Hướng dẫn khám sức khỏe tâm thần

- Phân biệt giữa các phản ứng tâm lý bình thường và các bệnh tâm thần là: Các biểu hiện nặng nề Thời gian kéo dài Ảnh hưởng cuộc sống - Trong công tác dự phòng chúng ta không chờ để đầy

SỨC KHOẺ TÂM THẦN TẠI

TRƯỜNG HỌC ThS Nguyễn Thị Hồng Diễm, Cục YTDP

SỨC KHỎE TÂM THẦN

Sức khỏe tâm thần là một trạng thái không chỉ không

có rối loạn hay dị tật tâm thần mà còn là một trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái, vui tươi yêu đời Sức khoẻ tâm thần là sự biểu hiện nếp sống lành

mạnh, văn minh Cơ sở của sức khoẻ là trạng thái

thăng bằng và hài hoà giữa tinh thần và tình cảm

SKTT còn là một cuộc sống năng động có khả năng chống đỡ được những thử thách trong cuộc sống

- Trong con người có các hoạt động về thể chất và hoạt động tâm lý

- Phân biệt giữa các phản ứng tâm lý bình thường và các bệnh tâm thần là:

Các biểu hiện nặng nề

Thời gian kéo dài

Ảnh hưởng cuộc sống

- Trong công tác dự phòng chúng ta không chờ để đầy

đủ các tiêu chuẩn trên mới can thiệp, chúng ta can thiệp ở giai đoạn có vấn đề sức khỏe tâm thần

TÌNH HÌNH SỨC KHOẺ TÂM

THẦN CỦA TRẺ EM

- Người ta đánh giá có khoảng 21% thành

thiếu niên từ 9-17 tuổi có các biểu hiện rối

loạn tâm thần.

- Cứ 5 trẻ có 1 trẻ bị rối loạn tâm thần, cảm

xúc hoặc hành vi có thể được chẩn đoán.

- Có đến 70% trẻ em có các rối loạn tâm thần không nhận được dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tâm thần đầy đủ

CÁC DẠNG RỐI LOẠN TÂM THẦN THƯỜNG GẶP TẠI TRƯƠNG HỌC

TÌNH HÌNH SỨC KHOẺ TÂM THẦN TẠI TRƯƠNG HỌC

 Tại Anh, người ta nhận thấy ở các trường tại thành phố lớn có đến 50% học sinh có vấn đề về học tập, hành vi và cảm xúc

 Tại Việt Nam: các nghiên cứu cho thấy khoảng từ 10%-25% học sinh có vấn đề về SKTT, tùy theo

lứa tuổi, tỉnh, thành phố, giới tính

 Năm 2015, Cục YTDP có đánh giá tình hình SKTT học sinh THCS 5 tỉnh Vĩnh Phúc, Hà Nam, Bình Định, Gia Lai, An Giang cho kết quả:

1 Thực trạng vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh THCS năm 2015:

- Tỉ lệ học sinh có biểu hiện SKTT chung là 14,0%, nghi ngờ có vấn đề SKTT là 15,6%, nam cao hơn nữ.

- Tỷ lệ học sinh gặp vấn đề SKTT về quan hệ bạn bè, xã hội là cao nhất (13,5% và 13,2%), vấn đề hành vi là 8,8%, vấn đề cảm xúc là 6,4%, biểu hiện tăng động là thấp nhất (4,0%).

2 Mối liên quan giữa các yếu tố kinh tế, xã hội, văn hóa và gia đình đến sức khỏe tâm thần của học sinh cơ sở trung học năm 2015 :

- Vấn đề SKTT chung bị ảnh hưởng bởi các yếu tố hạnh kiểm, học lực, bị người thân và thầy cô đánh.

- Vấn đề cảm xúc bị ảnh hưởng bởi các yếu tố học lực, bị người thân đánh và bị bắt nạt khi học tập tại trường.

- Vấn đề hành vi, vấn đề tăng động bị ảnh hưởng bởi yếu tố hạnh kiểm, học lực, chứng kiến người lớn đánh nhau, bị thầy cô phạt, bị người thân và thầy cô đánh.

