TAG : BÁO CÁO THỰC TẬP , BAO CAO THUC TAP , BÁO CÁO THỰC HÀNH, BAO CAO THUC HANH ,BÁO CÁO THỰC TẬP IUH , BAO CAO THUC TAP IUH, ĐỀ THI CÁC NĂM CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM, DE THI IUH, HUI.EDU.VN, IUH, DAI HOC CONG NGHIEP, KET QUA HOC TAP IUH , KẾT QUẢ HỌC TẬP , LỊCH HỌC, LỊCH THI IUH TAG : BÁO CÁO THỰC TẬP , BAO CAO THUC TAP , BÁO CÁO THỰC HÀNH, BAO CAO THUC HANH ,BÁO CÁO THỰC TẬP IUH , BAO CAO THUC TAP IUH, ĐỀ THI CÁC NĂM CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM, DE THI IUH, HUI.EDU.VN, IUH, DAI HOC CONG NGHIEP, KET QUA HOC TAP IUH , KẾT QUẢ HỌC TẬP , LỊCH HỌC, LỊCH THI IUH TAG : BÁO CÁO THỰC TẬP , BAO CAO THUC TAP , BÁO CÁO THỰC HÀNH, BAO CAO THUC HANH ,BÁO CÁO THỰC TẬP IUH , BAO CAO THUC TAP IUH, ĐỀ THI CÁC NĂM CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM, DE THI IUH, HUI.EDU.VN, IUH, DAI HOC CONG NGHIEP, KET QUA HOC TAP IUH , KẾT QUẢ HỌC TẬP , LỊCH HỌC, LỊCH THI IUH
Trang 1Đường Biển Học
CHU NHƯ MINH
Bạn muốn thông minh, bạn cần hiểu luật của trí tuệ!
Phân tích toàn diện về
trí tuệ Phương cách làm chủ
tư duy Phương cách kiểm soát
suy nghĩ
Trang 2Chu Như Minh Trang 2
3.Sự cần thiết của tư duy 37
4.Khi nào nên tư duy, khi
nào không nên? 41
6.2 Tạo dấu hiệu một cách
toàn diện 57
6.3 Nắm được các dấu hiệu
nhận biết 86
6.4.Tập trung là điều kiện
then chốt của tư duy 88
6.5.Tăng lượng kiến thức,
kinh nghiệm 100 6.6 Tư duy từ gốc 107 6.7 Tư duy tích cực 109 6.8 Tư duy bao trùm 110 6.9 Tư duy độc lập 113
thành công là gì? 148
4 Một số phương cách giúp học hiệu quả và nhớ
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Quyển sách này là một trong những quyển sách đặc biệt nhất bởi vì nó chứa đựng những điều sau:
+) Phân tích một cách toàn diện về trí tuệ con người từ quá trình sử
dụng các giác quan thu thập thông tin đến tư duy, nhớ và ứng dụng
Trong đó nêu ra đầy đủ cơ chế hoạt động, những yêu cầu của từng quá trình Có thể khẳng định rằng đa số con người hiện nay chưa từng bao giờ chịu suy ngẫm về việc họ đang sống và làm việc theo cách nào Trong khi toàn bộ những suy nghĩ, lời nói, hoạt động của con người đều bị chi phối bởi trí tuệ, bởi các quá trình thu thập thông tin, tư duy, ghi nhớ và ứng dụng
+) Một trong những đóng góp xuất sắc của tác phẩm này vào trí tuệ
chung của nhân loại cũng là đóng góp của chính tác giả đó là việc chỉ ra
cơ chế hoạt động của suy nghĩ con người, những hạn chế và đặc điểm của suy nghĩ con người cũng như biện pháp khắc phục và phát huy cơ chế đó tiến tới việc kiểm soát được chính suy nghĩ của bản thân hướng tới những suy nghĩ chuẩn xác, đầy đủ và thiết thực Con người thường
chú ý đến lời nói và hành động của mình nhưng lại quên mất suy nghĩ trong khi suy nghĩ chính là cái điều khiển lời nói và hành động của họ Tại sao vậy?
Đơn cử như một trường hợp sau Bây giờ bạn hãy suy nghĩ về mẹ của bạn trong 5 giây Bạn có những suy nghĩ gì về mẹ của bạn? Vấn đề là tại sao bạn lại có những suy nghĩ đó trong khi từ bé đến bây giờ bạn có cả một kho
kỉ niệm, hình ảnh, hoàn cảnh và ý niệm về mẹ của bạn? Tại sao lại là những suy nghĩ đó mà không phải những suy nghĩ khác? Và bạn đã nhận
ra là bạn suy nghĩ nhiều những vấn đề theo cách như vậy? Bạn đã nhận ra rằng vì suy nghĩ tự nhiên hiện lên như vậy nên nhiều khi bạn bỏ sót mất một vài yếu tố quan trọng nào đó khi suy nghĩ? Ví dụ như bạn đã tìm ra một biện pháp cho một tình huống nhưng khi tìm biện pháp đó bạn lại quên mất không tính đến ảnh hưởng của biện pháp đó đến mình chẳng hạn Trong thực tế khi bạn thực hiện biện pháp, nó có một ảnh hưởng tai hại
đến bạn Nếu bạn chỉ cần đưa yếu tố ảnh hưởng của biện pháp đến bản
thân vào suy nghĩ của bạn thôi thì chắc chắn bạn sẽ hiểu ra, tức là rõ ràng bạn có đủ khả năng để hiểu tình huống nhưng bạn còn chưa từng nhớ đến là phải cân nhắc yếu tố đó? Hoặc là những suy nghĩ bạn không muốn nghĩ thì nó lại vẫn cứ hiện lên trong ý thức của bạn? Những suy nghĩ bạn muốn hiện lên trong ý thức thì lại chẳng thấy Ví dụ như một
Trang 4trường hợp buổi sáng bạn ôn tập và đã học thuộc bài nhưng đến buổi chiều thì dù cố nhớ như thế nào bạn vẫn không thể nhớ ra Và rất nhiều
vấn đề khác Vậy làm thế nào để kiểm soát được cả suy nghĩ của mình? Bạn có thể kiểm tra và thấy rằng không phải bạn bảo bạn nên nghĩ như thế nào là những suy nghĩ bạn muốn sẽ hiện trong ý thức của bạn Không phải bạn bảo bạn muốn lấy lại thông tin nào từ trí nhớ của bạn là thông tin đó lại có thể dễ dàng hiện lên trong ý thức để bạn khai thác
+) Có những hoàn cảnh đặc biệt đã dẫn tôi đến việc nhận ra một điều là
tôi cứ cho rằng tôi là thông minh nhưng thật ra lại không phải Đến bây
giờ tôi mới thực sự biết độ dại của mình là như thế nào Tôi học rất cao và
có rất nhiều bằng cấp và cứ tưởng là mình thông minh nhưng thông qua
những gì tôi tìm ra tôi mới thực sự hiểu là mình dại như thế nào, mình
đang đứng ở đâu và mình cần phải làm gì Càng đi sâu tôi lại càng hiểu
điều đó Bằng cấp đã làm tôi mê mờ Nếu bạn hiểu được tác phẩm này bạn cũng sẽ nhận ra rằng chính bạn cũng như vậy dù bạn có đang cho rằng mình thông-minh-như-thế-nào-đi-nữa (trừ phi bạn đã tìm ra được những điều viết trong quyển sách này rồi)
Bạn muốn thông minh bạn cần hiểu luật của trí tuệ!
+) Chứng minh dù không được thừa hưởng tài năng bẩm sinh, hoàn
toàn có thể trở thành thiên tài Đúng vậy, có rất nhiều rất nhiều em học
sinh và những người trưởng thành xác định không học tập, rèn luyện trí tuệ chỉ là do họ có những suy nghĩ sai lầm rằng người khác thông minh là do ông trời ban tặng cho người đó, còn họ họ không được ông trời ưu ái nên
có chăm học nữa thì cũng chỉ đến thế mà thôi Họ nghĩ nếu học thế nào cũng là vô ích thì học để làm gì? Tư tưởng đó là sai lầm và tôi sẽ chứng minh cho bạn thấy là bất kỳ ai (trừ người không có khả năng ý thức được) thì dù họ đang dốt cỡ nào vẫn có thể thành cực kỳ giỏi giang được
+) Chứng minh sức mạnh vô song của trí tuệ Thêm nữa có những người
không chăm học là do không biết rằng sức mạnh thực sự của trí tuệ lớn đến như thế nào Nếu họ biết được điều đó có lẽ những người mà ngày xưa không chăm học hẳn sẽ rất hối hận
+) Giải thích quá trình hình thành trí tuệ của một người bất kỳ Giải
thích trí tuệ mà một người đang có là do từ những nguồn nào và theo một
Trang 5quá trình như thế nào Tại sao cùng một thời gian học mà người này lại giỏi hơn người kia? Khi tìm được những nguyên nhân gây sự khác nhau trong học tập giữa hai người và tìm được cách để giải quyết được những nguyên nhân đó thì bạn sẽ tìm ra cách để học giỏi
+) Bí quyết giúp bạn tư duy chính xác và tăng trưởng trí tuệ Con người
ta hay chú ý đến việc tăng lên về mặt kiến thức mà bỏ lỡ mất một mặt rất quan trọng đó là tư duy Thậm chí nhiều người còn chẳng biết tư duy là gì nữa là luyện rèn tư duy Qua phần này các bạn sẽ nắm được tư duy quan trọng như thế nào một cách sâu sắc, làm thế nào để tư duy đúng và cách
luyện rèn tư duy của bạn Đây cũng chính là những phần tôi tâm đắc
+) Những tố chất và điều kiện gì cần để có thể học tập thành công Phần
này giải thích yếu tố nào trong chính nội tâm người học quyết định việc học sinh có học tập thành công hay không? Cái gì thúc đẩy một người học sinh không ngừng học tập và cái gì trong chính người học sinh đó có thể giúp người đó vượt qua mọi thử thách?
