TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ

- Tác giả Nguyễn Đình Thi- Tiểu luận : –Tiếng nói của văn nghệ– 1948 II.Đọc –Hiểu văn bản 1.Tìm hiểu khái quát văn bản 2.Tìm hiểu chi tiết văn bản a.Nội dung phản ánh, thể hiện của văn n

Trang 1

N hiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù héi thi gi¸o viªn giái

huyÖn An D ¬ng n¨m häc 2006 - 2007

Gi¸o viªn lªn líp : NguyÔn ThÞ Ph ¬ng

Th¶o

§¬n vÞ c«ng t¸c : Tr êng THCS T©n TiÕn

Trang 2

Kiểm tra bài cũ Hãy khái quát trên sơ đồ (mô hình) nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ?

Trang 3

Nội dung phản

ánh, thể hiện

của văn nghệ

Tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu từ thực tiễn

đời sống nh ng ng ời nghệ sĩ không “chụp ảnh” nguyên xi thực tại ấy mà gửi vào tác phẩm một cách nhìn, một lời nhắn nhủ của riêng mình

Tác phẩm văn nghệ không phải là những lời thuyết lí khô khan mà chứa đựng tất cả những say s a, vui buồn, yêu ghét, mơ mộng của ng ời nghệ sĩ.

Là rung cảm và nhận thức của rừng ng ời tiếp nhận Vì vậy, nội dung văn nghệ đ ợc

mở rộng, phát huy vô tận qua từng thế hệ

ng ời th ởng thức.

Trang 4

- Tác giả Nguyễn Đình Thi

- Tiểu luận : –Tiếng nói của văn nghệ– (1948)

II.Đọc –Hiểu văn bản

1.Tìm hiểu khái quát văn bản

2.Tìm hiểu chi tiết văn bản

a.Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ

b.Sự cần thiết ( chức năng, tác dụng) của văn nghệ đối với

đời sống con ng ời.

Trang 5

Câu hỏi ( thảo luận theo

bàn)

Thông qua đoạn văn vừa đọc ( với rất nhiều dẫn chứng, các câu chuyện cụ thể sinh động…) em thấy nhà văn Nguyễn Đình Thi đã phân tích một cách thấm thía sự cần thiết của văn nghệ đối với con ng ời

nh thế nào?

Trang 6

Sự cần thiết của văn nghệ đối với con ng ời ( chức năng, tác dụng của văn nghệ)

Văn nghệ giúp cho ta sống vui

vẻ, lạc quan, tin yêu và hi vọng;

bi ế t rung cảm, ớc mơ trong cuộc

đời còn lắm vất vả, cực nhọc.

Trang 7

Câu hỏi thảo luận theo bàn

Hãy chỉ ra một số nét đặc sắc về nghệ thuật nghị luận của nhà văn Nguyễn Đình Thi trong việc khẳng định sự cần thiết của văn nghệ đối với con ng ời?

Trang 8

Nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi trong việc khẳng

định sự cần thiết của văn nghệ đối với con ng ời :

- Nhà văn bàn về chức năng, tác dụng của văn nghệ( một khái niệm mang tính khái quát) nh ng lại sử dụng lối nói rất giản dị, sự lựa chọn ngôn từ chính xác, gợi cảm và dễ hiểu

- Cách lập luận quy nạp giúp cho những luận điểm vốn là những khái niệm khó trở nên dễ hiểu và đầy sức thuyết phục.

Trang 9

Sự cần thiết của văn nghệ đối với con ng ời ( chức năng, tác dụng của văn nghệ)

Văn nghệ giúp cho ta sống vui

vẻ, lạc quan, tin yêu và hi vọng;

bi ế t rung cảm, ớc mơ trong cuộc

đời còn lắm vất vả, cực nhọc.

Trang 10

- Tiểu luận : –Tiếng nói của văn nghệ– (1948)

b.Sự cần thiết ( chức năng, tác dụng) của văn nghệ đối với đời sống con ng ời.

c Con đ ờng văn nghệ đến với ng ời th ởng thức và khả năng kì diệu của nó.

Trang 11

Đọc kĩ các câu văn sau:

1 “Văn nghệ nói nhiều nhất với cảm xúc, nơi đụng

chạm của tâm hồn với cuộc sống hàng ngày–

2 –Nghệ thuật nói nhiều với t t ởng nữa–t t ởng của nghệ

thuật không bao giờ là trí thức trừu t ợng một mình trên cao–từ những con ng ời, những câu chuyện, những hình ảnh, những nỗi niềm của tác phẩm sẽ khơi mung lung trong trí óc ta những vấn đề suy nghĩ Cái t t ởng trong nghệ thuật là một t t ởng náu mình, yên lặng.–

3 –Tác phẩm vừa là kết tinh tâm hồn ng ời sáng tác,

vừa là sợi dây truyền cho mọi ng ời sự sống mà nghệ sĩ mang trong lòng Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đ ờng đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta khiến chúng ta phải tự b ớc lên đ ờng ấy.”

