giáo án này cung cấp chi tiết về cách dạy và bài tập chương cảm ứng điện từ. giúp cho các bạn sinh viên và giáo viên có thể tham khảo để tạo nên một giáo án tốt hơn, tôi mong muốn sẽ giúp một phần nào đó để cho các bạn có thể thực hiện công việc giảng dạy của mình tốt hơn. chân thành cảm ơn.
Trang 1Trường : THPT Thanh Khê GVHD : Lê Thị Hồng Loan
Ngày soạn : 28/2/2016 Ngày dạy : 4/3/2016
Tiết 51 BÀI TẬP
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Viết được công thức tính từ thông qua một diện tích và nêu được đơn vị đo
từ thông Nêu được các cách làm biến đổi từ thông
-Phát biểu được định luật Fa-ra-đây về cảm ứng điện từ, định luật Len-xơ về chiều dòng điện cảm ứng và viết được hệ thức : e c
t
2 Kĩ năng
- Tính được suất điện động cảm ứng trong trường hợp từ thông qua một mạch kín biến đổi đều theo thời gian
- Xác định được chiều của dòng điện cảm ứng theo định luật Len-xơ
-Tính được suất điện động tự cảm trong ống dây khi dòng điện chạy qua nó
có cường độ biến đổi đều theo thời gian
3 Thái độ
- Yêu thích bộ môn vật lí
- Tích cực, say mê, tìm tòi nghiên cứu
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các kiến thức vật lí về cảm ứng điện từ
- Sách giáo khoa, sách giáo viên
2 Học sinh
- Các kiến thức vật lí có liên quan để giải bài tập
III Phương pháp tổ chức dạy học
- Bài giảng sử dụng phương pháp: vấn đáp, thuyết trình, đàm thoại
IV Tiến trình tổ chức dạy học
1 Ổn định lớp: Lớp trưởng báo cáo sỉ số ( 1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ:
+ Gọi một học sinh lên trả bài
+ Nêu câu hỏi :
-Ghi công thức tình từ thông riêng ,
hệ số tự cảm và suất điện động tự
cảm Nêu đơn vị
-Định nghĩa hiện tượng tự cảm
+ Yêu cầu học sinh trả lời
+ Gọi HS nhận xét
+ Lên bảng + Lắng nghe câu hỏi
+Trả lời + Nhận xét
Trang 2+ GV nhận xét lại và cho điểm + Lắng nghe
3 Đặt vấn đề:
Ở chương trước, chúng ta đã xét mối quan hệ giữa dòng điện và từ trường do dòng điện sinh ra Trong chương này, ta xét bài toán ngược lại: trong điều kiện nào từ trường gây ra dòng điện? Cụ thể để hiểu hơn ta cùng đi giải các bài tập
4 Các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Hệ thống các kiến thức lí thuyết đã học
Hoạt động của giáo
viên
-Gọi hs nhắc lại khái
niệm từ thông, công
thức tính từ thông
-Trong chương này ta đã
học các định luật nào,
nãy nêu nội dung của
hai định luật trên
-Gọi hs nhắc lại hiện
tượng cảm ứng điện từ,
hiện tượng tự cảm
-Khái niệm: từ thông qua một mặt S đặt trong một
từ trường đều ⃗B
Công thức : ɸ = BScos α
-Định luật Len- xơ và định luật Fa- ra – đây
Định luật Len- xơ:
Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch có chiều sao cho từ trường cảm ứng có tác dụng chống lại sự biến thiên của từ thông ban đầu qua mạch kín
Định luật Fa- ra – đây:
Độ lớn của suất điện động cảm ứng xuất hiện trong mạch kín tỉ lệ với tốc dộ biến thiên từ thông qua mạch kín đó
c e
t
-Hiện tượng cảm ứng điện từ: Khi từ thông qua mạch kín ( C) biến thiên thì trong mạch kín ( C) xuất hiện dòng điện cam ứng Hiện tượng cảm ứng điện từ chỉ tồn
Tiết BÀI TẬP
I Lý thuyết
1 Từ thông
2 Định luật Len- xơ
3 Định luật Fa- ra- đây
4 Hiện tượng cảm ứng điện từ
5 Hiện tượng tự cảm
Trang 3-Khi thanh kim loại
chuyển động trong từ
trường thì nó được xem
như một nguồn điện, để
xác định các cực của
nguồn điện đó ta vận
dụng qui tắc nào? Phát
biểu nội dung qui tắc
đó?