+) Bộ phương pháp học tập Bao gồm phương pháp học tập Toán đại diện
các môn tự nhiên, Văn đại diện các môn xã hội và Tiếng Anh đại diện các môn ngoại ngữ, phương pháp thúc đẩy học hiệu quả và tăng khả năng ghi nhớ Đồng thời phần này cũng nêu lên tầm quan trọng của những câu hỏi mang tính triết Sau khi đọc phần này hẳn nhiều sinh viên sẽ tiếc vì ngày xưa hiểu lầm môn Triết
Cơ duyên dẫn đến việc nghiên cứu về trí tuệ của tôi là như sau Năm thứ tư khi học đại học có một ngày tôi nhìn thấy các em học sinh và chợt nảy ra ý
Trang 6tưởng thành lập một website mà ở nơi đó thế hệ đàn anh, đàn chị có thể truyền lại những kinh nghiệm học tập của mình cho các em học sinh- những người đang có rất nhiều câu hỏi mà không biết sẽ phải hỏi ai Trong suốt hồi học từ cấp một đến hết đại học tôi thực sự có rất nhiều câu hỏi muốn hỏi mình nhưng không thể tìm ra đủ lập luận để trả lời thì bây giờ tôi
đã có thể Do đó tôi ước gì mình truyền lại được những kiến thức đó cho thế hệ sau thì có phải họ sẽ hiểu được những điều cực kỳ quan trọng đó sớm hơn không? Thế rồi lại có một ngày tôi nhìn thấy những người đang rất khổ sở Họ khổ không phải vì họ không có tiền hay vì việc gia đình mà
là vì đứng trước một vấn đề họ không biết là vấn đề đúng hay là sai Đứng trước một người họ không biết người đó là tốt hay xấu Họ, có những người luôn băn khoăn, thắc mắc và thấy khó hiểu trước tất cả mọi việc Họ,
có những người rất muốn thực hiện công việc nhưng vì thiếu trí tuệ nên chẳng biết nên làm như thế nào Họ, những người luôn muốn hành động của mình hoàn hảo nhưng vì thiếu trí tuệ nên đã thất bại Thậm chí, vì họ không có trí tuệ, họ còn không biết rằng họ đang phải chịu những nỗi khổ
đó Giá như họ có đủ trí tuệ hẳn công việc đó sẽ thực hiện trôi chảy, cuộc đời họ sẽ hạnh phúc
Thế rồi, có một hôm tự dưng tôi nghĩ: “Tại sao trí tuệ của mình bây giờ là như thế này mà người khác lại khác? Tại sao cái lượng kiến thức và cách suy nghĩ của tôi lại khác hẳn người khác? Trí tuệ mà tôi đang có là do đâu?”
Vì vậy, tôi đã quyết tâm đi tìm cách để giúp mọi người và giúp tôi có thể tăng trưởng trí tuệ bất kể họ có học giỏi khi còn ngồi ghế nhà trường hay không và quyển sách này ra đời vì mục đích đó
Quyển sách này là một trong những công trình nghiên cứu của mình mà tôi tâm đắc nhất Tôi tự hào vì đã viết nó nhưng rất có thể chỉ một số ít những người hiểu được nội dung quyển sách này, hẳn họ sẽ coi nó là một báu vật, nhưng đa số sẽ thấy khó hiểu và nghĩ nó như những từ giấy không hơn
Tôi biết là việc bạn đọc có thể hiểu quyển sách này không phải là việc dễ Bạn cần suy luận rất kỹ về những gì viết trong đó, đối chiếu trong chính
cuộc sống và quá trình rèn luyện của bạn Quyển sách này là quyển sách
được thiết kế kỹ càng đến từng chữ một và bạn đọc cần phải nhập tâm đọc
Trang 7kỹ từng câu, từng từ mới hy vọng hiểu được Việc hiểu được nội dung
quyển sách này là khó khăn và cần nhiều công sức đối với cả các giáo viên, giảng viên đã giảng dạy nhiều năm nhưng bù lại, khi hiểu được trọn vẹn
nó, bạn đọc sẽ tăng sức mạnh của mình lên gấp nhiều lần Vì vậy, nếu bạn
có thể hiểu và làm theo những gì cuốn sách bảo, tôi xin chân thành chúc mừng bạn!
BẠN HÃY TÌM 10 VIÊN KIM CƯƠNG TRONG QUYỂN SÁCH NÀY NHÉ! 10 VIÊN KIM CƯƠNG CHÍNH LÀ 10 ĐIỀU BẠN TÂM ĐẮC NHẤT TRONG SÁCH QUYỂN SÁCH NÀY VỚI BẠN LÀ NHỮNG VIÊN KIM CƯƠNG HAY LÀ NHỮNG HẠT NHỰA TẦM THƯỜNG TÙY THUỘC VÀO BẠN VỚI TÔI NÓ LÀ MỘT TRONG NHỮNG VIÊN KIM CƯƠNG ĐÁNG QUÝ NHẤT
Mọi đóng góp về cuốn sách, xin gửi về địa chỉ email: duongbienhoc@gmail.com.Tác giả bảo toàn toàn bộ quyền hạn của mình liên quan đến cuốn sách bao gồm cả quyền xuất bản ngoại trừ việc cho phép bạn đọc (bao gồm cả cá nhân và tổ chức) có thể sao chép hoặc in sách để tặng những người khác hoặc cho người khác mượn để sao chép hoặc in không hạn chế về số lượng và thời gian trong trường hợp việc tặng sách (hoặc cho mượn sách) không mang lại bất kì một lợi ích nào về kinh
tế hoặc các lợi ích liên quan khác cho người tặng (người cho mượn) và nội dung của quyển sách này còn nguyên vẹn, không chỉnh sửa, thêm, bớt
Quyển sách này là viết rất sâu và toàn diện về các khía cạnh của trí tuệ vì thế nó thiết thực cho bất kì ai muốn tìm hiểu về trí tuệ và nâng cao trí tuệ của mình dù làm ở bất cứ lĩnh vực nào, ở độ tuổi nào… Chương V của
TƯ DUY
NHẬP TÂM
RÀ SOÁT TỪNG TỪ
ĐỐI CHIẾU CUỘC SỐNG
Trang 8quyển sách này viết về phương pháp học tập sẽ đặc biệt cần thiết cho các học sinh, phụ huynh và những ai quan tâm đến giáo dục.Về việc tại sao tôi lại đặt tên cho cuốn sách là “Đường biển học” có lẽ bạn sẽ tự hiểu được sau khi đọc xong cuốn sách
Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả thế hệ những nhà giáo, nhà khoa học, những người đã truyền trí tuệ, kiến thức cho thế hệ sau như tôi Vì thế tôi mới có thể học tập, tiếp thu những tinh hoa đó Có như vậy tôi mới viết được quyển sách này.Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, những người đã giúp đỡ tôi nếu không có sự giúp đỡ đó, tôi cũng không viết được quyển sách này
Dù đã rất cố gắng nhưng quyển sách này vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, rất mong quý độc giả đặc biệt là các giáo sư, tiến sĩ, những thầy, cô giáo, những người tâm huyết với giáo dục, những học sinh
ưu tú đóng góp cho tác giả Thư có thể gửi về địa chỉ email ở trên
Bạn đọc nên tìm video Đường Biển Học của tác giả trên Youtube hoặc các trang khác để nghe sẽ hiệu quả hơn!
Chân thành cảm ơn!
Chu Như Minh
Giới thiệu về tác giả Tên: Chu Như Minh
Tên thật: Nguyễn Thị Hoài Thu
Quốc tịch: Việt Nam
Bằng cấp: Bằng Cử Nhân
Chuyên ngành Quản Trị Kinh
Doanh Quốc Tế - Ngành Quản
Trị Kinh Doanh - Trường Đại
học Ngoại Thương
Trang 9CHƯƠNG I: TRÍ TUỆ LÀ SỨC MẠNH VÔ SONG
Trước khi bạn đọc chương này, bạn hãy nghĩ xem trí tuệ có tác dụng gì? Sau đó, bạn hãy so sánh câu trả lời của bạn và câu trả lời trong quyển sách
này nhé Bạn hãy nhớ làm bước này vì đây là một trong những cách bạn kiểm tra CÁCH TƯ DUY và TRÍ TUỆ của mình
1.Sức mạnh vô song của trí tuệ là gì?
