Vậy nên trâu và người dân Việt Nam luôn có sự gắn kết rất chặt chẽ với nhau.. Cách đây khoảng 5000-7000 năm, con người đã thuần hoá loài trâu rừng để phục vụ cho việc vận chuyển và làm n
Trang 1THUYẾT MINH CON TRÂU
Từ bao đời nay, con trâu đã gắn liền với người nông dân Việt Nam Hình ảnh các cô, các bác ra đồng cùng với con trâu là bức tranh tiêu biểu thể hiện sự thân thiết giữa người
và trâu Vậy nên trâu và người dân Việt Nam luôn có sự gắn kết rất chặt chẽ với nhau Trâu (hay trâu nhà) có nguồn gốc từ trâu rừng Chúng xuất hiện trên Trái Đất 20 triệu năm trước Cách đây khoảng 5000-7000 năm, con người đã thuần hoá loài trâu rừng
để phục vụ cho việc vận chuyển và làm nông nghiệp nên mới có giống trâu nhà như hiện nay Trâu là gia súc lớn nhai lại hay gia súc lớn có sừng, lớp động vật có
vú (Malmalia), bộ guốc chẵn (Artiodactyla), bộ phụ nhai lại (Ruminantia), họ sừng rỗng (Bovidae), tộc bò (Bovini), loài trâu (Bubalus bubalis), giống trâu đầm lầy (Swamp buffalo)
Sau đây là một số đặc điểm của loài trâu Trâu có bộ lông ngắn màu đen, xám hoặc xám đen Chúng sở hữu một thân hình to lớn, lực lưỡng Trâu cái trưởng thành nặng gần 400kg còn trâu đực nặng khoảng 600kg Đầu trâu dài, da mặt khô, nổi rõ những mạch máu Để tự vệ cho bản thân, trâu được ông trời ban cho cặp sừng chắc khoẻ trên đầu Mắt trâu đen láy, to tròn, hơi lồi, mi mắt mỏng, tuy nhiên thị lực lại rất kém Tai trâu nhỏ, có thể cử động và có phủ một lớp lông mềm để ngăn các loại côn trùng vào tai Cũng như thị giác, thính lực của trâu rất cũng rất kém nên ông bà ta ngày xưa có câu “Đàn gảy tai trâu” dùng để nói về khả năng nghe của loài trâu và đồng thời phê phán những người không tiếp thu, thưởng thức được cái đẹp, cái hay Ôi! Thật tội nghiệp cho loài trâu Trâu có chiếc mũi ẩm, kín và bóng Hàm răng trâu rất đặc biệt: hàm trên không không có các răng cửa mà chỉ có một miếng đệm Nhắc đến răng trâu, tôi chợt nhớ ra một vài câu chuyện giải thích cho điều ấy Trong truyện “Trí khôn ta đây” kể rằng: “Một con hổ kiêu ngạo suy nghĩ thiếu chín chắn bị người nông dân lừa buộc vào gốc cây châm lửa đốt Trâu thấy vậy liền lăn ra cười đập hàm răng trên vào đá gãy hết.” Theo một câu chuyện khác thì trâu ban đầu có đủ răng nhưng do tốt bụng cho ngựa mượn đi ăn giỗ và ngựa không trả lại Ôi, những lời giải thích thật giàu sức tưởng tượng và dí dỏm làm sao! Không những thế, trâu còn một điều đặc biệt khác đó là cách ngủ của mình Khi ngủ, trâu khuỵ hai chân trước xuống nhưng vẫn giữ thẳng hai chân sau Thân trâu to, lưng dài khoảng 1-1,5m, hơi cong Trâu có chân to, dài Hai chân sau dài và có đùi to hơn hai chân trước Bàn chân trâu có hai móng rất cứng và được gọi là guốc nên được xếp vào bộ guốc chẵn Đuôi trâu khá dài, đoạn cuối đuôi có một nhúm lông dài, mảnh dùng để đuổi ruồi, muỗi Da trâu không quá dày, bóng láng, đàn hồi tốt, có lông cứng sát da Vai trò của da trâu là giúp điều hoà nhiệt độ cơ thể Dạ dày trâu có bốn ngăn: dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ túi sách, dạ muối khế; phù hợp với tập tính nhai lại loài này Khi ăn cỏ, trâu ăn một lượng cỏ lớn rồi dự trữ trong dạ cỏ Đến lúc rảnh rỗi, chúng lấy ra nhai tiếp cho đến khi cỏ nhuyễn thì chuyển phần cỏ đó sang các dạ dày khác để tiêu hoá Nhìn chung, cơ thể của trâu rất phù hợp với công việc mà nó đảm nhận
