Giúp sinh viên mới vào trường nắm được cách trình bày. Khi nghiên cứu nguồn gốc Nhà nước ta thấy rằng nhà nước xuất hiện do 2 nguyên nhân: nguyên nhân kinh tế (sự xuất hiện chế độ tư hữu) và nguyên nhân xã hội (sự xuất hiện của giai cấp và mâu thuẫn giai cấp). Căn cứ vào đó có thể thấy bản chất nhà nước được thể hiện ở hai mặt, đó là tính giai cấp của nhà nước và vai trò xã hội.
Trang 1BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Bản chất của nhà nước: là tất cả những phương diện (những mặt)
cơ bản quy định sự tồn tại và phát triển của Nhà nước, thể hiện ở 2 phương diện giai cấp và xã hội quy định sự tồn tại và phát triển của nhà nước
Bản chất giai cấp :
- Nhà nước là một công cụ nắm trong tay giai cấp thống trị, để đảm
bảo việc thực hiện thống trị với xã hội đó về kinh tế, chính trị, tư tưởng
- Trong xã hội có sự phân chia giai cấp Những giai cấp nào có
tiềm lực mạnh hơn về kinh tế, có khả năng quản lý tốt hơn thì giai cấp đó => giai cấp thống trị Sự thống trị được dựa trên cơ sở: Kinh
tế, chính trị, tư tưởng
Trang 2BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Bản chất nhà nước
Bản chất giai
Kinh tế Chính
trị
Tư tưởng
Trang 3BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Về kinh tế :
-quyền sở hữu với các tư liệu sản xuất chủ yếu và họ quy định
quyền thu thuế Giai cấp thống trị là giai cấp cầm quyền và xác lập kinh tế bằng cách quy định sở hữu với tư liệu sở hữu trong xã hội
Và giai cấp khác phải phụ thuộc vào giai cấp thống trị về kinh tế
Sau đây là 3 ví dụ về kinh tế :
Trang 4BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
+ Trong xã hội chủ nô, tư liệu sản xuất quan trọng và giai cấp
thống trị ở đây là giai cấp chủ nô Họ quy định quyền sở hữu của
họ với tư liệu quan trọng và nô lệ là công cụ lao động và quy định chặt chẽ
Trang 5BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
+ Ông chủ có quyền tuyệt đối với nô lệ của mình Họ có quyền
mua bán, quyền tặng cho nô lệ, quyền giết và đóng dấu
Trang 6BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
+ Trong xã hội phong kiến không có nô lệ nữa, vì trong giai đoạn
này ông địa chủ quyết định chặt chẽ quyền sở hữu của họ đối với tư liệu sản xuất đó là đất đai Người dân được tự do về kinh tế
Trang 7BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Về chính trị :
-Giai cấp cầm quyền xây dựng bộ máy nhà nước công cụ bảo lưu vật chất Ví dụ Quân đội, cảnh sát, nhà tù, tòa án => quyền lực quản lý xã hội Giai cấp thống trị nắm được quyền này sẽ tổ chức theo trật tự nhất định Phù hợp với giai cấp thống trị buộc các giai cấp khác phải phục tùng ý chí
Trang 8BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Về tư tưởng :
-Nâng hệ tư tưởng giai cấp mình trở thành hệ tư tưởng chính thống
và tuyên truyền hệ tư tưởng này trong xã hội nhằm tạo ra sự nhận thức trong xã hội Sự phục tùng các giai cấp náy với giai cấp khác trong xã hội Ví dụ trong xã hội phong kiến giai cấp thống trị tuyên truyền nhà Vua là thiên tử, nhà Vua được chúa trời ban quyền thay mặt chúa trời quản lý xã hội Vì vậy người dân trong xã hội tuân thủ tuyệt đối sự quản lý, điều hành của nhà vua
Trang 9BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Hình ảnh quan lại quỳ lạy trước nhà vua:
Trang 10BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Bản chất xã hội:
- Tuy nhiên bản chất nhà nước không thể hiện giai cấp tuyệt đối
mà trong bất kì một xã hội nào bên cạnh việc bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị thì nhà nước còn thực hiện chức năng chú ý lợi ích chung xã hội, công việc chung xã hội và nhà nước là đại
diện Vậy muốn tồn tại được => phải có lợi ích chung toàn xã hội
- Ngày nay bản chất nhà nước đã có nhiều chuyển biến tích cực, tính xã hội ngày càng thể hiện rõ
Ví dụ: Nhà nước quản lý các hoạt động xã hội như kinh doanh, nhà nước phải thực hiện chức năng phòng chống Thiên tai,
Trang 11BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Dịch bệnh, bảo vệ công cộng, Môi trường, trách nhiệm cung cấp dịch vụ công cộng cho toàn thể
Ví dụ: giải quyết vấn đề ngèo khó, bệnh tật chiến tranh
chức nhân đạo)
Trang 12BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
= > khi xã hội ngày càng phát triển thì bản chất giai cấp nhà nước
sẽ mờ nhạt dần và bản chất xã hội ngày càng thể hiện dõ