Hệ tiêu hóa của côn trùng: đây là một bài tiểu luận côn trùng 2 của bộ môn côn trùng trường học viên nông nghiệp Hà Nội : nói về hệ tiêu hóa của côn trùng bào gồm hình ảnh minh họa và các bộ máy
Trang 1Tìm hiểu tất cả thông tin về quá trình tiêu hóa – men tiêu hóa ở côn trùng:
Theo sơ đồ chung của hệ tiêu hoá chân khớp, có sự biến đổi cho phù hợp với các lối dinh dưỡng khác nhau
BỘ MÁY TIÊU HÓA:
Côn trùng có nhiều loại thức ăn khác nhau nên hệ tiêu hóa của côn trùng cũng có nhiều biến đổi Bộ máy tiêu hóa của côn trùng có hình dạng là một ống dài chạy dọc theo cơ thể, bắt đầu từ miệng ở phía đầu và kết thúc bằng lỗ hậu môn ở đốt bụng cuối nên còn được gọi là ống tiêu hóa của côn trùng Căn cứ vào nguồn gốc hình thành và chức năng, ống tiêu hóa của côn trùng được chia làm 3 phần là ruột trước, ruột giữa và ruột sau Giữa mỗi phần thường có các van hiện diện và có sự hiện diện của các cơ vòng khoanh để điều hòa sự di chuyển thức ăn từ vùng này sang vùng khác trong ruột
*Ruột trước: có nguồn gốc từ lá phôi ngoài, gồm miệng và xoang miệng nằm
phía trước, đổ vào xoang miệng có tuyến nước bọt, tiết men tiêu hoá thức ăn (ở ong thợ thì chất tiết của tuyến nước bọt dùng để chế cháo ngự nuôi ong chúa, tiết
Trang 2chất chống đông máu ở ruồi muỗi hút máu, tiết tơ làm kén) Sau xoang miệng là hầu, thực quản và diều Diều là nơi chứa thức ăn hay nghiền thức ăn
*Ruột giữa: có chức phận tiêu hoá hoá học và hấp thụ thức ăn Phần đầu
ruột giữa thường có manh tràng để làm tăng diện hấp thụ thức ăn và các tế bào ruột giữa luôn luôn được thay thế nhờ vào đám tế bào thành ruột Mô bì của phần đầu ruột giữa tiết màng bao bọc thức ăn để bảo vệ thành ruột tuy vậy vẫn cho men tiêu hoá và sản phẩm tiêu hoá đi qua Ở đây, hầu như toàn bộ sự tiêu hóa được tiến hành ở ruột giữa, biểu mô ruột giữa tiết ra hầu hết các enzyme tiêu hóa cần thiết cho sự tiêu hóa Sau khi thức ăn đã được tiêu hóa và đa số được hấp thụ, chất thải được đưa vào ruột sau để thải ra ngoài Nước có thể được hấp thụ tại ruột giữa và ở ruột sau
VD: côn trùng ăn tạp sản sinh ta nhiều enzyme như lipase, carbohydrase và protease Đối với côn trùng hút máu chủ yếu là protease Sau khi thức ăn đã được tiêu hóa và đa số được hấp thụ, chất thải được đưa vào ruột sau để thải ra ngoài Nước có thể được hấp thụ tại ruột giữa và ở ruột sau
Chỉ có một số ít loài sản sinh ra enzyme tiêu hóa cellulose, một số loại khác có thể tiêu hóa cenllulose nhờ vi sinh vật hiện diện trong ống tiêu hóa
*Ruột sau: giữa ruột giữa với ruột trước và ruột sau có van ngăn cách Ruột
sau không chỉ là nơi chứa chất thải (phân) mà còn có chức phận rất quan trọng là tái hấp thụ nước và muối khoáng còn lại trong chất cặn bã (ở nhiều loài tạo thành nhú trực tràng, là một đặc điểm thích nghi với điều kiện sống trên cạn Thức ăn của côn trùng rất đa dạng (động vật, thực vật, các chất cặn bã hữu cơ ) Người ta cơ thể chia thành các nhóm côn trùng ăn thực vật (phytophaga), ăn động vật (zoophaga), nhóm đa thực (polyphaga) ăn nhiều loại thức ăn, nhóm hẹp thực (oligophaga) ăn một số loại thức ăn nhất định, nhóm đơn thực (monophaga) chỉ ăn một loại thức