1.1.Xét với mỗi một người
Phần này sẽ trình bày về tác dụng thực sự của trí tuệ mà ít người hiểu thấu được Con người thường nghĩ một cách chung chung rằng: “Chúng ta đi học ở trường, có trí tuệ để thi đỗ đại học và sau này kiếm được một công việc ổn định” và nghĩ rằng “Con người đi học là để trở thành một người giỏi giang” Nếu để ý chúng ta sẽ nhận ra rằng phần lớn mọi người học thuộc lòng và hiểu những câu nói đó Tuy nhiên, tại sao nhiều học sinh nghe nhắc nhở rất nhiều lần về việc phải học để trở thành tài giỏi, mà họ vẫn không chăm học và vẫn không làm theo lời đề nghị đó trong khi họ hoàn toàn biết đó là những câu nói đúng?
Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do học sinh đã
nghe quá nhiều lần những câu nói đó, khiến chúng trở thành nhàm chán
trong khi hiếm khi họ nhận được những chỉ dẫn thấu đáo về việc trí tuệ ảnh hưởng đến tương lai họ như thế nào, hiếm khi họ được ai đó vẽ ra bức tranh tương lai của họ nếu họ học hành tấn tới hoặc không một cách thuyết phục Và đơn giản, họ chưa được thuyết phục Cái gì nói quá
nhiều lần sẽ trở thành nhàm chán và con người sẽ không thích nghe Và đây là cách tôi vẫn thường dạy học sinh của mình về việc trí tuệ ảnh hưởng như thế nào đến tương lai của họ:
ĐỐ MỌI NGƯỜI BIẾT TRÍ TUỆ CÓ TÁC DỤNG GÌ?
Trang 10“Trí tuệ không chỉ ảnh hưởng đến việc các em sẽ ngồi trong trường đại học nào và có kiếm được việc làm trong tương lai hay không Đúng vậy, đó là
điều hiển nhiên và đó là những gì bọn em hay tưởng tượng và suy nghĩ
Nhưng tầm ảnh hưởng của trí tuệ còn rộng hơn như thế gấp nhiều nhiều lần và thậm chí, vượt xa trí tưởng tượng của các em bây giờ Thứ nhất là trí tuệ chi phối việc em sẽ sử dụng ý thức hành động và tương tác với mọi người xung quanh như thế nào từ những việc đơn giản nhất như việc đi chợ và mua quần áo, cho đến những việc to tát như chọn công ty để làm việc, thậm chí là chọn người bạn đời và còn
lớn hơn cả như thế.(Phạm vi quyển sách này chỉ bàn đến công việc và
tương tác có sự tham gia của ý thức của con người, con người có chủ đích làm việc đó hoặc có khả năng sử dụng ý thức để nhận biết sự vật, hiện tượng đó Quyển sách này không bàn về những hành động, những gì là vô thức hoặc một loại hình khác ngoài ý thức) Những việc đơn giản là gì? Ví
dụ như việc cô mua cái kính cận mà cô đang đeo chẳng hạn Nếu là em, đặc biệt là các bạn nữ, em sẽ chọn một chiếc kính như thế nào? Có phải em hay quan trọng đến giá tiền và kiểu dáng? Còn cô, khi chọn chiếc kính này, cô
đã cố tìm một chiếc kính giữa hàng ngàn chiếc kính Cô đã cố tìm một chiếc kính với độ to của mắt kính là vừa phải để đảm bảo đôi mắt của cô có thể được nhìn qua mắt kính và đảm bảo mắt kính đủ rộng để cô quan sát được rộng, là một chiếc kính màu trắng kim loại để không làm tối mặt, chiếc kính phải có thể được đeo khít vào mũi sao cho dù có tập thể thao thì
nó cũng không bị trễ xuống Cô rất sợ chọn phải chiếc kính hay bị trễ xuống Là một chiếc kính thiết kế với gọng kính sao cho dù kính bị rơi xuống cũng đảm bảo khả năng xước của mắt kính là nhỏ nhất Là một chiếc kính thiết kế sao cho khi cô đeo vào giống trí thức chứ không giống như những học sinh tuổi teen Là một chiếc kính giá của nó không quá rẻ và
Trang 11cũng không quá đắt May thay, ở cả cửa hàng đó, cô chọn được đúng một cái Trong cuộc sống có làm việc và hưởng thụ, làm việc cần trí tuệ thì hẳn nhiều người có thể tưởng tượng ra nhưng hưởng thụ như thế nào cũng cần trí tuệ Một ví dụ thật đơn giản là một người giỏi Tiếng Anh, người đó sẽ tự tin đi du lịch khắp thế giới và một người khác có rất nhiều tiền, rất giàu nhưng chẳng dám đi du lịch vì không biết Tiếng Anh chẳng hạn
Em hãy tưởng tượng nếu em bỏ tiền ra và mua được một chiếc kính hay bị tuột xuống khiến em luôn thấy khó chịu và hay phải chỉnh kính, chiếc kính mới dùng một thời gian đã bị xước hết hoặc rỉ hết thì em sẽ có cảm giác
như thế nào? Còn bí quyết tại sao cô lại muốn chọn một cái kính như vậy
Ít nhất là tại sao cô lại biết chọn một cái kính không hay bị rơi xuống khỏi mũi trong bất cứ trường hợp nào dù là vận động mạnh như chơi thể thao, mà nhiều bạn khác mua kính lại mua phải một cái kính hay
bị tuột xuống một cách khó chịu và vướng víu, bí quyết này cô sẽ nói ở
chương III Hẳn em sẽ bất ngờ với câu trả lời đấy Khi đi mua áo, cô phải
tìm được cái áo nào đơn giản nhưng không lỗi thời, sang trọng nhưng không lòe loẹt, nữ tính nhưng không sexy, đứng đắn mà không cứng nhắc, lịch sự mà không đắt, một số áo để phục vụ cho công việc, một số để đi chơi, mà một số để mặc ở nhà Chọn một người bạn đời và chọn công ty để làm việc ta nên chọn như thế nào? Nếu chọn sai công ty, ta có thể sẽ bị mất một vài năm nhưng chọn sai bạn đời, rất có thể ta sẽ mất cả đời Và hẳn em
đã có thể nhận ra được trí tuệ của cô ảnh hưởng đến những công việc đó của cô? Một điều có thể khẳng định ở đây là, dù trong cuộc sống chúng ta
chủ đích làm công việc gì thì cũng cần có trí tuệ bất kể đó là việc nhỏ
Trang 12không? Người ta mất quyển sách, mất vài nghìn người ta còn biết tiếc, nhưng người ta mất trí tuệ lại không tiếc? Nếu không có trí tuệ minh
mẫn rất dễ ta sẽ có suy nghĩ và hành động sai gây hậu quả đáng tiếc đúng không? Khi không có trí tuệ, không chỉ ta gây hậu quả nặng nề về vật chất, sức khỏe mà còn cả mặt tinh thần khi phải hứng chịu những thất bại nữa
Ví dụ, một bạn mua phải chiếc kính bị rỉ, bị tuột, bị xước mắt kính ngoài việc mất tiền, bạn còn có cảm giác tiếc tiền và day dứt nữa Có thể bạn sẽ day dứt và tiếc nuối trong vài ngày chẳng hạn Việc tinh thần bị ảnh hưởng lại tiếp tục ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn Đó là hậu quả cả về vật chất, sức khỏe và tinh thần Vậy hẳn là trí tuệ có tầm ảnh hưởng rộng hơn là chỉ ảnh hưởng đến việc em có được vào đại học không và có kiếm được việc không đúng không?
Trí tuệ ảnh hưởng đến cách chúng ta suy nghĩ, nói chuyện, hành động
và cả thần sắc của chúng ta Một người thông minh thì có khi chưa cần
phải nói chuyện mà chỉ cần người khác nhìn thấy thần sắc của người thông minh thôi, họ cũng thấy được thuyết phục rồi Và nếu ngày ngày chúng ta không suy nghĩ thì nói chuyện, không nói chuyện thì hành động và cả thần sắc của chúng ta Tất cả đều chịu ảnh hưởng của trí tuệ!
