Tính chống chịu của thực vật (tiết 37)

Tính chống chịu nóng của thực vật5.1.. Cơ chế chống chịu và thích nghi của cây Tránh nóng.. Phản xạ các tia sáng tới của mặt trời để giảm nhiệt độ.. Cấu trúc của nguyên sinh chất, màng

TÍNH CHỐNG CHỊU CỦA THỰC VẬT

( Tiết 37)

5 Tính chống chịu nóng của thực vật

5.1 Tác hại của nhiệt độ cao

Giới hạn nhiệt độ cao.

Vùng nhiệt đới: 450C.

Vùng ôn đới: 35 – 400C

Triệu chứng cây bị hại và bị thương tổn do nhiệt độ cao.

Cây con: giống triệu chứng bị nhiễm nấm gây bệnh thối nhũn.

Lá bị hại: mất màu hay có thể bị biến dạng, các mép lá bị hỏng và vết hoại thư lan

ra toàn lá

Nguyên nhân.

Protein bị biến tính hoặc bị phân hủy giải phóng NH3 gây độc

Hệ thống màng bị thương tổn

Các hoạt động trao đổi chất bị ức chế

5.2 Cơ chế chống chịu và thích nghi của cây

Tránh nóng

Phản xạ các tia sáng tới của mặt trời để giảm nhiệt độ

Vận động quay bản lá song song với tia sáng tới để tiếp nhận ánh sáng ít nhất Thoát hơi nước mạnh để giảm nhiệt độ bề mặt lá

Cấu trúc của nguyên sinh chất, màng sinh học bền vững.

Tăng hàm lượng nước liên kết

Các quá trình trao đổi chất và hoạt động sinh lý vẫn duy trì

5.3 Biện pháp tăng cường tính chống chịu nóng

Tôi hạt giống và xử lý các nguyên tố vi lượng hoặc một số axit hữu cơ để giải độc NH3 Chọn giống chống chịu nóng

6 Tính chống chịu mặn

6.1 Tác hại của mặn

Gây hạn sinh lý

Ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý của cây

Cản trở sự hấp thu nước, khoáng của cây

Sự tổng hợp xitokinin ở rễ bị ngừng

Sự vận chuyển và phân bố các chất đồng hóa bị kìm hãm

Dư thừa các ion trong đất gây rối loạn tính thấm của màng

Kìm hãm sinh trưởng: Suy giảm diện tích lá, khối lượng rễ, chồi cũng giảm mạnh

6.2 Cơ chế chống chịu và thích nghi của cây

Mức độ chịu mặn của cây trồng.

Các cây trồng chống chịu mặn yếu: lúa, ngô, đậu đỗ… (chết khi nồng độ muối đạt 0,4%).

Các cây trồng chống chịu trung bình: cà chua, củ cải, bông… (chịu được nồng độ muối từ 0,4 – 0,6%).

Các cây trồng chịu mặn khá: củ cải đường, dưa hấu, bầu bí… (sống bình thường khi nồng độ muối từ 0,7 – 1%)

Đặc điểm thích nghi về giải phẫu hình thái.

Lá ít và nhỏ, giảm số lượng khí khổng

Tăng độ mọng nước, làm dày tầng cutin, sáp

Giảm hình thành mô dẫn, lignin hóa rễ sớm…

Điều chỉnh thẩm thấu

Tăng áp suất thẩm thấu của tế bào

Tích lũy một lượng muối cao trong tế bào, chủ yếu là muối NaCl và có thể có cả K+ Tích lũy một số chất hữu cơ đơn giản như các axitamin, đường

Hình thành các khoang chứa muối, tiết muối để giảm nồng độ muối có thể gây độc cho cây.

Hình thành các hạch muối.

Hình thành túi để giữ muối.

Hiện tượng ngăn chặn muối không hấp thu.

Hiện tượng tái hấp thu.

Hiện tượng ngăn cách từ lá đến lá.

Chống chịu ở mô.

Ảnh hưởng pha loãng.

6.3 Biện pháp kỹ thuật tăng tính chống chịu mặn

Cải tạo đất mặn.

Thau chua, rửa mặn.

Sử dụng vôi và lân.

Các vùng đất phèn: Đào kênh rạch để hạ thấp mực nước, giảm nồng độ sắt, nhôm di động trong tầng đất canh tác.

Cải lương giống chống chịu mặn.

7 Tính chống chịu lốp, đổ

7.1 Tác hại

Lốp là nguyên nhân dẫn đến đổ

Thân lá sinh trưởng quá mức, diện tích lá quá cao

Mô cơ giới yếu

Lốp đổ làm giảm năng suất nghiêm trọng

7.2 Cơ chế chống chịu và thích nghi của cây

Có mô cơ giới phát triển mạnh, hệ thống dẫn phát triển và hóa gỗ, hàm lượng silic cao nên cây cứng hơn

Loại hình chống lốp đổ: thấp cây, lá mọc thẳng, góc lá và thân nhỏ, cứng cây…

7.3 Biện pháp kỹ thuật tăng cường tính chống chịu lốp đổ

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối nhất là giữa N, P, K, tránh việc thừa dinh dưỡng nhất

là thừa đạm

Thân lá sinh trưởng quá mức, diện tích lá quá cao

Khắc phục nguy cơ lốp đổ: Giảm diện tích lá, tháo nước phơi ruộng

Xử lý hóa chất: Sử dụng CCC

Cải lương giống cây trồng theo hướng chịu phân đạm và chống đổ