Đề cương ôn tập môn vật lý lớp 9 (48)

Kết luận: Trong không gian xung quanh một nam châm, xung quanh một dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó, ta nói trong không gian đó có từ trư

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK 1 NĂM HỌC 2012-2013

TRƯỜNG THCS KIÊN GIANG

MÔN: VẬT LÝ LỚP 9

A.Lý thuyết

Câu 1 Phát biểu định luật Ôm, Viết hệ thức của định luật, chú thích các đại lượng, đơn vị

Câu 2.Viết các công thức và hệ thức của đoạn mạch mắc nối tiếp và đoạn mạch song song

Câu 3.Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào? Viết công thức tính điện trở của dây

Câu 4.Điện trở suất là gì? Ký hiệu và đơn vị

Câu 5 Công của dòng điện là gì? Viết công thức tính công của dòng điện, chú thích các đại lượng và đơn vị

Câu 6 Phát biểu định luật Jun-Len xơ, Viết hệ thức của định luật, chú thích các đại lượng đơn vị

Câu 7.Từ trường là gì? Lấy ví dụ minh họa

Câu 8 Nêu quy tắc nắm tay phải, chiều của đường sức từ phụ thuộc vào yếu tố nào? Câu 9 Nêu quy tắc bàn tay trái, chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?

B.Bài tập

CÁC DẠNG BÀI TẬP:

1) Bài tập vận dụng định luật Ôm và công thức tính điện trở

2) Bài tập cho các đoạn mạch song song, nối tiếp, hỗn hợp

3) Bài tập về công và công suất

4) Bài tập áp dụng định luật Jun-Lenxơ

Trang 2

5) Bài tập vận dụng các quy tắc bàn tay trái và nắm tay phải.

BT1: Một bóng đèn có điện trở R1 = 600Ω được mắc song song với bóng đèn thứ hai có điện trở R2 = 900Ω vào hiệu điện thế UMN = 200V như sơ đồ Dây nối từ M tới A và từ N tới B là dây đồng, có chiều dài tổng cộng là l= 200m và có tiết diện S = 0,2

mm2 Bỏ qua điện trở của dây nối từ hai bóng đèn tới A và B

a)Tính điện trở của đoạn mạch MN

b)Tính hiệu điện thế đặt vào hai đầu của mỗi đèn

BT2: Trên một bàn là có ghi 100W và trên một bóng đèn dây tóc có ghi 220V-40W

a)Tính điện trở của bàn là và của bóng đèn khi chúng hoạt động bình thường

b)Có thể mắc nối tiếp bàn là và bóng đèn này vào hiệu điện thế 220V được không? Vì sao? Cho rằng điện trở của bàn là và của bóng đèn có giá trị như đã tính ở câu a

c)Có thể mắc nối tiếp hai dụng cụ điện này vào hiệu điện thế lớn nhất là bao nhiêu để chúng không bị hỏng? Tính công suất của mỗi dụng cụ khi đó

BT3: Một bình nóng lạnh có ghi 220V-1100W được sử dụng với hiệu điện thế 220V a)Tính cường độ dòng điện chạy qua khi đó

b)Tính thời gian để bình đun sôi 10 lít nước từ nhiệt độ 200C, biết nhiệt dung riêng của nước là 4200J/kg.K và nhiệt lượng bị hao phí là rất nhỏ

c)Tính tiền điện phải trả cho việc sử dụng bình như trên trong 30 ngày, biết rằng thowid gian sử dungjtrung bình mỗi ngày là 1 giờ và giá tiền điện là 1000đ/KWh

U M N

Trang 3

Chương I ĐIỆN HỌC

*Định luật Ôm:

1) Hệ thức của định luật:

I= U R Trong đó: I là cường độ dòng điện; U là hiệu điện thế ; R là điện trở

2)Phát biểu định luật:

(SGK)

*Trong đoạn mạch nối tiếp:

-Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm: I = I1 = I2

-Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thểtên mỗi điện trở: U=U1+U2 ; U U21= R R21

Công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch nối tiếp

Rtđ = R1 + R2

*Trong đoạn mạch song song:

-Cường độ dòng điện trên mạch chính có giá trị bằng tổng các cường độ dòng điện trên các mạch rẽ : I = I1 + I2

-Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch chính bằng hiệu điện thế giữa hai đầu các điện trở thành phần: U=U1=U2 ;

2

1

I

=

1

2

R

; 1/Rtđ = 1/R1 + 1/R2;

Rtđ = R R11+*R R22

Kết luận:

Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài của dây

Kết luận: Điện trở của dây dẫn tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

Kết luận: Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây

Trang 4

1/ Điện trở suất:

Điện trở suất của một vật liệu (hay một chất) có trị số bằng điện trở của một đoạn dây dẫn hình trụ được làm vật liệu đó có chiều dài 1m, tiết diện 1m 2

-Kí hiệu của điện trở suất là: ρ ( đọc là rô)

-Đơn vị của điện trở suất là Ôm mét (Ωm)

2/Công thức tính điện trở:

Điện trở của dây dẫn được tính theo công thức:

R =ρ S l Trong đó: ρ là điện trở suất ;l là chiều dài ;S là tiết diện dây;R là điện trở

Kết luận:

Biến trở có thể được dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch khi thay đổi trị số điện trở của nó

*Mỗi dụng cụ điện khi được sử dụng với hiệu điện thế bằng hiệu điện thế định mức,

thì công suất tiêu thụ bằng số Oát ghi trên dụng cụ đó và được gọi là công suất định

mức

Công thức tính công suất:

Trong đó: P đo bằng oát(W);U đo bằngV;I đo bằng A

P = I2R =

R

U2

Kết luận:

Điện năng là năng lượng của dòng điện Điện năng có thể chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác, trong đó có phần năng lượng có ích, có phần năng lượng vô ích

-Tỉ số giữa năng lượng có ích và toàn bộ điện năng là hiệu suất của dòng điện

H= Atp A1

P =UI

Trang 5

Công của dòng điện:

Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch là số đo lượng điện năng mà đoạn

mạch đó tiêu thụ để chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác

2/Công thức tính công của dòng điện:

A= P t = UIt

Trong đó: U là hiệu điện thế(V) ;I là cường độ dòng điện(A) ;t là thời gian dòng điện chạy qua(s) ;P là công suất(W) ;ACông của dòng điện đo bằng jun (J)

Phát biểu định luật:

Nhiệt lượng toả ra ở một dây dẫn tỉ lệ thuận với bình phương cường độ dòng điện, với điện trở và thời gian dòng điện chạy qua.

Hệ thức: Q = I 2 Rt

Nếu tính theo calo Q = 0,24I2Rt

Chương II ĐIỆN TỪ HỌC

Kết luận:Bất kì nam châm nào cũng có hai cực Khi để tự do , một cực luôn chỉ hướng

bắc gọi là cực bắc, còn cực luôn chỉ hướng nam gọi là cực nam

Kết luận: Khi đưa các cực của nam châm lại gần nhau thì chúng hút nhau nếu các cực

khác tên, đẩy nhau nếu các cực cùng tên

Kết luận: Trong không gian xung quanh một nam châm, xung quanh một dòng điện có

khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó, ta nói trong không gian đó

có từ trường.

KẾT LUẬN: * Trong từ trường của thanh nam châm mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm Càng xa nam châm những đường này càng thưa dần

+ Nơi có mạt sắt dày thì từ trường mạnh, nơi có mạt sắt thưa thì từ trường yếu

Trang 6

+Mỗi đường sức từ có một chiều xác định Bên ngoài nam châm, các đường sức từ có chiều đi ra từ cực bắc, đi vào cực nam của kim nam châm

* Kết luận: Chiều đường sức từ của ống dây phụ thuộc vào chiều của dòng điện chạy qua các vòng dây

Quy tắc nắm tay phải:

* Quy tắc: Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choải ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây

*Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn và chiều của đường sức từ

Quy tắc bàn tay trái:

*Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choải ra 900 chỉ chiều của lực điện từ

B.BÀI TẬP

Bài tập1:

Cho biết

l=30 m

S=0,3mm2=0,3.10-6m2

δ = 1,1.10-6 Ωm

I=?

Giải Điện trở của dây Nỉcôm là:

R=δ

S

l

=1,1.10-6.0 , 3 10 6

30

− =110(Ω)

Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn:

I=

R

U

=

110

220

= 2 (A)

Đáp số: I = 2 A

Bài tập 3:

Cho biết:

Giải a/ Điện trở tương đương của hai bóng đèn:

Trang 7

R2=900Ω

UMN=220V

l= 200m

S=0,2mm2=0,2 10-6m2

δ = 1,7.10-6 Ωm

a) RMN=?

b) U1=?, U2=?

900 600

900 600 2 1

2

+

= +R R

R R

Điện trở dây dẫn:

Rd =δ 17 ( ).

10 2

200 10

S l

Điện trở của mạch điện MN:

Rmn=R12+Rđ=360+17=377Ω

b/ Cường độ dòng điện trong mạch điện:

I= U R = 377220= 0,584 (A)

Hiệu điện thế giữa 2 đầu dẫn:

Ud =I.Rd =0,584.17=9,9 (V) Hiệu điện thế đặt vào 2 đầu mỗi đèn: U1=U2=U12=Umn

-Ud =220- 9,9=210 (V)

Đáp số: a/ Rmn=377 Ω

b/ U1= U2 =210 V.

