặc muốn thay đổi câu trả lời, TS dùng tẩy xóa thật sạch chì ở ô
cũ, rồi tô ô khác mà mình mới lựa chọn
7 Tránh việc tô 2 ô trở lên cho một câu trắc nghiệm (vì câu trắc nghiệm chỉ có một phương án trả lời)
8 Không nên dừng lại quá lâu trước một câu trắc nghiệm nào đó; nếu không làm được câu này TS nên tạm thời bỏ qua để làm câu khác; cuối giờ có thể quay trở lại làm câu trắc nghiệm đã bỏ qua, nếu còn thời gian
9 Chỉ có phiếu trả lời trắc nghiệm mới được coi là bài làm của TS Bài làm phải có 2 chữ ký của 2 giám thị
10 Trên phiếu trả lời trắc nghiệm chỉ được viết một thứ mực không phải là mực đỏ và tô chì đen ở ô trả lời; không được
tô bất cứ ô nào trên phiếu trả lời trắc nghiệm bằng bút mực, bút bi Khi tô các ô bằng bút chì, phải tô đậm và lấp kín diện tích cả ô; không gạch chéo hoặc chỉ đánh dấu vào ô được chọn
11 TS tuyệt đối không được viết gì thêm hoặc để lại dấu hiệu riêng trên phiếu trả lời trắc nghiệm Bài có dấu riêng sẽ bị coi là phạm quy và không được chấm điểm
12 TS cần lưu ý là đề thi cho chương trình phân ban có phần chung cho cả 2 ban khoa học tự nhiên và khoa học xã hội và
có phần riêng của từng ban Ở phần riêng, TS chỉ được chọn một trong hai để làm, nếu TS làm cả hai phần là phạm quy (năm ngoái, TS lỡ làm cả hai phần thì chỉ chấm phần đầu)
13 TS làm xong bài phải ngồi tại chỗ, không nộp bài trắc nghiệm trước khi hết giờ làm bài Khi nộp phiếu trả lời trắc nghiệm, TS phải ký tên vào danh sách TS nộp bài
14 TS chỉ được rời khỏi chỗ của mình sau khi giám thị đã kiểm đủ số phiếu trả lời trắc nghiệm của cả phòng thi và cho phép TS ra về
15 TS được đề nghị phúc khảo bài thi trắc nghiệm của mình; để được phúc khảo, TS làm các thủ tục theo quy chế.