Hai kiểu người rất nghiền loại sách selp- help là những người luôn cảm thấy mình có lầm lỗi gì đó, luôn sẵn sàng thử bất cứ điều gì để bản thân tốt hơn, và những người nghĩ cơ bản mình l
Trang 1Nói về sách Self-Help
access_timeNov 12, 2016 personHannibalfolder_open Kiến Thức Tâm Lý Nhận Thức
Ngành kinh doanh sách self- help là ngành công nghiệp trị giá hàng
tỉ đô-la Nó là chủ đề trong nhiều hiệu sách và các phòng hội thảo
Nó được truyền thông bởi các phương tiện thông tin đại chúng nổi tiếng và tận dụng triệt để sự tự ý thức đang phát triển
Ngành kinh doanh sách self- help là ngành công nghiệp trị giá hàng tỉ đô-la
Nó là chủ đề trong nhiều hiệu sách và các phòng hội thảo Nó được truyền thông bởi các phương tiện thông tin đại chúng nổi tiếng và tận dụng triệt để
sự tự ý thức đang phát triển của những thế hệ mới Và mặc dù nó thay đổi cuộc sống của hàng triệu con người, hầu hết là những thay đổi tốt hơn, tôi cho rằng nó vẫn thiếu đi sự đáng tin cậy cần thiết Nhiều người nghĩ nó là một nền công nghiệp giả tạo Người khác lại chế nhạo sự mê tín kì lạ mà chúng lại được mạo nhận là những bài học cuộc sống đầy ý nghĩa Một bộ phận khác đang cố gắng tự lực nhưng luôn để lại những lời cằn nhằn
Trang 2Tâm lí học lâm sàng không có một hồ sơ theo dõi chi tiết thay đổi cá nhân nào, nhưng ít nhất khi bạn đặt mình xuống sofa, bạn biết rằng một chuyên gia giỏi đang giải quyết vấn đề cùng bạn, nói cho bạn biết nên làm gì dựa vào nghiên cứu trên một trăm năm kinh nghiệm
Với khả năng tự lực, chỉ Chúa mới biết được rằng một nửa họ đến từ đâu
Nó phải là một thị trường có định hướng chứ không phải một nền công nghiệp đã được bình duyệt Trách nhiệm thuộc về người đọc sàng lọc tài liệu và quyết định điều gì đáng tin và điều gì không Đó không phải là việc
dễ làm
Dưới đây là năm vấn đề của nền công nghiệp tự chủ ngày nay, và chúng dường như chưa được giải quyết
1 Sách selp- help giúp nhận thức về tính tự ti và sự hổ thẹn.
Hai kiểu người rất nghiền loại sách selp- help là những người luôn cảm thấy mình có lầm lỗi gì đó, luôn sẵn sàng thử bất cứ điều gì để bản thân tốt hơn,
và những người nghĩ cơ bản mình là người tốt, nhưng họ có vài vấn đề, chưa hiểu rõ bản thân và muốn trở thành người hoàn hảo
Tạm gọi những người đó là người “tồi muốn tốt” và người “tốt muốn hoàn hảo” Những người “tồi muốn tốt” thích sách selp-help vì họ tin rằng về cơ bản họ thiếu sót và muốn sửa đổi bản thân mình Những người “tốt muốn hoàn hảo” thì lại vì họ tốt rồi, nhưng họ muốn trở nên hoàn hảo
Nói chung, người “tốt muốn hoàn hảo” thích vậy vì họ muốn đi từ một cuộc sống trung bình đến khá giả rồi biến nó thành cuộc sống độc nhất vô nhị và hoàn hảo qua nhiều năm
Những người “tồi muốn tốt” cải thiện tất cả từng chút một thậm chí sau nhiều năm đầy nỗ lực Trong vài trường hợp, họ có thể trở nên tồi tệ hơn
Vậy tại sao?
Trang 3Người “tồi muốn tốt” liên tục thất bại vì họ có một thế giới quan cơ bản giải thích tất cả mọi việc họ làm để càng làm họ thêm tự ti và thấy thiếu sự tôn trọng, bao gồm cả đọc sách selp-help
Ví dụ, một người “tốt muốn hoàn hảo” đọc một cuốn sách sẽ cảm thấy vui
vẻ và nghĩ rằng: “Òa, thật thú vị, cuốn sách này có hàng tá điều mà mình chưa làm Mình nên thử chúng xem sao.”
Một người “tồi muốn tốt” sẽ đọc cuốn sách tương tự và nói rằng, “ Ồ, nhìn vào cả đống thứ này xem, mình chưa làm bao giờ cả Mình thậm chí là kẻ thất bại thảm hại hơn cả trong suy nghĩ.”