Thứ hai, trí tuệ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của các em Em hãy suy nghĩ xem cuộc sống của chúng ta gồm hai việc lớn: Làm việc và hưởng
Trí tuệ
Suy nghĩ
Lời nói
Hành động Thần
sắc
Trang 13thụ (cô tạm chia là như vậy) Chúng ta học tập, làm việc để rồi sau đó ta
hưởng thụ những thành quả lao động của mình Làm việc bao gồm học tập
(tạm chia là như vậy cho gọn), bán hàng, thiết kế, kinh doanh,… còn
hưởng thụ bao gồm hưởng thụ vật chất như cơm ăn, áo mặc, vui chơi, dã ngoại và hưởng thụ tinh thần như hạnh phúc, vui vẻ, sảng khoái, thỏa mãn
Trí tuệ không chỉ góp phần định hình đến cách chúng ta làm mọi việc trong cuộc sống mà một người thông minh còn có cảm giác hạnh phúc, vui vẻ, thỏa mãn với trí tuệ, với kiến thức mà mình thu nhận và phát triển được Động lực học tập cực kỳ lớn chính là niềm vui và sự thỏa
mãn trong chính trí tuệ Một nhà khoa học thích học âm nhạc, vẽ không
phải để sau này kiếm tiền đối với những việc đó mà có khi chỉ là vì ông ấy thấy vui và thấy mình sống thực sự trong công việc học nhạc và vẽ đó Ở đây lại liên quan đến một câu hỏi rất “triết” là: Sống là gì? Có phải sống chỉ là làm việc và hưởng thụ số tiền mà mình làm ra hay không? Vậy thì sống là gì và trí tuệ đóng góp như thế nào đến cuộc sống của chúng ta? Có một sự thật là như thế này Cửa sổ của nhà một cô bạn đối diện với cửa sổ nhà một anh bạn Khi cô này nhìn sang nhà anh này, lúc nào cũng thấy anh
ta đang học Cô thắc mắc không hiểu anh ta học gì mà học nhiều thế trong khi cô ấy thì ghét học vô cùng Một người học sinh có thể sẽ nghĩ học hành
là một trách nhiệm, là một khó khăn trong khi một học sinh khác lại coi học tập là một sở thích, một niềm đam mê là như vậy Một người học sinh
có thể sẽ khó chịu vì phải học, lại có người thực sự hạnh phúc khi được học
là như vậy”
Trí tuệ ảnh hưởng thế nào đến chất lượng cuộc sống?
Trí tuệ là gì?
Sống là gì?
Trang 141.2.Xét trên bình diện xã hội
Tất cả mọi sản phẩm mà con người tiêu dùng, mọi máy móc dùng trong sản xuất, mọi lý luận khoa học của xã hội đều có sự tham gia của trí tuệ Không có trí tuệ con người sẽ không biết trồng lúa và vì thế sẽ
chẳng có cơm ăn, con người sẽ không thể chế tạo ra ô tô để đi, con người
Chính vì vậy, trí tuệ đóng vai trò tối quan trọng trong mọi công việc, mọi mối quan hệ tương tác có ý thức của một người Tất cả việc đều
thành được là do trí tuệ góp phần Trí tuệ là vũ khí khiến một con người
làm việc thành công, dù là việc lớn hay nhỏ Trí tuệ len lỏi và hiện diện trong từng tương tác nhỏ có chủ đích giữa hai con người, trong từng sản phẩm của xã hội Trí tuệ chính là một phần không thể thiếu của một
người, góp phần xác định ta là ai Nếu không có trí tuệ liệu chúng ta có
ngày hôm nay? Tất cả thể hiện trí tuệ là sức mạnh vô song, là vũ khí của con người
Đây là mở đầu, tôi trình bày tác dụng của trí tuệ như vậy để bạn dễ hiểu, nhưng để hiểu thực sự tác dụng của nó, có lẽ bạn phải đọc hết quyển sách này
ĐẤT
vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv
vv
Đồng lúa
Trang 152.Thước đo của trí tuệ
Đầu tiên, chúng ta hãy nhìn xung quanh xem con người chúng ta thường nghĩ như thế nào về trí tuệ Con người, kể cả những người trí thức có nhiều người vẫn còn cái nhìn hết sức mơ hồ về trí tuệ Nếu có một người nào đó
có bằng đại học, thạc sỹ, tiến sỹ thì mọi người đều cho người đó là người thông minh Ngược lại, một người chỉ tốt nghiệp cấp 3 và đi học nghề, thậm chí không được đi học liền bị cho là người ngu xuẩn Liệu điều đó có đúng? Một thực tế nữa là, trong những người kinh doanh, người nào kiếm
ra được nhiều tiền thường được cho là thông minh, ai bị lỗ thì bị coi là dốt Liệu điều đó có đúng? Trong làm ăn, người nào thành công được cho là thông minh, người nào thất bại bị coi là dốt nát Liệu điều đó có đúng? Trong giáo dục, thầy cô nào có nhiều học sinh liền được cho là dạy giỏi, thầy cô nào ít học sinh theo học liền mang tiếng dạy không giỏi Liệu điều
đó có đúng? Trong gia đình, khi con cái làm sai điều gì, liền bị bố mẹ cho
là dốt là không tiến lên được Liệu điều đó có đúng? Khi một học sinh, nhận được một bài kiểm tra điểm kém, hai bài kiểm tra điểm kém, ba bài kiểm tra điểm kém, học sinh đó liền nghĩ có phải mình là đứa dốt nát, mình không thể học giỏi được Liệu điều đó có đúng? Một học sinh nhận được học bổng du học Mỹ giỏi hơn một học sinh trượt học bổng đó và phải học ở Việt Nam Liệu điều đó có đúng? Một học sinh liên tục đạt 12 năm học sinh giỏi, luôn luôn đạt thành tích cao trong các kỳ thi và được nhiều thầy
cô để ý là một người giỏi Một học sinh chưa bao giờ đạt danh hiệu giỏi, chẳng có thành tích gì đáng nể và chẳng có thầy cô nào chú ý chỉ là một học sinh bình thường Liệu điều đó có đúng?
Bạn Nam này thông minh
mà dốt thật
Trang 16Bây giờ, bạn hãy tự hỏi chính mình: Bằng cách nào mà bạn xác định được người này thông minh còn người kia là ngu xuẩn? Có phải bạn hay đưa ra những lý lẽ rất giống với những câu tôi viết ở trên?
Sau đó, bạn hãy đọc tiếp những dòng sau và lại kiểm tra lại trí nhớ của mình xem những dòng sau là đúng hay sai Liệu trên đời này không có những thạc sỹ, tiến sỹ đưa ra những nghiên cứu sai lầm? Liệu trên đời này không có những người nông dân phát chế ra máy móc nông nghiệp, thậm chí cả máy bay? Liệu trên đời này không có những người kinh doanh có lúc hái ra rất nhiều tiền, được cả thế giới ngưỡng mộ rồi thì lại phá sản và
cả thế giới lại rùng mình? Liệu trên đời này không có những người mới đi học đến lớp 4 mà lại làm Chủ tịch những tập đoàn lớn? Liệu trên đời này không có những người con hay vụng về, lười nấu cơm nhưng lại trở thành người có sự nghiệp lớn? Liệu trên đời có học sinh “giỏi” nào không bao giờ
bị điểm kém? Liệu trên đời này người nào đi du học cũng thành công hơn người học trong nước? Liệu trên đời này một học sinh luôn đạt thành tích giỏi, ngoan ngoãn, nghe lời sẽ chắc chắn thành công hơn một học sinh bướng bỉnh, cố chấp và điểm kém?
Trang 17Bạn có câu trả lời chưa? Vậy thì, cái gì mới là thước đo của trí tuệ đây? Liệu cái con người mà ta nghĩ họ là thông minh có đúng là thông minh? Liệu cái con người mà ta nghĩ là dốt có đúng là dốt? Liệu chỉ số IQ hay chỉ
số EQ là thước đo hoàn toàn chính xác? Liệu trí tuệ con người chỉ cần được
đo bằng khả năng logic hay toán học của người đó? Tự bạn sẽ có câu trả lời thấu đáo nếu bạn hiểu nội dung của quyển sách này? Hãy nghĩ về nó sau khi đọc xong quyển sách nhé
Tôi xin chúc mừng những bạn nào sau khi đọc chương I này thấy có một cái gì đó trong mình bị lung lay Vâng, có phải bạn thấy sự hiểu biết về trí tuệ của bạn đã bị lung lay? Bạn không biết thế nào là trí tuệ? Bạn không biết bằng cách nào mà trí tuệ hình thành? Bạn càng không biết như thế nào
là giỏi là dốt? Nếu bạn thấy được rằng những quan điểm cũ của bạn về trí tuệ trước khi đọc quyển sách này đã bị lung lay, dường như bạn không hiểu
rõ ràng, thấu suốt về trí tuệ thì đúng là bạn đã chịu tư duy, suy nghĩ khi đọc chương I Chính tôi là một người đã học rất nhiều cấp bậc, rất nhiều kiến thức, được nhiều người cho là thông minh nhưng mãi đến bây giờ, tôi mới hiểu trí tuệ là gì và thực sự, tôi có thông minh hay không Vậy, bạn có thông minh không?
Điểm có tỷ lệ thuận với độ thông minh? Làm thế nào để ta biết trí tuệ của ta đang đứng ở đâu? Ta có thực sự thông minh không?
Trang 18CHƯƠNG II: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TRÍ TUỆ
1 Quá trình hình thành trí tuệ
Trước khi xét đoán rằng ai đó có trí tuệ cao hay không, thì ta phải hiểu trí tuệ là gì? Thế trí tuệ là gì? Khi cố gắng tìm câu trả lời cho câu hỏi này, nhiều người sẽ không thể không bối rối Bạn đã khẳng định được chắc chắn trí tuệ là gì chưa? Hay là bạn có thể tìm được một định nghĩa chính xác về trí tuệ ở đâu không?
