xuan dieu

+ Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu của mùa xuân và tuổi trẻ, với giọng thơ sôi nổi, say đắm, yêu đời thắm thiết.. - Chủ đề: Bài thơ thể hiện những khám phá mới mẻ của Xuân Diệu về vẻ đẹ

Xu©n DiÖu

Véi VµngTiÕt 77: §äc V¨n

I §äc - hiÓu tiÓu dÉn 1.T¸c gi¶: Xu©n DiÖu

•Bản thân: + Lúc nhỏ học chữ Hán với cha

+ Lớn lên học chữ quốc ngữ: Tốt nghiệp tú tài => dạy học tư => làm viên chức ở Mỹ Tho => ra Hà Nội sống bằng nghề viết văn

+ Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn

+Xuân Diệu tham gia mặt trận Việt Minh từ trước cách mạng tháng Tám năm 1945 Cả cuộc đời ông gắn bó với nền văn học dân tộc Ông là uỷ viên ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khoá I, II, III

+ Năm 1983 Xuân Diện được bầu là Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật CHDC Đức

+ Sau cách mạng:

Thơ: Riêng chung (1960), Mũi Cà

Mau-Cam tay (1962), Hai đợt sóng (1967)

Tiểu luận phê bình: Những bước đư

ờng tư tưởng của tôi (1958), Các nhà thơ cổ điển Việt Nam , hai tập (1981, 1982),

- Tác phẩm chính:

- Đặc điểm thơ Xuân Diệu:

+ Thể hiện quan niệm sống mới mẻ, thiết tha yêu đời, yêu cuộc sống.

+ Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu của mùa xuân và tuổi trẻ, với giọng thơ sôi nổi, say đắm, yêu đời thắm thiết.

+ Xuân Diệu có những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo, mới mẻ và rất táo bạo

⇒ Xuân Diệu là nhà thơ “mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh).

-Cả cuộc đời lao động nghệ thuật bền bỉ với sức sáng tạo mãnh

liệt, dồi dào Xuân Diệu đã có đóng góp to lớn cho nền VH VN

hiện đại Ông xứng đáng là một nhà thơ lớn, một người nghệ sỹ lớn, một nhà văn hoá lớn Ông được tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật (1996)

2 Xuất xứ bài thơ:

- “Vội vàng” được in trong tập “Thơ thơ” (1938)

- Đây là tập thơ đầu tay của Xuân Diệu Với tập thơ này Xuân Diệu đã mang đến cho thơ ca đương thời một tiếng nói táo bạo mới mẻ và trở thành nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc và tìm hiểu chủ đề, bố cục của bài thơ

- Chủ đề: Bài thơ thể hiện những khám phá mới mẻ của

Xuân Diệu về vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân, qua đó

nhà thơ bộc lộ niềm khát khao được sống “toàn tâm, toàn

hưởng cuộc sống bằng mọi giác quan

Phần 2: (Mười sáu câu tiếp): Nỗi băn khoăn, trăn trở của nhà thơ về sự ngắn ngủi của kiếp người và sự trôi qua nhanh

chóng của thời gian

2 Tìm hiểu chi tiết

2.1 Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết

=> Khát vọng ngông cuồng kỳ lạ, muốn tranh đoạt quyền

tạo hoá để giữ lại hương vị, sắc màu của cuộc sống Khát

vọng đó cho ta thấy một lòng yêu bồng bột của thi sỹ với thế giới thắm đượm hương sắc nơi trần thế này Đó là khắt vọng

đẹp, là tiếng nói trẻ trung mới mẻ của cái tôi cá nhân

b Chín câu thơ tiếp theo:

“Của ong bướn này đây tuần tháng mật;Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si,

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,Mỗi buổi sớm, thần vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa;Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”Nhà thơ khám phá sức sống của mùa xuân

=> Với sự nhạy cảm của các giác quan Xuân Diệu đã nhận ra sự quyến rũ của mùa xuân và thổi vào đó một tình yêu rạo rực, đắm say.

- Xuân Diệu đã phát hiện ra vẻ đẹp và sức sống của mùa

xuân Cuộc sống là thiên đường trên mặt đất, mùa xuân là

tuổi trẻ, là tình yêu, là sản phẩm tinh tuý nhất của cuộc sống

Liệt kê

Yến anh – khúc tình si (khúc

nhạc tình yêu)Lá - cành tơ (mảnh mai non tơ)

Hình ảnh

+ Thời gian: Buổi sớm: tinh khôi, tươi non

Tháng giêng: sinh sôi, căng tràn sự sống

Không gian như

được dệt bởi hình

ảnh đôi lứa, mời chào dâng hiến khiên người ta muốn sống, ham sống

- Cảm xúc của nhà thơ

Tháng giêng ngon như cặp môi gần

(so sánh)(so sánh rất táo bạo, dùng từ độc đáo)

Sự phấp phỏng

lo âuTrong cái rực rõ viên mãn kia đã báo trước sự lụi tàn Vì thế trong niềm vui đã le nói nỗi buồn

*Cuộc sống trần thế rất đáng yêu, con người không thể không tận hưởng Vì thế đoạn thơ là lời giục giã con người

hãy biết quý trọng và tận hưởng cuộc sống

+ Dấu chấm giữa câu: tạo ra sự ngắt đoạn

+ “Nhưng” tạo ra sự trái chiều

2.2 Nỗi băn khoăn, trăn trở của nhà thơ về sự ngăn ngủi của kiếp người và sự trôi đi nhanh chóng của thời gian

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật,Không cho dài thời trẻ của nhân gian,Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôiKhắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt

Con gió xinh thì thào trong lá biếc,Phải chăng hờn vì lỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa

2.2 Nỗi băn khoăn, trăn trở của nhà thơ về sự ngăn ngủi của kiếp người và sự trôi đi nhanh chóng của thời gian

- Cảm nhận thời gian của Xuân Diệu:

+ Xuân Diệu đã lấy quỹ thời gian hữu hạn của một đời người thậm chí là khoảng thời gian quý giá nhất của mỗi cá nhân là tuổi trẻ để làm thước đo thời gian (xuân hết – tôi mất)

- Tác giả suy tư về thời gian và nhận ra sự trớ trêu của tạo hoá:

Con ngườiLòng tôi rông

Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Đoạn thơ chuyển mạch từ ngoại cảnh và tâm cảnh Tất cả

đều đổi thay theo thời gian Nhưng thiên nhiên, vũ trụ biến

đổi tuần hoàn còn cuộc đời của con người (tuổi trẻ, tình yêu) một đi không trở lại => lòng ham sống, yêu đời của nhà thơ

- Cảm nhận thời gian của Xuân Diệu đầy tính mất mát Nhà thơ nhìn đâu cũng thấy chia lìa

Mùi tháng năm – rớm vị chia phôi

Khắp sông núi – than thầm tiễn biệt

Con gió xinh – hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng - đứt tiếng reo thi, sợ sự phai tàn

(Sử dụng từ ngữ gợi buồn mang sắc thái li biệt)

- Lòng người nhức nhối, nỗi sợ hãi đọng lại trong tiếng than:

“Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa ”

Nỗi băn khoăn của Xuân Diệu xét đến cùng là do sự thức

tỉnh sâu sắc của cái tôi cá nhân về sự tồn tại có ý nghĩa của mỗi cá nhân trên đời, nâng niu trân trọng từng giây từng

phút của cuộc đời, nhất là những năm tháng của tuổi trẻ

2.3 Khát khao tận hưởng cuộc sống bằng mọi giác quan.

- Không rơi vào tuyệt vọng mà ánh lên niềm hy vọng, nhà thơ vụt dậy niềm khát khao mãnh liệt:

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Nhà thơ giục giã, sống vội vàng, cuống quýt để tận hưởng

khi chiều còn chưa muộn, khi mùa xuân đương tới, khi tuổi

trẻ vẫn còn

- Khát vọng sống mãnh liệt

+ Ta muốn

(5 lần)

Tham lam (tình yêu,

hưởng thụ) của tuổi trẻ

ôm (sự sống)

riết (mây đưa và gió lượn)

say (cánh bướm, tình yêu)

thâu (trong một cái hôn nhiều)

(động từ mạnh + hình ảnh tươi mới giàu sức sống đầy quyến rũ và tình tứ => rất táo bạo đầy cảm giác)

cắn (xuân hồng)

+ Nhịp thơ: dồn dập, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt

Khát khao tận hưởng cuộc sống bằng mọi giác quan Nó thể hiện hơi thở gấp gáp của trái tim Xuân Diệu đồng thời nó

cũng thể hiện được cái đẹp của tuổi trẻ: đó là lòng ham sống

-Khát khao trào dâng cao hơn, mạnh hơn:

(tính từ chỉ trạng thái)

Tham lam vô tân

-Ham muốn lên đến tột đỉnh:

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi

(dùng từ rất táo bạo, liên tưởng bất ngờ)Lòng yêu cuộc sống

* Qua đoạn thơ nhà thơ kêu gọi tuổi trẻ hãy níu giữ vẻ đẹp

cuộc sống khi nó chưa tàn phai Hơn nữa là hãy sống vội vàng, gấp gáp để tận hưởng những gì mà tạo hoá ban tặng cho cuộc

đời Đó cũng là lòng ham sống yêu đời của nhà thơ

III Tổng Kết

1 Nội dung

- Niềm khát khao được sống mãnh liệt, sống hết mình, nhất là những năm tháng của tuổi trẻ => đó là quan niệm nhân sinh mới mẻ, tích cực, thấm đượm tinh thần nhân văn

- Quan niệm về thời gian, tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu

Chân thành cảm ơn các thầy cô giáo cùng các em đã chú ý

lắng nghe!