Một sự khác biệt cơ bản nữa là người “tồi muốn tốt” luôn thiếu sự tự chấp nhận mà hầu hết ai cũng có Một người “ tốt muốn hoàn hảo” sẽ nhìn vào một loạt những sự lựa chọn và lỗi lầm tồi tệ của mình trong cuộc sống mà quyết định rằng họ nên có những sự lựa chọn sáng suốt hơn để học cách trở thành một người hoàn thiện Một người “tồi muốn tốt” sẽ cho rằng mọi lựa chọn của họ thật tệ vì họ còn nhiều thiếu sót và cách duy nhất để họ có những lựa chọn tốt hơn là làm đúng hệt như người khác nói
Trớ trêu thay, điều kiện tiên quyết giúp đọc sách selp- help và rất quan trọng là sách selp- help không thể giúp được bạn trừ khi bản chất bạn đã tốt
dù có mắc nhiều lỗi lầm
Hãy khẳng định và tuyên bố đến tận khi bạn chán ngán thì thôi, nhưng người “tồi muốn tốt” sẽ tiếp tục nhận thấy mình thật “tồi” và không bao giờ “ khá” lên được dù họ đang liều lĩnh kiếm tìm nó Vì thế giới quan của họ thiển cận, mọi thứ họ làm sẽ chỉ càng làm nó thêm tồi tệ Tốt nhất, tất cả những gì họ có thể hi vọng là che lấp nó đi hay là triệt tiêu nó
2 Sách selp- help là không tránh khỏi.
Con người nhận thức một cách tỉnh táo vấn đề của họ theo nhiều cách khác biệt và sáng tạo riêng: Tôi không biết khi hôn cô ấy, gia đình và tôi luôn tranh cãi, tôi cảm thấy mệt mỏi và lười biếng mọi lúc; Tôi không thể ngừng
ăn đồ ngọt; chú chó của tôi cũng chán ghét tôi; bạn gái cũ của tôi thiêu rụi
Trang 4nhà tôi.
Họ cảm thấy đó là vấn đề thật sự Nhưng trong hầu hết các trường hợp, ngọn nguồn của vấn đề là sự lo lắng hay rối loạn thần kinh chức năng nặng
nề hoặc cảm giác hổ thẹn, không được tôn trọng
Chúng ta có thể thấy sách selp-help luôn luôn chứng tỏ sự vô ích trong giải quyết sự hổ thẹn Thật không may, nó thường thất bại trong việc giải quyết
sự lo lắng hay rối loạn thần kinh chức năng
Khi một ai đó với nỗi lo lắng quá mức sẽ tìm đến sách selp-help, có hai điều luôn luôn xảy ra hoặc không điều nào giải quyết được vấn đề
1 Họ đơn giản biến chứng rối loạn thần kinh chức năng thành một dạng rối loạn thần kinh nhẹ hơn, tốt cho sức khỏe, giống như nghĩ một người nào đó
từ một kẻ nghiện rượu và không có khả năng làm việc nhưng với điều trị, tập yoga năm giờ mỗi ngày thì vẫn có thể làm việc được
2 Hoặc họ sử dụng sách selp-help như một phương thức không thể tránh khỏi Lời khuyên hẹn hò là một ví dụ cơ bản ở đây Tôi không biết cách để mời người tôi thích đến một cuộc hẹn, nên tôi sẽ đọc bốn cuốn sách về nó
và cảm giác như mình đã làm vậy Đột nhiên đọc sách cảm thấy hữu ích hơn là đi hỏi một người ngoài cuộc
3 Tiếp thị sách selp- help tạo ra những kì vọng không thực tế
Mặc dù trên lí thuyết tôi không tiêu cực với động cơ lợi nhuận trong ngành kinh doanh sách selp- help, nhưng thực tế nó tạo ra nhiều vấn đề
Động cơ lợi nhuận không dựa trên sự tạo ra thay đổi thật sự mà là sự nhận thức về sự thay đổi đó
Nó có thể được sản xuất như một liều thuốc an thần, dạy khách hàng cách triệt tiêu những cảm giác tiêu cực nhất định hoặc tiếp thêm những trạng thái cảm xúc tạm thời Nó xoa dịu người đang lo lắng với những thông tin và thuốc thần kinh với nhiều liệu pháp thư giãn Điều đó tạo ra cảm giác thành
Trang 5công và cải thiện trong một giai đoạn ngắn, nhưng hầu hết đều hết tác dụng trong vòng vài ngày hay vài tuần
Tôi rất tiếc, nhưng bạn không hồi phục hoàn toàn suốt đời mà luôn cảm thấy thiếu thốn hay hổ thẹn trong một vài cuối tuần Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cảm thấy bớt thiếu thốn và hổ thẹn một cuối tuần nào đó và nó sẽ quay trở lại
4 Sách selp-help không được kiểm chứng một cách khoa học
Sau đây là một vài thực nghiệm về sách selp-help được chỉ ra trong các nghiên cứu khoa học để có một vài sự kiểm chứng: thiền định và sự quan tâm, tiếp tục viết nhật kí, ghi lại những điều bạn cảm thấy dễ chịu mỗi ngày, trở nên khoan dung và bài học cho đi
Một vài thực nghiệm mà khoa học may mắn thành công (nó thường phụ thuộc vào tại sao và nó được sử dụng như thế nào): Chương trình ngôn ngữ thần kinh, những lời xác nhận, phép chữa bệnh bằng thôi miên, kết nối với đứa trẻ bên trong tâm hồn bạn
Còn đây lại là một vài sự nhảm nhí: thuật phong thủy, phép gọi hồn ma, bói bài ta- rốt, siêu năng lực, tâm linh học, phép thuật, động vật quyền năng, luật hấp dẫn, bất cứ điều gì siêu nhiên
Thực tế là phần lớn thông tin về sách self-help ngoài kia là liều thuốc an thần tốt nhất hoặc là giấc ngủ tồi tệ nhất
May mắn thay, vào thập kỉ trước, nhiều học giả như Brene Brown và Dan Gilbert đang dần tiến tới kết hợp viết thể loại sách selp-help dựa trên những nghiên cứu khoa học, thay vì các phép tu tử thông thường “ Tôi vừa dọn dẹp phòng riêng của mình và Chúa nói rồi tôi đột nhiên được khai sáng, đây chính là cuốn sách hoàn toàn ngẫu hứng và đầy khờ dại của tôi viết về những điều bạn nên làm hay là không nên làm trong cuộc sống này.”
5 Sách selp-help rất mâu thuẫn
Trang 6Bước đầu tiên và cơ bản nhất để trường thành là thừa nhận bạn đang ổn với chính mình và bạn không cần bất cứ sự giúp đỡ của ai chính là sự mâu thuẫn trong sách self-help Nó là một điều không ai có thể cho bạn mà bạn phải đạt được nó bằng chính bản thân mình
Trớ trêu thay, khi bạn không cần ai giúp hay lấy lời khuyên từ ai để trở thành người tốt hơn thì chính lúc đó lời khuyên của họ mới trở nên hữu ích thực sự với bạn
Vậy theo cách hiểu này thì sách self-help hữu ích nhất với người thực sự không cần nó Nó dành cho những người “ tốt muốn hoàn hảo”, không dành cho người “ tồi muốn tốt”, mặc dù hầu hết trong số họ đã kết nối thành một mạng lưới và tiêu tiền cho nó rất nhiều
Tự cải thiện theo nghĩa đen thì nó là tự nâng cao bản thân chứ không phải thay thế nó Nếu bạn đang định biến bản thân mình thành một người khác thì bạn sẽ không bao giờ thành công vì bạn dường như đang bị cuốn vào một chuyện vô nghĩa, không có cơ sở khoa học và triệt tiêu cảm giác thiếu thốn mà bạn đang đối mặt
Trong những trường hợp khác, sách self- help cho phép con người truyền tải và diễn đạt cảm giác thiếu thốn của mình với người khác hoặc noi
gương cuộc sống hay thành công của những người giỏi hơn Và nó là sự nhận thức về quá trình chứ không phải bản thân quá trình đó
Vậy tất cả chỉ ra điều gì?
Đó chính là bạn phải tìm ra chính bản thân mình Nghe có vẻ đó là điều hiển nhiên nhưng nghiêm túc mà nói, tại sao ai cũng có câu trả lời cho cuộc sống của mình mà bạn thì không?
Bạn có thể cân nhắc những kinh nghiệm hay ý tưởng của họ, nhưng rút cục vấn đề là bạn ứng dụng vào cuộc sống của mình như thế nào
Không điều gì trên kia là dễ dàng cả Nếu không họ đã không tiếp thị cho bạn những cuốn sách đó
Trang 7Hãy cứ hoài nghi Hãy cứ ích kỉ Và hãy cứ nhẫn tâm Đây là cuộc sống của bạn Không một ai có thể hạnh phúc thay bạn Nếu bạn tìm ra chính mình
mà có những điều khác biệt thì, ồ, đó chính là vấn đề của bạn Và không ai
có thể giúp bạn ngoài bạn