Muốn biết trí tuệ là gì thì phải hiểu tại sao con người lại có trí tuệ Đó là gợi ý của tôi Bây giờ bạn hãy dành thời gian để suy nghĩ xem trí tuệ là gì Sau đó, bạn hẵng đọc phần này Khi bạn làm như vậy thì bạn mới có thể hiểu phần này một cách thấu đáo Sau khi bạn suy nghĩ câu trả lời của riêng bạn rồi thì trong khi đọc phần này, bạn hãy liên tục tư duy xem những gì tôi viết có là đúng không, bạn rất nên tổng hợp những gì tôi viết và liên hệ những điều đó với những tình huống trong cuộc sống của bạn Tóm lại, bạn hãy tư duy về những gì tôi viết nhé
Tại sao hai người bằng tuổi nhau và có thể dành cùng một thời gian học như nhau nhưng hiểu biết của người này thì rộng, người kia lại hẹp vậy?
Khi con người ta sinh ra, để đảm bảo cho cuộc sống của mình, con người phải ăn, mặc, ở, đi lại Đó là những nhu cầu thiết yếu liên quan đến sinh tồn của con người Và con người luôn đấu tranh để được sống! Lúc đầu
tiên, khi một bà mẹ cho một đứa trẻ ăn cơm, thì nó chẳng biết cái thứ đấy
SAU ĐÂY LÀ QUÁ TRÌNH BẠN TÍCH LŨY HIỂU BIẾT CỦA BẤT CỨ MỘT ĐỐI TƯỢNG NÀO!
Trang 19có tên là “cơm” Nó chỉ có thể dùng mắt quan sát thấy nhiều hạt trắng trắng, có mùi rất đặc trưng và ăn được Nó lại thấy cả nhà nó ăn cái hạt đấy và người ta gọi nó là “cơm” Rồi nó thấy nhà nào cũng dùng cơm làm thức ăn chính Vậy là nó biết: “Con người ăn cơm” Nó ngày ngày ăn cơm cho đến lúc nó 6 tuổi, ba mẹ cho nó ra đồng Ra đồng, nó thấy mọi người đang gặt lúa và tách ra các hạt thóc Rồi nó thấy mẹ nó tách vỏ hạt thóc ra một cái hạt gọi là gạo Rồi mẹ nó lấy gạo đó nấu cơm Vậy là nó biết hạt
cơm là được nấu từ gạo Gạo chính là hạt thóc của cây lúa trồng ngoài đồng
Sau đó, năm lớp 4, nó học môn Khoa học và biết được đất nước ta là một
nước nông nghiệp lúa nước Nó ngỡ ngàng về tầm quan trọng của cây lúa
Nó được thầy cô dạy về sản lượng lúa của cả nước các năm, nó biết được
lượng thóc xuất khẩu qua các năm là do nó được học ở trường học
DỮ LIỆU TỪ THỰC TẾ CUỘC
SỐNG
TIẾP THU TỪ LÝ LUẬN
Dùng mắt thấy nhiều hạt trắng trắng Nghe thầy, cô giảng về đất nước ta là
nước nông nghiệp lúa nước Dùng mũi ngửi thấy hạt có mùi đặc
kiến thức lý luận, thông tin mà nhà trường dạy chính là quá trình THU
THẬP DỮ LIỆU (dữ liệu chính là những gì mắt nhìn thấy, tai nghe thấy,
mũi ngửi thấy…mà con người sử dụng giác quan để thu thập) và vì thu
thập được các dữ liệu đó nên cậu bé đã BIẾT chúng, cậu bé đó tự biết sàng lọc những kiến thức đó, so sánh để biết những dữ liệu nào, kiến thức
nào viết trong sách là đúng, kiến thức nào là sai, tổng hợp, khái quát chúng,
chế biến chúng Đây chính là quá trình của TƯ DUY, và do tư duy nên cậu
bé đó đã HIỂU những kiến thức đó Sau đó thì cậu phát triển những kiến
thức đó để tạo ra các công thức phân bón khác nhau Đây chính là quá trình
ỨNG DỤNG Sau đó khi so sánh tác dụng của công thức này và công thức
Trang 20kia thì thấy rằng công thức hiệu quả nhất giúp cho cây lúa giúp tăng năng suất lúa lên 30% Loại phân bón này là do cậu bé đó nghĩ ra và trước đây
chưa từng ai nghĩ ra cả Đúng vậy, bằng những kiến thức, những dữ liệu cậu bé đó học được qua thực tế, qua trường học và sách vở Đó là những kiến thức, dữ liệu từ người khác, từ bên ngoài nhưng những kiến thức, dữ liệu đó thông qua bộ não tư duy của cậu bé đó, cậu bé đó
đã tự tạo ra sản phẩm của mình, tạo ra trí tuệ của mình Đây là việc
biến kiến thức của người khác thành của mình và phát huy tự tạo ra sản phẩm của riêng mình vậy
Trong trường hợp trên, một người từ chỗ chỉ dùng giác quan quan sát một cái hạt chính là hạt cơm, rồi lại dùng giác quan quan sát đồng lúa, rồi lại dùng giác quan nghe những kiến thức thầy cô dạy ở nhà trường, rồi tự dùng chính suy nghĩ, ý thức của mình “phân tích, tổ hợp, sáng tạo, tìm
tòi…” dựa trên dữ liệu, thông tin từ giác quan, sáng tạo ra một loại phân bón mới Các bạn chú ý với việc sử dụng ngôn từ ở đây Bất cứ khi nào tôi
sử dụng từ “dữ liệu” có nghĩa là “toàn bộ thông tin, hình ảnh,… mà các giác quan con người thu thập được” Trí tuệ đã được hình thành ở đây Nếu cậu bé đó không biết “hạt cơm” càng không biết cây lúa thì làm sao người
đó nghĩ ra được phân bón dành cho lúa? Điều đó, sự hình thành trí tuệ được
nói tới ở đây là gì? Chúng ta hãy dung các sơ đồ sau để mô tả quá trình đó:
Thông tin dữ
liệu từ giác
quan
Tư duy
Trang 21
Có một câu chuyện vui là như sau Trong một lần hội làng, có một cuộc thi
mà phần thưởng dành cho người thắng cuộc là rất lớn Có 10 đội tham gia, mỗi đội có 1 nam và 1 nữ Người nam trong bất kỳ đội nào đều có thể được nhìn thấy một con cá thật và được yêu cầu miêu tả về con cá đó cho người
nữ biết Tất cả người nữ đều không được nhìn thấy con cá thật và chỉ nghe người nam miêu tả về con cá và phải vẽ lại hình ảnh con cá vào một tờ giấy Đội thắng cuộc là đội vẽ được con cá gần giống với con cá thật nhất
•Nhìn thấy vật trong thực tế
•Nhìn và đọc sách, báo,
•Nhìn thấy hiện tượng trong thực tế
•Nhìn bảng thầy cô viết,
MẮT
•Nghe thấy âm thanh của hiện tượng trong thực tế
•Nghe thầy, cô giảng bài
•Nghe mọi người nói chuyện
VÀ ỨNG DỤNG
TƯ DUY
Tổng hợp
So sánh Phân tích Logic Khái quát
…
Nên vẽ thế nào cho giống thật?
Sơ đồ quá trình thu thập dữ liệu, tư duy, hiểu, ghi nhớ và ứng dụng
Trang 22Và bạn biết như thế nào không, dân làng hôm đó được một trận cười vỡ bụng vì những người nam mô tả cùng một con cá rất khác nhau, có người rất không biết miêu tả, và có nhiều người miêu tả rất buồn cười Còn 10 bức tranh mà 10 bạn nữ vẽ ra cũng thật khác nhau và xem ra chẳng có bức tranh nào giống con cá thật cả
Chúng ta cần phân tích rõ hơn về Sơ đồ quá trình thu thập dữ liệu, tư duy,
hiểu, ghi nhớ và ứng dụng - Trang 22 Có một luận điểm vô cùng quan trọng ở đây là: Giác quan của con người có thể thu nhận dữ liệu từ thực tế
(ví dụ như nhìn thấy bông hoa hồng, nhìn thấy chớp và nghe thấy sấm
trong thực tế…) và có thể thu nhận dữ liệu qua lý luận (ví dụ như nghe ai
đó dùng ngôn ngữ và lý luận để miêu tả về một bông hồng, nghe thầy cô
dùng ngôn ngữ và lý luận giảng về lúa, gạo Ở đây không có bông hồng thật, không có lúa, gạo thật mà chỉ có lý luận về chúng) Phần này vô cùng
quan trọng, hiểu được sự khác biệt giữa thực tế và lý luận sẽ mang đến cho bạn cái nhìn sâu sắc chân thật về trí tuệ nên tôi sẽ viết riêng về nó trong một phần chương III
Cũng lại có một câu chuyện rất thú vị như sau Có hai người bạn sinh viên nghèo chơi với nhau rất thân Cả hai người này đều ước muốn sau này mình sẽ trở thành một người cực kỳ giàu có Người thứ nhất cứ mỗi sáng dạy, việc đều tiên người đó nghĩ đến là ước gì người đó có một 1000 tỷ Ngày nào người đó cũng ước như vậy nhưng lại không bắt tay vào làm Người đó cứ ngồi trên ghế và ước gì mình có 1000 tỷ ngay lập tức Người thứ hai thì khác, người này bắt tay vào làm việc, vạch kế hoạch và tài sản của người này tăng từ 10 triệu, 100 triệu, đến 1 tỷ, đến 10 tỷ, đến 100 tỷ 10 năm sau người đó đã có trong tay con số mơ ước là 1000 tỷ 20 năm sau, người đó đã có 10000 tỷ Lúc này, hai người bạn cũ gặp lại nhau, trong khi người đầu tiên vẫn dừng lại ở tình trạng không có gì thì người thứ hai đã vượt được con số mơ ước 10 lần Mọi thứ biến đổi một cách từ từ, rất hiếm
có trường hợp đột biến Có lúc, những tài sản khổng lồ xuất phát từ những
số tiền vô cùng ít ỏi, thậm chí là không có gì Và trí tuệ cũng tăng trưởng theo cách như vậy
Trang 23Hãy nhìn xem, việc sáng chế ra một loại phân bón mới là một công việc phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết mang tính khoa học và sự sáng tạo thì để tạo
ra chúng, để tư duy ra chúng, ta cần phải biết những thứ tưởng chừng vô cùng đơn giản như cơm là gì, lúa là gì Một tư duy phức tạp được tổng hợp
từ những tư duy đơn giản Trong ví dụ trên, tôi chỉ lấy một trường hợp rất
gần gũi là hạt cơm, cây lúa và phân bón nhưng nếu bạn nhân rộng trường hợp đó ra thành rất nhiều lĩnh vực trong cuộc sống thì sẽ thế nào?
