New Microsoft PowerPoint Presentation

• Người Dao có hai hình thức thờ cúng chính là cúng tổ tiên Bàn Hồ và cúng Bàn Vương.. • Trong cúng tổ tiên, người ta cúng đến 9 đời và bàn thờ tổ tiên đặt ở nơi tôn nghiêm nhất và họ ch

TRẦN THỊ THÚY LỚP : VHDL K38

BÀI THUYẾT

TRÌNH VỀ DÂN

TỘC DAO

I.Khái quát

- Người Dao có nguồn gốc xa xưa ở đảo Hải Nam (Trung Quốc) gồm 7 nhóm

- Người Dao (các tên gọi khác: Mán,

Đông, Trại, Dìu Miền, Kim Miền, Lù

Gang, Tiểu Bản, Cốc Ngáng, Cốc Mùn, Sơn Đầu …) là một dân tộc thiểu số

trong số 54 dân tộc ở Việt Nam với số dân là 751.067 người (2009)

- Dân tộc Dao cư trú chủ yếu ở biên giới Việt-Trung, Việt-Lào và ở một số tỉnh trung du và ven biển Bắc bộ Việt Nam

Cụ thể, đa phần tại các tỉnh như Hà

Giang, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên

Bái, Quảng Ninh, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lai Châu, Hòa Bình

• Người Dao sống chủ yếu

bằng nghề trồng trọt

trên nương và ruộng

nước Ngoài lúa họ còn

• Đàn ông Dao trước đây để tóc dài búi sau gáy, hoặc để chỏm tóc trên đỉnh đầu Ngày nay, hầu hết đã cắt tóc ngắn

• Y phục thường gồm quần và áo ngắn, áo dài

• Trang phục của phụ nữ phong phú hơn, giữ được nhiều nét trang trí hoa văn

truyền thống Phụ nữ Dao để tóc dài

• Cô dâu trong ngày cưới đội mũ Dưới chế độ cũ, cưới xin gồm nhiều nghi lễ phức tạp.

• Có hai hình thức ở rể: có thời hạn và vĩnh viễn Tuy nhiên phổ biến là sau lễ cưới,

vợ về nhà chồng

• Người Dao có nhiều tín ngưỡng về thần linh, ma quỷ, có một số tục lệ thờ cúng phức tạp và tốn kém

• Người Dao có quan hệ họ hàng chặt chẽ và thông qua tên đệm để xác định dòng họ, vai vế của người đó trong quan hệ dòng họ.

• Người Dao có nền văn hóa và lịch sử lâu đời Mặc dù cơ sở kinh tế nói chung còn thấp kém, nhưng tri thức dân gian rất phong phú, đặc biệt là y học dân tộc cổ truyền

• Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Hmông - Dao, không có văn tự riêng

mà sử dụng chữ Hán đã được Dao hoá, gọi là chữ Nôm Dao.

người Dao được làm theo tục

lệ xa xưa Vài vùng có tục hỏa táng cho người chết từ 12 tuổi trở lên Tục ở rể có thời hạn và vĩnh viễn.

• Người Dao có hai hình thức thờ cúng chính là cúng tổ tiên (Bàn Hồ) và cúng Bàn Vương

• Trong cúng tổ tiên, người ta cúng đến 9 đời và bàn thờ tổ tiên đặt ở nơi tôn nghiêm nhất và họ cho rằng tổ tiên không

ở thường trực trên bàn thờ mà chỉ ghé thăm họ vào ngày mồng một hoặc ngày rằm.

• Cúng Bàn Vương là cúng một nhân vật huyền thoại

• Thờ Bàn Vương, không cần lập bàn thờ riêng mà khấn

chung với tổ tiên, tông tộc trong các dịp lễ tết Người Dao tin rằng, Bàn Vương có liên quan đến số phận từng gia

đình, từng tông tộc, nên có cúng bái tốt thì mọi người mới khoẻ mạnh, gia tộc mới hưng thịnh.

• Tuy nhiên, hình thái tín ngưỡng vạn vật hữu linh giáo tồn tại rộng rãi ở

người Dao Đó là quan niệm đa thần, vạn vật

hữu linh - tức là vạn vật đều có linh hồn

• Vì vậy, người Dao tin là có thần gió, thần mưa, thần trông coi lúa gạo, hoa

màu và thần chăn nuôi.

• Người Dao có rất nhiều nghi lễ như lễ cúng

nương, lễ cúng cơm mới, cúng thóc giống, cúng

hồn gia súc, lễ cấp sắc

khá phổ biến và rất quan trọng đối với người đàn ông Dao.

Trang phục của người phụ nữ Dao gồm: áo, yếm, xà cạp, cùng

đồ trang sức vàng bạc, khăn vấn đầu Đối với trang phục của nam giới thì rất đơn giản,

đó là những chiếc áo ngắn, xẻ ngực, cài cúc trước ngực và

thường cài 5 cúc Quần rất rộng đũng, có thể cử động trong mọi

tư thế Cả nam, nữ và trẻ con người Dao đều thích đeo trang sức như vòng cổ, chân, tay

Ngoài việc làm đẹp thì chúng còn mang giá trị nhân văn, tín ngưỡng Theo truyền thuyết kể lại, người đeo trang sức bằng bạc thì sẽ trừ tà ma, tránh gió

và thậm chí là được thần linh phù hộ.

