bài tập sinh học 8 chương vận động

-Xương thân : + Cột sống : gồm nhiều đốt sống khớp với nhau 33-34 đốt, cong ở bốn chỗ, thành hai chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng và hoạt động lao động dễ dàng.. Chất vô cơ giúp xư

BÀI TẬP SINH HỌC 8

CHƯƠNG II: VẬN ĐỘNG

1)Cấu tạo và chức năng bộ xương ntn?

-Cấu tạo bộ xương : Bộ xương gồm có 3 phần :xương đầu, xương thân và xương chi

-Xương đầu :

+ Xương sọ ở người có 8 xương ghép lại tạo ra

tra hộp sọ lớn chứa não

+Xương mặt nhỏ, xương hàm bớt thô Sự hình thành lồi cằm liên quan đến các vận động ngôn ngữ

-Xương thân :

+ Cột sống : gồm nhiều đốt sống khớp với nhau (33-34 đốt), cong ở bốn chỗ, thành hai chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng và hoạt động lao động dễ dàng

+ Lồng ngực :Các xương sườn gắn với cột sống và gắn với xương ức tạo thành lồng ngực bảo vệ tim, phổi Lồng ngực ở người nở sang hai bên

- Xương chi : Xương tay và chân có các phần tương ứng ứng với nhau nhưng phân hoá khác nhau cho phù hợp với chức năng đứng thẳng và lao động

- Chức năng của bộ xương : + Tạo thành bộ khung nâng đỡ cơ thể

+Giúp cơ thể có hình dạng nhất định.

+ Làm chỗ bám của cơ, vì vậy cơ thể vận động được

+ Bảo vệ cho các cơ quan mềm, nằm sâu trong cơ thể khỏi bị tổn thương

2) Nêu đặc điểm cấu tạo của xương phù hợp với Chức năng nâng

đỡ và vận động

Cấu tạo phù hợp với chức năng nâng đỡ và vận động là :

-Bộ xương khoảng 206 chiếc gắn với nhau nhờ các khớp, có 3 loại khớp :

+Khớp bất động :gắn chặt các xương với nhau bảo vệ nâng đỡ VD: khớp xương sọ , mặt, đai hông

+ Khớp bán động khả năng hoạt động hạn chế để bảo vệ các cơ quan như tim, phổi VD khớp cột sống ,lồng ngực

+ Khớp động :khả năng hoạt động rộng , chiếm phần lớn trong cơ thể cho cơ thể vận động dễ dàng VD khớp xương chi

*Tính vững chắc đảm bảo chức năng nâng đỡ:

-TP hoá học :gồm chất vô cơ và hữu cơ Chất vô cơ giúp xương cứng rắn chống đỡ được sức nặng của cơ thể và trọng lượng mang vác Chất hữu cơ làm cho xương có tính đàn hồi chống lại các lực tác động , làm cho xương không bị giòn , bị gãy

-Cấu trúc : xương có cấu trúc đảm bảo tính vững chắc là : hình ống , cấu tạo bằng mô xương cứng ở thân xương dài , mô xương xốp gồm các nan xương xếp vòng cung

3) Nêu những điểm khác nhau giữa xương chân và xương tay ?

-Xương chi gắn với cột sống nhờ xương đai vai và ,xương chi dưới gắn với cột sống nhờ xương đai hông Do tư thế dứng thẳng và lao động mà đai vai và đai hông phân hoá khác nhau

+ Đai vai gồm 2 xương đòn, 2 xương bả

+ Đai hông gồm 3 đôi xương là xương chậu , xương háng và

xương ngồi gắn với xương cùng cụt và gắn với nhau tạo nên khung chậu vững chắc

-Xương cổ tay , xương bàn tay và xương cổ chân, xương bàn chân cũng phân hoá

+ Các khớp cổ tay và bàn tay linh hoạt , xương ngón dài, ngón cai nằm trên mặt phẳng vuông góc với 4 ngón còn lại giúp cho hoạt

động cầm nắm dễ dàng

+ Xương cổ chân có xương gót phát triển về phía sau làm cho diện tích bàn chân đế lớn ,đảm bảo sự cân bằng vững chắc cho tư thế

đứng thẳng Xương bàn chân hình vòm , các xương ngón chân

ngắn làm cho bàn chân có diện tích bàn chân đế , giúp việc đi lại

dễ dàng hơn

4)Phân biệt các khớp xương và nêu rõ vai trò của tưng loại khớp?

Các loại

xương

khớp

Đặc điểm phân biệt Khả năng

cử động

Vai trò

Khớp

động

Có diện khớp ở 2 đầu xương tròn và lớp có sụn

Linh hoạt Đảm bảo sự hoạt động

trơn bóng, giữa khớp có bao chứa dịch khớp

linh hoạt ở tay, chân

Khớp

bán động

Diện khớp phẳng và hẹp Ít linh hoạt Giúp xương tạo thành

khoang bảo vệ (khoang ngực) Ngoài ra còn có vai trò giúp cơ thể mền dẻo trong dáng đi đứng

và lao động phức tạp

Khớp bất

động

Giữa hai xương có hình răng cưa khít với nhau

Không cử động được

Giúp xương tạo thành hộp, thành khối để bảo vệ nội quan hoặc nâng đỡ

5, Đặc điểm cấu tạo và chức năng của xương dài?

Các thành phần

xương

Đầu xương Sụn bọc đầu xương Giảm ma sát trong các khớp

xương

Mô xương xốp gồm các nan xương

Phân tán lực tác động Tạo các ô chứa tuỷ đỏ

Đĩa sụn tăng trưởng Giúp xương dài ra Thân xương Màng xương Giúp xương phát triển to về

ngang

Mô xương cứng Chịu lực đản bảo vững chắc Khoang xương Chứa tuỷ đỏ ở trẻ em, sinh

hồng cầu, chứa tuỷ vàng ở

người lớn

Cấu tạo xương ngắn và xương dẹt : -Không có cấu tạo hình ống , bên ngoài là mô xương cứng , bên trong lớp mô xương cứng là mô xương xốp gồm nhiều nan xương và nhiều hốc nhỏ chứa tuỷ đỏ

6) Sự khác nhau giữa bộ xương người và bộ xương thú:

Các phần so sánh Bộ xương người Bộ xương thú

bụng

Xương bàn chân Xương gót ngắn,bàn

chân hình vòm

Xương ngón dài,bàn chân phẳng

Xương gót Lớn, phát triển về phía

sau

Nhỏ hơn

7) Những đặc điểm nào của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và đi bằng hai chân?(Tiến hoá của bộ xương người)

Đặc điểm cấu tạo Sự thich nghi

-Lồng ngực nở rộng sang hai

bên và hẹp theo hướng trước sau

Để dồn trọng lượng các nội quan lên xương chậu, tạo cư động dễ khi lao động Cột sống gồm nhiều đốt sống

khớp với nhau cong ở 4 chỗ tạo

thành hình chữ S

Chịu đựng trọng lượng của đầu và tác dụng chấn động từ các chi dưới dồn lên khi di chuyển, giúp cơ thể đứng thẳng

-Xương chậu mở rộng vững

chắc, xương đùi to

Chịu đựng trọng lượng của các nội quan

và cơ thể -Xương gót phát triển và lồi ra

phía sau, các xương bàn chân

tạo thanh hình vòm, các xương

ngón chân ngắn làm cho bàn

chân có diện tích tieps xúc với

mặt đất nhỏ hơn diện tích bàn

chân đế

Làm cho diện tích bàn chân lớn, đảm bảo

sự cân bằng vững chắc cho tue thế đứng thẳng Để dễ di chuyển giúp việc đi lại dễ dàng hơn, giảm bớt chấn động khi vận động

Các khớp cổ tay và bàn tay linh

hoạt, xương ngón dài, ngón cái

nằm trên mặt phẳng vuông góc

với 4 ngón còn lại

Để chi trên cử động theo nhiều hướng, bàn tay cò thể cầm nắm dễ dàng và thực hiện các động tác lao động

Xương sọ phát triển tạo diều

kiện cho não và hệ thần kinh

phát triển

Định hượng trong lao động và phát triển nhận thức

9,Thành phần hoá học của xương có chức năng gì với ý nghĩa của

xương?

- Thành phần hữu cơ (chất cốt giao): là chất kết dính và đảm bảo tính đàn hồi của xương

- Thành phần vô cơ:canxi và photpho làm tăng độ cứng của xương Nhờ vậy, xương vững chắc là cột trụ của

cơ thể

10, Giải thích vì sao xương động vật hầm thì bở?