+) Người ta biết về hạt cơm, cây lúa, hạt thóc, hạt gạo đến sản lượng thóc, đến chế tạo phân bón…
+) Người ta biết về dùng mấy trăm đồng mua kẹo kéo, dùng vài chục nghìn đi chợ, rồi học kinh doanh mua bán sau này thành một doanh nhân thành đạt…
+) Người ta biết về các môn thể thao…
Trang 24Đúng vậy, trong cuộc sống con người quan sát và thu nhận thông tin
từ rất nhiều lĩnh vực từ sinh hoạt đời sống thông thường, đến khoa
học, đến xã hội…chứ không chỉ thu nhận kiến thức để biết về mỗi hạt
cơm, thóc và lúa Con người tích lũy thông tin, kiến thức từ lúc bé đến
lúc già
Rất nhiều, rất nhiều những vật, hiện tượng đơn giản vô cùng trong đời sống
từ rất nhiều lĩnh vực khác nhau mà ta biết gộp với nhau thành những thứ
phức tạp Mà tất nhiên phức tạp phải là hợp của đơn giản rồi Sau đó,
những cái ta biết đơn giản lại hợp với những cái ta biết phức tạp khác thành
cái phức tạp hơn Trí tuệ của ta hình thành từ đó
Phép
cộng Phép nhân
Lũy thừa Phương trình
Hạt cơm,
hạt thóc,
đồng lúa
Nghe giảng về sản lượng lúa
Học kiến thức tại trường Đại học Nông nghiệp
Kiến thức tiến sĩ nông nghiệp
Trí tuệ
Trí tuệ tích lũy tăng lên
Học từ
ngữ Tập đặt câu
Đọc sách, tiểu thuyết Viết luận
Tư Duy
Trang 25Đấy là quá trình hình thành trí tuệ Nhưng nếu bạn nhìn kỹ và tư duy kỹ thì bạn sẽ nhận ra rằng đấy cũng là quá trình mà con người giải quyết bất kỳ một vấn đề nào Bởi vì giải quyết bất kỳ vấn đề nào đều cần suy
nghĩ và trí tuệ Vậy thì trí tuệ là gì?
2.Trí tuệ là gì?
Anh chàng ở trên sẽ nhớ cả cái anh ta tự tư duy ra là: “Công thức chế tạo phân bón” và nhớ cả những gì do giác quan anh thu nhận được là: “Hình dáng hạt cơm, hình dáng cánh đồng, sản lượng thóc mà anh được học trong môn địa lý” đúng không? Và anh ta không chỉ hiểu về công thức phân bón của anh ta mà còn hiểu cả về hạt cơm, hạt thóc, cách trồng lúa đúng không?
Và anh ta không chỉ có thể ứng dụng công thức phân bón của mình mà còn
có thể ứng dụng cả những dữ liệu anh ta quan sát được, như là anh ấy ứng dụng hình ảnh cây lúa để làm logo cho công ty của anh Tức là trí tuệ của anh ở đây phải bao gồm cả cái anh tự tư duy ra, và cả cái anh thu nhận từ người khác, anh có thể hiểu và ứng dụng cả hai Trong những cái con người biết có cả sai, cả đúng Chỉ có cái hiểu biết đúng, chính xác, tôi mới cho là trí tuệ Trong cuộc sống, những thứ mà giác quan nhận biết được, ta
có thể giải thích nó một cách đúng nhưng nhiều lúc ta hiểu sai về chúng và
Quá trình hình thành trí tuệ của ta là quá trình:
+) Sử dụng giác quan thu thập thông tin, dữ liệu về những sự vật, hiện tượng xung quanh ta trong thực tế cuộc sống
+) Là quá trình sử dụng giác quan tích lũy kiến thức, dữ liệu thuộc nhiều lĩnh vực thông qua lý luận sách, vở, tạp chí khoa
học…
+) Và là quá trình ta tư duy, chế biến những dữ liệu đó để
nhận biết chúng, hiểu chúng, nhớ và để ứng dụng chúng
Trang 26giải thích sai chúng Có những lúc ta được học, được nghe những lý luận chính xác về mọi hiện tượng xã hội nhưng nhiều lúc ta cũng được học những lý luận sai lầm Tất nhiên, trí tuệ phải là những cái nhận biết, hiểu và
rất nhiều chuyên gia về phương pháp học tập giảng về làm thế nào để học tốt Tôi lại tiếp tục dùng mắt để vào Internet 7 xem có tìm ra thông tin mới nào mà tôi chưa biết không Sau quá trình thu thập dữ liệu là quá trình “chế biến” 8 dữ liệu Tức là quá trình sử dụng các cách tư duy như tổng hợp, so sánh, khái quát, logic để biến dữ liệu thành kết quả cần tìm Sau đó, tôi bắt đầu tổng hợp, so sánh, phân tích, khái quát, logic… các loại kiến thức trên
để đưa ra một cái nhìn toàn cảnh nhất Tôi thực sự không hài lòng với cái kết quả mà tôi hiểu được về trí tuệ và phương pháp học tập sau khi nghiên cứu các phương pháp trên thế giới từ phương Đông sang phương Tây Tôi thấy, những thứ mà tôi đã biết vẫn thiếu cái gì đó rất quan trọng Tôi biết là
vì mình đã tìm hiểu quá nhiều tài liệu rồi nên nếu có cái gì thiếu thì tôi chỉ
có thể tìm từ chính thực tế cuộc sống mà thôi Vậy là, tôi bắt đầu dùng ý thức của mình 9 để nghĩ về việc tôi đã từng bước phát triển trí tuệ của mình như thế nào?
Do đó, trí tuệ của một người là tổng hợp của tất cả những gì
con người đó nhận biết và hiểu chính xác do giác quan thu
nhận và tất cả những gì người đó “tự tư duy” chính xác mà ra,
vì thế có thể ứng dụng nó trong cuộc sống.
Trang 27Tại sao tôi lại đánh số từ 19 ở trên Bởi vì, những người lười suy nghĩ sẽ không hề tìm hiểu về phương pháp học tập và trí tuệ Họ học không theo phương pháp khoa học và không có phương pháp Đó chính là những người dừng ở số 1 Người nào chịu khó hơn sẽ mua 1 quyển sách và đọc
Đó chính là người dừng ở số 2 Người nào chịu khó hơn nữa sẽ mua thêm
vài quyển nói về phương pháp học tập và rèn luyện trí tuệ bằng Tiếng Việt
Khi đọc từ 2 quyển trở nên họ đã có thể thấy phương pháp ở 2 quyển
đó khác nhau rất nhiều rồi Họ là người dừng ở số 3 Tiếp tục là số
4,5,6,7,8,9 Đối với riêng quyển sách này, tôi khẳng định rằng đa số những
gì viết trong nó là từ số 9, còn tổng hợp các phương pháp học tập và trí tuệ của thế giới mà tôi đã sàng lọc ra thì như sau Những gì là phương pháp đúng, mà các quyển sách khác cũng viết, thì tôi chỉ nêu sơ qua phương pháp đó và khuyên bạn nên tìm quyển sách đó mà đọc Bởi vì nếu viết tất
cả e rằng quyển sách này sẽ rất dày Nhưng bạn yên tâm, có phương pháp nào hay và thiết thực tôi sẽ đều nêu sơ lược để cho bạn nắm được kiến thức tổng quát về chúng Có thể lúc này bạn đang nghĩ tôi làm cuốn sách này
cũng công phu đấy nhỉ? Nhưng điều tôi muốn các bạn nghĩ ngay lúc này
là khi bạn làm báo cáo hay bạn học các kiến thức trong bất kỳ lĩnh vực nào, bạn có làm tỉ mỉ như trên hay không? Bạn có khẳng định được
rằng kết quả bạn đưa ra là đúng không? Còn việc quyển sách này hay
những nghiên cứu về trí tuệ và phương pháp học tập của tôi, tôi đã thực
hiện rất công phu là vì: Trí tuệ là cái đóng vai trò tối quan trọng và cần
cho mọi công việc trong cuộc sống từ những việc đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày đến những công việc vĩ đại nhất nên tất nhiên tôi sẽ
nghiên cứu cách để nâng cao trí tuệ của mình rồi Và bây giờ tôi muốn
tặng những gì tôi biết cho người khác
Thiếu một cái
gì đó rất quan trọng?
