Phân tích hình ảnh thúy kiều qua ba đoạn trích

Dưới ngòi bút sắc sảo của đại thi hào Nguyễn Du, Kiều hiện lên là một cô gái tài sắc vẹn toàn nhưng lại phải chịu một cuộc đời bất hạnh, khổ đau.. Ta sẽ không cảm nhận hết vẻ đẹp hình th

Phân tích hình ảnh Thúy Kiều qua ba đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”, “Mã Giám Sinh mua Kiều”, “Kiều ở lầu Ngưng Bích”.

Bài làm Trong kho tàng văn học Việt Nam, “truyện Kiều” được coi là tác phẩm kiệt tác nhất Chuyện đã miêu tả, khắc họa rõ nét ngoại hình, phẩm chất và số phận, cuộc đời mỗi nhân vật, mà nổi bật nhất chính là Thúy Kiều Dưới ngòi bút sắc sảo của đại thi hào Nguyễn Du, Kiều hiện lên là một cô gái tài sắc vẹn toàn nhưng lại phải chịu một cuộc đời bất hạnh, khổ đau Trong hoàn cảnh éo le, nàng đã bộc lộ rõ tâm đức của mình Điều đó được thể hiện qua ba đoạn trích: “chị em Thúy Kiều”,

“Mã giám Sinh mua Kiều”, “Kiều ở lầu Ngưng Bích”

Ở đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”, tác giả giới thiệu Kiều là một cô gái tài sắc vẹn toàn Nàng mang một vẻ đẹp “sắc sảo mặn mà” Và những câu thơ miêu tả Thúy Kiều có thể được coi là tuyệt bút:

Làn thu thủy, nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh Kiều bước ra từ trong tranh với đôi mắt trong xanh như nước hồ mùa thu, lông mày đẹp như dáng núi mùa xuân Dung nhan đằm thắm đến nỗi hoa phải

“ghen” Dáng người xinh tươi mơn mởn đến nỗi liễu phải “hờn” Khi đọc đoạn thơ lên, ta không khỏi xốn xang, rung động trước vẻ đẹp “nghiêng nước, nghiêng thành” của Kiều

Sắc là vậy, còn tài thì sao? Ta sẽ không cảm nhận hết vẻ đẹp hình thể cũng như vẻ đẹp tâm hồn của Kiều nếu không biết đến tài năng của nàng, Tác giả Nguyễn Du đã ưu ái dành chọn sáu câu thơ để nói về tài năng của Kiều:

Thông minh vốn sẵn tính trời Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm

Cung thương làu bậc ngữ âm Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trương

Khúc nhà tay lựa lên chương

Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân Thúy Kiều có nhiều tài: tài thơ, tài họa, tài đàn Tài nào cũng xuất chúng, thành “nghề” Nhưng nổi bật nhất vẫn là tài đàn Nàng đã sáng tác nên một bản nhạc với tựa đề “Bạc mệnh” rất cuốn hút, chạm tới lòng người

Tất cả những từ ngữ, hình ảnh Nguyễn Du sử dụng trong câu thơ đều tập trung làm cho người đọc thấy được vẻ đẹp sắc sảo và tài năng tột bậc của Kiều Và tác giả cũng ngầm dự báo số phận tương lai sau này của Kiều Qua những từ ngữ

“hờn”, “ghen” cho thấy cho thấy thiên nhiên cũng phải hờn ghen, đố kị với nàng nên cuộc đời sau này của Kiều hẳn sẽ rất lênh đênh, lận đận Và khúc nhạc “Bạc mệnh” nàng sáng tác ra cũng dường như dự báo những sóng gió sắp xảy đến

Sau đó đến đoạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” thì mọi dự báo đã trở thành sự thật Khi gia đình gặp tai biến, Kiều đã phải bans mình để chuộc cha và em là Quan Vương Đây quả là một sự hi sinh lớn lao mà không phải bất kì cô gái nào đặt vào vị trí ấy cũng có thể đưa ra sự lựa chọn khó khăn đến vậy Giữa sự lựa chọn khó khăn “bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn”, Kiều đã quyết định chọn cách hoàn thành chữ hiếu và hi sinh tình yêu, hi sinh hạnh phúc cả đời của bản thân Kẻ mua Kiều không ai khác chính là Mã Giám Sinh- một kẻ buôn người sành sỏi, khôn khéo có tiếng Cuộc trao đổi được ngụy trang như một cuộc tìm kiếm vợ của gã công tử phong lưu, hào nhoáng Kiều từ một cô gái trong trắng, có giáo dục giờ phải trở thành món hàng người, để mặc cho người ta xem xét, định giá, mặc cả

Từ đó cho thấy Kiều là hiện thân rõ nét nhất cho vẻ đẹp của người con gái xưa, mang vẻ đẹp đức hạnh, “tài sắc vẹn toàn” Dù tài, sắc là vậy nhưng nàng lại không nhận được sự trân trọng của số phận, bị đẩy đến hoàn cảnh:

Đắn đo cân sắc, cân tài

Ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ Tài và sắc đều bị đem ra đong đếm, đặt lên bàn cân để định giá Cuộc thương lượng này không hề có sự nhân nhượng, mà chỉ có: “cò kè bớt một thêm hai” Để rồi cuối cùng, “giờ lâu ngã giá, vàng ngoài 40” Từ đó cho thấy một sự thật rằng giá trị của người con gái thời phong kiến bị chèn ép, coi thường và đồng tiền lộng hành quá mức, chà đạp lên phẩm giá con người Sự nghiệt ngã của hoàn cảnh khiến nàng Kiều đang sống trong cảnh “êm đềm trướng rủ màn che” giờ bị

2

đưa đẩy, lạc bước vào chốn lầu xanh với biết bao toan tính, lừa gạt, bị người đời thỏa sức treo giá, định mức

Nhưng cũng chính trong cảnh ngộ éo le ấy, nàng đã bộc lộ hết tâm đức của mình Qua đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”, nhà thơ đã cực tả nỗi lòng nhớ nhung, thương xót người thân đã bao ngày xa cách mà quên đi hoàn cảnh cùng cực của mình ở hiện tại Người đầu tiên mà nàng nhớ đên trong những giờ phút cô quạnh ấy là Kim Trọng- người tình mà nàng đã nặng lòng thề hẹn và cũng là người

mà nàng đã phụ lòng

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng Tin sương những luống rày trông mai chờ Trong tâm trí nàng vẫn nhớ như in ngày hai người cùng uống li rượu thề nguyện dưới ánh trăng:

Vầng trăng vằng vặc giữa trời Đinh ninh hai miệng một lời song song Kiều đau xót nhất là việc Kim Trọng vẫn chưa biết nàng đã thuộc về người khác, vẫn trông ngóng một cách uổng công Dù bị đưa đẩy vào chốn lầu xanh, Kiều vẫn luôn mang một tấm lòng son sắt không đổi thay:

Bên trời góc bể bơ vơ Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Ẩn ý của thi nhân thật sâu xa, “tấm son” có thể được hiểu là tấm lòng son sắt, thủy chung mà nàng dành cho Kim Trọng, nhưng cũng có thể hiểu là giờ đây nàng không còn nguyên vẹn nữa, không còn cách nào để gột rửa hết Nghĩ vậy, Kiều tự thấy tủi hờn cho số phận trớ trêu của mình

Nỗi buồn nhớ cứ tiếp diễn, đưa kí ức của người thiếu nữ lưu lạc chốn

“phong trần” trở về với mái ấm gia đình trong nỗi nhớ thương cha mẹ da diết:

…“Xót người tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm”…

“Tựa cửa là hình ảnh của sự trông ngóng Ở nơi xa, người con gái tưởng như nhìn thấy hình ảnh cha mẹ tựa cửa mong ngóng bóng hình mình Và tự hỏi lòng:

“ai là người “quạt nồng ấp lạnh” cho cha mẹ mỗi đêm?” Đã quá lâu, “cách mấy nắng mưa” từ khi nàng rời nhà, không biết giờ này cha mẹ nàng ra sao Có lẽ họ đã quá già yếu vì thời gian cách xa “Có khi gốc tử đã vừa người ôm”

Dĩ nhiên, mái ấm gia đình Kiều không thể thiếu hai em và nàng cũng rất xót

sa khi nhớ về họ Song, chàng Kim và bố mẹ vẫn là mối tình tha thiết, gắn bó nhất,

họ đã chiếm trọn tâm trí nàng

Đọc và cảm nhận “truyện Kiều” ta mới thấy hết tấm lòng nhân đạo mà đại thi hào dành cho các nhân vật của mình Đặc biệt là khi ông dành trọn tình cảm, câu chữ của mình cho nhân vật Thúy Kiều Ông đã hết lời ca ngợi nàng bằng những ngôn từ đẹp đẽ và hoàn mĩ nhất, vẽ nên bức chân dung của nàng bằng những nét vẽ điêu luyện nhất Và Nguyễn Du cũng đã dung hết tài năng của mình

để tô đậm phẩm hạnh cũng như tài năng của bậc mĩ nhân “tài sắc vẹn toàn” này Khi Kiều gặp những khó khăn, sóng gió của cuộc đời, nhà thơ như hóa thân vào nhân vật của chính mình, xót xa, thương cảm Và ông cũng thành công khi sử dụng những ngôn từ căm ghét, sắc bén của mình để khắc học nhân vật phản diện, sở khanh như: Mã Giám Sinh, Tú Bà, Hồ Tôn Kiến… Qua đó tố cáo, lên án xã hộ phong kiến bất công đã vùi dập, chà đạp lên phẩm giá, số phận, quyền sống của con người, đặc biệt là người phụ nữ Đồng thời lên án thế lực đen tối của đồng tiền khi hành hạ những người con gái trong xã hội cũ Tác giả đã chạm đến những rung động sâu kín nhất trong tâm cảm mỗi con người, khiến ai đọc “truyện Kiều” cũng dành những câu chữ, tình cảm tốt đẹp nhất để ca ngợi và xót thương, cảm thông cho số phận của Kiều

Qua ba đoạn trích, ba mảng để tài khác nhau, ta cảm nhận sâu sắc Kiều là một giai nhân “tài sắc vẹn toàn” nhưng phải chịu một cuộc đời râu bể, khổ đau Cũng chính những gian truân ấy đã làm nổi bật phẩm hạnh cao đẹp của nàng Từ

đó có góc nhìn sâu sắc, cảm nhận được tấm lòng lo lắng, quan niệm thẩm mĩ, một triết lí “vì con người, lo cho con người” của đại thi hào Nguyễn Du

4