An Toàn Bức Xạ Trong Phòng Can Thiệp

Radiation Safety and FluoroscopyGenetic effects 31 Các bạn có thể không nhìn thấy !!!... Mức độ đâm xuyên của các loại tia bức xạ ion hoá khác nhau... • Nhằm đo đạc các ảnh hưởng sinh họ

Các bạn nhìn thấy !!!

X-Ray Protective Accessories for Eyes

Cataract Risk

Lens of the eye is very sensitive to iodizing

radiation, which can cause permanent damage

Due to that, eyes should be protected from radiation

Risk of cataracts exist

The statutory annual dose limit for eye lenses has been

150 mSv With the recommendations of April 2011, the

IRCP (International Commission on Radiation Protection)

advised a further dramatic reduction of the limit values:

- annual exposure should not be more than 20 mSv over a 5 year average

- no annual exposure should exceed 50 mSv

Radiation Safety and Fluoroscopy

Genetic effects

31

Các bạn có thể không nhìn thấy !!!

AN TOÀN BỨC XẠ TRONG PHÒNG CAN THIỆP

Các loại tia bức xạ

www.ocrwm.doe.gov/ /radiation-pathways.jpg

Nuclear Medicine Solar Radiation

Cosmic Rays

Terrestrial Radiation

Food &

Drink

Each Other



  

Các nguồn bức xạ

• Wilhelm Conrad Roentgen

xương của bàn tay

• Giải Nobel vật lý năm 1901

Lịch sử của tia X

• Phim XQ đầu tiên

trên người

• Bàn tay của Bertha,

vợ của Roentgen

Lịch sử của tia X

Cơ chế tạo nên tia X

Mức độ đâm xuyên của các tia

Mức độ đâm xuyên của các loại tia

bức xạ ion hoá khác nhau

Ứng dụng của tia X

Man-Made Sources : Modern Health Care

Conventional Diagnostic X-rays

Nuclear medicine

for therapy

& diagnosisCác nguồn bức xạ do con người tạo ra

Man-Made Sources : Modern Health Care

Fluoroscopic imaging of

body systems

Radiation therapy for cancer treatmentCác nguồn bức xạ do con người tạo ra

Tại sao tia xạ nguy hiểm?

• Tia X là sóng điện từ có năng lượng cao, có khả năng ion hoá mạnh Khi chúng đi qua cơ thể sẽ làm đứt gãy các phân tử, giải phóng các gốc tự do

• Các gốc tự do này có phản ứng mạnh và tổn thương các protein có vai trò duy trì sự sống Chúng làm tổn thương các tế bào, thoái triển tế bào, gây nên ung thư…

• Một liều nhỏ tia xạ có thể gây nên tổn thương mô và khởi phát ung thư

Đơn vị đo liều xạ

• Đơn vị: Gray (J/kg) = Sieverts (Sv) = 100 Rad = 100 Rem

• Là liều tia xạ hấp thu (năng lượng/khối cơ thể) có thể chuyển ra năng lượng ảnh hưởng đến các cơ quan chuyên biệt của cơ thể

• Nhằm đo đạc các ảnh hưởng sinh học của các tia khác nhau lên các mô cơ thể

• Đơn vị hay dùng: mSv, microSV, nanoSv

• Ở mức 10 Rem (100 mSv) có thể gây ung thư nếu chiếu trực tiếp trên người

Mức giới hạn xạ trong khoảng an toàn

Uỷ ban An toàn xạ quốc tế (ICRP) đã quy định giới hạn an toàn tia xạ:

• Với dân số nói chung, mức tia xạ không được vượt quá

1mSv/năm (mức cơ bản trong tự nhiên)

• Với một số nghề nghiệp đặc biệt, mức tia xạ không

được vượt quá 20mSv/năm

Mức giới hạn này không bao gồm điều trị tia xạ trong lĩnh vực y học

Tổng liều bức xạ mỗi năm tại Hoa Kỳ

Consumer Products 3% Other 1%

11%

Radiation Effects

Ảnh hưởng của tia xạ trên cơ thể

Bentzen Nature Reviews Cancer 6, 702–713 (September 2006) | doi:10.1038/nrc1950

Ảnh hưởng của tia xạ lên cơ thể theo thời gian

Radiation Safety and FluoroscopyDose-effect relationships

33

Ảnh hưởng của tia xạ lên cơ thể theo

các yếu tố khác nhau

Ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của tia

xạ trên nhiễm sắc thể

Các thay đổi trên DNA

Dose Employees

(age 18+)

