đây là bài word chi tiết về môn thủy văn công trình cảng dành cho các bạn trường đại học giao thông vận tải tp.hcm. bài word cho những ai cân để làm bài thuyết trình môn thủy văn công trình cảng. QUY TRÌNH KHAI THÁC CHUNG CỦA CẢNG PHỤC VỤ HÀNG DẦU VÀ CÁC CHẾ PHẨM DẦU MỎ QUY TRÌNH KHAI THÁC DẦU MỎ. CHƯƠNG 5: QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CÁC THIẾT BỊ TRÊN CẢNG Chương 6: Ảnh Hưởng Của Các Yếu Tố Tự Nhiên Đến Quá Trình Làm Việc Của Tàu Khi Đi Lại Trên Luồng Và Khi Neo Đậu Làm Hàng Tại Khu Nước Trước Bến:
Trang 1CHƯƠNG 1: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA CẢNG
● Khái niệm:
- Cảng biển là khu vực bao gồm vùng đất cảng và vùng nước cảng, được xây dựng kết cấu hạ tầng và lắp đặt trang thiết bị cho tàu biển ra, vào hoạt động để bốc dỡ hàng hoá, đón trả hành khách và thực hiện các dịch vụ khác
Cảng Khu Đất Khu Nước
Trang 31/ Cầu Cảng:
1.1/ Khái niệm:
-Cầu cảng là một kết cấu cố định thuộc bến cảng, được sử dụng cho tàu biển neo đậu, tránh trú bão, làm hàng, bốc xếp hàng hóa, đón , trả khách và thực hiện các dịch vụ khác
1.2/ Yêu cầu đối với cầu cảng:
- Đủ diện tích cho thiết bị làm việc hoạt động
- Đảm bảo không bị ngập trong suốt tuổi thọ khai thác
- Đầy đủ trang thiết bị cho công tác làm hàng
- Đảm bảo lưu thông thông suốt
1.3/ Kích thước cầu cảng:
* Chiều dài: L= Lt + d1+d2
Trong đó: Lt : chiều dài tàu lớn nhất
di : khoảng cách dự trữ 2 đầu tàu
* Chiều rộng: B= ∆B1 + ∆B2 + Bct
Trang 4Trong đó: ∆B1, ∆B2 : là khoảng dự trữ trước và sau chân ray cần trục.
Bct : là khoảng cách giữa 2 chân ray cần trục
1.4/ Cầu cảng của một số cảng tiêu biểu:
1.4.1/ Cảng hàng container:
- Cầu cảng container được thiết kế chắc chắn, diện tích lớn, với những thiết bị nâng container đặc biệt như: cầu trục giàn RTG, cầu trục chân đế, cầu trục bánh lốp
1.4.2/ Cảng hàng gỗ:
Trang 5
- Cầu cảng gỗ cung phải lớn và chắc chắn
- Cầu cảng được bố trí gầu ngoạm, băng chuyền, cầu trục….tùy thuộc vào loại hàng khai thác là gỗ dăm hay gỗ thanh
- Cần trục chân đế chủ yếu dùng móc treo để xếp dỡ từ hàng tàu lên bờ và ngược lạiTrong cầu cảng có các thiết bị là:
Hệ thống băng truyền ( gỗ dăm )
Trang 6Gầu ngoạm gỗ thanh
gầu ngoạm 2 má gầu ngoạm nhiều má
1.4.3/ Cầu cảng hàng dầu:
Trang 7Cầu cảng được bố trí một số thiết bị như: hệ thông đường ống, cánh tay dầu,…
− Đối với cảng làm hàng dầu, thì cầu cảng nhỏ và được xây dựng xa bờ Bởi vì dầu
là loại hàng nguy hiểm dễ sinh cháy nổ khi va chạm mạnh Vì vậy, họ thiết kế cầu cảng hàng dầu nhô ra ngoài khỏi khu đất để giảm thiệt hại nhỏ nhất nếu xảy ra cháy nổ
− Cầu cảng được trang bị các bít neo và các đệm va phục vụ cho tàu cập cảng
− Tại cầu cảng được bố trí hệ thống cánh tay dầu để hút dầu khỏi tàu Các cánh tay dầu được nối trực tiếp với một hệ thống đường ống gồm các van riêng biệt
1.4.4/ Cầu cảng hàng rời:
Trang 8- Cầu cảng hàng rời được bố trí các thiết bị như: cần trục, cẩu trục, hệ thống đường ray, gầu ngoạm, băng truyền…
Hệ thông cẩu với những ông hút Hệ thống gầu ngoạm
Trang 9Hệ thống băng chuyền
- hàng bao dùng cần trục và băng chuyền là chủ yếu cần trục được đặt ở phía trước bến để đảm bảo vận chuyển hàng hóa vào kho Đối với xi măng và các loại hàng đóng bao khác thì chỉ nâng bằng cần trục hoặc xe nâng ,tuyệt đối không được dùng móc để móc vào bao
Sự Khác Nhau Giữa Các loại Cầu Cảng trên
Trang 10☞ Với mỗi loại hàng khác nhau thì cầu cảng sẽ có cấu tạo khác nhau phù hợp với mục đích khai thác của chúng.
Cụ thể như sau:
✓ Đối với cầu cảng hàng container cầu cảng phải lớn, chắc chắn, bố trí những cẩu trục lớn… để có thể nâng những kiện container hàng chục tấn
✓ Đối với cầu cảng hàng gỗ:
+ Gỗ thanh thì cầu cảng phải thật chắc chắn, bố trí những cẩu trục lớn, khỏe
+ Gỗ dăm cần phải bố trí những cẩu ngoạm hoặc dây chuyền vận chuyển gỗ dăm riêng
(băng truyền, hệ thống đường sắt….)
Trang 112/ Bãi Chứa hàng:
2.1/ Vị trí:
− Nằm gần tuyến bến => thuận lợi cho việc vận chuyển
2.2/ Chức năng:
− Lưu trữ, bảo quản, tập kết, phân loại hàng hóa
2.3/ Yêu cầu đối với bãi chứa hàng:
− Đủ diện tích để chứa được lượng hàng hóa tính toán
+ Lưu trữ được lượng hàng hóa bốc xếp từ tàu lên+ Hàng hóa lưu trên bãi phải được 1 khoảng thời gian
− Mặt bằng khô ráo, không bị vỡ, lún…
2.4/ Bãi chứa hàng của một số cảng:
2.4.1/ Bãi container:
Trang 12- Yêu cầu bãi: rộng rãi, khô ráo, không vỡ, lún, chắc chắn, đủ không gian chứa hàng….
- Bãi container có:
+ Bãi container chứa hàng
+ Bãi container rỗng
+ container lạnh:
Trang 13- Một số phương tiện vận chuyển container trên bãi:
Cầu trục bánh lốp ở cảng
Trang 14Xe nâng xếp container TEREX
Cẩu giàn có tầm với 17 hàng container, năng lực nâng lên tới 100 tấn
Trang 152.4.2/ Bãi hàng gỗ:
- Nằm liền kề vối cảng là nơi để chứa hàng hóa
- Bởi vì gỗ có tính chất nứt nẻ cong vênh, nếu để ngoài nắng nhiều thì gỗ dễ bốc hơi thì gỗ bị nứt nẻ => Bãi gỗ cần phải có mái che nếu để lâu
- Gỗ xếp trên bãi được để thành từng đống trực tiếp trên mặt bãi, trường hợp cần chống ẩm và thoát nước tốt thì gỗ đặt trên đệm kê
- Mặt bãi có độ dốc để thoát nước cho gỗ
- Bãi rộng, có lối đi
Trang 16- Một số thiết bị phục vụ làm hàng trên bãi như: xe nâng, băng truyền, hệ thông đường sắt, xe tải chở gỗ,…
Trang 172.4.3/ Bãi hàng dầu:
- Dầu không để trực tiếp lên trên bãi ( do tinh chất nguy hiểm, dễ bắt lửa của dầu),
mà lưu trữ thông qua các bể chứa
