Tiếng nói của văn nghệ

II.Tìm hiểu bàiBài nghị luận này phân tích nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ, khẳng định sức mạnh lớn lao của nó đối với đời sống con người.. Luận điểm 2: Tiếng nói của văn nghệ r

Bài giảng Ngữ văn 9

Tiếng nói của văn nghệ

I.Giới thiệu chung

• Ông được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996

• Hoạt động văn nghệ: đa dạng và nhiều thể loại: thơ, kịch, văn, lí luận phê bình

Giới thiệu chung

b.Thể loại: Nghị luận - Hệ thống luận điểm (tính

khái quát lí luận, nội dung, cách thức…)

II.Tìm hiểu bài

Bài nghị luận này phân tích nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ, khẳng định sức mạnh lớn lao của nó đối với đời sống con người Hãy tóm tắt hệ thống luận điểm và nhận xét về bố cục của bài nghị luận.

II.Tìm hiểu bài

1.Bố cục của tiểu luận: 3 phần bao gồm các

luận điểm tương ứng.

Luận điểm 1: Cùng với thực tại khách quan, nội

dung của văn nghệ còn là nhận thức mới mẻ, là tất cả tư tưởng, tình cảm của cá nhân nghệ sĩ

Mỗi tác phẩm văn nghệ lớn là một cách sống của tâm hồn, từ đó làm “thay đổi hẳn mắt ta nhìn, óc

ta nghĩ”.

II.Tìm hiểu bài

1.Bố cục của tiểu luận: 3 phần bao gồm các

luận điểm tương ứng.

Luận điểm 2: Tiếng nói của văn nghệ rất cần

thiết đối với cuộc sống con người, nhất là trong hoàn cảnh chiến đấu, sản xuất vô cùng gian khổ của dân tộc ta ở những năm đầu kháng chiến.

Luận điểm 3: Văn nghệ có khả năng cảm hoá,

sức mạnh lôi cuốn của nó thật kì diệu bởi đó là tiếng nói của tình cảm, tác động tới mỗi con

người qua những rung cảm sâu xa tự trái tim.

II.Tìm hiểu bài

Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ là gì?

II.Tìm hiểu bài

2.Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ

Tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu ở thực tại đời sống khách quan.

Khi sáng tạo một tác phẩm, nghệ sĩ gửi vào

đó một cách nhìn, lời nhắn nhủ của riêng

mình.

Nội dung của tác phẩm văn nghệ quan trọng

là tư tuởng, tấm lòng của nghệ sĩ gửi gắm

trong đó.

II.Tìm hiểu bài

2.Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ

Tác phẩm văn nghệ không cất lên những những lí thuyết khô khan mà chứa đựng tất cả những say sưa, vui buồn, yêu ghét…của nghệ sĩ Nó mang đến cho ta bao rung động , ngỡ ngàng trước những điều tưởng như vô cùng quen thuộc

Dẫn chứng: “Văn nghệ không thể sống xa lìa cuộc

sống.”

“Chỗ đứng của văn nghệ chính là chỗ giao nhau của tâm hồn con người với cuộc sống hành động ”

II.Tìm hiểu bài

Nội dung của văn nghệ là rung cảm và nhận thức của từng người tiếp nhận Nó sẽ được mở rộng, phát huy vô tận qua từng thế hệ người đọc, người xem,

Dẫn chứng: “Nghệ thuật không thể nào thiếu tư tưởng Không tư tưởng, con người có thể nào con là con

người”

“Cái tư tưởng trong nghệ thuật là một tư tưởng náu

mình yên lặng Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần… Lần đọc thứ hai chậm hơn Cho đến một câu thơ kia người đọc nghe thì thầm mãi trong lòng, mắt không rời trang giấy”

II.Tìm hiểu bài

2.Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ

phận con người, thế giới bên trong của con người

Nội dung chủ yếu của văn nghệ là hiện thực mang

tính cụ thể và sinh động, là đời sống mang tính cụ thể

II.Tìm hiểu bài

Tại sao con người cần tiếng nói của văn nghệ?

II.Tìm hiểu bài

3.Con người cần tiếng nói của văn nghệ.