- Khi hầm xương bò, lợn chất cốt giao bị phân huỷ

vì vậy nước hầm thường sánh và ngọt lại Phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi chất cốt giao nên bị bở

11, Trình bày đặc điểm tiến hoá của hệ cơ ở người so với động vật: Thể hiện sự phân hoá các cơ chi trên và chi dưới, sự phân hoá phát triển ở cơ mặt và cơ lưỡi

- Cơ chi trên : phân hoá thành nhiều nhóm cơ nhỏ phụ trách những hoạt động đa dạng và tinh vi, thực hiện nhiều động tác lao động phức tạp đặc biệt là sự khéo léo của đôi bàn tay con người thực hiện được các động tác tinh vi khéo léo trong lao động sáng tạo

- Cơ chi dưới : có xu hướng tập trung thành các nhốm

cơ lớn khoẻvận động , di chuyển, tạo thế cân bằng trong dáng đứng thẳng

- Cơ mặt : phân hoá thành các nhóm cơ biểu lộ tình cảm

- Cơ lưỡi phát triển giúp cho việc phát âm tiếng nói của con người

12) Để xương và cơ phát triển cân đối chúng ta cần phải làm gì?

Để chống con vẹo cốt sống, trong lao động phải chú ý những điểm gì?

*Để xương và cơ phát triển cân đối chúng ta cần :

-Có một chế độ dinh dưỡng hợp lí

-Tắm nắng để cơ thể chuyển hoá tiền vitamin D thành vitamin D Nhờ có vitamin D mà cơ thể có thể chuyển hoá canxi tạo ra

xương)

-Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức

*Để chống con vẹo cốt sống, trong lao động phải chú ý:

-Khi mang vác vật nặng , không nên vượt quá sức chịu đựng,

không mang vác về một bên liên tục trong thời gian dài mà phải đổi bên Nếu có thể thì phân chia thành 2 nửa để 2 tay cùng xavhs cho cân

-Khi ngồi vào bàn học tập hay làm việc cần đảm bảo tư thế ngồi ngay ngắn, không cúi gò lưng, không nghiêng vẹo

13) Sự to ra và dài ra của xương:

-Xương to ra về bề ngang là nhờ các tế bào màng xương phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy vào trong và hoá xương

-Các tế bào ở sụn tăng trưởng nằm giữa đầu xương và thân xương phân chia và hoá xương làm xương dài ra

14) Trình bày thí nghiệm chứng minh thành phần hoá học và tích chất của xương

-Để tìm hiểu thành phần cấu tạo của xương người ta tiến hành các thí nghiệm sau:

*Thí nghiệm 1:

-Vật liệu và dụng cụ thí nghiệm: 1 xương đùi ếch trưởng thành, 1 cốc nước đựng dung dịch HCL 10%, 1 cốc cslax để rửa xương

-Tiến hành thí nghiệm: Ngâm xương đùi ếch trong dung dịch HCL 10% khoảng 10-15 phút

-Kết quả thí nghiệm : thấy có bọt khí nổi lên

Xương mềm có thể uốn cong được -Giải thích thí nghiệm :Bọt khí nổi lên là khí cacbonic, điều đó

chứng tỏ trong thành phần của xương có muối cacbonat,khi tác

dung với axit sẽ giải phóng khí cacbonic Phần còn lại xương vẫn giữ nguyên hình dạng nhưng nềm dẻo đó là chất cốt giao (chất hữu cơ)

*Thí nghiệm 2 ;

-Vật liệu và dụng cụ thí nghiệm :1 xương đùi ếch, một đèn cồn

-Tiến hành đốt xương đùi ếch trên ngọn lửa đèn đén khi xương

không còn cháy nữa

-Kết quả thí nghiệm : xương sau khi bị đốt vẫn giữ nguyên hình dạng nhưng khi bóp thì bị vỡ vụn ra

-Giải thích khi đốt : chất cốt giao bị cháy hết phần còn lại là chất vô

cơ nên khi đạp nhẹ thì xương cỡ tan

Từ kết quả của 2 thí nghiệm trên ta có kết luận: Thành phần hoá

học của xương là chất cốt giao (chất hữu cơ) và muối khoáng

Xươn1g kết hợp giữa 2 thành phần chất nên có tính bền chắc và mềm dẻo

15) vì sao ở người già xương dễ bị gãy và khi gãy thì chậm hồi

phục?

-Người già xương dễ bị gãy và chậm hồi phục : do tỉ lệ chất hữu cơ

và chất vô cơ thay đổi theo lứa tuổi Ở người gia chất hữu cơ giảm xuống nên xương giảm tính dẻo dai và rắn chắc đồng thời xương trở nên xốp giòn dẽ bị gãy khi va chạm mạnh

- Chất hữu cơ ngoài chức năng tạo dèo dai cho xương còn hỗ trợ quá trình dinh dưỡng cho xương Do tuổi già tỉ lệ chất hữu cơ giảm nên khi xương gãy rất chậm phục hồi

16, Hãy phân tích để chứng minh tay người vừa là cơ quan, vừa là sản phẩm trong quá trình trình lao động?