Tranh thờ

Lễ đầy tháng

2.Lễ cấp sắc

- Chỉ những người trải qua lễ cấp sắc này mới được công nhận là trưởng thành và được

thực hiện những công việc về phong tục tập quán của người Dao

- Không quy định độ tuổi cụ thể khi thực hiện nghi lễ chỉ cần đáp ứng đủ điều kiện về vật

chất vì nó khá tốn kém

- Lễ cấp sắc có rất nhiều nghi lễ như: Lễ đội đèn, lễ cây giữ đèn, lễ hạ đèn, lễ giao binh

mã, lễ trình diện Ngọc hoàng, lễ cấp bản sắc, lễ tạ ơn ma tổ tiên và thần thánh… Xen lẫn giữa các nghi lễ là rất nhiều điệu múa nghi lễ cổ truyền của người Dao.C

- Các điều răn dạy ghi trong văn bản cấp sắc cho người thụ lễ đều hướng thiện, tuyệt đối

kỵ làm điều ác Đó là sự tôn trọng thầy giáo, biết ơn nghĩa sinh thành của cha mẹ, chung thuỷ với bạn bè, trọng nghĩa, có lòng vị tha, không phản bội, lừa gạt, dâm đãng… Những điều giáo huấn này được thực hiện bằng lời thề dưới sự chứng giám của thần linh, trời đất, tổ tiên và cộng đồng nên có giá trị giáo dục rất lớn

Lễ cấp sắc

Lễ cấp sắc

- Lúc này 2 bên gia đình bàn bạc thống nhất và định ngày ăn hỏi đám cưới chủ yếu diễn ra ở

nhà trai

- Trước khi cô dâu về nhà chồng ,thầy mo cúng tổ tiên ,lễ vật : 1 con gà luộc,1 thủ lợn,1 đĩa xôi

màu đỏ,1 chai rượu,6 chiếc chén đặt trước bàn thờ

- Có quan niệm khi người con gái đi lấy chồng không để mặt trời nhìn thấy bởi sợ mất vía cô

dâu

- Khi đoàn rước dâu gần đến nhà trai phải có ngườ chạy về báo trước cử 1 đoàn kèn trống ,ông

chủ lễ ra cổng đón trong khi gặp nhau sẽ hát đối đáp mời trầu uống rượu

- Đoàn đưa dâu dù gần dù xa phải nghỉ lại nhà trai 1 đêm

- Họ quan niệm sáng sớm ngày sau điều tốt lành nhất sẽ đến,theo cáh chọn giờ của nguoi Dao

đỏ cô dâu vào nhà chính lúc 2h-11h

- Ngài ra còn rất nhiều nghi thức: lễ so tuổi ,đặt cau trầu,cắt cổ gà quyết định ngày cưới,và

trong đó lễ tơ hồng được xem là quan trọng nhất

- Lễ tơ hồng thực hiện ngay sau lễ cúng tổ tiên là sự công nhận đôi trai gái chính thức là vợ

chồng

- Trước lễ tơ hồng thì lần lượt làm nghi lễ xua đuổi và làm bùa yêu.

- Sau tất cả chú rể phải lật 12 lần trước bàn thờ với cô dâu…

Lễ cứơi

Đám cưới

Cầu lúa mới

Hội cầu mùa

4.Nghi lễ tang ma

- Lễ khâm niệm ,lễ xôi gà và lập bàn thờ lễ làm chay,lễ nhạp quan yểm

bùa,lễ đưa đám,lễ hạ huyệt và lễ cúng cơm.

- Người đã qua cấp sắc đều được gọi hồn về nhà lớn để thường xuyên thờ

cúng,có tục lệ ăn sinh nhật,cúng sinh nhật cho ba mẹ khi còn sống không

tổ chức úng giỗ khi đã chết.

- Đồng bào rất kiêng kị việc dựng vợ gả chồng cho con hay làm nhà mới

trồng cây gieo hạt giống trùng với ngày mất của người thân.

- Khi chết ngừoi Dao sẽ trôn theo 1 bản “ Lập tịch” ( là bản được cong nhận

khi làm lễ cấp sắc).Như vật chứng ,chứng minh họ đã là người trưởng thành có vị trí trong xã hội.

5.Tục tập ngủ ngửi

- Đây là tập tục kì lạ của người dan tộc Dao.Là thiếu nữ khi đến tuổi trưởng thành sẽ thực hiện

tục “ngủ ngửi” do tổ tiên truyền lại

- Khi trai gái đến tuổi cập kê phai ngửi mùi nhau và cùng ngủ chung để 2 cơ thể quen hơi

 Dân tộc Việt Nam có bản sắc văn hóa vô cùng đặc sắc và đa dạng ,chúng ta cần phát huy giữ gìn truyền thống tốt đẹp này

THANK YOU FOR WATCHING