Cơ chế điều hoà hoạt động gen

ĐHTH Prôtit trong tế bào sống là quá trình cho phép tổng hợp nên loại prôtit mà cơ thể cần và kìm hảm việc tổng hợp nó, khi nhu cầu đã đ ợc thoả mãn... C¬ chÕ ®iÒu hoµ phiªn m· ë Procar

ĐHTH Prôtit trong tế bào sống là quá trình cho phép tổng hợp nên loại prôtit mà cơ thể cần và kìm hảm việc tổng hợp nó, khi nhu cầu

đã đ ợc thoả mãn

F Jacob vµ J Monod (1961): Gi¶ thuyÕt ®iÒu hoµ tæng hîp pr«tit ë møc sao m·

I C¬ chÕ ®iÒu hoµ phiªn m· ë Procaryote

1.1 Mô hình Operon về điều hoà hoạt động gen ở prôkaryote

I Cơ chế điều hoà phiên mã ở Procaryote

• ADN trong mỗi tế bào ở Prôkaryote đủ bộ gen của cơ thể:

+ Gen c u trúcấu trúc (Z, Y, A) mỗi gen chuyên biệt cho trình tự axit

amin của một loại enzim

+ Gen khởi động (P:promoter) l m nhi m vụ kh i àm nhiệm vụ khởi động gen cấu ệm vụ khởi động gen cấu ởi động gen cấu động gen cấu ng gen c u ấu

trúc

+ Gen Chỉ huy (O: Operator) T ơng tác với chất ức chế

+ Gen i u hođiều hoà ều hoà à (gen ức chế) (R: regulator hay I: Inhibitor) kiểm

soát hoạt động của các gen cấu trúc

* Tu nhu c u t ng giai o n m 1 loại prôtêin n o ó đ ợc ỳ nhu cầu ở từng giai đoạn mà 1 loại prôtêin nào đó được ầu ở từng giai đoạn mà 1 loại prôtêin nào đó được ởi động gen cấu ừng giai đoạn mà 1 loại prôtêin nào đó được đ ạn mà 1 loại prôtêin nào đó được àm nhiệm vụ khởi động gen cấu àm nhiệm vụ khởi động gen cấu đ

tổng hợp

I Cơ chế điều hoà phiên mã ở Procaryote

Gen I Nhãm gen cÊu tróc

operon

C¸c phÇn tö

øc chÕ

mARN

Gen P Gen O

I C¬ chÕ ®iÒu hoµ phiªn m· ë Procaryote

1.1 §iÒu hoµ ©m tÝnh

ChÊt øc chÕ g¾n víi ®iÓm chØ huy ng¨n c¶n qu¸ tr×nh phiªn m· cña Operon

Gen (R) Gen P Gen O Nhãm gen c u tróc Nhãm gen c u tróc ấu ấu

OPERÔN

C¸c phÇn tö

øc chÕ

mARN

Sự tổng hợp bị dừng lại

+

C¸c ph n t c m ng ầu ở từng giai đoạn mà 1 lo¹i pr«tªin nào đã ®­îc ử cảm ứng ảm ứng ứng

1.1 §iÒu hoµ ©m tÝnh

Mô hình cảm ứng điều hoà âm tính (mô hình của Jacob và Monod)

Sự cảm ứng gen:

* Không có lacto, chất ức

chế bám vào gen chỉ huy,

gây đình chỉ phiên mã.

•Có lacto, nó hoạt động

nh một chất cảm ứng

operon gen cấu trúc đ ợc

phiên mã các enzym đ ợc

tổng hợp để hấp thu và

phân giải lacto

I Cơ chế điều hoà phiên mã ở Procaryote

1.1 Điều hoà âm tính

II Mét sè c¸c c¬ chÕ ®iÒu hoµ kh¸c:

II Mét sè c¸c c¬ chÕ ®iÒu hoµ kh¸c:

II Mét sè c¸c c¬ chÕ ®iÒu hoµ kh¸c: