NGUYÊN TẮC THIẾT KẾ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

Thuyết trình môn Nguyên lí thiết kế công trình công cộng

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

 Đặt vấn đề:

Các nhà công cộng thường tập trung rất đông quần chúng

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

Bạn nghĩ sao khi sự cố xảy ra ?

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

 Ở các công trình công cộng thường có đông người sử dụng, khi kết thúc các hoạt động thường gây ra hiện tượng rối loạn ùn tắt giao thông, nhất là khi xảy ra sự

cố như cháy nổ,

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT

NGƯỜI

 Vậy, Việc thiết kế Kiến Trúc ngoài yêu cầu chọn địa điểm và quy hoạch tổng mặt bằng, các giải pháp

kiến trúc công trình, các giải pháp kỉ thuật công

trình, Một vấn đề rất quan trọng đặt ra cho người thiết kế là đảm bảo an toàn thoát người ra khỏi công trình kiến trúc khi có sự cố xảy ra, hoặc khi kết thúc các buổi trình diễn, hết giờ làm công việc của công

sở, trường học,

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

 Việc thiết kế thoát người công trình cần phải dựa trên một số quan niệm sau:

-Tốc độ di chuyển của con người được phân biệt thành 2 trường hợp:

+điều kiện bình thường v=60m/phút (3.5-4km/h)

+điều kiện bất trắc (tình thế nguy hiểm, tâm thần hoảng loạn, chen lấn cản trở nhau)

v=10-16m/phút (giảm 4-5 lần)

-Vấn đề thời gian thoát: trong điều kiện bình thường thời gian thoát khỏi các công trình như

+cơ quan trường học, công sở có thể kéo dài 15-20p hoặc lên đến 30p

+Rạp chiếu bóng, sân vận động 5-10p (để tránh tắc nghẽn giao thông, khán giả chờ xem sau

Tuy nhiên khi có sự cố nguy hiểm thời gian cho phép ngắn hơn nhiều

Ví dụ: thoát khỏi chỗ ngồi(vùng nguy hiểm) không quá 2p, thoát khỏi nhà trong vòng 4-6p

I.ĐẶT VẤN ĐỀ VỀ AN TOÀN THOÁT NGƯỜI

 Nhiệm vụ:

- Bảo đảm các bề rộng lỗ cửa, lối thoát (các hành lang, các thân thang) đáp ứng được các yêu cầu của thời gian thoát an toàn khống chế.

- Rút ngắn các đường thoát, tổ chức phân khu lối thoát (thuận tiện,

rõ ràng, riêng biệt).

- Những điều kiện thoát có đảm bảo độ an toàn, tạo tâm lí an tâm bình tĩnh cho người thoát hay không?(lối thoát phải không chồng chéo, ít chướng ngại vật, đủ ánh sáng, có mũi tên chỉ đường và hướng dẫn).

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

A.Phân loại

1 Thoát khỏi phòng

2 Thoát người trong phạm vi tầng nhà

3 Thoát người ra khỏi công trình

* với nhà 1 tầng quá trình thoát chỉ còn 2 giai đoạn a,b ở trên Trong từng

quá trình thoát sẽ có những nguyên tắc riêng biệt:

B.Các nguyên tắc thoát người

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi phòng:

- Các phòng có số lượng người lớn hơn 100 người phải tổ chức ≥ 2 cửa thoát ra, bề rộng 1 cửa ≥ 1,2m, cửa phải mở ra phía ngoài, cửa thoát không được làm theo cửa

cuốn,sập hay cửa kéo, trượt,

- Chỗ ngồi xa nhất đến cửa thoát hiểm < 25m

- Nếu là các khán phòng, khoảng cách giữa các dãy ghế >0.9m

- Lối thoát phải rõ ràng, không chồng chéo, ít chướng ngại vật, đủ ánh sáng, có mũi tên chỉ đường và hướng dẫn

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi phòng:

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi phòng:

- Hành lang thoát phải đủ rộng (theo tính toán )

- Khoảng cách giữa các cầu thang phải <40m

- Nếu là các khán phòng , hoặc các khán đài thể dục thể thao phải phân chia thành các lô:

- + Mỗi lô khan phòng < 200 chỗ

- +Mỗi lô khan đài <300 chỗ

- Các hành lang cầu thang phải có kết cấu vật liệu bền chắc, có độ chống cháy cao hơn các khu vực khác

- Trong các công trình hiện đại ngày nay, thường thiết kế, bố trí các hệ thống báo động tự động, hoặc hệ thống tự dộng chữa cháy

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi

phòng:

 Ví dụ như ở rạp chiếu phim có sức chứa tối đa

100 người đều được bố trí 2 lối thoát hiểm ở

đầu rạp cuối rạp hoặc một cửa ở trên một của

ở dưới

 Sao cho khi có sự cố nguy hiểm người ngồi ở

bất kì vị trí nào trong không gian đều cách cửa

thoát hiểm nhỏ hơn 25m

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi phòng:

( cổng thoát hiểm nổi bật, có các bảng chỉ dẫn, hành lang

cầu thang thiết kế đặc biệt, phát sáng, dẫn dường)

các dãy ghế phải được đặt cắt nhau trên 0.9m, vì trung

bình chiều rộng ngang vai cua con người đã là 0,75m nên

phải chừa

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 1 Các nguyên tắc thoát người ra khỏi phòng:

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT

NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

2 Thoát người ra khỏi công trình

a Thoát người bình thường

Khi thiết kế một công trình cần chú ý đến yếu tố thoát hiểm của công trình theo các yêu cầu sau:

- Phân bố các lối thoát hiểm phải phù hợp với không gian kiến trúc, phải đảm bảo đủ sức chứa và công suất thoát người

- Giao thông trong công trình và giao thông thoát khỏi công trình nên được bố trí đơn giản thuận tiện ,dễ tìm và có kích thước phù hợp với sức chứa người của công trình

- Cầu thang thoát hiểm cần bố trí trong bán kính hoạt động phù hợp với người sử dụng

-Tại các điểm thoát người chính phải tính toán diện tích chờ người, sức ùn của giao thông, bố trí các quảng trường trước cửa công trình theo quy chuẩn là 0.15-0.25 m2/người

-Các tuyến giao thông phục vụ thoát hiểm phải bố trí đầy đủ ánh sáng, không làm bậc nhỡ, không có vật cản trở, vật liệu chắc chắn, an toàn, thiết kế đơn giản

-Đối với các công trình có sức chứa > 50000 người phải có vành đai thoát người để điều hòa lượng ngừời trước khi thoát người tới tuyến giao thông chính

- Bề rộng các cửa thoát ngoài nhà cứ 100 người là rộng 1m Có 2 cửa, mỗi cửa 1.4m, độ cao cửa lối thoát hiểm >2.2m

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC THOÁT NGƯỜI

 2 Thoát người ra khỏi công trình

b Thoát người khi có sự cố:

Khi thiết kế cần chú ý những vấn đề sau đây :

-Phải tổ chức các tuyến người và phương tiện xe vd xe cứu hỏa, lực lượng cứu thương vào công trình

-Cần bố trí các phương tiện cấp cứu trong công trình như họng cấp nước cứu hỏa , cầu thang cứu nạn

-Phải tính toán lưu lượng người thoát , tổ chức các tuyến thoát người ra khỏi công trình

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC THOÁT NGƯỜI

 2 Thoát người ra khỏi công trình

b Thoát người khi có sự cố

Thang máy phòng hỏa trong NCT (nhà cao tầng )

-Chức năng của thang máy phòng hỏa là hỗ trợ cho cảnh sát PCCC và nhân viên cứu hộ di chuyển nhanh chóng lên chỗ có hỏa hoạn

-Diện tích mỗi tầng của công trình phải lớn hơn 300m2 thì cần thiết kế 2 thang thoát 2 tuyến thoát riêng lẻ

II.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC THOÁT NGƯỜI CHO CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

-Tầng hầm , bán tầng hầm và tầng 1 không thiết kế chung cầu thang phòng hỏa

-Chiều rông nhỏ nhất của cầu thang thoát hiểm trong nhà ở chung cư

>= 1,1m Trong các công trình kiến trúc công công khác >=1.2m

-Diện tích xây dựng 1400m2 thiết kế 1 thang máy phòng hỏa

-Diện tích xây dựng >1400m2 và <4200m2 thiết kế 2 thang máy

phòng hỏa

-Diện tích xây dựng >= 4200m2 thiết kế 3 thang máy phòng hỏa

Lưu ý : không nên thiết kế cầu thang thoát hiểm dạng tròn, xoắn ốc hình rẻ quạt hay những hình thức cong.

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

1.Tính toán thoát người :

 a Yêu cầu tính toán :

- Xác định thời gian thoát người tổng cộng từ lúc bắt đầu thoát, tới lúc thoát hết người ra khỏi công trình

- Xác định thời gian dừng chân tạm thời, chờ đợi trong khi thoát người

- So sánh kết quả tính toán với tiêu chuẩn quy định và

điều chỉnh nếu thấy cần thiết.

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

1 Tính toán thoát người :

 b.Cơ sở tính toán :

Khả năng thoát người phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà nổi bật nhất là

4 yếu tố sau

* Vận tốc di chuyển của dòng người :

- Di chuyển trên mặt phẳng ngang : 16 m/ phút

- Lên cầu thang & mặt phẳng dốc : 8 m/ phút

- Xuống cầu thang & mặt phẳng dốc : 10 m/ phút

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

*Khả năng thoát:

Mỗi luồng đơn (dòng đơn) được quy định một bề rộng khoảng 50-60

cm bình quân 55cm/1 bề rộng luồng đơn

⇒ Khi tính toán khả năng thoát của hành lang , thân thang, lỗ cửa cần phải tính xem bề rộng đó có thể thoát được bao nhiêu luồng đơn.

Ví dụ: cửa 1.8m, có 3 luồng đơn, cửa 1.2m có 2 luồng đơn Một

luồng đơn có thể thoát 25 người (theo tiêu chuẩn của Liên Xô cũ) thì cửa 1.2 thoát 50 người/p ; cửa 1.8 thoát 75 người/p

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

* Thời gian thoát khống chế:

- Thời gian yêu cầu để toàn bộ người thoát ra khỏi công trình : 6 – 7 phút

- Trong đó :Thời gian để toàn bộ người thoát ra khỏi phòng : 2 – 3 phút

- Thời gian thoát tổng cộng ra khỏi nhà phụ thuộc vào bậc chịu lửa:

- Riêng với khán đài sân vận động:

- N=500-10000 chỗ: Tmax=8p

- N=10001-50000 chỗ: Tmax=10p

- N=50000-100000 chỗ: Tmax=12p

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

*Chỉ tiêu dành cho diện tích ùn chờ:

Diện tích dừng chân (ùn tắc người) tiêu chuẩn : 0,25 – 0,30 m2/ người

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

2 Các bước tính toán:

 Tính thời gian thoát người ra khỏi phòng của người ngồi ở vị trí xa nhất:

T0 min = S max / V (phút)

Trong đó: T0 min là thời gian tối thiểu thoát người, S max là khoảng cách xa nhất

 Tính chiều rộng của cửa cần thiết để thoát người trong thời gian T0 min:

B yêu cầu = (N / 25) T0 min = (số dòng người)

Trong đó:

_B yêu cầu: chiều rộng cửa tính toán theo số dòng người (0,6m / dòng)

_N tính toán: tổng số người trong phạm vi cần tính toán

_T0 min: thời gian thoát người tối thiểu

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

 Sau khi tính được chiều rộng cửa theo số dòng người (sẽ là số lẻ) Cần lựa chọn kích thước cửa sẽ thiết kế sao cho có tỉ lệ đẹp với không gian phòng

 Kiểm tra lại khả năng thoát người thực tế:

T thực tế = (N / 25) B thực tế = (phút)Trong đó:

_B thực tế: chiều rộng cửa thực tế quy ra kích thước số dòng người

_ T thực tế: thời gian thoát người qua B thực tế

_N tính toán: tổng số người trong phạm vi cần tính toán

 Ví dụ: khán phòng rạp chiếu phim có quy mô 600 chỗ

Bố trí 2 hành lang dốc dọc kháng phòng, bố trí 4 cửa thoát hiểm

N tính toán = 150 người / cửa

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

 Ví dụ: Kiểm tra thoát người cho một rạp chiếu bóng 1000 chỗ Cửa thoát ở hai bên thông sang hai hành lang nghỉ, mỗi bên có hai của 1,8m ; bốn cửa 1,2m Cuối

hành lang nghỉ là hai cửa 1,8m để thoát người ra khỏi nhà Từ ghế xa nhất tới cửa thoát gần nhất cách nhau 19m hành lang nghỉ mỗi bên có diện tích 120m2

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

Byêu cầu =N/25Tomin=500/(25x1,2)=17 luồng đơn

 Trên thực tế thông hành lang nghỉ chỉ có 2 cửa 1.8m và 4 cửa 1,2m nên:

Btt=(3x2)+(4x2)=14 luồng đơn

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

Tott=N/25Btt=500/(25x14)=1,43 phút

hay ít nhất là 8 – 10 luồng đơn cùng thoát một lúc Trên thực tế, cửa chỉ có 6 luồng đơn nên thời gian thoát thực tế sẽ lâu hơn.

6/16 = 0,38 phút

cửa thứ 3 đến được cửa đó nghĩa là phải sau:

(6 + 4 +4)/16 = 0, 88 phút

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

25 x 2 (0,88 – 0,38) + 25 x 2 (0,88 – 10/16) = 37 người Còn lại sau cửa ngoài là: 500 – 37 = 463 người

Với khả năng thoát đồng thời 6 luồng ở cửa ngoài thì cần 463/(6x25) = 3,08 phút

Vậy thời gian thoát thực tế khỏi nhà sẽ là: 0,88 + 3,08 = 3,96 phút

ở thời điểm 1,43 phút kể từ khi bắt đầu thoát Trong 1,43 phút đó thì cửa ngoài đã cho

ra được số người sau:

37 + (1,43 – 0,88) x 6 x 25 = 120 người Còn lại trên hành lang nghỉ là: 500 – 120 = 380 người

Hành lang nghỉ tối thiểu rộng: 0,3 x 380 = 144 m2

III.TÍNH TOÁN THOÁT NGƯỜI

 So sánh kết quả với tiêu chuẩn

END