Bài tập 1: TT: U=220 V;

I=341mA=0,341A;t=30*4giờ

a) Rtđ =? P = ?

b) A =? Số đếm công tơ

Giải a/ Điện trở của bóng đèn:

341 , 0

220

Ω

=

I

U R

Công suất của bóng đèn:

P=U.I=220.0,341=75(W) b/ Điện năng mà bóng đèn tiêu thụ:

A = UIt =220.0,341.30.4.3600= 32400000 (J)

Số đếm của công tơ điện:

10 6 , 3

10 32

6

so

≈

Trang 8

Đáp số: a/ R= 645Ω;P = 75W b/ A= 32400000 (J),N =9 số

Bài tập 2:

Cho biết:

Uđm=6V,Pđm=4,5W,t=10

phút,U=9V

I=? Rbt=?, Pb =?

A=? t= 10ph= 10.60 s

Giải a/ Số chỉ am pe kế là:

P=U.I I= 0 , 75 ( )

6

5 , 4 U

P

A

=

b/ Hiệu điện thế giữa 2 đầu biến trở: +Ub =U -Ud =

9-6 = 3 (V)

+ Điện trở của biến trở:

Rb= Ub / I =3 / 0,75 =4 (Ω) Công suất tiêu thụ điện năng của biến trở:

Pb =Ub I =3.0,75 = 2,25 (W) c/ Công của dòng điện ở biến trở:

Ab= Pb.t = 2,25 600 = 1350(J) Công của dòng điện sản ra:

A =UIt =9.0,75.10.60= 4050 (J) Đáp số: ……

Bài tập 3: a/+ Điện trở của bóng đèn;

R1 =U12 / P1= (220)2/ 100= 484 (Ω) + Điện trở của bàn là:

R2=U22 / P2= (220)2/ 1000 = 48,4 (Ω) + Điện trở tương đương của đoạn mạch:

4 , 48 484

2 1

2

+

= +R R

R R

b/ Cường độ dòng điện trong mạch:

Trang 9

I =U/ Rtd =220/ 44 =5 (A).

Điện năng mà đoạn mạch tiêu thụ:

A= Uit = 220.5.3600= 396.104 (J) Đáp số:…

a/ Nhiệt lượng bếp toả ra trong 1s: Q = I2Rt = (2,5)2 80.1 = 500 (J)

b/ Nhịêt lượng nước thu vào:

Q1 = mc (t2 – t1) = 1,5 4200.(75)

= 472500 (J) Nhiệt lượng bếp toả ra:

Q = UIt’= I2Rt’ = (2,5)2 80.1200 =600000 (J)

Hiệu suất của bếp:

600000

472500

% 100

Q Q

c/ Điện năng sử dụng:

A = P.t = 0,5.30.3 = 45 (KWh) Số tiền: T = 45.700 = 31500đ

Đáp số: …

Bài tập 2: Giải

a/ Nhiệt lượng cần cung cấp để đun sôi: Q1 = mc.(t2 –

t1) = 2.4200.(80) = 672000 (J)

b/ Nhiệt lượng ấm đã toả ra:

Trang 10

Bài tập 3:

Q2 = 90 .672000 746,66( )

100

90

100

c/ Thời gian đun sôi nước:

t =

P

Q2

= 746 , 67 1000

746666 = (s)

Đáp số: … Giải a/ Điện trở toàn bộ dây:

10 5 , 0

40 10 7 , 1

S

l

b/ Cường độ dòng điện chạy qua dây:

I = 0 , 75 ( )

220

165

A U

P

=

c/ Nhịêt lượng toả ra trên dây dẫn:

Q = I2Rt = (0,75)2 1,36.3.30 = 0,069 (KWh) Đáp số: a/ R =1,36(Ω )

b/ I = 0,75(A) c/ Q =0,069 (KWh)

Bài tập 1: a) <Vẽ hình ở bảng biểu diễn chiều đường sức từ, cực

của ống dây và lực từ tác >

Trang 11

-Thanh nam châm bị hút b) Đổi chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì nam châm bị đẩy

Bài tập 2:

a)Chiều của lực điện từ từ trái sang phải b)Chiều của dòng điện chạy trong dây dẫn dẫn từ trong

ra ngoài

c)Chiều đường sức từ từ trái sang phải

Trang 12

Bài tập 3:

b)Cặp lực F1, F2 làm cho khung quay ngược chiều kim đồng hồ

c)Khung ABCD quay ngược lại thì đổi chiều dòng điện hoặc đổi chiều đường sức từ

Dòng điện xuất hiện trong trường hợp như trên gọi là

dòng điện cảm ứng, và hiện tượng xuất hiện dòng điện

cảm ứng là hiện tượng cảm ứng điện từ.

CÁC DẠNG BÀI TẬP:

1)Bài tập vận dụng định luật Ôm và công thức tính điện trở

2)Bài tập cho các đoạn mạch song song, nối tiếp, hỗn hợp

3)Bài tập về công và công suất

4) Bài tập áp dụng định luật Jun-Lenxơ

5) Bài tập vận dụng các quy tắc bàn tay trái và nắm tay phải

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	1,36 MB