tại trong khoảng thời gian từ thông qua mạch kín ( C) biến thiên
Hiện tượng tự cảm: Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra trong một mạch điện có cường độ dòng điện biến thiên
-Để xác định các cực của nguồn điện thì ta vận dụng qui tắc bàn tay phải
Nội dung: Đặt bàn tay phải hứng các đường sức từ, ngón cái choãi
ra 900 hướng theo chiều chuyển động của đoạn dây, khi đó đoạn dây dẫn chuyển động đóng vai trò như một nguồn điện, chiều từ cổ tay đến bốn ngón tay chỉ chiều từ cực âm sang cực dương của nguồn điện đó
6 Qui tắc nắm tay phải
Hoạt động 2: Hướng dẫn, phân tích học sinh giải bài tập 1
Hoạt động của giáo
viên
+ Yêu cầu học sinh
đọc đề bài tập 5 trang
148 sách giáo khoa
+ Hướng dẫn cho học
sinh làm bài
+ Yêu cầu học sinh
cho biết chiều của
dòng điện và giải thích
tại sao có thể xác đinh
được
+ Học sinh đọc đề trong sách giáo khoa
+ Lắng nghe giáo viên hướng dẫn
+ Học sinh trả lời
Vẽ hình và xác định :
a Dòng điện chạy ngược chiều kim đồng hồ
Bài 1:
a
Trang 4+ Gọi một học sinh
nhận xét
+ Nhận xét câu trả lời
của học sinh
b Dòng điện chạy cùng chiều kim đồng hồ
c Không có dòng điện cảm ứng
d Xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
+ Nhận xét
b
c
Φ không đổi, i = 0
d
Nếu nam châm quay đều đặn liên tục (tuần hoàn) Từ thông qua khung biến thiên liên tục nên trong khung xuất hiện dòng điện cảm ứng có chiều biến đổi liên tục ( xoay chiều )
Hoạt động 3: Giải bài tập 2
Hoạt động của giáo
viên
Bài 2: Một ống dây
điện hình trụ chiều
dài 62,8 cm quấn
1000 vòng dây, mỗi
Bài 2:
Trang 5vòng dây có diện tích
S = 50 cm2 Cường
độ dòng điện bằng 4
A
a Tính độ lớn cảm
ứng từ B trong lòng
ống dây
b.Tính từ thông qua
ống dây
c.Từ đó suy ra độ tự
cảm của ống dây
(Bên trong lòng ống
dây là chân không,
điện trở ống dây nhỏ)
Gợi ý:
a.Dựa vào công thức
tính cảm ứng từ B
trong lòng ống dây
b.Dựa vào công thức
tính từ thông
c.Dựa vào công thức
tính độ tự cảm
-Nhận xét câu trả lời
của hs
Bài giải a.Cảm ứng từ B trong lòng ống dây
B = 10-7.4π N
l I = 8.10-3 T
b.Từ thông qua ống dây ( N vòng)
= NBS =10-7.4π N
2
l SI = 0,04 Wb
c.Độ tự cảm
L = ɸ I = 10-7.4π N2
l S
= 0,01 H
Tóm tắt:
l=62,8 cm, N = 1000 vòng, S = 50 cm2,
I = 4 A a.B = ?
b.= ? c.L = ?
Bài giải:
a.Cảm ứng từ B trong lòng ống dây
B = 10-7.4π N
l I = 8.10-3 T b.Từ thông qua ống dây ( N vòng)
= NBS =10-7.4π N
l SI = 0,04 Wb c.Độ tự cảm
L = ɸ I = 10-7.4π N
2
l S
= 0,01 H
Hoạt động 4: Giải bài tập 3
Hoạt động của giáo
viên
+ Yêu cầu học sinh
đọc đề bài tập số 5
trang 152 sách giáo
khoa
+ Yêu cầu 1 học sinh
lên bảng tóm tắt đề
+ Học sinh đọc đề
+ Tóm tắt đề Tóm tắt a= 10 cm ∆t= 0,05 s ∆B = 0,5 T
Bài 3:
Tóm tắt
a= 10 cm ∆t= 0,05 s ∆B = 0,5 T Tính ec = ?
Trang 6+ Hướng dẫn cho học
sinh làm bài
+ Gọi một học sinh lên
bảng làm bài
+ Gọi học sinh nhận
xét bài làm của bạn
+ GV nhận xét
Tính ec = ? + Lắng nghe + Thực hiện yêu cầu của giáo viên
Bài giải :
2
1 2
0,5 (10 ) 0,1 0,05
c
BS Ba
t
+ Nhận xét
Bài giải :
2
1 2
0,5 (10 ) 0,05 0,1
c
e
t V
5 Củng cố, dặn dò, giao nhiệm vụ về nhà
-Học bài cũ, làm các bài tập trong sbt
-Chuẩn bị bài mới chương tiếp theo
-Lắng nghe và ghi bài vào vở
V Rút kinh nghiệm dạy học
………
………
………
………
………
………
………
Đà Nẵng, ngày…, tháng…, năm 2016 Giáo viên hướng dẫn Giáo sinh thực tập
