thuyết minh lăng Khải Định
Trang 1Theo quan niệm sống gửi thác về của nhà nho và triết lý vôthường của nhà phật, cuộc sống ở trần gian chỉ là tạm thời, khithác về thế giới bên kia mới là cuộc sống thực.Vì thế người ViệtNam từ xa xưa đã rất coi trọng nơi yên nghỉ của mình Nhữnglăng mộ của các vị vua triều nguyễn vì thế đã trở thành nhữngcông trình kiến trúc độc đáo, đặc sắc về nghệ thuật cũng như ghilại dấu ấn của cả 1 giai đoạn lịch sử Qua đó phản ánh được tínhcách cũng như quan niệm thẩm mỹ của từng người.Vua Khải Định
vị vua thứ 12 của triều nguyễn Là người cuối cùng cho xây dựnglăng tẩm chuẩn bị cho sự ra đi của mình Bước lên ngai vàng giữatuổi 31, Khải Ðịnh say sưa với việc xây dựng nơi đặc biệt này chobản thân Cho đến nay Ứng Lăng được xem là một trong số điểmthu hút khách du lịch tại Huế Lăng Khải Ðịnh được khởi công xâydựng từ ngày 4/9/1920 và kéo dài trong 11 năm mới hoàn tất Ðể
có kinh phí xây dựng lăng, vua Khải Ðịnh đã xin chính phủ bảo hộcho phép tăng thuế Ðiền lên 30% trên cả nước và lấy số tiền đó
để làm lăng Kết quả của ngôi lăng này là tốn kém rất nhiều tiềncủa và công sức người nông dân lúc bấy giờ Nói đến lăng KhảiĐịnh người ta sẽ nghĩ ngay đến câu thơ:
“Châu ê ơi hỡi châu ê,Khi đi thì có khi về thì không”
Có nghĩa là khi lên đây làm việc dân binh chết chóc rất nhiều.Hành động này của Khải Ðịnh đã bị lịch sử lên án gay gắt
Lăng Khải Định có diện tích nhỏ nhưng rất lộng lẫy và hoànhtráng; kết hợp hài hoà tinh tế của hai nền kiến trúc, văn hoáĐông - Tây Có lẽ chính vì vậy mà lăng Khải Định có cái lạ, cóphần ngông nghênh, phô trương và độc đáo so với các công trìnhkiến trúc truyền thống của Việt Nam Vào lăng phải vượt qua hệthống của 37 bậc với thành bậc đắp rồng to lớn nhất cả nước,trên sân có hai dãy Tả - Hữu tùng tự Vượt 29 bậc nữa lên tầngsân chầu, ở giữa có nhà bia Bát giác xây bê tông cốt thép hoàtrộn cổ kim, trong đó có bia đá Hai bên sân, mỗi bên có 2 hàngtượng cùng nhìn vào giữa sân Ngoài tượng như ở các lăng khác,còn có thêm 6 cặp tượng linh túc vệ, từng đôi tượng cùng loại ởcạnh nhau được làm đối xứng và cùng đối xứng với đôi tượng phíađối diện Các tượng này làm bằng chất liệu đá hiếm trong lăngKhải Ðịnh và đều có khí sắc Hai cột trụ biểu cao to Qua 3 lớpnền là đến điện thờ Từ sân lên cửa điện còn phải qua 15 bậc nữa
Trang 2Toàn bộ nội thất trong cung chính của lăng đều được trang trínhững phù điêu ghép bằng sành sứ và thủy tinh.Cung Thiên Định
là một công trình gồm 5 phần liền nhau: hai bên là Tả, Hữu Trực phòng đây là nơi dành cho lính hộ lăng, phía trước là điện KhảiThành – là nơi để án thờ và chân dung vua Khải Định, chính giữa
là Bửu tán đặt pho tượng nhà vua, trong cùng là khám thờ với bài
vị của vua Khải Định
Vua Khải Định (1885-1925) tên thật là Nguyễn Phúc BửuĐảo, sau đổi tên là Nguyễn Phúc Tuấn, con vua Đồng Khánh và
bà Dương Thị Thục Ông là vị vua thứ 12 của triều đại nhà Nguyễntrong lịch sử Việt Nam, ở ngôi từ năm 1916 đến năm 1925
Vua Khải ĐịnhNăm 1889, Vua Đồng Khánh băng hà, Hoàng tử Bửu Đảo cònnhỏ tuổi nên không được kế vị Nǎm 1906, Hoàng tử Bửu Đảođược phong là Phụng Hóa công Ông là người mê cờ bạc, thường xuyên bị thua, có khi phải cầm bán cả những đồ dùng và nhữngngười hầu hạ Bửu Đảo còn bắt vợ mình về xin tiền bố mẹ gán nợ
để đánh bạc tiếp Ông tự sáng chế ra những bộ y phục mới cho
Trang 3mình và cho cả quan hộ vệ Ông còn rất chuộng trang điểm, ănmặc lòe loẹt, không tuân theo y phục hoàng bào truyền thốngcủa các Hoàng đế và thường bị đả kích trên báo chí đương thời.Lên ngôi vua, trước những gương của Thành Thái, Duy Tân,tất nhiên Khải Định không dám có thái độ gì với người Pháp Mọiquyền hành đều do Pháp nắm, ông chẳng có chút quyền hạn nào.Khải Định kết thân với khâm sứ (Charles) Sác-lơ để gởi gắm conmình (tức là Bảo Đại sau này) cho vợ chồng Sác-lơ dạy dỗ
Ngày 20-5-1922, Khải Định sang Pháp dự hội chợ thuộc địa ởMác-xây Đây là lần đầu tiên một ông vua triều Nguyễn ra nướcngoài Chuyến đi công du của Khải Định đã làm dấy lên nhiềuhoạt động của người Việt Nam yêu nước nhằm phản đối ông Nhàchí sĩ Phan Chu Trinh đã gửi một bức thư dài vạch tội của ông,thường gọi là thư Thất điều Trong thư ấy, Phan Chu Trinh gọithẳng là Bửu Đảo, chứ không gọi là vua Khải Định Tại Pháp, trên
tờ báo Người cùng khổ, Nguyễn Ái Quốc có một loạt bài chế giễuKhải Định và còn viết vở kịch: Con rồng tre, diễn ở ngoại ô Paris,vạch rõ bản chất bù nhìn của Khải Định Ở Pháp về tháng 9 nǎm
1924, Khải Định còn lo tổ chức lễ tứ tuần đại khánh rất lớn và vôcùng tốn kém, bắt nhân dân khắp nơi gửi quà mừng Sau lễ mừngthọ, ngân sách Nam triều kiệt quệ, Khải Định cho tǎng thêm 30%thuế điền Khải Định cũng không được lòng dân chúng Ở Huếnhân dân đã truyền tụng câu ca dao phổ biến về Khải Định:
“Tiếng đồn Khải Định nịnh TâyNghề này thì lấy ông này tiên sư”
Về đời tư, vì bất lực, không có con nên Khải Định đã phải tìmcách sao cho có được một đứa bé để nối dõi tông đường Trườnghợp bà Hoàng Thị Cúc sinh ra Vĩnh Thụy đã là một cớ cho nhiềuchuyện xôn xao đồn đại, trong hoàng tộc, làm cho Khải Định phảiđau đầu, song ông phải cắn rǎng chịu đựng Đối với những bà vợ,phải công nhận là Khải Định đã cố gắng giữ được ân tình Bà vợ
