Khái niệm hệ điều hành Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một hệ thống với nhiệm vụ: - Đảm bảo tương tác giữa người dùng với máy tính; - Cung cấp các phương tiện
Trang 1-Ngày soạn: 17/10/2008
Chương II: HỆ ĐIỀU HÀNH
§10 Khái niệm về hệ điều hành
I Mục đích, yêu cầu:
1 Kiến thức
2 Kỹ năng
3 Thái độ
HS thấy được vai trò quan trọng của hệ điều hành Rèn luyện tính cẩn thận, có trách nhiệm bảo vệ hệ thống
II Phương pháp - phương tiện dạy học:
Tóm tắt và ghi ý chính;
Học sinh chuẩn bị: Xem trước nội dung bài học, vở ghi, sách giáo khoa
III NộI dung dạy – học:
Nội dung bài giảng Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Ổn định lớp
1 Khái niệm hệ điều hành
Hệ điều hành là tập hợp các chương
trình được tổ chức thành một hệ
thống với nhiệm vụ:
- Đảm bảo tương tác giữa người dùng
với máy tính;
- Cung cấp các phương tiện và dịch vụ
để thực hiện chương trình
- Quản lí chặt chẽ các tài nguyên của
máy, tổ chức khai thác chúng một
cách thuận tiện và tối ưu
Chú ý:
• Chỉ khi có hệ điều hành mới có thể
sử dụng máy tính;
• Hệ điều hành đảm bảo cho việc khai
thác máy tính có hiệu quả;
• Hiện nay, có nhiều hệ điều hành và
có thể cài đặt một hoặc một vài hệ
điều hành trên một máy tính;
• Tất cả các hệ điều hành đều có
chức năng và tính chất như nhau
Bài trước các em đã được học
về phần mềm máy tính Em nào hãy nêu lại khái niệm phần mềm
hệ thống?
Hệ điều hành chính là một phần mềm hệ thống Vậy hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về hệ điều hành
Các em hãy đọc sách và nêu khái niệm về hệ điều hành?
Phân tích khái niệm
Dành cho các em 5 phút để học khái niệm này Sau đó gấp sách nêu lại khái niệm
Nhận xét, cho điểm
Hiện nay có rất nhiều hệ điều hành như MS-DOS; Windows;
Linux; nhưng ta thường quen dùng HĐH Windows, thông dụng hiện nay là Windows XP
Nêu hình ảnh ming họa Nếu không có hệ điều hành, có thể làm việc với MT được không? Nêu các chú ý
Lắng nghe, giơ tay
và trả lời
Lắng nghe, ghi tên bài
Đọc khái niệm trang 62/Sgk
Lắng nghe Tập trung học khái niệm
Phát biểu lại khái niệm HĐH
Lắng nghe, quan sát hình ảnh minh họa
Trả lời câu hỏi (Có/Không)
Trang 2- Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ
ngoài;
- Kiểm tra và hỗ trợ bằng phần mềm
cho các thiết bị ngoại vi;
- Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ
thống
b) Thành phần của hệ điều hành
Mỗi chức năng của HĐH được
một nhóm chương trình đảm bảo thực
hiện, mỗi nhóm chương trình đó là
một thành của HĐH
các chức năng này, rồi nêu lại thầy cho điểm
Gọi HS khác nhận xét, bổ sung
Nhận xét, cho điểm
Với mỗi chức năng tương ứng sẽ
có một nhóm chương trình thực hiện Các nhóm chức năng đó là các thành phần của HĐH
nêu chức năng của HĐH
Nhận xét, bổ sung
Lắng nghe, ghi bài
3 Phân loại hệ điều hành
Có 3 loại chính sau:
• Đơn nhiệm một người dùng: Các
chương trình được thực hiện lần lượt,
mỗi lần chỉ một người được đăng
nhập vào hệ thống VD: MS-DOS
• Đa nhiệm một người dùng: Có thể
thực hiện đồng thời nhiều chương
trình, chỉ cho phép một người đăng
nhập vào hệ thống VD: Windows 95,
Windows 98
• Đa nhiệm nhiều người dùng: Có thể
thực hiện đồng thời nhiều chương
trình Cho phép nhiều người đăng
nhập vào hệ thống
VD: Windows2000; Windows XP;
Hãy đọc sách và cho biết có mấy loại hệ điều hành là những loại nào?
Chốt lại câu trả lời của HS
Đặc điểm của từng loại hệ điều hành?
Nhận xét, chốt lại ý chính
Lắng nghe, đọc sách và phát biểu
Lắng nghe, đọc sách và phát biểu Lắng nghe, quan sát, ghi bài
IV Củng cố:
V Dặn dò:
Học bài cũ và chuẩn bị bài mới: §11 Tệp và quản lý tệp
Trang 3-Ngày soạn: 24/10/2008
Chương II: HỆ ĐIỀU HÀNH
§11 Tệp và quản lý tệp (T1)
I Mục đích, yêu cầu:
1 Kiến thức
mục mẹ
2 Kỹ năng
II Phương pháp - phương tiện dạy học:
Trao đổi, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi của giáo viên;
Tóm tắt và ghi ý chính;
Học sinh chuẩn bị: Xem trước nội dung bài học, vở ghi, sách giáo khoa
III NộI dung dạy – học:
Nội dung bài giảng Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Ổn định lớp
Kiểm tra bàI cũ
1 Nêu khái niệm hệ điều hành? Các
chức năng của hệ điều hành?
2 Nêu các thành phần của HĐH?
Phân loại hệ điều hành?
Lần lượt gọi 2 - 4 HS lên trả lời
Gọi HS nhận xét, bổ sung
Nhận xét, cho đIểm
Lắng nghe, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ sung
1 Tệp và thư mục
a Tệp và tên tệp
Khái niệm: Tệp, còn được gọi là tập
tin, là một tập hợp các thông tin ghi
trên bộ nhớ ngoài, tạo thành một đơn
vị lưu trữ do hệ điều hành quản lí Mỗi
tệp có một tên để truy cập
<Phần tên>.<Phần mở rộng>
- Phần tên: được người dùng đặt theo
qui ước đặt tên
- Phần mở rộng: do chương trình tự
đưa ra, được HĐH sử dụng để phân
loại tệp
- Qui ước đặt tên:
Trong HĐH Windows
+ Tên không quá 255 kí tự;
+ Không dùng các kí tự: \ / : * ? " < >
Trong HĐH MS-DOS:
+ Tên không quá 8 kí tự;
+ Tên tệp không được có dấu cách;
b Thư mục:
Để tổ chức thông tin lưu trên bộ nhớ ngoài người ta sử dụng tệp
và thư mục
Vậy tệp là gì? Các em hãy đọc sách và nêu khái niệm về tệp?
Chốt lại khái niệm và cho HS học thuộc ngay tại lớp Sau đó xung phong phát biểu khái niệm
Nhận xét, cho điểm
Tên tệp thường gồm có 2 phần được cách nhau bởi dấu chấm
VD:bai tap.doc ; Giai_PT.PAS Phân tích ví dụ về tên tệp
Phần tên tệp được người dùng đặt theo quy định riêng của mỗi loại HĐH
Trình bày qui tắc đặt tên tệp
Các em hãy tưởng tượng cái cặp
Mở sách, ghi tên bài, lắng nghe
Đọc sách, trả lời Học khái niệm về tệp
Phát biểu khái niệm tệp
Lắng nghe, quan sát, ghi bài
Lắng nghe, quan sát, ghi bài
Lắng nghe, trả lời
Trang 4chứa trong thư mục gốc gọi là thư
mục con cấp 1; thư mục chứa trong
thư mục con cấp 1 gọi là thư mục con
cấp 2;
như một thư mục, ngoài ra trong
tủ đó vẫn có thể có các cuốn sách hay vở được coi như tệp
Nêu và phân tích cấu trúc cây
c Đường dẫn
Là địa chỉ xác định vị trí của tập tin
hoặc thư mục trong bộ nhớ
Đường dẫn có dạng:
Thư mục gốc:\Thư mục con cấp
1\Thư mục con cấp 2\ \Thơ mục
hoặc tệp cần xác định
VD:
C:\TRUONG LQD\KHOI 11\11A.XLS
Nếu chúng ta muốn mở một tệp hay thư mục nào đó thì làm thế nào để xác định được nó ở đâu trong bộ nhớ? Ta phải dựa vào đường dẫn
Đường dẫn là gì?
Đưa ra khái niệm đường dẫn và dạng đường dẫn dầy đủ; cho VD
Đường dẫn có cả tên thư mục gốc là một đường dẫn đầy đủ
Lắng nghe, trả lời câu hỏi
Đọc sách, trả lời
Lắng nghe, ghi chép
IV Củng cố:
Phát biểu lại khái niệm tập tin; tên tập tin; qui ước đặt tên?