- Chức năng bãi:
Trang 18▪ Là nơi đặt các bể chứa dầu
▪ Xây dựng hào công nghệ để lắp đặt hệ thống dây cáp, hệ thống đường ống dẫn dầu, đồng thời lắp đặt hệ thống xử lý dầu trước khi chuyển vào bể chứa, và có tác dụng thoát nước khi mưa lớn…
- Yêu cầu đối với bãi:
▪ Bố trí hệ thống bể chứa, hào công nghệ, hệ thống đường giao thông trên bãi hợp lý
▪ Mặt bãi khô ráo, không bi vỡ, lún
● Hệ thống đường ống dẫn dầu trên bãi: là thiết bị vận chuyển dầu đến các hạng mục khác của cảng
+ Nhiều đường ống được nối với nhau bằng rất nhiều van Điều này giúp hạn chế thiệt hại khi xảy ra hỏa hoạn
+ Dọc đường ống có các bơm tăng áp do khi bơm dầu đi xa thì áp suất sẽ bị
giảm
● Bể chứa:
Trang 19
Bể chứa dầu được thiết kế theo hình trụ, được xếp thành hàng trên bãi Dầu sẽ theo đường ống vào các bể chứa Trong các bể chứa dầu có các cánh quạt hoạt động liên tục để dầu không bị đông đặc và thiết bị kiểm soát nhiệt độ áp suất trong bể
a, Chức năng:
▪ Lưu trữ, bảo quản, tập kết dầu và các chế phẩm từ dầu mỏ
b, Yêu cầu đối với các bể chứa dầu:
▪ Đủ diện tích để chứa lượng dầu tính toán
✓ Lưu trữ được các lượng dầu và các chế phẩm từ dầu mỏ từ tàu vào bể chứa
✓ Đủ các thiết bị, phương tiện phục vụ công tác bảo quản dầu
✓ Dầu và các sản phẩm từ dầu được lưu trữ trong bể chứa một khoảng thời gian
✓ Diện tích dự trữ
▪ Bảo quản dầu nghiêm ngặt( vì dầu và các chế phẩm từ dầu mỏ có đặc tính dễ cháy
nổ khi gặp lửa hay va chạm mạnh)
2.4.4/ Bãi chứa hàng rời:
- Vị trí: nằm liền kề với tuyến bến thuận lợi cho quá trình vận chuyển
Trang 20- Chức năng: lưu trữ ,bảo quản, tập kết hàng để chuẩn bị lên tàu
- Yêu cầu : phải có các thiết bị phục vụ trong bãi
+ Bãi chứa than phải là bãi lộ thiên, bãi có nền xi măng rải nhựa, lát đá hoặc nền đất, đảm bảo dễ thoát nước , có độ nghiêng nhất định,bãi phải khô ráo không có nguồn nước đọng
+ Bãi phải có diện tích dự trữ bằng 1/6 diện tích bãi
+ Do nhiệt lượng của than tỏ ra mạnh nên khi đổ than vào bãi phải đổ thành từng đóng nhỏ để tránh gây cháy
● Một số phương tiện phục vụ trên bãi:
Hệ thống băng truyền
Trang 21Gầu ngoạm
Hệ thống phun nước trên bãi hàng than
Trang 22Hệ thống đường ray vận chuyển
Các máy stacker cẩu giống ( hệ thống đầu cuối) như trong bức tranh này xoay qua lại, và chạy dọc theo đường ray, để di chuyển các đống than lên băng tải Những băng tải thường được sử dụng để bốc dỡ tàu lửa và xe hơi Đây là một phương pháp tiêu chuẩn để xử lý vật liệu rời như than đá, sỏi, và quặng
Khác nhau giữa các bãi của cảng
- Tùy thuộc vào từng loại hàng mà trên bãi bố trí những trang thiết bị phuc vụ cho viêc khai thac khac nhau:
+ Cảng hàng container: thì bố trí các cẩu trục, cần trục, xe nâng, xe đầu kéo…+ Cảng hàng gỗ: Bãi hàng gỗ phải khô ráo, bố trí hệ thống băng chuyền ( gỗ dăm),
xe đầu kéo, gầu ngoạm, cẩu trục…
Trang 23+ Cảng hàng dầu: thì bố trí hệ thống đường ống dẫn dầu, hệ thống van, hệ thống chữa cháy, các bể chứa dầu…
+ Cảng hàng rời: bố trí băng chuyền, hệ thống phun nước ( hàng than), gầu ngoạm, hệ thống đầu cuối
3/ kho chứa hàng:
3.1/ Vị trí:
- kho chứa hàng thường nằm ngang hoặc sau bãi chứa hàng
3.2/ Chức năng:
- kho chứa hàng là nơi lưu trữ, bảo quản, tập kết, phân loại hàng hóa
3.3/ Các yêu cầu đối với kho
- Đủ không gian (rộng,cao,dài )để lưu trữ hàng hóa
- Đủ thiết bị, phương tiện phục cụ công tác bảo quản hàng hóa
- Phân loại hàng hóa và sắp xếp hàng hóa một cách khoa học
- Có các phương tiện phù hợp phục vụ công tác đóng bao kiện hàng hóa
3.4/ Kho của một số cảng:
Trang 243.4.1/ Kho cảng container:
- Kho của cảng thường nằm sau (ngang) bãi chứa hàng
- Chức năng của kho : lưu trữ, tập kết, phân loại, bảo quản hàng hóa, rút hàng hóa
ra va đóng hàng hóa vào…
- Riêng đối với hàng container có thêm kho đóng hàng lẻ ( CFS )
Trang 253.4.2/ Kho cảng gỗ:
Trang 26- Chức năng: bảo vệ gỗ ( gỗ dăm khỏi bi ướt, gỗ thanh khỏi bị nứt…) lưu trữ hàng
- Phân loại kho bảo quản:
* Theo phương pháp bảo quản
Trang 27+ Kho kín để bảo quản các loại gỗ xẻ, gỗ quý, gỗ xuất khầu
+ Kho hở (bãi): loại này được dùng để bảo quản các loại hàng có thể để ngoài trời không bị hư hỏng hoặc có giá trị kinh tế thấp
* Theo vị trí của kho với tuyến bến
+ Kho tiền phương (kho trước bến): được bố trí ngay tuyến sát mép bến trong vùng hoạt động của cần trục trước bến với nhiệm vụ lưu giữ hàng hoá ngắn hạn
+Kho hậu phương được bố trí ở ngoài vùng xếp dỡ của tàu, đôi khi trên khoảngcách khá xa, thậm chí ngoài phạm vi của cảng, có nhiệm vụ lưu giữ, tập trung các loại hàng hoá có thời gian lưu trữ lâu dài
Trang 283.4.3/ kho hàng dầu:
- Dầu được chứa trong các bể chứa lớn
3.4.4/ Kho hàng rời:
- Vị trí: nằm cùng hoặc nằm sau bãi chứa
- Chức năng: lưu trữ, bảo quản, tập kết hàng hóa…
- Đối với hàng rời đổ đống ( như cát, ) sẽ được bảo quản ở kho lộ thiên, cò với các mặt hàng khác ( xi măng, gạo, phân bón…) thì phải bảo quản trong kho kín
- Yêu cầu kho:
+ đủ không gian để lưu trữ hàng hóa
+ Đủ các thiết bị phục vụ công tác bảo quản
+ Phân loại hàng hóa và sắp xếp chúng 1 một cách khoa học
+ Đối với xi măng phải xếp lên sàn gỗ cao hơn mặt đất 50cm, nếu nền gạch thì cao hơn 30cm, cách tường ít nhất 0,2m
+ Đảm bảo kho sạch sẽ , không ẩm ướt
Điểm khác nhau giữa các kho
Trang 29- Tùy vào từng loại hàng mà kho sẽ khác nhau:
+ Kho hàng container: thì phải rất lớn và rộng rãi ( container thường bảo quản ngoài bãi, kho chỉ để đưa xe container vào làm hàng khi gặp điều kiện thời tiết xấu), mặt hàng container có thêm kho CFS để làm hàng + Kho hàng gỗ: thì phải rộng rãi, khô ráo, một số loại gỗ thì bảo quản tại bãi
+ Hàng dầu: dầu được bảo quản trong những bể chứa lớn
+ kho hàng rời: kho ráo, thoáng, có hệ thống kệ cao hơn mặt đất ( bảo quản những mặt hàng dễ hút ẩm…)
4/ Đường giao thông:
Trang 30- Hệ thống đường giao thông trên cảng :
Trang 31Đường giao thông hàng rời (than)
Cảng hàng dầu
Trang 32Đường sắt vận chuyển dầu
Khác Nhau
- tùy vào từng loại hàng mà đường giao thông sẽ khác nhau như: hàng container,
gỗ đường giao thông phải lớn; hàng dầu có hệ thông hào công nghệ, đường ống, đường sắt…; hàng than thì đường giao thông lớn giữa các đông than, có hệ thống đường ray,……
Trang 33
5/ Bãi đậu xe:
- Bãi đậu xe có chức năng kiểm soát lượng xe ra vào cảng hoặc là nơi để xe của cảng trong thời gian chờ làm hàng
6./ Các bộ phận khác của khu đất:
- Kho chứa các máy móc, trang thiết bị
Trang 34-nhà điều hành của cảng
-cổng kiểm soát của cảng
Trang 35II./ Vùng Nước Của Cảng:
Khu nước của cảng
Khu nước bao gồm: tuyến bến dẫn nước vào cảng, các vùng nước để tàu quay trở neo đậu tạm thời, chuyển tải và neo đậu trước bến để bốc xếp hàng hóa từ tàu lên bờ và ngược lại.
Khu nước của cảng được giới hạn bởi tuyến đê chắn sóng
Trang 36Ngăn cách với khu đất bằng tuyến bến.
Khu nước làm hàng, khu nước neo đậu, vùng quay tàu, vùng bốc xếp, luồng tàu vào cảng
Trang 37Luồng hàng hải là phần giới hạn vùng nước được xác định bởi hệ thống báo hiệu hàng hải và các công trình phụ trợ khác để bảo đảm an toàn cho hoạt động của tàu biển và các phương tiện thủy khác Luồng hàng hải bao gồm luồng cảng biển và luồng hàng hải khác.
Luồng nhánh cảng biển là phần giới hạn vùng nước từ luồng cảng biển vào bến cảng, được xác định bởi hệ thống báo hiệu hàng hải và các công trình phụ trợ,
để bảo đảm cho tàu biển và các phương tiện thuỷ khác ra, vào bến cảng an toàn Luồng cảng biển là phần giới hạn vùng nước từ biển vào cảng được xác định bởi
hệ thống báo hiệu hàng hải và các công trình phụ trợ để bảo đảm cho tàu thuyền ra, vào cảng biển an toàn.
Vùng đón trả hoa tiêu để tàu thuyền neo đậu đón trả hoa tiêu.
Vùng kiểm dịch là phần giới hạn thuộc vùng nước cảng biển để tàu thuyền neo đậu thực hiện kiểm dịch.
Trang 38Khu tránh bão để tàu thuyền neo đậu tránh bão.
Vùng neo đậu để tàu thuyền neo đậu chờ cập cầu, cập tàu chứa dầu khí, chờ vào khu chuyển tải, chờ đi qua luồng hoặc thực hiện các dịch vụ hàng hải liên quan khác.
Vùng quay trở tàu để tàu thuyền quay trở.
Khu chuyển tải để tàu thuyền neo đậu thực hiện chuyển tải hàng hoá, hành khách.