họ Trương ngày xưa bị ông bắt về xin bố mẹ tiền, sống với ôngkhông có hạnh phúc từ thuở thiếu thời, ông vẫn giành cho cáichức Hoàng quý phi dù bà đã dứt tình đi tu Bà Hoàng Thị Cúc, dùxuất thân là con người dân dã, không được cưới hỏi một cáchđàng hoàng, đã sinh được Vĩnh Thụy, nên được ông giành cho tất
cả quyền lợi, để sau này thành bà Từ Cung, đóng vai trò mẫu nghithiên hạ
Trang 4Theo quan niệm xưa “Thứ nhất dương cơ, thứ hai âm phần”bởi vậy việc xây cất quan trọng sau cung điện là lăng mộ Từ thời
Lý trở về trước lăng tẩm các vua chúa được xây đựng rất đơngiản Thời Trấn, Lê về sau mỗi vị vua có một lăng riêng, nhưngtẩm thì chung Đến thời Nguyễn, các vua mới có lăng tẩm to thờriêng từng người
Với quan niệm sống gửi thác về lăng tẩm không phải chỉ làchốn mộ địa u buồn mà là nơi họ trở về để sống cuộc sống muônthở Vì nhận định về sự sống và cái chết như vậy, vị vua nào cũngnghĩ đến việc xây lăng tẩm cho mình Trong lăng tẩm của các vịvua triều Nguyễn người ta không hề gặp những hình ảnh gây ántượng chết chóc, sợ hãi, lạnh lùng như vào viếng lăng “Minh thậptam lăng” ở Trung Quốc, ngươi ta cũng không cảm thấy mình trởnên nhỏ bé khi đứng trước những kim tự tháp đồ sộ của hoàng đế
Ai Cập Mà ở đây người ta bắt gặp những hình ảnh quen thuộc,gần gũi bởi trong lăng trang trí vô số hoa văn và các chữ “thọ”,
“hỷ”, hình ảnh sông núi, chim muôn
Các thầy địa lý phải mất hàng tháng hoặc hàng năm trời dòtìm long mạch để có địa cuộc đại cát hội đủ các yếu tố minhđường huyền thủy, tiền án hậu chẩm, sơn triều thủy tụ, tả thanhlong hữu bạch hổ Tả thanh long (rồng xanh ở bê trái) là linh vậtthiêng liêng, có tượng là hình rồng, màu xanh màu của hành Mộc
ở phương Đông, do đó tương ứng với mùa xuân.trong phong thủy,đại thanh long tương ứng với dãy núi dài hoặc con sông dài.Thanh long hóa giải tiểu nhân
Hữu bạch hổ (hổ trắng ở bên phải) là linh vật thiêng liêng cótượng hình con hổ, màu trắng, màu của hành kim ở phương tây,
do đó tượng trưng cho mùa thu Trong phong thủy bạch hổ tươngứng với thế đất cao
Tiền án hậu chẩm là núi án phía trước, núi gối phía sau Minhđường huyền thủy là chỗ thấp có nước hội tụ trước lăng.trướcminh đường (một khoảng đất trống trước nhà) tụ nước mắt là cóphúc Trước có sông, sau có núi, có thế tàng phong tụ khí, địahình cũng là trước thấp sau cao, trước có minh rộng lớn, sẽkhông có bệnh tật
Địa thế lăng vua Khải Định Được tính toán xâu dựng rất kỹlưỡng , vị trí các ngọn núi đồi,khe suối xung quanh lăng đều ứngvới các yếu tố phong thủy địa lý, tạo nên một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ
Trang 5Huyền cung (nơi đạt quan tài) phải đúng long mạch, có sinhkhí Mảnh đất tụ được sinh khí thì ấm, không thì sẽ lạnh Nếuchọn được nơi hội tụ tất cả các yếu tố của nơi đặt huyền cung sẽmang lại sự thịnh vượng, bình an.