Nguyễn Bảo Phúc
Trang 2Với thân hình và sức khoẻ của mình, trâu có thể cùng người ra đồng kéo cày từ bình minh đến hoàng hôn Một con trâu trưởng thành trung bình có thể cày 3-4 sào ruộng một ngày Bằng khả năng chịu đựng thời tiết tốt, trâu vẫn kiên trì ra đồng cùng người nông dân dù có dầm mưa dãi nắng để có thể cho ra những hạt gạo tốt nhất
Để trâu đạt năng suất cao nhất, ta cần có cách chăm sóc hợp lý Nên cho trâu ăn ba bữa một ngày (sáng, trưa, chiều) và cần cung cấp đủ nước cho trâu Thức ăn chính của trâu là cỏ, ta có thể tìm thấy bất cứ nơi đâu Đối các vùng có mùa đông giá rét, cỏ mọc không được thì cần phải dự trữ cỏ khô Không nên cho trâu ăn lúc còn mệt vì nó sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ của trâu Cho nên, sau khi đi cày về, cho trâu nghỉ ngơi khoảng
30 phút, cho tắm, cho uống nước rồi mới cho ăn Trong một buổi cày, cần cho trâu nghỉ ngơi khoảng 30 phút trong 3-5 lần để trâu dưỡng sức Trong một tuần, cần cho trâu nghỉ 1-2 ngày để tránh trường hợp trâu bị xuống sức Nếu bị xuống sức, cần cho trâu nghỉ ngơi
5 ngày đến một tuần và bồi bổ bằng cháo cám và cỏ tươi
Ngoài việc kéo cày, trâu còn có thể kéo xe, cho sữa, cho thịt, một số bộ phận có thể làm đồ thủ công mỹ nghệ đem lại nguồn lợi khổng lồ cho người nông dân Với đặc tính cứng và rỗng, sừng trâu dùng để làm kèn hay làm đồ trang trí Ngoài ra, nó còn có công dụng chữa một số bệnh Da trâu không quá dày, chắc chắn, đàn hồi tốt nên được dùng để làm túi xách, giày dép, trống… Sữa và thịt của trâu không thua kém gì người họ hàng của chúng là bò cả về vị lẫn chất Hàm lượng dinh dưỡng trong sữa trâu rất cao dùng để bồi
bổ sức khoẻ Thịt trâu khá ngon, giàu đạm nhưng ít mỡ nên rất tốt cho sức khoẻ Cho nên, đối với người nông dân, con trâu là tài vô cùng to lớn với họ Điều đó thể hiện qua câu tục ngữ: “Con trâu là đầu cơ nghiệp”
Không những đem lại cho người nông dân về mặt kinh tế, trâu còn là món ăn tinh thần trong văn hoá Việt Nam Trâu là con vật linh thiêng, đứng vị trí thứ ha trong 12 con giáp Con trâu là hình ảnh cho bản chất hiền lành, kiên cường, khoẻ khoắn của nông dân Việt Nam và cũng là biểu tượng của SEA Games 22 và đó là kỳ SEA Games được tổ
chức tại Việt Nam Trâu là nguồn cảm hứng cho các bức tranh, các câu hát, các bài thơ Con trâu và con người Việt Nam là hai hình ảnh gắn liền nhau không thể tách rời Trâu luôn là người bạn không thể thiếu đối với nông dân Việt Nam dù bao nhiêu máy móc, công nghệ ra đời Trong trái tim người Việt Nam, loài trâu chung thuỷ, cần cù sẽ không bao giờ phai nhạt
Nguyễn Bảo Phúc
“Trâu ơi ta bảo trâu này Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta”