ứng dụng phần mềm electronic workbench mô phỏng các bài thí nghiệm môn học kỹ thuật điện tử và lý thuyết mạch Tính u việt của phần mềm Electronics Workbench • Có các phơng tiện đo PTĐ
Trang 1 ứng dụng phần mềm electronic workbench mô phỏng các bài thí nghiệm môn học
kỹ thuật điện tử và lý thuyết mạch
Tính u việt của phần mềm Electronics Workbench
• Có các phơng tiện đo (PTĐ) nh máy hiện sóng (MHS), nguồn mẫu, máy
đo số vạn năng, vônmét, ampemét, máy phân tích đặc tính, máy phát
đợc mô phỏng;
• Mô phỏng đợc các mạch điện nguyên lý;
• Mô phỏng đợc các thiết bị điện-điện tử nhờ các khối chức năng cơ sở;
• Khảo sát dễ dàng mạch điện và phơng tiện kỹ thuật đã mô phỏng;
• Thuận tiện sử dụng chơng trình
1- PTĐ trong th viện của electronics workbench
Trong th viện của Electronics Workbench có sẵn một số phơng tiện đo đã
đ-ợc mô phỏng nh MHS (Oscilloscope), máy vẽ đặc tính biên độ-tần số, pha-tần
số (Bode Plotter) nh biểu diễn trên hình 1
Hình 1
Trang 2Trên hình 2 đa ra sơ đồ mặt máy của một số PTĐ loại khác nh máy phát (Function Generator), máy đo số vạn năng (Multimeter), vônmét, ampemét; các nguồn một chiều, xoay chiều; nguồn tín hiệu xung, điều biên, điều tần
Hình 2
Để sử dụng các PTĐ mô phỏng cần phải nắm chức năng các cơ cấu điều khiển và điều chỉnh trên mặt máy (Xem bảng 1, 2)
Bảng 1
Máy hiện
sóng-Oscilloscope
(Hình 1)
Kênh A (B)-Channel A (B)
- V/ Div
- Y-position -AC, 0, DC;
Thay đổi h.s lệch đứng (V/ vạch) Chuyển dịch ảnh theo Y
Đầu vào xoay chiều, đấu đất, một chiều
Khối tạo quét-Time base
- s/ div
- X-position
- Y/T, B/A, A/B
Thay đổi hệ số quét (s/ vạch) Chuyển dịch ảnh theo X Chế độ nhận dạng t/h, chế độ XY, YX
Khối đồng bộ-Triger - Edge
- Leven
- Auto, A, B, Ext
Khởi động theo sờn trớc hoặc sờn sau
Điều chỉnh mức khởi động
Đồng bộ tự động, theo kênh A hoặc B, đồng bộ ngoài
- Ground
- Expand
Trụ tiếp đất Cho hiện mặt máy chi tiết
Trang 3Tên gọi Chức năng
1 Máy phân tích đặc
tính tín
hiệu-Bode Plotter
(Hình 1)
- Magnitude
- Phase -Vertical
- Horizontal
- Log, lin -F, I
ik 2 cửa sổ
- In, Out
Đặc tính biên độ
Đặc tính pha Trục tung (Biên độ, Pha) Trục hoành (Tần số)
Đơn vị logarit, đ.v thông thờng Giới hạn trên và dới của thang Thay đổi tần số t/h và hiện giá trị
Đầu vào, đầu ra 2
Máy phát tín hiệu
hình sin, xung răng
ca, xung
vuông-Funtion Generator
(Hình 2)
- Frequency
- Duty cycle
- Amplitude
- Offset +, -, Common
Thay đổi tần số Thay đổi độ rộng xung Thay đổi biên độ Thay đổi mức một chiều
Đầu ra +, -, điểm trung tính
3 Máy đo số vạn
năng-Multimeter
(Hình 2)
-A, U, Ω, dB
~ Setting
Ampemét, Vônmết, Ômmét, dB-mét
Đo xoay chiều, một chiều
Đọc tham số
4 Máy phát điều
biên-AM Kích đúp chuột trên khối để nhận cửa sổ tham số
5 Máy phát điều
tần-FM Kích đúp chuột trên khối để nhận cửa sổ tham số
2 Mô phỏng mạch điện nguyên lý
Mục đích mô phỏng mạch điện giúp ta thiết kế, khảo sát một cách chi tiết nguyên lý mạch của thiết bị điện-điện tử Quá trình mô phỏng đợc tiến hành theo các bớc sau:
a- Gọi chơng trình
Bật nguồn khởi động máy vi tính, gọi chơng trình Electronics Workbench Trong cửa sổ chơng trình hiện ra có th viện các phần tử mạch điện, các mạch chức năng cơ sở, các PTĐ mô phỏng và màn soạn thảo Untitled (Xem hình 3)
Trang 4Hình 3
b- Soạn thảo mạch điện
Bấm vào biểu tợng th viện, các phần tử hiện ra, bấm giữ chuột để rê các phần tử ra màn soạn thảo Untitled, nối các phần tử Kích đúp chuột trên biểu t-ợng phần tử, cửa sổ tham số hiện ra Ta chọn chủng loại và thiết lập tham số các phần tử Đa các PTĐ mô phỏng ra màn, đấu nối và khảo sát mạch điện
Trên hình 4 đa ra ví dụ mạch lọc thông cao trên màn soạn thảo
Trang 5Để chạy và tắt mạch điện mô phỏng ta chỉ cần bấm vào công tắc “1-0” ở góc phải màn Phần thuyết minh có thể tạo ra bằng cách đa ký tự “A” trong th
viện “M” ra màn và soạn văn bản trên cửa sổ của “A” Việc đặt tên và lu chơng
trình theo các thao tác thông thờng thông qua thực đơn Save As
Để khảo sát các mạch điện đã mô phỏng ta chỉ cần gọi và chạy nó
3 Giới thiệu th viện “thí nghiêm KTĐT-LTM”
Chơng trình mô phỏng“Thí nghiêm KTĐT-LTM” có những đặc điểm:
• Đợc sắp xếp theo nội dung các bài thí nghiệm 2 môn học ''Kỹ thuật
điện tử'' và “Lý thuyết mạch” ở Học viện KTQS, đảm bảo tính logic và kế thừa trong nội dung kiến thức của môn học Th viện chơng trình gồm 43 File với tên gọi đa ra trên hình 5
• Bám sát vào nguyên lý mạch điện-điện tử
• Có hình thức đẹp, dễ sử dụng, các sơ đồ có thuyết minh kèm theo
• Thích hợp cho đào tạo và nghiên cứu mạch điện
Hình 5
Chú ý: 43 File soạn thảo bao quát toàn bộ nội dung thí nghiệm Kỹ thuật
điện tử và Lý thuyết mạch đợc xậy dựng ở phòng thí nghiệm của Bộ môn Lý thuyết mạch-Đo lờng Học viên KTQS Phần lớn các sơ đồ mạch điện và tham số các linh kiện trên panel thí nghiêm đợc thiết lập trong các sơ đồ mô phỏng Hơn thế nữa một số sơ đồ đợc xây dựng thêm nhằm củng cố kiến thức, giúp học viên nắm chắc nội dung môn học.
Ngời soạn: PGS TS Bùi Văn Sáng, Học viện KTQS