TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA Nhiều tài liệu cho rằng người dân vùng Lưỡng Hà cách đây khoảng 5.000 năm đã vô tình tìm ra món ăn thú vị này do việc dùng bao tử cừu để chứa và vận chuyển sữa tư
Trang 1ỨNG DỤNG VI SINH VẬT TRONG
SẢN XUẤT SỮA CHUA
GVHD: Nguy n Vũ Phong ễ
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Lê Văn Việt Mẫn, 2004, Công nghệ sản xuất các sản phẩm từ sữa, Nhà
xuất bản Đại Học Quốc Gia TPHCM.
2 Lê Thị Liên Thanh – Lê Văn Hoàng, 2002, Công nghệ chế biến sữa và các sản phẩm sữa, Nhà xuất bản Khoa học và Kĩ thuật.
3 Lương Đức Phẩm, 2000, Vi sinh vật học và an toàn vệ sinh thực phẩm, Nhà xuất bản Nông Nghiệp Hà Nội.
4 Lê Thị Thu Thủy, 2009, Luận văn tốt nghiệp, Khoa Công nghệ thực phẩm trường Đại Học Nông Lâm TPHCM.
5 Phạm Thành Hổ, Nhập môn Công nghệ sinh học, Nhà xuất bản Giáo dục.
Trang 4MỞ ĐẦU TỔNG QUAN QUY TRÌNH SẢN XUẤT
NỘI DUNG
Trang 5MỞ ĐẦU
Trang 6TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Nhiều tài liệu cho rằng người dân
vùng Lưỡng Hà cách đây khoảng 5.000
năm đã vô tình tìm ra món ăn thú vị này
do việc dùng bao tử cừu để chứa và vận
chuyển sữa tươi thu hoạch được từ đàn
gia súc Sự kết hợp ngẫu nhiên của nhiệt độ trong quá trình
vận chuyển sữa và các loại men tự nhiên có trong bao tử cừu
đã làm cho sữa trong chiếc túi cô đặc lại và có vị chua rất khác
lạ
Nguồn gốc
Trang 7TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Trang 8100 - 150 calo
5.5g chất béo
10g pro tein
8-20g đườn g 5-
10
mg vita min D
260m
200-g Canxi
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
180g
sữa chua
Trang 9Lợi ích
Hỗ trợ hệ tiêu hóa, ngăn chặn các bệnh đường tiêu hóa
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Vi khuẩn sống trong sữa chua rất có
lợi cho quá trình tiêu hóa vì trong sữa
chua chứa enzyme lactase có tác
dụng hỗ trợ tiêu hóa Đồng thời, hoạt
chất trong sữa chua còn có khả năng
ngăn ngừa vi khuẩn Helicobacter
pylori gây viêm loét dạ dày
Trang 10Lợi ích
Bảo vệ răng miệng
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Sữa chua có hàm lượng chất
béo thấp, các acid lactic trong
sữa chua cũng giúp bảo vệ
nướu răng, không gây xói mòn
men răng
Trang 11Lợi ích
Giảm nguy cơ mắc bênh tiểu đường
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Theo một nhóm nghiên cứu của
Đại học Harvard, bổ sung sữa chua
trong chế độ ăn uống hàng ngày có
thể giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu
đường, cụ thể là bổ sung 28g sữa
chua hằng ngày giúp giảm 18%
nguy cơ mắc bệnh
Trang 12Lợi ích
Tăng cường hệ miễn dịch, giảm căng thẳng mệt mỏi
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Theo nghiên cứu của Học viện Khoa
học Mỹ, sữa chua có chứa
Lactobacillus rhamnosus – loại vi
khuẩn có thể làm giảm lượng
hormone gây căng thẳng, lo âu
Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy
những người ăn 250ml sữa chua mỗi
ngày trong 6 tuần có lượng bạch cầu
tăng lên rõ rệt
Trang 13Lợi ích
Giúp xương chắc khỏe
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Lượng canxi trong sữa chua cũng
tương đương với sữa bò tươi, giúp
bổ sung nhu cầu khoáng chất cần
thiết hàng ngày cho phát triển
xương, răng và phòng chống bệnh
loãng xương
Trang 14Sản phẩm sữa chua có thể được phân loại như sau:
Sữa chua truyền thống (Set type)
Sữa chua dạng khuấy (Stirred type)
Sữa chua dạng uống (Drinking type)
Sữa chua lạnh đông (Frozen type)
Sữa chua cô đặc (Concentrated type)
TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Phân loại
Trang 15TỔNG QUAN VỀ SỮA CHUA
Một số sản phẩm trên thị trường
Trang 16TỔNG QUAN VỀ VI KHUẨN LACTIC
Nhóm Lactobacillus
Đa số là trực khuẩn Gram dương, có một số là cầu khuẩn, không bào tử.
Gồm 2 loại: lên men lactic đồng hình và lên men lactic dị hình.
Vi khuẩn kị khí không bắt buộc.
