Nội dung chủ yếu của HĐBH Tên, địa chỉ DNBH, bên mua BH, người được BH, hay người thụ hưởng Đối tượng bảo hiểm Số tiền bảo hiểm, giá trị tài sản được BH đối với BH tài sản Phạm vi BH, đi
Trang 1Chương 5
1
26/06/2016
NỘI DUNG
1. Khái niệm Hợp đồng bảo hiểm (HĐBH)
2. Những bên có liên quan trong HĐBH
3. Hình thức - Nội dung bản HĐBH
4. Tính chất HĐBH
5. Thiết lập & Thực hiện HĐBH
6. Thời hạn phát sinh trách nhiệm HĐBH
7. Sửa đổi - Chuyển nhượng HĐBH
8. Hủy bỏ - Chấm dứt HĐBH - Tái tục HĐBH
9. Thời hiệu HĐBH
10. Các yếu tố cấu thành HĐBH
Trang 21 KHÁI NIỆM HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM
HĐBH là sự thỏa thuận giữa bên mua BH và DN BH
thỏa thuận sự kiện được BH
3
26/06/2016
1 KHÁI NIỆM HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM (2)
HĐBH là Phải được lập bằng văn bản
HĐ dân sự và thương mại hỗn hợp HĐBH bắt buộc và HĐBH tự nguyện HĐBH cá nhân hay HĐBH nhóm
Trang 32 Những bên có liên quan
Người
tham
gia
BH
- Là cá nhân hay tổ chức
- Có năng lực hành vi pháp lý
- Giao kết HĐBH
- Đóng phí BH
- Có tài sản được BH, hay
- Có trách nhiệm dân sự được BH, hay
- Có tính mạng, thân thể, sức khỏe được BH
Người
được
BH
Người thụ hưởng
- Do người tham gia BH chỉ định trong HĐBH nhân thọ - Có thể là 1 hay nhiều người
- Nhận tiền BH theo HĐBH
5
2.1 Bên tham gia BH
2.2 Bên bán BH: Các công ty Bảo hiểm, …
26/06/2016
3 Hình thức & Nội dung bản HĐBH
3.1 Hình thức bản HĐBH
Giấy chứng nhận BH
Đơn BH
Điện báo, telex, fax và các hình thức khác do
pháp luật quy định
Trang 43 Hình thức & Nội dung HĐBH
3.2 Nội dung chủ yếu của HĐBH
Tên, địa chỉ DNBH, bên mua BH, người được BH, hay người
thụ hưởng
Đối tượng bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm, giá trị tài sản được BH đối với BH tài sản
Phạm vi BH, điều kiện BH, điều khoản BH
Điều khoản loại trừ trách nhiệm BH (Rủi ro loại trừ)
Thời hạn BH
Phí BH, phương thức đóng phí BH
Thời hạn & Phương thức trả tiền BH hay bồi thường
Các quy định giải quyết tranh chấp
Ngày tháng năm giao kết HĐBH
Các giao kết khác (nếu có-không trái luật pháp, đạo đức XH) 7
26/06/2016
4 Tính chất HĐBH
Tính gia nhập
4
Tính chất tương thuận
1
Tính chất song vụ
2
Tính chất tin tưởng tuyệt đối
3
Tính chất bồi thường và trả tiền
5
Tính chất may rủi
6
Tính liên tục
7
Trang 55 Thiết lập & Thực hiện HĐBH
1. Khai báo rủi ro
DN BH thiết kế mẫu phiếu yêu cầu BH
• cơ sở đánh giá rủi ro & định phí BH
Bên mua BH khai báo rủi ro & cung cấp thông
tin cần thiết theo phiếu yêu cầu BH
trung thực, chính xác, đầy đủ
Khai báo không chính xác có thể bị hủy bỏ hợp
đồng, bị phạt khi xem xét bồi thường
9
26/06/2016
5 Thiết lập & Thực hiện HĐBH (2)
2 Chấp nhận BH
Điều kiện chung của HĐBH: do DNBH soạn thảo
Các rủi ro được BH
Các rủi ro loại trừ
Quyền và nghĩa vụ của các bên có liên quan
Các quy định liên quan đến tổn thất
Quy tắc về thẩm quyền & thời hạn mất thẩm