ăn
Do vậy hệ men tiêu hoá rất đặc trưng cho các nhóm côn trùng khác nhau Côn trùng ăn thịt hay hút máu thì hệ men phân giải protein chiếm ưu thế, côn trùng ăn thực vật thì hệ men tiêu tiêu hoá đường chiếm ưu thế hơn, một số côn trùng ăn gỗ khô thì có trùng roi sống cộng sinh để tiết men tiêu hoá cho chúng như mối hay
Trang 3mọt gỗ khô Côn trùng có thể dự trữ năng lượng bằng thể mỡ và chúng có thể nhịn đói rất lâu như rệp giường có thể nhịn đói tới 6 tháng
Xem nội dung đầy đủ tại:http://123doc.org/document/1772770-he-tieu-hoa-con-trung-pps.htm
Quá trình tiêu hoá thức ăn Côn trùng có 2 hình thức tiêu hoá:
Tiêu hoá trong ruột : Thức ăn của côn trùng dù là thực vật hay động vật
cũng bao gồm 3 thành phần chủ yếu là: Gluxit, Lipit và Protit Khi thức ăn vào miệng được hàm nghiền nhỏ nước bọt thấm vào Trong nước bọt có các men:
amilaza, mantaza thuỷ phân gluxit trong thức ăn thành đường monoxacarit
(C6H10O5)n + nH2O -> n(C6H12O6) +
Sau đó, thức ăn vào mề được tiếp tục nghiền nát và đưa vào ruột giữa Đến ruột giữa thức ăn được tiêu hoá triệt để nhờ các men tiết ra từ tế bào tiết hút: Men amilaza, mantaza, lactaza, cacbon hydraza phân giải hết gluxit thành monoxacarit Men lipaza phân giải lipit thành glyxerin và axit béo - Men proteaza, peptidaza phân giải protit thành axit amin Do quá trình phân giải đó mà các chất hữu cơ có phân tử phức tạp trong thức ăn chuyển thành các chất có phân tử đơn giản dễ thấm qua thành ruột vào máu Khi vào máu các chất đơn giản lại được tổng hợp thành những chất gluxit, lipit và protit để cung cấp cho côn trùng sinh trưởng phát triển còn các chất cặn bã xuống ruột sau rồi thải ra ngoài
Tiêu hoá ngoài ruột Có một số loài côn trùng ăn thịt như sâu non của cà niễng, loài bẫy kiến, bọ xít ăn sâu khi ăn thường tiết dịch tiêu hoá từ tuyến ruột qua miệng vào con mồi, làm cho con mồi nhũn ra (lỏng hoá) mới hút dinh dưỡng trở lại
cơ thể Cách tiêu hoá như vậy gọi là tiêu hoá ngoài ruột
Ý nghĩa của việc nghiên cứu hệ tiêu hoá Côn trùng : Do thức ăn được tiêu hoá
ở phần ruột giữa bởi các men tiêu hoá, mỗi men có đặc tính khác nhau tuỳ loại côn trùng Trong việc lựa chọn các loại thuốc vị độc phù hợp với dịch tiêu hoá của mỗi loài côn trùng
- VD: Loại chì asennát (PbAsO3) có tính axit nên hoà tan nhiều trong dịch tiêu hoá của các loài CT có tính kiềm, còn canxi asennát (CaAsO3) có tính kiềm nên tan nhiều trong dịch tiêu hoá của CT có tính axit - Thuốc không có mùi vị hắc quá
Trang 4hoặc nồng độ quá đậm đặc, có K/n hoà tan nhiều trong dịch tiêu hoá và phải ổn định trong cơ thể sâu hại
http://tailieu.vn/doc/he-tieu-hoa-con-trung-460935.html Xem nội dung đầy đủ tại:http://123doc.org/document/1772770-he-tieu-hoa-con-trung-pps.htm