Lựa chọn mảnh đất “mạch núi có sinh khí lưu động” Đất làhữu hình, sinh khí (long mạch) trong đất là vô hình, nhưng khinhìn vào hình thế của đất có thể nhận biết được đất có sinh khíhay không Nếu nơi đó hơi lồi như mu con rùa, đầy đặn, cỏ câytươi tốt thì chọn đặt huyền cung
Nơi xây lăng phải có “sa bao” Sa bao tức là nơi đất có đượcnúi bao bọc Núi bao bọc thì tụ khí, tụ được sinh khí, không làmtản sinh khí Đất cao thì đồi núi ôm lấy mà không bị khuyết, nhưvậy là đất lành
Đặc biệt, đất để xây lăng cần được “ thủy bọc” Thủy ở đây làdòng nước, hồ ao, sông suối hoặc biển cả Thủy là nguồn gốc củatiền tài, là ngoại khí của sinh khí Sinh thủy thì sẽ vượng
Nếu đứng từ vị trí trung tâm của cố đô thì các khu lăng tẩm ởHuế đều nằm về hướng Tây của kinh thành Huế, đó là biểu tượng
“Thái dương tây hạ” mặt trời lặn phía tây – chỉ việc băng hà củađấng chí tôn
Mặc dù đã sẵn sàng tiếp nhận phong cách kiến trúc mới mẻđến từ phương Tây nhưng vua Khải Định vẫn giữ gìn tuân thủtruyền thống, ứng dụng phong thủy vào việc xây lăng cho mìnhnhư các đời vua trước đã làm Điều đó thể hiện qua việc vua KhảiĐịnh sai các thầy địa lý cùng các quan chuyên trách đương thờikhảo sát kỹ lưỡng địa thế vá đặc điểm sơn thủy của nhiều nơitrong vùng Nam sông Hương Và họ đã tìm được thế đất nắmcách kinh thành Huế cách 10km về phía Tây Nam, đó là sườn phíatây của một ngọn đồi thuộc ngọn núi Châu Chữ Núi có tên ChâuChữ mà theo Đại Nam nhất thống chí nằm về phía Tây Bắc củahuyện Hương Thủy, có một con suối kề cận từ phía Nam chảy về.Núi không cao lắm song nằm giữa khung cảnh thiên nhiênthoáng đãng, có dòng nước uốn mình qua chân núi, có các dãyđồi thấp nhô xa xa dưới tằm nhìn và một rừng cây xanh bao bọc.Dưới chân đồi có khe Châu Ê chảy tứ trái qua phải làm “thủy tụ”gọi là “minh đường” Ở phía xa xa trước lăng ngay trên trục chính
có một ngọn đồi thấp dùng làm tiền án, hai bên là núi Chóp Vung
và núi Kim Sơn ở trong tư thế tả thanh long hữu bạch hổ Lăng
Trang 6tựa lưng vào ngọn đồi cao được xem là hậu chẩm Nhà vua đổitên núi Châu Chữ thành Ứng Sơn và gọi tên lăng theo tên núi làỨng lăng.
Núi đồi, khe suối của một vùng rộng lớn quanh lăng đượcdùng làm các yếu tố phong thủy: tiền án hậu chẩm, tả thanh longhữu bạch hổ, minh đường thủy tụ làm cho lăng Khải Định có mộtngoại cảnh thiên nhiên hùng vĩ và tráng lệ
Như vậy, các yếu tố sơn thủy kết hợp về mặt phong thủy kiến hà vua hàilòng, chấp thuận và ra lệnh huy động hàng ngàn nhân công lên vùng núi Châu Chữnằm 1920 để phát quang mở đường, làm lộ ra dưới ánh nắng một cuộc đất nằmnghiêng theo sườn núi, mà sau này lăng Khải Định tọa lạc ở đó
Kiến trúc lăng Khải Định được người đời sau thường đặt ra ngoài dòng kiếntrúc truyền thống thời Nguyễn bởi cái mới, cái lạ, cái độc đáo, cái nghông nghênh,
… tạo ra từ phong cách kiến trúc
Về tổng thể Ưng Lăng là mọt khối nổi hình chữ nhật, cao 127 bậc Sự xâmnhập của nhiều trường phái kiến trúc như: Ấn Độ Giáo, Phật Giáo, Roman…đã đểlại dấu ấn trên những công trên những công trình cụ thể
Những trụ cổng hình tháp ảnh hưởng từ kiến trúc Ấn Độ Hai hình trụ biểuhình chóp mũi nhọn, ảnh hưởng từ kiến trúc Phật Giáo của Ấn Độ Những hàng
Trang 7rào có phần tương tự như những hàng rào của các giáo đường Đây là nhữngđường nét kiến trúc chịu ảnh hưởng từ kiến trúc La Mã.