quyền trong trường hợp có tranh chấp
Điều kiện đặc biệt của HĐBH: do DNBH soạn thảo
dưới dạng phụ lục bổ sung cho điều kiện chung của
HĐBH
Trang 65 Thiết lập & Thực hiện HĐBH (3)
Điều kiện riêng của HĐBH: do 2 bên thỏa thuận
Họ, tên, địa chỉ của người được BH, DNBH
Thời hạn HĐBH
Số tiền BH
Phí BH
Các nghĩa vụ đặc biệt có thể có đối với người
được BH (phòng ngừa rủi ro, khai báo định kỳ, )
3 Thỏa thuận về việc nộp phí BH
4 Cấp đơn BH (giấy chứng nhận BH)
11
26/06/2016
Điều khoản loại trừ trách nhiệm BH Điều khoản loại trư ø trách nhiệm BH quy định trường
hợp DN BH không phải bồi thường/trả tiền BH khi xảy ra
sự kiện BH
Phải được ghi/quy định rõ trong HĐBH
DNBH phải giải thích rõ cho bên mua BH
Không áp dụng điều khoản loại trừ trong trường
hợp:
Bên mua vi phạm luật do vô ý
Bên mua có lý do chính đáng khi chậm thông
báo cho DNBH v/v xảy ra sự kiện BH
Trang 75 Thiết lập & Thực hiện HĐBH (4)
5 Quyền và nghĩa vụ
Quyền và nghĩa vụ của DN BH
Quyền và nghĩa vụ của bên tham gia BH
13
26/06/2016
Quyền của DNBH, Nghĩa vụ Bên mua BH
Doanh nghiệp BH
Yêu cầu bên mua c/cấp đủ,
trung thực thông tin liên quan
đến việc giao kết và thực hiện
HĐBH
Chấp nhận hay từ chối BH
Thu phí BH theo thỏa thuận
Từ chối trả tiền BH/bồi thường
BH khi tổn thất không thuộc
trách nhiệm BH hoặc bị loại
trừ
Yêu cầu bên mua áp dụng các
biện pháp phòng ngừa hạn
chế tổn thất
Bên mua BH Kê khai đầy đủ, trung thực mọi chi tiết theo yêu cầu DNBH
Đóng phí đủ, đúng hạn Thông báo bổ sung khi có tình tiết có thể làm tăng, giảm mức độ rủi ro Thông báo kịp thời cho DNBH khi xảy ra sự kiện BH
Áp dụng các biện pháp phòng ngừa hạn chế tổn thất
Trang 8Quyền của DNBH & Bên mua BH (2)
Doanh nghiệp BH
Được quyền tiến hành cầu
hoàn người thứ ba gây tổn
thất đối với tài sản, trách
nhiệm dân sự
Đơn phương đình chỉ HĐBH
theo một số quy định trong
luật KDBH (khoản 2 điều
19,20,35; khoản 3 điều 50)
Các quyền khác theo quy định
của pháp luật
Bên mua BH Các nghĩa vụ khác theo quy định pháp luật
15
26/06/2016
Nghĩa vụ của DNBH, Quyền của Bên mua BH
Doanh nghiệp BH
Cấp giấy chứng nhận BH
Giải thích cho bên mua BH
Trả tiền BH/bồi thường BH
kịp thời khi xảy ra sự kiện
BH
Giải thích bằng văn bản lý
do từ chối trả tiền BH/bồi
thường BH
Bên mua BH
Lựa chọn DN BH
Yêu cầu DN BH giải thích đầy đủ rõ ràng các thông tin về HĐBH: rủi ro BH, phạm vi, trách nhiệm, điều khoản, điều kiện BH,
Yêu cầu trả tiền BH theo thỏa thuận, tiền bồi thường
BH kịp thời
Trang 9Nghĩa vụ của DNBH, Quyền của Bên mua BH (2)
Doanh nghiệp BH
Tính toán điều chỉnh mức phí
BH
Điều chỉnh HĐBH bằng văn
bản
Các nghĩa vụ khác theo quy
định của pháp luật
Bên mua BH
Đề nghị điều chỉnh, chuyển nhượng HĐBH
Đơn phương đình chỉ HĐBH theo một số quy định trong luật KDBH (điều 19-3, 20-1)
Các quyền khác theo quy định của pháp luật
17
26/06/2016
6 Thời điểm phát sinh trách nhiệm BH
trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong HĐBH
Phát sinh
trách
nhiệm BH
khi:
HĐBH được giao kết
Content Title Có bằng chứng DNBH đã chấp nhận
BH và bên mua đã đóng phí BH
Trang 107 Sửa đổi - Chuyển nhượng HĐBH
19
Sửa đổi chủ thể HĐBH
Sửa đổi nội dung HĐBH Sửa đổi hiệu lực HĐBH
Sửa đổi
HĐBH
26/06/2016
8 Sửa đổi - Chuyển nhượng HĐBH (2)
Bên mua có quyền chuyển nhượng HĐBH theo thỏa thuận trong HĐBH
Bên tham gia BH
Trang 118 Sửa đổi - Chuyển nhượng HĐBH (2)
Chuyển nhượng HĐBH ≠ Chuyển giao HĐBH
21
DN có nguy cơ
mất khả năng
thanh toán
DN có nguy cơ
mất khả năng
thanh toán
Chia tách, hợp nhất, sát nhập, giải thể
Chia tách, hợp nhất, sát nhập, giải thể
Doanh nghiệp BH X
26/06/2016
Công ty BH Y
Chuyển giao toàn bộ
HĐBH hay một số
nghiệp vụ BH
Do 1 bên đơn phương hủy bỏ
9 Hủy bỏ - Chấm dứt HĐBH
Hủy bỏ HĐBH
Do thay đổi chỗ
ở, hoàn cảnh
gia đình, nghề
nghiệp,
Do Bên tham gia BH: vì DNBH điều chỉnh giá phí BH, do rủi ro giảm nhưng DNBH từ chối giảm phí BH, …
Do DNBH: vì khách hàng khai báo rủi ro không chính xác, không thanh toán phí đủ, đúng hạn, …
Do 2 bên thỏa
thuận hủy bỏ
Trang 129 Hủy bỏ - Chấm dứt HĐBH (2)
HĐBH đã hoàn thành, tổn thất BH đã xảy ra và
DNBH đã thực hiện lời cam kết
DNBH bị giải thể, phá sản
Đối tượng BH đã bị tổn thất toàn bộ do sự cố
không được BH Rủi ro không tồn tại
23
Chấm dứt HĐBH
26/06/2016
9 Hủy bỏ - Chấm dứt HĐBH (3)
Khi hủy bỏ - chấm dứt HĐBH:
Bên mua phải đóng đủ phí tương ứng với thời
gian HĐBH đã có hiệu lực
DNBH phải giải quyết bồi thường hay trả tiền
BH nếu có sự kiện BH xảy ra trong thời gian HĐBH có hiệu lực
Trang 13HĐBH vô hiệu Bên mua không có quyền lợi có thể được BH
Thời gian giao kết HĐBH, đối tượng BH không
tồn tại
Tại thời điểm giao kết HĐBH bên mua biết sự
kiện BH đã xảy ra
Bên mua hoặc DNBH có hành vi lừa dối khi
giao kết HĐBH
Các trường hợp khác theo quy định pháp luật
25
26/06/2016
10 Tái tục HĐBH Thường gặp trong BH thiệt hại:
HĐBH được ký với thời gian 1 năm
Vào thời điểm tròn năm, HĐBH tự động được tái tục
nếu trước đây không bên nào thể hiện ý muốn thay
đổi
DNBH chỉ cần gởi thông báo về kỳ hạn HĐBH và số
phí BH cần nộp cho năm BH tiếp theo
tránh được rủi ro trong khoảng thời gian không liên
tục giữa 2 năm BH
DNBH tiết kiệm in ấn phát hành hợp đồng mới
Bên mua BH gởi thông báo nếu không muốn tái tục
HĐ qua thư bảo đảm ít nhất 1 tháng trước ngày
Trang 1411 Thời hiệu của HĐBH
Là thời hạn
do pháp luật quy định cho chủ thể được hưởng
hay mất quyền lợi
trong quá trình tiếp tục sử dụng
hoặc không sử dụng quyền lợi của mình trong
thời hạn đó
Thời hiệu HĐBH có tính chất của thời hiệu hủy bỏ
quyền lợi
27
26/06/2016
11 Thời hiệu của HĐBH (2)
Các quyền lợi trong HĐBH (quyền đòi bồi thường tổn
thất, quyền đòi trả lại phí Bh đã nộp sau khi chấm
dứt HĐBH, quyền hủy bỏ HĐBH, quyền khiếu nại,
…) đều có quy định về thời hiệu
3 loại thời hiệu thường được quy định rất cụ thể:
thời hiệu hưởng quyền lợi trên hợp đồng BH
thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ
thời hiệu khởi kiện
Trang 15Thời hạn yêu cầu trả tiền, bồi thường BH
1 năm kể từ ngày xảy ra sự kiện BH
Thời hạn xảy ra sự kiện bất khả kháng hay trở
ngại khách quan khác không tính vào thời hạn yêu
cầu trả tiền BH/ tiền bồi thường BH
Nếu bên mua chứng minh được bên mua không
biết thời điểm xảy ra sự kiện BH thì thời hạn yêu
cầu trả … tính từ khi bên mua biết việc xảy ra sự
kiện BH
TH người thứ ba yêu cầu bên mua BH bồi thường
những thiệt hại thuộc TNDS được BH, thì thời hạn
quy định được tính từ ngày người thứ ba yêu cầu
29
26/06/2016
Thời hạn trả tiền, bồi thường BH Trả theo thời gian thỏa thuận trong HĐBH
Nếu không có thỏa thuận thì trả trong thời hạn
15 ngày kể từ khi nhận đầy đủ hồ sơ yêu cầu trả
tiền BH/bồi thường.
Thời hiệu khởi kiện : 3 năm, kể từ thời điểm phát sinh tranh chấp
Trang 16Đối tượng bảo hiểm
Giá trị bảo hiểm và Số tiền bảo hiểm
Phạm vi bảo hiểm
Phí bảo hiểm
Bồi khoản
Các yếu tố cấu thành HĐBH
Đối tượng BH Là những đối tượng đặt trong tình trạng chịu rủi ro
mà vì nó chủ sở hữu (hay chủ sử dụng) phải tham
gia một loại hình BH nào đó.
Rủi ro xảy ra các đối tượng có thể chịu tổn thất
Đối tượng BH là một trong điều kiện HĐBH có hiệu
lực
Đối tượng BH: tài sản, trách nhiệm dân sự, con
người (thân thể, sức khỏe, tính mạng)
Trang 17Giá trị BH và Số tiền BH
Xem lại chương 2
Mối quan hệ giữa Giá trị BH và Số tiền BH
BH đúng giá: Số tiền BH = Giá trị BH
BH dưới giá: Số tiền BH < Giá trị BH
BH trên giá: Số tiền BH > Giá trị BH
BH trùng: Trường hợp tài sản được BH bằng nhiều
HĐBH và tổng Số tiền BH trên các HĐBH > Giá trị BH
33
26/06/2016
Phạm vi BH
Là phạm vi giới hạn những rủi ro
khi những rủi ro đó xảy ra với đối tượng BH
thì phát sinh trách nhiệm bồi thường hay trả số tiền BH của nhà BH
Trên các đơn BH (hay quy tắc chung BH), điều
khoản “Phạm vi BH” và điều khoản “Loại trừ” trình
bày các trường hợp được và không được BH
Và rủi ro được BH thường được nêu ở góc độ nguyên
nhân phát sinh, còn góc độ thời gian và không gian
phát sinh thì được trình bày ở các điều khoản khác
Trang 18Phí BH Phí BH:Xem lại chương 3
Phí thương mại = Phí thuần + Các Chi phí
Phí kiểm kê = Phí thương mại – CP ký kết hợp đồng
35
26/06/2016
Bồi khoản Là khoản tiền mà nhà BH phải trả cho người được
BH (hay người thụ hưởng hợp pháp trên hợp đồng)
khi rủi ro, tổn thất hay các trường hợp khác theo
thỏa thuận xảy ra với đối tượng BH.
Bồi khoản thể hiện trách nhiệm của nhà BH theo
cam kết; thể hiện tác dụng của BH.
Trang 19Bồi khoản
Các nhân tố ảnh hưởng :
Tổn thất thực tế
Số tiền bồi thường (số tiền BH) thỏa thuận trên hợp
đồng ngay khi giao kết
Phạm vi BH thỏa thuận khi ký kết hợp đồng.
Các chế độ đảm bảo BH: nguyên tắc tỷ lệ, nguyên
tắc “rủi ro ban đầu”, chế độ miễn thường,
37
26/06/2016
XIN CÁM ƠN