Trang 12

Câu hỏi :

Qua đoạn văn cho thấy tiếng nói của văn nghệ

đến với ng ời th ởng thức bằng cách nào mà có khả năng kì diệu đến vậy?

(Gợi ý : + T t ởng, nội dung của văn nghệ đ ợc thể thể

hiện bằng hình thức nào? + Tác phẩm nghệ thuật tác động đến ng ời

th ởng thức qua con đ ờng nào,bằng cách gì?)

Trang 13

Con đ ờng văn nghệ đến với ng ời đọc (Ph ơng thức tác động của văn nghệ)

óc ta những vấn đề suy nghĩ

Nghệ thuật

đốt lửa trong lòng chúng ta

Trang 14

Câu hỏi :

Đọc kĩ đoạn văn cuối cùng của văn bản và cho biết : So với tất cả các bộ môn khoa học khác, khi văn nghệ tác

động bằng những nội dung, cách thức đặc biệt ấy, nó

đã tạo ra những u việt gì tới cuộc sống của con ng ời?

Trang 15

Tính u việt và khả năng kì diệu của con đ ờng văn nghệ đến với ng ời

đọc: g iúp con ng ời tự nhận thức

mình, tự xây dựng mình.

Trang 16

Câu hỏi thảo luận theo bàn:

So với hai luận điểm trên, ở luận điểm bàn về con đ ờng văn nghệ đến với ng ời đọc và khả năng kì diệu của nó, nghệ thuật nghị luận của nhà văn Nguyễn Đình Thi có

đặc điểm gì khác? ( Hãy chỉ ra tác dụng?)

Trang 17

Nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi khi bàn về con đ ờng văn nghệ đến với ng

ời đọc:

- Không sử dụng những dẫn chứng cụ thể nh ở phần trên mà chủ yếu giảng giải, phân tích bằng

lí lẽ rất uyển chuyển, cụ thể, sinh động.

- Sử dụng nhiều phép so sánh, ẩn dụ bằng những hình ảnh gần gũi (VD: “Chỗ đứng của văn nghệ

là chỗ giao nhau của tâm hồn con ng ời với cuộc sống”… “t t ởng trong nghệ thuật là một t t ởng náu mình yên lặng”… “trỏ vẽ cho ta đ ờng đi…đốt lửa trong lòng chúng ta …”)

 Văn nghị luận rất tài hoa, tinh tế, sắc sảo,

không khô khan trừu t ợng và mang tính thuyết

phục cao.

Trang 18

- Tiểu luận : “Tiếng nói của văn nghệ” (1948)

b.Sự cần thiết ( chức năng, tác dụng) của văn nghệ đối với đời sống con

ng ời.

c Con đ ờng văn nghệ đến với ng ời th ởng thức và khả năng kì diệu

của

nó.

Trang 19

Câu hỏi :

Nêu những nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi qua bài tiểu luận này.

(Gợi ý: + Cách xây dựng bố cục, dẫn dắt vấn đề.

+ Cách nêu và chứng minh các luận điểm.

+ Sự kết hợp giữa nhận định, lý lẽ với

dẫn chứng thực tế…)

Trang 20

Nghệ thuật nghị luận của Nguyễn

- Giọng văn toát lên lòng chân thành, niềm say s a,

đặc biệt hứng dâng cao ở phần cuối.

Trang 21

¶nh vµ c¶m xóc.

Trang 22

C nh v n ố à ă

Nguy n ×nh ễ Đ

Thi

Trang 23

- Tiểu luận : “Tiếng nói của văn nghệ” (1948)

b.Sự cần thiết ( chức năng, tác dụng) của văn nghệ đối với đời sống con

Trang 24

B Từng là Tổng th kí Hội Nhà văn Việt Nam

C Từng là đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.

D Đ ợc trao Giải th ởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ

thuật.

Trang 25

Câu 2 : Nhận định nào sau đây nêu đầy

đủ nhất về nội dung của văn bản: “Tiếng nói

của văn nghệ”?

A Văn bản nêu lên vị trí và sức mạnh riêng biệt

của văn nghệ đối với đời sống tâm hồn con ng ời

B Văn bản nêu lên vị trí và sức mạnh riêng biệt

của văn nghệ đối với đời sống xã hội.

C Văn bản phân tích những nội dung tạo nên

tiếng nói của văn nghệ và cách thể hiện rất

độc đáo của văn nghệ.