Ở giữa là bi đình hình bát giác xây bê tông cốt thép Trong đó có những bia
đá những hàng cột bát giác và vòm cửa theo lối Roman biến thể
Rõ ràng sự kết hợp của Ứng Lăng là sự kết hợp từ Đông sang Tây, giữa cổđiển và hiện đại Nó cho thấy quan điểm thẩm mỹ và tính cách khác biệt hoàn toànvới các lăng tẩm của các vị vua khác
Giá trị nghệ thuật của Ứng Lăng là ở phần trang trí nội thất cung Thiên Định,được xây dựng công phu và tinh xảo Toàn bộ nội thất trong cung đều được trangtrí những phù điêu ghép bằng sành sứ và thủy tinh Đó là những bộ tranh tứ quý,bát bửu, ngũ phú, bộ khay trà,…kể cả những vật dụng rất hiện đại như: đồng hồbáo thức, vợt tennis, đèn dầu hỏa … cũng được trang trí nơi đây Công trình gồm 5phần liền nhau: Hai bên là tả ,hửu trực phòng dành cho lính hộ lăng; phía trước làđiện Khải Thành, nơi có án thờ và chân dung vua Khải Định; chính giũa là bửután, ở phía dưới có pho tượng nhà vua nhà vua và mộ phần ở phía dưới; trongcùng là khán thờ bài vị của vua
Trong lăng còn có một bức tượng vua Khải Định đang đứng thể hiện rõ nét
sự kết hợp giữa nghệ thuật Âu và Á Pho tượng này cao 1m60, cả về hình thức vàtạo hình đều giống như người thực, bên trong mặc long bào nhưng bên ngoài lại
Trang 8khoác áo kiểu Tây Tượng của một vị đại nam thiên tử nhưng lại có dáng như một
Trang 9Đi từ hướng suối Châu Ê chảy trước mặt lăng vào núi Châu Chữ sẽ thấy lăngKhải Định hiện ra Vào lăng phải vượt qua hệ thống của 37 bậc với thành bậc đắprồng to lớn nhất cả nước, trên sân có hai dãy Tả - Hữu tùng tự, ở hai bên xây kiểuchồng diêm hai lớp, tám mái, song các vì kèo lại bằng xi măng cốt thép.Vượt 29bậc nữa bước qua cửa tam quan là đến sân bái đình, cửa tam quan được làm bắngsắt nhập ngoại từ Pháp sang Sân bái đình thể hiện sự kết hợp độc đáo giữa cáctôn giáo Như là phía trước có hai đóa hoa sen tượng trưng cho Phật giáo, hàng rào
la thành được thiết kế như một hệ thống các thánh giá tượng trưng cho ThiênChúa giáo Ngoài ra, văn hóa Chăm pa còn được thể hiện rõ rệt qua cột stuba nằmtrên trụ biểu Trụ biểu tượng trưng cho chế độ phong kiến, chế độ phong kiếncàng lớn mạnh thì trụ biểu càng to và cao nhưng trụ biểu này còn có sự kết hợpcủa văn hóa Chăm pa vì mảnh đất này ngày xưa thuộc Châu Ô và Châu Rí củaChăm pa
Hai bên sân, mỗi bên có 2 hàng tượng cùng nhìn vào giữa sân Ngoài tượngnhư ở các lăng khác, còn có thêm 6 cặp tượng linh túc vệ (Khi vua còn sống thìvua hay sử dụng Voi và Ngựa để đi thiết triều hay vi hành Cho nên khi vua vềcõi vĩnh hằng voi và ngựa cũng đi theo nhà vua), từng đôi tượng cùng loại ở cạnhnhau được làm đối xứng và cùng đối xứng với đôi tượng phía đối diện (Thế giới
âm cũng như thế giới dương khi vua còn sống vua có người hầu thì khi vua mất đivua cũng phải có kẻ hầu người hạ) Tuy nhiên thì những cặp tượng quan văn,quan võ này được đúc tương đối nhỏ vì ngày xưa theo thuyết "thiên, địa, nhân"các vị tiên trên trời thì luôn to hơn người trần, và người âm thì nhỏ nhất
