Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của các Hiệp ước đầu hàng mà triều đình Huế đã ký với thực dân Pháp.. Hiệp ước nào đã thay thế chế độ phong kiến triều Nguyễn bằng chế độ thuộc địa nửa
Trang 1KÌ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 8
Năm học: 2012 – 2013 Môn : LỊCH SỬ
Thời gian: 120 phút không kể thời gian giao đề
C©u 1( 4 ®iÓm ):
ý nghÜa lÞch sö cña cuéc c¸ch m¹ng th¸ng Mêi Nga 1917
C©u 3 ( 6 ®iÓm )
T×nh h×nh níc NhËt nh÷ng n¨m 1918-1939 cã ®iÓm g× gièng vµ kh¸c so víi níc
MÜ cïng thêi gian nµy ?
Câu 3: (10 điểm)
Trong lịch sử Việt Nam, giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược
Em hãy làm rõ:
a Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của các Hiệp ước đầu hàng mà triều đình Huế đã ký với thực dân Pháp
b Hiệp ước nào đã thay thế chế độ phong kiến triều Nguyễn bằng chế độ thuộc địa nửa phong kiến, kéo dài đến Cách mạng tháng 8 năm 1945
Câu 4
Hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của những cải cách duy tân ở Việt Nam cuối thế
kỉ XIX Vì sao những cải cách duy tân đó không được thực hiện?
Cán bộ coi không được giải thích gì thêm
Trang 2Hướng dẫn chấm và biểu điểm lịch sử 8
Điểm
1
(3 đ)
ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tháng Mời Nga 1917
- Cách mạng tháng Mời Nga đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nớc
và số phận hàng triệu con ngời ở Nga Lần đầu tiên trong lịch sử, cách
mạng đã đa những ngời lao động lên nắm chính quyền, xây dựng chế độ
mới- chế độ xã hội chủ nghĩa
- Làm thay đổi thế giới- một chế độ mới, nhà nớc mới ra đời trên 1/6 diện tích toàn cầu, làm các nớc đế quốc hoảng sợ
- Để lại nhiều bài học quý báu cho cuộc đấu tranh giải phóng của giai cấp vô sản, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức, tạo ra những
điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nớc
1
1
1
2
(4đ)
a- Giống nhau :
- Đều thu đợc nhiều lợi nhuận sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Kinh tế đều phát triển trong những năm đầu sau chiến tranh
- Phong trào công nhân phát triển, Đảng Cộng sản ra đời
- Đều bị khủng hoảng kinh tế năm 1929-1933 b- Khác nhau :
- Nhật thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế bằng chính sách quân
sự hoá đất nớc, gây chiến tranh xâm lợc, bành chớng ra bên ngoài
- Mĩ thoát khỏi khủng hoảng kinh tế bằng chính sách mới của Ru-dơ-ven: ban hành các đạo luật về phục hng công nghiệp, nông nghiệp và
ngân hàng với những quy định chặt chẽ, đặt dới sự kiểm soát của nhà
n-ớc
0.5 0.5 0.5 0.5
1.0
1.0
3
(7đ)
Trong lịch sử Việt Nam, giai đoạn từ 1858 đến năm 1884 là quỏ trỡnh triều đỡnh Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước
quõn xõm lược
a, Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của cỏc hiệp ước đầu hàng
mà triều đỡnh Huế đó ký với thực dõn Phỏp
+ Ngay từ khi thực dõn Phỏp nổ sỳng xõm lược nước ta (1.9.1858) Quõn dõn ta cựng với phỏi Chủ chiến trong triều đỡnh Huế đẫ
anh dũng chống trả, bước đầu làm thất bại õm mưu đỏnh nhanh, thắng
nhanh
0.5
Trang 3+ Tại chiến trường Gia Định quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan sau khi Đại Đồn Chí Hoà thất thủ( 23.2.1861), triều đình Huế kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất (5.6.1862) nhường cho chúng nhiều quyền lợi
ND: - Thừa nhận quyền cai quản của Pháp ở 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ và đảo Côn Lôn
- Mở 3 cửa biển ( Đà Nẵng, Ba Lát, Quảng Yên) cho Pháp buôn bán
- Cho phép người Pháp và Tây Ban Nha tự do truyền đạo Gia Tô, bãi bỏ lệnh cấm vận trước đây
- Bồi thường cho Pháp 1 khoản chiến phí tương đương 280 lạng bạc
- Pháp sẽ trả lại tỉnh thành Vĩnh Long cho triều đình chừng nào triều đình buộc được dân chúng ngừng kháng chiến
+ Ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ rơi vào tay Pháp nhưng phong trào kháng Pháp của nhân dân Nam Kỳ vẫn không bị dập tắt họ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi
+ Lơi dụng sự bạc nhược của triều đình Huế từ ngày 20 đến ngày 24/6/1867, quân Pháp đã chiếm luôn 3 tỉnh miền Tây không tốn 1 viên đạn, sau khi chiếm xong Nam Kỳ thực dân Pháp tiến đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất ( 1873 ) Khi cược chiến đấu của quân dân Bắc Kỳ đang diễn
ra ác liệt, chiến thắng Cầu Giấy khiến quân Pháp hoang mang Giữa lúc
đó thì triều đình Huế lại kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất (15.3.1876)
ND: - Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc Kỳ
- Triều đình Huế thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ hoàn toàn thuộc Pháp
=> Với Hiêp ước này đã làm mất phần quan trọng về chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao và thương mại của Việt Nam
+ Năm 1882 Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ 2 chiến thắng Cỗu Giấy lần thứ 2 càng làm cho quân Pháp thêm hoang mang, dao động Chúng đã toan bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại chủ trương thương lượng
+ Sau khi có thêm viện binh và nhân cơ hội vua Tự Đức mất, nội
bộ triều đình đang lục đục, thực dân Pháp đem quân tấn công thẳng vào Thuận Nam – cửa ngõ kinh thanh Huế ngày 28/8/1883 triều đình Huế
0.5
0.25 0.25
0.25
0.25
0.25
0.75
0.75
0.5
0.5
Trang 4chấp nhận kí Hiệp ước Quý Mùi ( Hác – măng)
ND: - Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ
- Triều đình được cai quản vùng đất Trung Kỳ nhưng mọi việc phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế
- Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kỳ thường xuyên kiểm soát những công việc của quan lại triều đình
- Mọi việc giao thiệp với nước ngoài đều do Pháp nắm
- Triềi đình Huế phải rút quân đội ở Bắc Kỳ về Trung Kỳ
+ Sau khi đã hoàn toàn làm chủ tình thế, chính phủ Pháp lại bắt triều đình Huế kí kết 1 bản Hiệp ước mới vào ngày 6.6.1884 (Hiệp ước Pa-tơ nốt) có nội dung cơ bản giống hiệp ước Hác măng, chỉ sửa đổi đôi chút về ranh giới khu vực Trung Kì nhằm xoa dịu dư luận và lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn
b) Hiệp ước nào đã thay thế chế độ phong kiến triều Nguyễn bằng chế độ phong kiến ,kéo dài đến cách mạng tháng Tám năm 1945
- Hiệp ước Pa-Tơ-Nốt ( 1884) là hiệp ước bán nước cuối cùng của triều đình phong kiến nhà Nguyễn cho thực dân Pháp, thay thế chế độ phong kiến triều Nguyễn bằng chế độ thuộc địa nủa phong kiến, keo dài đến Cách mang tháng Tám năm 1945
0.25
0.25
0.25 0.25
0.25
0.25
0.75
4
( 6đ)
Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ 19
* Hoàn cảnh:
- Triều đình Huế thực hiện chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu
- Xã hội Việt Nam khủng hoảng nghiêm trọng
- Bộ máy chính quyền từ TW đến địa phương mục ruỗng
- Nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đình trệ; tài chính cạn kiệt, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn
- Mâu thuẫn dân tộc ngày thêm gay gắt
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ dữ dội
=> Trong bối cảnh đó các trào lưu cải cách Duy Tân ra đời
* Nội dung :
- Năm 1868 Trần Đình Túc và Nguyễ Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lí
0.5 0.25 0.25 0.5 0.25 0.5
Trang 5(Nam Định) (0,25đ)
- Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở 3 cửa biển ở Miền Bắc và Miền Trung để thông thương với bên ngoài (0,25đ)
- Từ 1863-1871 Nguyễn Trường Tộ đã kiên trì gửi lên triều đình 30 bản điều trần đề cập đến một loạt vấn đề như chấn chỉnh bộ máy quan lại , phát triển công thương nghiệp và tài chính (0,25đ)
- Năm 1877 và 1882 Nguyễn Lộ Trạch dâng dâng hai bản "thời vụ sách " lên vua Tự Đức đề nghị chấn hưng hưng trí, khai thông dân trí (0,25đ)
* Ý nghĩa
- Gây được tiếng vang lớn, tấn công vào những tư tưởng bảo thủ
- Phản ánh trình độ nhận thức mới của những người Việt Nam hiểu biết, thức thời
- Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tân ở Việt Nam vào đầu thế kỉ
XX
0.5
0.5
* Vì sao
- Thái độ của nhà Nguyễn(Bảo thủ, chính sách lạc hậu…)
0.5