Vùng nước cảng là vùng nước được giới hạn để thiết lập vùng nước trước cầu cảng, vùng quay trở tàu, khu neo đậu, khu chuyển tải, khu tránh bão, vùng đón trả hoa tiêu, vùng kiểm dịch; vùng để xây dựng luồng cảng biển và các công trình phụ trợ khác.
Trang 39Chương 2: Qúa trình từ lúc tàu dến cảng làm hàng đến khi két thúc qúa trình làm hàng.
1 Cảng nhận hàng từ tàu:
- Trước khi dỡ hàng, tàu hoặc đại lý phải cung cấp cho cảng Bản lược khai hàng hoá (Cargo Manifest), sơ đồ hầm tàu để cảng và các cơ quan chức năng khác như Hải quan, Ðiều độ, cảng vụ tiến hành các thủ tục cần thiết và bố trí phương tiện làm hàng;
- Cảng và đại diện tàu tiến hành kiểm tra tình trạng hầm tàu Nếu phát hiện thấy hầm tàu ẩm ướt, hàng hoá ở trong tình trạng lộn xộn hay bị hư hỏng, mất mát thì phải lập biên bản để hai bên cùng ký Nếu tàu không chịu ký vào biên bản thì mời
cơ quan giám định lập biên bản mới tiến hành dỡ hàng
- Dỡ hàng bằng cần cẩu của tàu hoặc của cảng và xếp lên phương tiện vận tải để đưa về kho, bãi Trong quá trình dỡ hàng, đại diện tàu cùng cán bộ giao nhận cảng kiểm đếm và phân loại hàng hoá cũng như kiểm tra về tình trạng hàng hoá và ghi vào Tally Sheet;
- Hàng sẽ được xếp lên ô tô để vận chuyển về kho theo phiếu vận chuyển có ghi rõ
- Lập các giấy tờ cần thiết trong quá trình giao nhận như Giấy chứng nhận hàng hư hỏng (COR) nếu hàng bị hư hỏng hay yêu cầu tàu cấp Phiếu thiếu hàng (CSC), nếu tàu giao thiếu
2 Cảng giao hàng cho chủ hàng:
- Khi nhận được thông báo hàng đến, chủ hàng phải mang vận đơn gốc, giấy giới thiệu của cơ quan đến hãng tàu để nhận lệnh giao hàng(D/O- Delivery order) Hãng tàu hoặc đại lý giữ lại vận đơn gốc và trao 3 bản D/O cho người nhận hàng;
Trang 40- Chủ hàng đóng phí lưu kho, phí xếp dỡ và lấy biên bản;- Chủ hàng mang biên lai nộp phí, 3 bản D/O cùng Invoice và Packing List đến văn phòng quản lý tàu tại cảng để ký xác nhận D/O và tìm vị trí hàng, tại đây lưu 1 bản D/O; – Chủ hàng mang 2 bản D/O còn lại đến bộ phận kho vận để làm phiếu xuất kho Bộ phận này giữ một D/O và làm hai phiếu xuất kho cho chủ hàng;
Ðối với hàng nhập bằng container
1 Nếu là hàng nguyên (FCL/FCL)
- Khi nhận được thông báo hàng đến ( Notice of arrival), chủ hàng mang B/L gốc
và giấy giới thiệu của cơ quan đến hãng tàu để lấy D/O;
- Chủ hàng mang D/O đến hải quan làm thủ tục và đăng ký kiểm hoá 9 chủ hàng có thể đề nghị đưa cả container về kho riêng hoặc ICD để kiểm tra hải quan nhưng phải trả vỏ container đúng hạn nếu không sẽ bị phạt;
- Sau khi hoàn thành thủ tục hải quan, chủ hàng phải mang toàn bộ chứng từ nhận hàng cùng D/O đến Văn phòng quản lý tàu tại cảng để xác nhận D/O;
- Lấy phiếu xuất kho và nhận hàng
2 Nếu là hàng lẻ( LCL/LCL)