Sân chầu tượng quan văn quan võ, voi ngựa chầu nhà vua, nhưng tượng nàykhông phải làm bằng đá như các lăng khác mà làm bằng xi măng giả đá KhảiĐịnh là ông vua rất sính ngoại, ông thích những nét đẹp hiện đại của văn hóaphương Tây nên kiến trúc lăng kết hợp giữa Âu và Á, giữa cổ điển và hiện đại
Trang 10Ở giữa có nhà bia hình bát giác xây bê tông cốt thép hoà trộn cổ kim trong
đó có bia đá, với những hàng cột cũng hình bát giác, trên những hàng cột có khắchình rồng 5 ngón (chỉ dùng cho vua, còn quan thì chỉ có 3 hoặc 4 ngón) vòm cửahình bán cầu và thấp, các cửa sổ dày và nhỏ và vòm cửa theo lối Roman biến thể
Khải Định lên ngôi năm 31 tuổi, và sau nhiều năm nghiên cứu phong thủytìm ra khu đất đẹp để sau này thác về, cuối cùng khi ở tuổi 36, ông bắt đầu choxây dựng lăng tẩm cho mình Công cuộc xây dựng lăng này đang dang dở thì năm
41 tuổi nhà vua băng hà và việc xây lăng được cựu hoàng Bảo Đại - người con traiduy nhất của Khải Định tiếp tục hoàn thành Vậy là việc xây lăng cho Vua KhảiĐịnh được kéo dài qua hai đời vua cha và con (1920-1931) Bia Khải Đức ThầnCông thường do người con viết về công đức của cha mình Nhưng bài văn bia ởđây lại được viết bằng chữ Hán, mà Vua Bảo Đại lại không giỏi chữ Hán bằngchữ Pháp, vì từ nhỏ Bảo Đại được vua cha gửi sang Pháp học, nên bài văn nàykhông phải chính tay Bảo Đại viết mà do một ông quan cận thần viết Bài văn bia
kể lại tất cả các công trình kiến trúc được xây dựng dưới quần thể lăng này, sauđấy Vua Bảo Đại nêu lên tính cách và cuộc đời của vua cha
Phía sau Bi Đình có một bức bình phong xây bằng xi măng cốt thép, ở ngoàikhảm sành sứ, ngọc, đá Người ta đào một đường hầm ở dưới lòng đất từ bức bìnhphong đến điện chính của lăng (nơi chôn cất nhà vua) là 30m Sau khi nhà vuabăng hà, quan tài của vua được đưa vào bằng đường hầm ở dưới, sau đó người tabịt kín đường hầm Có một điều đặc biệt Lăng Khải Định khác với nhiều lăng của
Trang 11các vị vua triều trước, đó là, đối với các lăng của vua triều Nguyễn, thi hài nhàvua nằm ở đâu đó trong lăng rất khó để xác định, nhưng riêng Lăng Khải Địnhđược định vị rõ ràng Do tình hình lịch sử biến động khi Khải Định lên ngôi vua,triều đình bị người Pháp thao túng Nhất cử nhất động của nhà vua đều có ánhmắt của quan thầy Pháp dõi theo, cũng chính vì thế mà đám tang của Vua KhảiĐịnh có nhiều người nước ngoài đưa tiễn và vì thế thi hài của nhà vua chôn ở đâukhông còn là một điều bí mật như các vua đời trước.
Hiện nay dưới chỗ đặt bức tượng sâu 9m là nơi chôn cất thi hài của nhà vua.Một điều đặc biệt là trên ngai vàng của nhà vua có một lọng che được làm bằng ximăng cốt thép trọng lượng trên 1 tấn nhưng trông rất mềm mại, có cảm giác nhưnhững cơn gió thổi có thể làm lọng che khẽ khàng lay động Người thiết kế cũngchính là ông Phan Văn Tánh, người vẽ bức “Cửu long ẩn vân”
Cung Thiên Định là vị trí cao nhất là kiến trúc chính của lăng Nơi mà tài hoa củanhững người thợ khéo léo được phô diễn, gởi gắm Với mặt bằng xây dựng 34,50m x26,40m cung Thiên Định được chia làm 5 phần liền nhau
Hai bên là Tả, Hữu trực phòng dành cho lính hộ tăng
Trang 12Phía trước là điện Khải Thành nơi có án thờ và chân dung vua Khải Định.
