vật lý

TRẢ LỜI : Qui tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong

THCS XU Â N HUY

LÂM THAO - PHÚ TH Ọ

TẬP THỂ 9B

Giáo án điện tử Vật lý 9

Gi áo viên :Phan Quốc Chiến

PHÒNG GIÁO DỤC LÂM THAO TRƯỜNG THCS XUÂN HUY

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Câu1: Phát biểu qui tắc nắm tay phải và qui tắc bàn tay trái.

TRẢ LỜI :

Qui tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải, rồi đặt

sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng

điện chạy qua các vòng dây thì ngón cái choãi

ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống

dây.

Qui tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái sao cho

các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay,

chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo

chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra

chỉ chiều của lực điện từ

0

90

Trước giờ ta đã biết muốn có dòng điện ta phải dùng

nguồn điện như pin, ắc-quy Vừa qua ta cũng đã biết

dòng điện sinh ra từ trường Vậy không dùng nguồn

điện mà dùng từ trường ta có thể tạo ra dòng điện được

không ?

Để trả lời câu hỏi trên ta hãy cùng nhau tìm hiểu

Ti ết 33 : HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆNTỪ

I CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐINAMÔ XE ĐẠP:

1 Cấu tạo:

2 Hoạt động :

Khi quay núm của đinamô thì nam châm quay theo và đèn sáng Liệu có phải nhờ nam châm mà ta tạo ra được dòng điện không?

II DÙNG NAM CHÂM ĐỂ TẠO RA DÒNG ĐIỆN:

1 Dùng nam châm vĩnh củư:

Thí nghiệm 1: Dụng cụ gồm một cuộn dây dẫn nối với 2 đèn LED mắc song song ngược chiều nhau và một nam châm vĩnh cửu Bố trí và làm TN như hình 31.2 rồi trả lời câu hỏi C1

Hình 31.2

C1:Tìm hiểu xem dòng điện xuất

hiện trong cuộn dây dẫn kín ở

trường hợp nào dưới đây:

TH1 : Di chuyển NC lại gần cuộn

C2: Trong TN trên nếu để NC đứng yên và cho cuộn dây

chuyển động lại gần hay ra xa NC thì trong cuộn dây có xuất hiện dòng điện không?

( Hãy dự đoán trước và làm TN kiểm tra sau rồi nêu nhận xét

chung )

Từ những kết quả trên ta có nhận xét 1:

Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn

kín khi ta đưa NC lại gần hay ra xa một

đầu cuộn dây đó hoặc ngược lại ( Có sự chuyển động tương đối giữa NC và cuộn

dây.)

2.Dùng nam châm điện:

Thí nghiệm 2 : Đặt một NC điện nằm yên trước cuộn dây dẫn

có đèn LED nói trên Làm TN như hình 31.3 và trả lời C3

Hình 31.3

C3 : Hãy làm TN để xác định trong những trường hợp nào dưới đây xuất hiện dòng điện trong cuộn dây dẫn có đèn LED?

 TH1 :Trong khi đóng mạch điện của NC điện.

 TH2 : Khi dòng điện qua NC đã ổn định.

 TH3 : Trong khi ngắt mạch điện của NC điện.

 TH4 : Sau khi ngắt mạch điện của NC điện.

TRẢ LỜI : Trường hợp 1

và 3

Qua trên ta có nhận xét 2:

Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dẫn kín trong thời gian đóng và ngắt mạch của NC điện,

nghĩa là trong thời gian dòng điện qua NC

điện biến thiên.

Hãy cho biết khi đóng hay ngắt mạch điện được mắc với NC điện thì từ trường của NC thay đổi như thế nào?

TRẢ LỜI:

Khi đóng mạch điện cường độ dòng điện

tăng từ 0( AMPE) đến một giá trị ổn định nên từ trường

mạnh dần lên rồi đạt sự ổn định.

 Khi ngắt mạch điện cường độ dòng điện

giảm từ một giá trị ổn định đến 0( AMPE) nên từ trường yếu đi rồi mất hẳn.

.

III HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ:

C4: Trong TN Hình 31.2 nếu cho NC quay quanh một trục thẳng đứng ( Hình 31.4 ) thì có hiện tượng gì xảy ra trong cuộn dây ? Hãy dự đoán kết quả và làm TN kiểm tra.

DỰ ĐOÁN:

Có hay không có dòng điện xuất hiện trong

cuộn dây?

Làm TN kiểm tra : Dùng thanh NC có trục quay và bố trí TN như hình 31.4.

KẾT QUẢ:

Có dòng điện xuất hiện trong cuộn dây

( Vì đèn LED sáng ) Hình 31.4

C5: Trả lời câu hỏi “ Liệu có phải nhờ NC mà ta tạo ra

được dòng điện không?”

được dòng điện hay nhờ từ trường mà ta

có thể tạo ra được dòng điện.

THÔNG TIN VỀ THUẬT NGỮ MỚI :

Dòng điện xuất hiện như trên gọi là

DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG.

Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là

HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ.

Trường THCS Xuân huy

Tổ KHTN

PHIẾU HỌC TẬP Trả lời các câu hỏi sau đây:

Câu 1: Cách làm nào dưới đây có thể tạo ra dòng điện cảm ứng?

.a Nối 2 cực của pin vào hai đầu cuộn dây dẫn.

.b Nối 2 cực của nam châm vào hai đầu cuộn dây dẫn.

.c Đưa một cực của ắc-quy từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín d Đưa một cực của namchâm từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín Câu 2: Ngoài những cách như SGK còn những cách nào khác có thể

dùng nam châm để tạo ra dòng điện ?

CỦNG CỐ :

Thực hiện các yêu cầu trong phiếu học tập và yêu cầu các nhóm lên sửa bài

CHO CUỘN DÂY QUAY TRƯỚC NC

CÓ DÒNG ĐIỆN XUẤT HIỆN TRONG

CUỘN DÂY KÍN

tượng cảm ứng điện từ

mở đường cho việc

chế tạo máy phát điện

và nhiều máy quan

trọng khác có ứng

dụng rộng rãi trong

đời sống và sản xuất

Xin cảm ơn các Thầy Cô

Chúc các em học tốt