V Dặn dò:
Học kỹ các phần trên Xem trước phần còn lại: 2 Hệ thống quản lý tệp;
Trả lời các câu hỏi và bài tập 1 - 7 trang 71 (Sách giáo khoa)
Trang 5-Ngày soạn: 25/10/2008
Chương II: HỆ ĐIỀU HÀNH
§11 Tệp và quản lý tệp (T2)
I Mục đích, yêu cầu:
1 Kiến thức
Biết nguyên lí hệ thống tổ chức lưu tệp;
Biết các đặc trưng của hệ thống quản lí tệp
2 Kỹ năng
Trả lời các câu hỏi và bài tập liên quan đến tệp, thư mục và hệ thống quản lý tệp
II Phương pháp - phương tiện dạy học:
Trao đổi, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi của giáo viên;
Tóm tắt và ghi ý chính; tổng hợp, khái quát kiến thức;
câu hỏi và bài tập về nhà
III NộI dung dạy – học:
Nội dung bài giảng Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Ổn định lớp
Ghi sổ đầu bài
Chào thầy Báo cáo sĩ số
Kiểm tra bàI cũ
Nêu khái niệm tệp?
Tên tệp? Qui ước đặt tên tệp?
Gọi HS lên trả lời
Gọi HS nhận xét, bổ sung
Nhận xét, cho điểm
Trả lời câu hỏi, ở dưới lắng nghe
Nhận xét, bổ sung
1 Tệp và thư mục
2 Hệ thống quản lý tệp
Hệ thống quản lý tệp là một thành
phần của HĐH có nhiệm vụ tổ chức
thông tin trên bộ nhớ ngoài, cung cấp
các phương tiện và dịch vụ để người
sử dụng có thể đọc/ghi thông tin trên
đĩa
Đặc trưng của hệ thống quản lý tệp
- Đảm bảo tộc độ truy cập thông tin
cao;
- Độc lập giữa thông tin và phương
tiện mang thông tin;
- Độc lập giữa phương pháp lưu trữ
và phương pháp xử lý;
- Sử dụng có hiệu quả bộ nhớ ngoài;
- Tổ chức bảo vệ thông tin; hạn chế
ảnh hưởng của các lỗi kỹ thuật hoặc
chương trình
Các thao tác với tệp và thư mục
Tạo thư mục, đổi tên, xóa, sao chép,
di chuyển, tệp / thư mục, xem nội
dung tệp / thư mực, tìm kiếm tệp / thư
mục, …
Để quản lý tệp một cách hiệu quả, cần tổ chức chúng một cách khoa học Do vậy cần có hệ thống quản lý tệp để tổ chức chúng, cung cấp cho hệ điều hành, đáp ứng yêu cầu của người sử dụng
Nhiệm vụ của hệ thống quản lý tệp?
Hệ thống quản lý tệp có những đặc trưng gì?
Gọi HS khác bổ sung
Nhận xét, chốt lại các trả lời của HS
Trình bày tóm tắt lại ý chính
Hệ thống quản lý tệp cho phép người dụng thực hiện các thao tác nào đối với tệp và thư mục?
Nhận xét, chốt lại ý chính
Lắng nghe, ghi bài
Đọc sách, trả lời
Đọc sách và trả lời câu hỏi
Bổ sung câu trả lời
Lắng nghe, quan sát, ghi bài
Đọc sách, trả lời Lắng nghe, quan sát, ghi bài
Trang 6Bao_cao.txt và BAO_CAO.TXT trong
cùng một thư mục được hay không?
Giải thích
5 Hãy nêu các đặc trưng của hệ
thống quản lí tệp?
6 Trong hệ điều hành Windows, tên
tệp nào sau đây là hợp lệ?
7 Cho cây thư mục nhơ hình 33
(sgk), hãy chỉ ra đường dẫn đến tệp:
a) happybirthday.mp3,
b) EmHocToan.zip,
Gọi 4 nhóm lên trả lời trên bảng
Gọi nhóm khác nhận xét bài làm của từng nhóm trên bảng
Ghi lại các nhận xét, bổ sung
Nhận xét, chỉnh sửa nội dung câu trả lời của một nhóm
Đánh giá, cho điểm theo nhóm
Đại diện 4 nhóm lên trình bày câu trả lời
Quan sát, lắng nghe, nhận xét, bổ sung
Chú ý lắng nghe, ghi bài
IV Củng cố:
V Dặn dò:
Chuẩn bị bài mới: §12 Giao tiếp với hệ điều hành