Chính giữu là Bửu Tán, pho tượng nhà vua ở trên và phần mộ ở phía dưới
Trang 13Trong cùng là khảm thờ bài vị của vua.
Toàn bộ nội thất của 3 gian giữa trong cung Thiên Định đều được trang trí bằngnhững phù điêu được ghép bằng sành sứ và thủy tinh Đó là những bộ tranh tứ quý, bátbửu, ngũ phúc, bộ khay trà, vương miện… Kể cả những vật dụng rất hiện đại như: Đồng
hồ báo thức, vợt tenis, đèn dầu hỏa… Cũng được trang trí nơi đây Những vật liệu cứngbiệt lập qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật mềmmại, sống động và vô cùng rực rỡ Các vật liệu được dùng để trang trí chủ yếu là đượcnhập từ nước ngoài như ở Chiết Giang (Trung Quốc) hay ở Tây Ban Nha, Nhật Bản, BồĐào Nha Khi nhìn vào mặt tiền của cung Thiên Định, chúng ta thấy những vế câu đối:
“Tứ diện hiếu kỳ quan, phong cảnh biệt khai vũ trụ” (Bốn mặt đều là kỳ quan, phongcảnh mở ra một bầu trời biệt lập) hay câu : “phong cảnh vô biên, vạn trạng thần kỳ thiêntác hợp” (Phong cảnh mênh mông, có nhiều hình trạng tuyệt vời do trời tác hợp)
Trang 14Đặc biệt là chiếc bửu tán bên trên pho tượng đồng trong chính tẩm với nhữngđường nét mềm mại, thanh thoát khiến người xem có cảm giác nó được làm bằng nhunglụa có thể xao động trước gió mà quên đi rằng nó đích thực là một khối bê tông cốt thépnặng gần 1 tấn Bên dưới Bửu Tán là pho tượng đồng của Khải Định được đúc tại Phápvào năm 1920 do hai người Pháp là P.Ducing và F.Barbediene thực hiện theo yêu cầucủa vua Khải Định.Đặc biệt pho tượng được đúc theo tỉ lệ 1:1 (tức là bằng tỉ lệ ngườithật) Với tượng đồng vua ngồi trên ngai báu và với rất nhiều hình ảnh cảnh vật lấp lánhchung quanh, chúng ta dễ có thể cảm tưởng đây là cõi sống hơn là chỗ để chôn ngườichết.
Thi hài của vua được đưa vào dưới pho tượng bằng một loại đạo dài gần 30m bắtđầu từ phía sau Bi Đình Khi ông qua đời, ông đã cho biết nơi đặt thi hài của mình chứkhông giấu như các vị vua khác Vì vua Khải Định luôn tin rằng nếu như có các thế lựcthù địch nào đó đến phá lăng mộ của ông thì họ sẽ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của lăng vàquay về
Phía sau ngôi mộ là lối kiến trúc được xây dựng như một vầng Mặt Trời đang lặnbiểu thị cho cái chết của vua Ở phía trên trần của 3 gian nhà giữa trong cung Thiên Địnhđược trang trí bằng 3 bức bích họa: Cửu Long Ẩn Vân, của nghệ nhân Phan Văn Tánhlớn vào bậc nhất Việt Nam
Mặc dù được xây dựng bằng những vật liệu kiên cố, nhưng nó cũng được trùng tulại vào các năm 1961, 1973, 1985, 1987 và 1994
Điện Khải Thành nằm trong cung Thiên Định, thuộc khuôn viên lăng KhảiĐịnh Trong điện có án thờ vua Khải Định cùng với điện Chính Tâm, điện KhảiThành tạo thành một quần thể kiến trúc cung điện đẹp, vật liệu trang trí chủ yếubằng bê tông cốt sắt gắn mảnh sành với đề tài tứ bình và phong cảnh rất điêuluyện