- Tình trạng vấn đề quan hệ bạn bè, quan hệ xã hội bị ảnh hưởng bởi các yếu tố dân tộc, hạnh kiểm, học lực, mẹ ở cùng, bị người thân đánh, chơi thể thao, gia đình yêu mến.

ẢNH HƯỞNG SỨC KHOẺ TÂM THẦN

ĐẾN VIỆC HỌC TẬP

 Khoảng 83% học sinh có vấn đề về cảm xúc và

hành vi có điểm trung bình môn đọc, viết và toán thấp hơn nhóm học sinh bình thường

 Trầm cảm kết hợp với kết quả học tập kém vì khó tập trung, không có mong muốn làm bài tập

 Các chỉ số về tập trung chú ý là tiên lượng đến kết quả học tập

CAN THIỆP CHĂM SÓC SỨC KHOẺ

TÂM THẦN TẠI TRƯỜNG HỌC

 Mức độ 1: Ngăn ngừa: hướng dẫn các kỹ năng

Dạy cho toàn thể các em học sinh

 Mức độ 2: Phát hiện các em có vấn đề mới nảy

sinh ở mức độ nhẹ- can thiệp nhóm tại trường học

 Mức độ 3: Phát hiện các em có khó khăn nhiều – cần sự tư vấn của chuyên gia tại trường hoặc các cơ

sở chăm sóc sức khoẻ tâm thần

SÀNG LỌC ĐỂ ĐÁNH GIÁ

SỨC KHOẺ TÂM THẦN

Mục đích:

-Phát hiện sớm các học sinh cần can thiệp

-Đánh giá mức độ để có can thiệp phù hợp

Các cách sàng lọc:

-Quan sát và đánh giá của giáo viên

-Các bảng câu hỏi để đánh giá

BẢNG SÀNG LỌC SDQ-25

- Đây là bảng đánh giá các mặt mạnh và mặt yếu

của thanh thiếu niên

- Đó là bảng tự trả lời

- Có bảng để cho học sinh tự đánh giá và có bảng

để gia đình và giáo viên đánh giá học sinh.

- Đánh giá các lĩnh vực: rối loạn cảm xúc, rối loạn hành vi, tăng động, mối quan hệ bạn bè, hành vi xã hội

CÁCH SỬ DỤNG SDQ-25

 Đối với phiên bản cho học sinh:

 Không gian riêng tư

 Hướng dẫn cách thực hiện

 Học sinh tự đánh giá

 Đảm bảo các câu đều được trả lời

 Đối với phiên bản cho giáo viên:

 Quan sát học sinh.

 Giáo viên đánh giá

NỘI DUNG BẢNG SDQ-25

 Có 25 câu

 Mỗi câu trả lời theo 3 mức độ:

 0= không đúng

 1= đúng một phần

 2= chắc chắn đúng

 Các biểu hiện chỉ đánh giá trong 1 tháng qua

CÁCH ĐỌC KẾT QUẢ

 Các câu 7, 11, 14, 21 và 25 chuyển đổi ngược ( 0 thành 2 và 2 thành 0)

 Vấn đề cảm xúc: câu 3; 8; 13; 16; 24

 Vấn đề hành vi: câu 5; 7; 12; 18; 22

 Tăng động: câu 2; 10; 15; 21; 25

 Quan hệ bạn bè: câu 6; 11; 14; 19; 23

 Vấn đề xã hội: câu 1; 4; 9; 17; 20

 Tổng điểm = vấn đề cảm xúc+ vấn đề hành vi+ tăng động+ quan hệ bạn bè

CÁCH ĐỌC KẾT QUẢ

Bình thưởng Nghi ngờ Có vấn đề

Điểm mối quan hệ

CÁC HOẠT ĐỘNG SAU KHI ĐÁNH GIÁ

 Bảo đảm tính riêng tư của các em

 Chỉ thông báo cho gia đình và lãnh đạo trường

 Thảo luận với gia đình

 Can thiệp theo mức độ của vấn đề sức khoẻ tâm

thần

CẢM ƠN

SỰ QUAN TÂM LẮNG NGHE