Trainees (age <18)

Members of Public

Effective dose 20 mSv 6 mSv 1 mSv Equivalent dose for eye 150 mSv 50 mSv 15 mSv Equivalent dose for skin 500 mSv 150 mSv 50 mSv

Equivalent dose for the hands,

forearms, feet and ankles 500 mSv 150 mSv 50 mSv

Giới hạn liều phóng xạ mỗi năm

Regulation 11 of Ionising Radiations Regulations 1999

Radiological risk Dose (µSv) Risk of Death

Living in Cornwall

Brain scan

Average annual

Radon Transatlantic flight

Source: Health Protection Agency

Liều xạ phơi nhiễm trong các trường hợp

Occupational exposure to radiation

Các nghề

nghiệp chịu

ảnh hưởng

của tia xạ

Liều xạ trong các thủ thuật y khoa (mSv)

Low Sensitivity Mature red blood cells

Muscle cells Ganglion cells Mature connective tissues

Intermediate

Sensitivity

Gastric mucosa Mucous membranes Esophageal epithelium Urinary bladder epithelium

High Sensitivity Primitive blood cells

Intestinal epithelium Spermatogonia

Lymphocytes

Mức độ nhạy cảm của các cơ quan trong cơ thể

Comparison of Administrative, Regulatory and Biological Effect Doses

100% of People Die, CNS Syndrome

Permanent Infertility

Whole Body Regulatory Limit (5 rem/yr) Eye Regulatory Limit (15 rem/yr)

50% of People Die (450 – 500 rad)

Nausea & Vomiting (10% of People)

Whole Body UTHSCH Administrative

Limit (0.125 rem/month)

Whole Body Exposure

Partial Body Exposure

Extremities Regulatory Limit (50 rem/yr)

Eye UTHSCH Administrative

Decreased White Blood Cell Count

Ulcers on the Skin

Molecular Death (> 100,000 rad)

Gastrointestinal Syndrome

Các phương pháp hạn chế tia xạ

Hạn chế thời gian

Rút ngắn thời gian chiếu = giảm bớt tia

Chỉ chiếu, chụp khi cần thiết

Thực hiện các thao tác phụ thì không cần chiếu, chụp kèm

Rút ngắn thời gian khi có thao tác gần bóng

Tuy nhiên chụp với liều cao (độ rõ nét hơn) để rút ngắn thời gian thủ thuật được khuyên là không cần thiết!

Kéo dài khoảng cách

• Thực hiện dễ và có hiệu quả

In addition to primary radiation, there exists a

secondary or scattered radiation

Scattered radiation originates primarily in the body of

a patient as radiation during its passage through a

substance comes out with a changed direction

Radiation can also undergo subsequent scattering

from the walls and other objects in the examination

room

Tập trung vào vùng cơ thể để hạn chế tia

X-Ray Protective Clothing – Decision Aid

Lead Equivalent Comparison

X-Ray Tube Voltage

Source: Test report Dr Eder N-1111, N-0611, N-0711

Áo chì càng dầy = Giảm nhiều tia

X-Ray Protective Accessories

Các dụng cụ bảo hộ

Product Portfolio

Các dụng cụ bảo hộ

Liều kế cá nhân

KẾT LUẬN

• Tia X là loại tia bức xạ ion hoá có đóng góp rất lớn

trong các kỹ thuật chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khoẻ con người, đặc biệt ứng dụng trong phòng can thiệp TM

• Tuy nhiên tia X có tác dụng gây tổn thương mô  DNA, ảnh hưởng có hại đến sức khoẻ con người

lên cơ thể cho các nhân viên trong phòng can thiệp:

- Giảm thời gian tiếp xúc với tia

- Tăng khoảng cách đến nguồn tia

- Che chắn cẩn thận khỏi nguồn tia

XIN CẢM ƠN !!!