D Văn bản phân tích nội dung phản ánh, thể

hiện cũng nh sự khẳng định cách nói độc đáo

và sức mạnh to lớn của văn nghệ đối với đời

sống con ng ời

Trang 26

Câu 3 : Theo tác giả, tại sao con ng ời

cần tới tiếng nói của văn nghệ?

A Văn nghệ giúp chúng ta đ ợc sống đầy đủ phong phú hơn cuộc sống của mình.

B Văn nghệ góp phần làm con ng ời vui lên, biết rung cảm và ớc mơ

C Văn nghệ giúp chúng ta khám phá ra thế giới diệu kì

ở ngay chính trong tâm hồn của con ng ời

D Cả A, B, C

Trang 27

Câu 4: ý nào sau đây nói về con đ ờng

độc đáo của văn nghệ đến với ng ời đọc?

A Văn nghệ là tiếng nói của tình cảm

B Nghệ thuật nói nhiều đến t t ởng, lắng sâu

vào cảm xúc, nỗi niềm.

C Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta

đ ờng đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta phải tự b ớc lên đ ờng ấy.

D Lời gửi của văn nghệ không chỉ là những

bài học đạo đức mà còn là tất cả những

tình cảm, cảm xúc của ng ời nghệ sĩ.

Trang 28

Câu 5: Nét đặc sắc trong nghệ thuật

nghị luận của Nguyễn Đình Thi qua bài

tiểu luận này là gì?

A Bố cục chặt chẽ hợp lý, cách dẫn dắt tự nhiên, uyển

chuyển.

B Phân tích cụ thể, chặt chẽ.

C Câu văn giàu hình ảnh.

D Cả A, B, C.

Trang 29

Câu hỏi:

Hãy khái quát lại những luận điểm, luận cứ và luận chứng trong bài tiểu luận “ Tiếng nói của văn nghệ” của nhà văn Nguyễn Đình Thi d ới dạng sơ đồ (mô hình)?

Trang 31

Định h ớng sống tích cực cho con ng ời.

Ph ơng thức tác động của văn nghệ

Đặc tr ng riêng trong việc phản ánh cuộc sống.

Tác phẩm văn nghệ chứa đựng rất nhiều tình cảm của nghệ sĩ.

Là rung cảm và nhận thức của từng

ng ời tiếp nhận.

Đem tới một cách sống của tâm hồn.

Lời gửi của văn nghệ là sự sống

Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm

Nghệ thuật khơi dậy trong trí óc ta những vấn đề suy nghĩ.

Nghệ thuật đốt lửa trong lòng chúng ta

Trang 32

Bài tập

Nêu một tác phẩm văn nghệ mà em yêu thích và phân tích ý nghĩa, tác động của tác phẩm ấy đối với mình.

Trang 34

Nô c êi bÝ hiÓm

Lªona §o Vanhxi

Trang 35

Ng ời làm v

ờn xinh đẹp

Raphaen

Trang 36

Tượngưvệư nữưthànhư Milô

Trang 37

trÝch ®o¹n chÌo

Trang 38

H ớng dẫn về nhà:

• Học thuộc bài( Ghi nhớ)

- Khái quát những luận điểm, luận cứ và luận chứng trong bài tiểu luận của Nguyễn Đình Thi d ới dạng sơ đồ.

- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn

Đình Thi.

• Hứơng dẫn soạn bài : “Các thành phần biệt lập”

- Đọc kĩ các ngữ liệu và trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa trang 18.

- Các từ ngữ in đậm trong các ngữ liệu trên có tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu hay không? Vì sao chúng đ ợc gọi

là thành phần biệt lập?

- Xem tr ớc và chuẩn bị các bài tập trong phần luyện tập (SGK/19)

Trang 40

Trang 41

Bài tập

Đọc đoạn thơ sau:

… “Khi tôi nhỏ thơ giống nh bà mẹ,

Tôi lớn lên, thơ lại giống ng ời yêu,

Chăm sóc tuổi già thơ sẽ làm con gái,

Lúc từ giã cõi đời, kỉ niệm hoá thơ l u.

Có lúc thơ nh trái núi cao không thể tới

Có lúc thành cánh chim sà đậu xuống lòng tay.

Thơ nh đôi cánh nâng tôi bay

Thơ là vũ khí trong trận đánh

Là tẩt cả, thơ ơi, chỉ trừ không chịu là yên tĩnh!

Tôi nguyện suốt đời trung thực sống cho thơ…”

(Ra-xum Gam - đa – tốp, Đa – ghe – xtan của tôi, NXB Cầu Vồng, Mát – cơ - Va, 1984)

Thơ là một bộ phận của văn học nghệ thuật Đoạn trích giúp em

nghệ?

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	14,02 MB