Vi khuẩn lactic có các nhu cầu dinh dưỡng phức tạp Các nhu cầu này bao gồm các vitamin, amino acid và thậm chí là các peptide ngắn Nguồn cacbon là glucose, fructose, lactose, maltose và sucrose Vài chủng còn có thể sử dụng tinh bột.
Trang 17TỔNG QUAN VỀ VI KHUẨN LACTIC
Lactobacillus bulgaricus Streptococcus thermophilus
Trang 18Vi khuẩn lên men điển hình, phát
triển tốt ở nhiệt độ 45 – 500C
trong môi trường có độ acid cao
pH tối thích của L.bulgaricus là
5.2 – 5.6
TỔNG QUAN VỀ VI KHUẨN LACTIC
Lactobacillus bulgaricus
Trang 19Vi khuẩn lên men điển hình, phát
triển tốt ở nhiệt độ 500C và sinh
Trang 20 Trong sản xuất sữa chua, việc cấy hỗn hợp hai loại vi khuẩn này cho kết quả tốt hơn là sử dụng riêng từng loài L.bulgaricus có chứa enzyme phân giải protein nên có khả năng phân tách được một số amino acid
từ casein Các amino acide này, quan trọng nhất là valine, có vai trò như các chất kích thích hoạt động cho S.thermophilus Kinh nghiệm cho thấy sữa chua
sẽ đạt tiêu chuẩn tốt nhất (về pH, mùi vị, hương thơm) khi tỷ lệ S.thermophilus/L.bulgaricus bằng 1/1.
TỔNG QUAN VỀ VI KHUẨN LACTIC
Trang 21 Khi sử dụng hỗn hợp hai loại vi khuẩn lactic trên, người ta thấy: ở giai đoạn đầu của quá trình lên men, pH thích hợp cho S.thermophilus hoạt động chiếm ưu thế và đảm bảo cho quá trình lên men lactic được bắt đầu Hoạt động của các enzyme phân huỷ casein của L bulgaricus kích thích sự phát triển của S.thermophilus và đôi khi cũng làm cho hoạt độ acid tăng lên Việc giảm pH của sữa làm cho S.thermophilus khó phát triển, L.bulgaricus thay thế.
TỔNG QUAN VỀ VI KHUẨN LACTIC
Trang 22Trong môi trường sữa, vi khuẩn lactic phân giải lactose
Lactose glucose + galactose
Đường Galactose chuyển hoá thành glucose
Galactose + ATP Galactose – 1 – phosphate + ADPGalactose – 1 – phosphate Glucose – 1 –phosphatGlucose – 1 – phosphate Glucose – 6 – phosphateGlucose – 6 – phosphate Glucose + H3PO4
QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Quá trình lên men lactic
Enzyme lactase
Trang 23Đường Glucose chuyển hoá thành pyruvic acid theo chu trình glycolisis của Embden – Meyerhof.
Pyruvic acid tiếp tục chuyển thành lactic acid dưới tác dụng của enzyme lactate dehydrogenase
QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Quá trình lên men lactic
Trang 24Cơ chế đông tụ sữa chua
Lactic acid tạo ra từ quá trình lên men sẽ làm giảm pH của sữa
Khi pH giảm, các micelle casein được tái hoà tan Và cơ sở này được ứng dụng trong sản xuất sữa chua khi dừng quá trình lên men của sữa chua đặc ở pH= 4.7 Còn ở sữa chua uống pH =
Trang 25QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Trang 26Hiệu chỉnh nồng độ chất béo trong
sữa tươi theo yêu cầu về hàm lượng
chất béo trong sản phẩm sữa chua
Điều chỉnh hàm lương chất khô
Hàm lượng tối ưu là 14 - 16%
Làm giảm và loại trừ khí hòa tan trong sữa nguyên liệu
=> Làm tăng hiệu quả truyền nhiệt khi xử
lí nhiệt sữa tươi ở giai đoạn tiếp theo
Trang 27Ngăn chặn sự phân li của kem trong quá trình ủ lên men.
Gia tăng khả năng hấp thụcủa những giọt béo vào trong micelle casein
Thanh trùng ở nhiệt độ 85 – 900C
trong 20 - 30 phút
hoặc tiệt trùng ở nhiệt độ 1200C
trong 5 phút
=> Tiêu diệt và ức chế tối đa hệ vi
sinh vật trong sữa
Cấy giống vi khuẩn lactic vào sữa để chuẩn bị cho quá trình lên men tiếp theo
Trang 28Nhiệt độ lên men tối ưu là 42 – 430C.
Bổ sung hương liệu, puree
trái cây, đường, chất ổn
định,… sau đó trộn đều và
gia nhiệt lên đến 43 – 450C
Sữa chua được làm lạnh và ủ chín ở
4 – 60C sau đó được đưa vào bồn trữ để chuẩn bị đóng hộp
Trang 29Thực hiện quá trình rót sản phẩm, bao gói trong điều kiện vô trùng để tránh nhiễm khuẩn.
Bảo quản ở 2 - 40C ít nhất là 6 giờ trước khi đưa ra tiêu thụ
Trang 30Quy trình sản xuất sữa chua trong công nghiệp
Trang 31CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN
ĐÃ THEO DÕI