+ Tay người vừa là cơ quan lao động:

- Ở động vật chi trước và chi sau đều tham gia vào quá trình di chuyển của cơ thể

- Ở người chi trước (đôi tay ) đã tách khỏi mặt đất nhờ

sự đi thẳng Từ đây đôi tay bắt đầu tham gia cầm nắm, chế tạo công cụ lao động và lao động có mục đích + Tay người là sảm phẩm lao động:

- Thông qua việc chế tạo các công cụ lao động, con người phải thường xuyên cầm nắm và cử động các xương tay đặc biệt là ngón tay

- Thông qua các hoạt động lao động, đôi tay thường xuyên tác động vào môi trường sống

- Chính những hoạt động trên đã làm cho tay người thường xuyên được rèn luyện Bên cạnh đó từ lao động con người đã sản xuất ra thức ăn và các phương tiện thúc đẩy cơ thể phát triển và hoàn thiện, trong đó

có đôi tay

17, Nguyên nhân của sự mỏi cơ? Biện pháp phóng chống mỏi cơ? Khi bị mỏi cơ cần làm gì?

*Nguyên nhân:

- Trong điều có đủ oxi: sự oxi hoá các chất dinh dưỡng do máu mang tới tế bào tạo ra năng lượng cung cấp cho sự co cơ, đòng thời sản sinh ra nhiệt và sản phẩm thải cuối cùng là khí cacbonic

- Nếu cơ thể không được cung cấp đầy đủ oxi: thì sản phẩm thải có nhiều axit lactic , trong thời gian dài sẽ tích tụ đầu độc cơ, dẫn tới

sự mỏi cơ

*Biện pháp:

- Cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng

- Làm việc trong điều kiện đủ oxi

- Làm việc nhịp nhàng, vừa sức

- Tinh thần thoải mái, vui vẻ

- Luyện tập cơ thường xuyên tạo sự dẻo dai chi cơ

*Khi mỏ cơ cần:

- Nghỉ ngơi, thở sâu kết hợp với xoa bóp cho máu lưu thông

nhanh

18, Khả năng co cơ phụ thuộc vào những yếu tố nào? Những hoạt động nào gọi là sự luyện tập cơ?

- Thần kinh: tinh thần sảng khoái, ý thức cố gắng thì co

cơ tốt hơn

- Thể tích của cơ: bắp cơ lớn thì khả năng co mạnh hơn

- Lực co cơ

- Khả năng dẻo dai bền bỉ: làm việc lâu mệt mỏi

- Khối lượng của vật cần dịch chuyển

- Nhịp độ co cơ

*Những hoạt động được gọi là sự luyện tập cơ

- Thường xuyên tập thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ

- Tham gia các môn thể thao một cách vừa sức

- Tham gia lao động sản xuất hằng ngày một cách phù hợp

19,Trong lao động cần có những biện pháp gì để cho cơ lâu mỏi và

có năng suất lao động cao?

- Cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng

- Làm việc trong điều kiện đủ oxi

- Làm việc nhịp nhàng vừa sức

- Tinh thần thoải mái, vui vẻ

- Luyện tập thường xuyên tạo sự dẻo dai cho cơ 20,Luyện tập cơ thường xuyên có tác dụng như thế nào đến các hệ

cơ quan trong cơ thể và dẫn tới kết quả gì đối với cơ thể?

- Tăng thể tích của cơ

- Tăng lực co cơ và làm việc dẻo dai, do đó năng suất lao động cao

- Làm xương thêm cứng rắn phát triển cân đối

- Làm tăng năng lực hoạt động của các cơ quan khác như hô hấp, tuần hoàn, bài tiết, tiêu hoá,

- Làm cho tinh thần sảng khoái 21,Nêu các phương pháp luyện tập như thế nào để có kết quả tốt nhất?

- Thường xuyên lao động, tập thể dục thể thao

- Thường xuyên tập thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ

- Tham gia lao động sản xuất phù hợp

- Tham gia hoạt động vừa sức

22, Giải thích nguyên nhân có hiện tượng chuột rút ở các cầu thủ bóng đá?

Hiện tượng chuột rút là hiện tượng bắp cơ bị co cứng không hoạt động được

Nguyên nhân: do các cầu thủ bóng đá vận động quá nhiều, ra mồ hôi dẫn đến mất nước, mất muối khoáng mất oxi Các tế bào cơ hoạt động trong điều kiện thiếu oxi sẽ giải phóng nhiều axit lactic tích tụ trong cơ đã ảnh hưởng đến sự co và duỗi của cơ dẫn đến hiện tượng co cơ cứng hay chuột rút

• Công thức tính công: A=F.s ( A-jun , 1 jun= 10N

• F niu ton

• s met