Văn nghệ giúp chúng ta cuộc sống đầy đủ hơn, phong phú hơn với cuộc sống của chính mình:

Dẫn chứng: Mỗi tác phẩm lớn như rọi vào bên trong Mắt ta nhìn, óc ta nghĩ”

“Những nghệ sĩ lớn đem tới được cho cả thời đại họ một cách sống của tâm hồn”

II.Tìm hiểu bài

Trong những trường hợp con người bị ngăn cách với cuộc sống, tiếng nói của văn nghệ còn là sợi dây ràng buộc họ với đời sống bên ngoài, với tất cả những sự

sống, hoạt động, vui buồn gần gũi

Dẫn chứng:

“ Những người bị tù chung thân ”

“Những người đàn bà nhà quê lam lũ ”

“Những câu ca dao đã gieo vào bóng tôi lay động tình cảm Ánh đèn buổi chèo, nhân vật, lời nói câu hát làm cho những con người ấy được cười hả dạ hay rỏ giấu một giọt nước mắt”

“Văn nghệ làm tâm hồn họ thực được sống Lời gửi của văn nghệ là sự sông”.

II.Tìm hiểu bài

3.Con người cần tiếng nói của văn nghệ.

•Văn nghệ góp phần làm tươi mát những sinh hoạt khắc

khổ thường ngày, giữ cho “đời cứ tươi” Tác phẩm văn

nghệ hay giúp cho con người vui lên, biết rung cảm và ước mơ trong cuộc đời còn lắm vất vả cực nhọc

*Dẫn chứng: “Nguyễn Du viết: Cỏ non bông hoa”.

“Hai câu thơ làm chúng ta khi mua xuân tái sinh tươi trẻ -> ta thấy trong lòng có sự sống tươi trẻ”

“Một cuốn tiểu thuyết nếu chỉ làm cho trí tò mò của ta thoả Nhưng ta đọc dòng cuối cùng Trước trang

II.Tìm hiểu bài

•Tiếng nói của văn nghệ đến với người đọc bằng cách nào mà có khả năng kì diệu đến vậy? (Tư tưởng nội dung của văn nghệ được thể hiện

bằng hình thức nào? Tác phẩm nghệ thuật tác

động đến người đọc qua con đường nào và bằng cách gì? )

II.Tìm hiểu bài

4.Con đường văn nghệ đến với người đọc và khả năng kì diệu của nó.

Sức mạnh riêng của văn nghệ bắt nguồn từ nội dung của nó và con đường mà nó đến với người đọc, người nghe.

II.Tìm hiểu bài

4.Con đường văn nghệ đến với người đọc và khả năng kì diệu của nó.

“Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm” –Tôn xtôi

->Tác phẩm văn nghệ chứa đựng tình yêu ghét, niềm vui buồn của chúng ta trong đời sống sinh động thường ngày.

-> Tư tưởng nghệ thuật không khô khan, trừu

tượng mà lắng sâu thấm vào những cảm xúc, nỗi niềm.

II.Tìm hiểu bài

4.Con đường văn nghệ đến với người đọc và khả năng kì diệu của nó.

“Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm” –Tôn xtôi

•Từ đó, tác phẩm văn nghệ lay động cảm xúc, đi và nhận thức, tâm hồn chúng ta qua con đường tình cảm… Đến với một tác phẩm văn nghệ chúng ta

được sống cùng cuộc sống miêu tả đó, được yêu,

*D ẫn chứng: “Nghệ thuật không đứng bước

II.Tìm hiểu bài

4.Con đường văn nghệ đến với người đọc và khả năng kì diệu của nó.

“Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm” –Tôn xtôi

Khi tác động bằng nội dung, cách thức đặc biệt

ấy, văn nghệ góp phần giúp mọi người tự nhận

thức mình, tự xây dựng mình Như vậy, văn nghệ thực hiện các chức năng của nó một cách tự

nhiên, có hiệu quả lâu bền, sâu sắc.

III Tổng kết

Nêu vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi qua bài tiểu luận này?

•Giọng văn toát lên lòng chân thành, niềm say

sưa, đặc biệt nhiệt hứng dâng cao ở phần cuối.

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập

Nêu một tác phẩm văn nghệ mà em yêu thích và phân tích ý nghĩa, tác động của tác phẩm ấy đối với mình.( Thơ, văn xuôi.)