Trang 28Cái phân tích sự hình thành trí tuệ con người từ đơn giản đến phức tạp mà tôi đang phân tích ở đây cũng là từ số 9 Việc hiểu được cách chúng ta làm
việc là: Sử dụng giác quan để thu thập thông tin, dữ liệu rồi dùng ý
thức để “chế biến” dữ liệu đó để hiểu và ứng dụng nó là một việc rất
quan trọng Nhưng tôi đoán rằng, sẽ có nhiều bạn đọc cho rằng, cái đó thì
cũng chẳng có gì đặc biệt cả Có bạn sẽ nghĩ rằng mọi người chả vẫn thường làm việc theo cách đó, xem ra tác giả này cũng chả nêu được gì đặc biệt cả Đúng vậy, việc con người sử dụng giác quan thu thập thông tin, dữ liệu rồi sau đó dùng ý thức để so sánh, đối chiếu, tổng hợp, phân tích… dữ liệu đó là điều quá hiển nhiên nhưng có 2 điều mà tôi khẳng định rằng, bạn đừng buông quyển sách này xuống vội, hãy đọc tiếp Hai điều đó là:
Thứ nhất: Con người ta mải suy nghĩ, làm việc bận rộn đến mức người
ta quên mất là người ta đang làm việc theo cách nào Chỉ riêng bạn nhận
ra và hiểu “cái cách” mà bạn đang làm thì bạn có thể phát huy hiệu quả của
nó lên rất nhiều rồi Chẳng nhẽ bạn sẽ nói rằng bạn chẳng cần tìm hiểu xem
tư duy là gì vì bạn vốn vẫn thường tư duy rồi Đúng là bạn vẫn thường tư duy, suy nghĩ nhưng bạn có hiểu cơ chế của suy nghĩ của bạn hay không thì lại là một vấn đề khác
Người ta làm một cái bàn, người ta cần biết cách chế tạo nó Người ta làm một món ăn cũng cần biết cách chế tạo nó Vậy mà người ta học mà không cần biết cách học cũng như sống lại chẳng biết cách sống Đúng vậy, cần
phải biết “cách của trí tuệ” chúng ta mới có thể làm thế nào để tăng trí tuệ
tốt nhất Người ta thích mình thật thông minh nhưng chẳng biết cách để thông minh Chính là cách sử dụng giác quan thu thập dữ liệu và tư duy
Thậm chí, tôi đã từng nghe cụm từ “công cụ tư duy” đến mức thấy nó quá
quen, tôi cảm tưởng như tôi đã hiểu nó từ lâu lắm rồi thì thực sự, đến bây giờ tôi phải nói rằng: “Tôi mới hiểu nó thật cách đây một thời gian”.Tôi
Quan trọng là bạn đã làm nó nhưng bạn có hiểu nó hay không và đặc biệt là bạn có làm nó đúng và thiết thực nhất hay không
Trang 29nghe rất quen và rất biết rằng: “Sơ Đồ Tư Duy (Mindmap) là một công cụ
tư duy hiệu quả” Tôi tưởng tôi rất biết nó hóa ra không phải Lúc đầu tiên khi nghe về Sơ Đồ Tư Duy (cách đây vài năm) tôi nghĩ rằng: “Công cụ tư
duy nó là cái gì nhỉ? Hình như mình chỉ nghe có mỗi Sơ Đồ Tư Duy là một công cụ tư duy, ngoài ra có công cụ nào khác không nhỉ? Mình chẳng nghe cái gì khác là công cụ tư duy cả.” Và thậm chí, tôi còn chưa hình thành trong đầu mình: “Tư duy là gì” Tôi mới thực sự hiểu ra 2 chữ “tư duy” ấy khi hiểu việc con người sử dụng giác quan để thu thập dữ liệu rồi sau đó họ làm gì với dữ liệu đó Họ tư duy hay suy nghĩ, chính là cách “chế biến” dữ liệu hay chính là liên tưởng, so sánh, đối chiếu, phân tích, khái quát…và Sơ
Đồ Tư Duy chỉ là một trong số các công cụ Và chẳng phải Sơ đồ quá trình thu thập dữ liệu, tư duy, hiểu, ghi nhớ và ứng dụng - Trang 22 là quá trình bạn xử lý bất cứ vấn đề nào hay sao
Thứ hai: Bây giờ bạn hãy nhìn Sơ đồ quá trình thu thập dữ liệu, tư duy, hiểu, ghi nhớ và ứng dụng đó ở trên Bạn hiểu nó đúng không? Vậy thì từ sơ đồ trên, ta có thể rút ra được gì về tư duy và trí tuệ? Bạn
hãy thử xem khả năng tư duy của mình đến đâu bằng cách nhìn vào sơ đồ
đó và thử đưa ra những kết luận Chẳng hạn như chúng ta có thể làm thế nào để phát triển trí tuệ chẳng hạn? Hãy so sánh cái mà bạn rút ra với cái
mà tôi rút ra Tôi sẽ viết những thứ tôi suy ra được trong chương III Tôi đoán là bạn sẽ vô cùng bất ngờ khi đọc nó Và nếu may mắn bạn sẽ hiểu tại sao tôi lại nói rằng khi nghiên cứu tôi mới biết là tôi dại như thế nào
Trang 30CHƯƠNG III: BÍ QUYẾT GIÚP TƯ DUY CHÍNH XÁC
Chương này sẽ cung cấp cho bạn bí quyết để giúp bạn tư duy, suy nghĩ
chính xác Tôi chia các bí quyết theo từng giai đoạn (Tôi gọi giai đoạn
dùng giác quan thu thập dữ liệu là giai đoạn thu thập dữ liệu, giai đoạn sau là giai đoạn tư duy và giai đoạn cuối cùng sau khi ta có kết quả của quá trình tư duy là giai đoạn hiểu, ghi nhớ và ứng dụng)
1.Tư duy là gì?
*) Tư duy là gì?
Câu hỏi này khi bạn mới nhìn thấy, có thể bạn sẽ thấy thật buồn cười, nhưng tôi đố các bạn tư duy là gì đấy? Chúng ta hãy xét các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Có một cô gái là con của một đại gia cực kỳ giàu có Chính
vì vậy, cô lớn lên trong sự ngưỡng mộ và cô nhận ra rằng rất nhiều người muốn làm quen với cô, muốn chơi thân với cô nhưng cô không biết được là tình cảm của họ đối với cô là thật hay giả Cô biết rằng, rất có thể nhiều
người trong họ chơi với cô chỉ vì tiền Cô bắt đầu nghi ngờ, cô bắt đầu lo lắng và sợ rằng mọi người yêu quý cô là giả tạo, họ chỉ muốn lợi dụng cô
Cô bắt đầu lục lọi trong trí nhớ của mình về lời nói, hành vi, cử chỉ của từng người một (dữ liệu), để cô suy nghĩ (tư duy) xem ai là thật lòng, ai là
giả dối Cô đã tư duy!
Trường hợp 2: Một cô gái tên Mai có một anh người yêu khá điển trai và thông minh Anh này được khá nhiều cô gái khác để ý Trong số những cô gái đó có một cô nàng xinh đẹp, giỏi giang và rất có duyên tên là Hoa Mai
đã nhiều lần nhìn thấy người yêu của mình cười nói chuyện vui vẻ với cô gái tên Hoa xinh đẹp đó Trong lòng cô không khỏi bồn chồn, lo lắng Cô không biết liệu người yêu của mình có bỏ mình mà yêu Hoa không? Cô bắt đầu suy nghĩ về những hoàn cảnh hai người đó nói chuyện với nhau Cô cố
gắng mường tượng ra từng lời nói, cử chỉ, hành động của hai người (dữ
liệu) để xem xem rằng Hoa có ý tứ gì với người yêu mình không và thái độ
của người yêu mình thế nào? Cô suy nghĩ (tư duy) rất nhiều nhưng không
đưa ra kết quả, cô vẫn không rõ là rốt cuộc hai người đó là như thế nào Trường hợp 3: Một giám đốc A của một công ty thương mại đang có một thương vụ đàm phán mới với một giám đốc B của công ty khác Hai người
Trang 31này chưa bao giờ làm ăn kinh doanh với nhau nên chưa hiểu nhau A tổng hợp tất cả những dữ liệu mà B cung cấp, điều tra công ty của B, A còn suy
nghĩ về từng ánh mắt, cử chỉ, lời nói của B (dữ liệu) xem B và công ty của
ông ta có đáng tin không Nếu A làm ăn với B mà B lại là kẻ lừa đảo thì rất
có thể A sẽ phá sản Vì vậy, A rất cẩn thận suy xét (tư duy) từng dữ kiện
một về B
Trường hợp 4: Một học sinh cần phải làm một bài tập hình học Trong bài
cho 3 dữ liệu (dữ liệu) và yêu cầu học sinh đó chứng minh tứ giác đó là hình thang cân Học sinh đó đang loay hoay biến đổi và logic (tư duy) 3 dữ
liệu đề bài cho để đưa ra điều cần phải chứng minh Học sinh đó cũng đang
2.1.Tầm quan trọng của “hiểu”
Lại một lần nữa có thể bạn sẽ lại thấy thật buồn cười “Hiểu” là “hiểu” chứ còn là cái gì nữa Nhưng bạn thử nghĩ kỹ lại xem “Hiểu là gì?” Bạn hãy tưởng tượng như thế này nhé Tại sao con người ta lại hay cãi nhau trong khi ai cũng cho mình là đúng và ai cũng muốn bảo vệ ý kiến của mình Điều đó là do mỗi người đã hiểu theo các cách khác nhau Nếu giả sử một người đã biết rõ ràng là mình sai thì có muốn cãi nhau quyết liệt với người khác không? Mỗi người thường có cái lý của riêng mình Chúng ta thử tìm
Trang 32trong cuộc sống sẽ có rất nhiều tình huống như vậy Chúng ta hãy thử xét tình huống có thật như sau:
Một hôm, Liên đến nhà Hoa ăn cơm Ăn cơm xong Liên thấy nhà Hoa có một cái cây nhỏ thôi nhưng rất đẹp Cô rất thích và muốn xin về nhà Nhưng Hoa không cho, cô liền cho rằng Hoa là một người keo kiệt, bủn xỉn
và lỡ miệng nói câu đấy với một người bạn khác của hai người Không ngờ, việc này lại đến tai Hoa thế là Hoa cho rằng: “Liên cố tình rắp tâm nói xấu mình, trong khi cái cây đó là Hoa được tặng nên không thể cho Liên”.Hoa và Liên từ đó hiểu lầm nhau và trở nên lạnh nhạt với nhau Rất nhiều cuộc cãi nhau, thậm chí oán thù trên đời này là do hiểu lầm mà ra
Chữ “hiểu” trên đời này quả thực vô cùng quan trọng Do không hiểu,
con người ta không làm được bài toán Do không hiểu, con người ta không
đỗ được đại học Do không hiểu, con người ta không kinh doanh thành công Do không hiểu, con người ta không biết cách dùng đồng tiền như thế nào cho đáng Do không hiểu, hai người bạn thân thành kẻ thù Do không hiểu, con người ta không thông cảm cho người khác Do không hiểu, con người ta có thể chém giết nhau Khổng Tử cho rằng bậc quân tử trên đời là người hiểu chính họ Đối với tất cả các nền văn hóa, sự hiểu biết được tôn vinh hàng đầu Nếu sự hiểu biết của con người hạn hẹp thì làm việc gì cũng giống như: “Dã tràng xe cát biển Đông” vậy Khi hiểu thấu đáo, con người
ta mới có thể suy nghĩ, làm việc đúng đắn và sáng suốt được Đúng vậy, nhưng như thế nào là “hiểu”? Bạn có hiểu những dòng trên tôi viết không?
Loại người mà tôi sợ nhất trên đời này chính là người không biết đúng, sai Vì nếu là người hiểu biết thì mới có thể hy vọng thuyết phục được họ
nhưng nếu là người không hiểu biết thì thật khó để phân tích cho họ hiểu
2.2.Hiểu là gì?
Nhưng tóm lại thì “hiểu là gì” vậy Mỗi khi ta nhắc đến việc ta hiểu một vấn đề nào đó tức là như thế nào? Có phải là bạn hay nói những câu như: Tôi hiểu là anh nói đúng
Trang 33Tôi hiểu là đó là một vấn đề rất khó
Tôi hiểu là bạn rất tốt với tôi
Tôi hiểu là tôi không nên làm như vậy
Tôi hiểu là việc đó sẽ khiến cho bạn buồn
Tôi hiểu là tôi cần phải mạnh mẽ lên
Tôi hiểu là chỉ có bạn mới giải quyết được vấn đề này
…
Có một câu chuyện rất hay là như sau Có một anh chàng viết ở trên trang
cá nhân của mình là: “Mua nhà, lấy trâu, làm vợ” Rất nhiều người vào
xem và không hiểu tại sao anh ta lại viết một câu oái oăm như thế trong
khi câu thực rõ ràng phải là: “Làm nhà, lấy vợ, tậu trâu” nói về 3 việc trọng đại trong đời người đàn ông Nếu có sử dụng từ “mua” đi nữa thì phải là:
“Làm nhà, lấy vợ, mua trâu” chứ Có đến mấy chục người vào xem mà chẳng hiểu anh chàng này bị có vấn đề gì lại viết sai như vậy Anh ta lấy làm đắc chí vì không có ai hiểu được dụng ý thực sự của mình Nhưng anh
ta đã gặp phải cao thủ Cô gái đó hiểu rằng, anh cố tình đổi vị trí của các
chữ trong câu gốc để làm nghĩa của câu đó bị lệch đi theo một chiều hướng
“đen tối” Nhưng cô gái đó cũng không vừa, cô gái đó lại tiếp tục đổi vị trí của các chữ trong câu gốc đó thành: “Mua nhà, lấy vợ, làm trâu”!
Có một người gặp một tình huống trong cuộc sống như sau Người đó muốn ly hôn với vợ người đó một cách kinh khủng Cứ mỗi khi người đó nhìn thấy mặt cô ấy là người đó không thể chịu được Người đó cần ly hôn
và nói chuyện này với anh bạn thân của người đó và đề nghị được góp ý Anh bạn thân mới hỏi: “Vậy có nghĩa là cậu muốn chia một nửa tài sản cho
cô ấy?” Lúc này người đó mới ngã ngửa người ra và hiểu cái giá của việc
ly hôn thật là đắt đỏ đồng thời suy nghĩ lại việc ly hôn
Qua những câu trên, nếu bạn tinh ý một chút, hẳn là bạn đã biết hiểu là gì rồi
Trang 34Hiểu chẳng qua chỉ là một từ mà thôi Hiểu là hiểu được nguyên nhân (anh
chàng cố tình thay đổi vị trí các từ ngữ trong câu gốc để thay đổi nghĩa của câu), là hiểu được phương pháp (làm thế nào để trêu lại anh ta), là hiểu
được hệ lụy (ly hôn sẽ mất một nửa tài sản), là nắm được bản chất của sự
vật, hiện tượng, là cái biết đúng, sai, thật, giả, tốt, xấu
Đúng vậy có một điều mà bắt buộc tôi phải phân tích ở đây Con người cần
phải tư duy để nhận biết được “sự thật”, để hiểu “sự thật” Khi một cô bạn
gái có một anh chàng người yêu đang có những dấu hiệu xa lánh cô thì cô
muốn biết “sự thật” có đúng là như vậy hay không Khi chúng ta chơi với một người bạn thì ta muốn biết “thật” ra người bạn đó có trung thực hay không Khi đưa ra một kế hoạch kinh doanh thì ta cần biết tình hình “thật”
của thị trường hiện tại là như thế nào.Tức là chúng ta luôn muốn hướng đến
“sự thật” và “sự thật thì chỉ có một mà thôi” Tuy nhiên thông thường, chúng ta phải vượt qua nhiều “cái ảo” thì mới đến được với “sự thật”
Trong khi đó nhiều người lại thích hướng đến cái ảo chứ không phải cái thật Tại sao tôi lại nói như vậy? Ví dụ khi một ai đó là người rất thân của bạn làm một việc rất xấu nếu là người khác thì bạn hẳn đã cho rằng đó là việc không chấp nhận được nhưng vì là người thân của bạn bạn lại cho qua
Rõ ràng sự thật phải là khác nhưng bạn lại thích tự lừa dối mình
HIỂU LÀ HIỂU MÀ CŨNG KHÔNG PHẢI
Trang 352.3.Quá trình bạn hiểu mọi thứ
Bạn hãy nhớ lại xem khi bạn hiểu bất cứ một thứ gì, thì quá trình xảy ra
như thế nào? Khi cô giảng về một lĩnh vực kiến thức mới và đưa ra rất
nhiều ví dụ và đứa trẻ biết là có những ví dụ đó, sau đó đứa trẻ suy nghĩ và
logic và cố tìm hiểu các ví dụ Nếu ta chỉ sử dụng giác quan để tiếp thu kiến thức, thông tin thì mới chỉ là dừng lại ở sự biết mà thôi Sau cái biết
đó, nó cứ suy nghĩ, suy nghĩ, suy nghĩ và có thể là làm các bài tập thực hành…cho đến lúc trong đầu nó lóe lên một cái gì đó và tự dưng nó thấy là
nó đã hiểu Biết và hiểu là hai trạng thái khác nhau Điều quan trọng là cái gì khiến cho sự hiểu lóe lên trong đầu nó? Hãy quay lại phần 2.2 để
Quá trình hiểu bất kỳ một vấn đề nào:
+) Bước 1: Bạn có các dữ liệu (thực tế hoặc lý luận)
+) Bước 2: Bạn tư duy Sau một quá trình tư duy và
+) Bước 3: Tự dưng bạn biết là: “Mình đã hiểu”
BẠN CÓ ĐANG CHÚ TÂM KHI ĐỌC NHỮNG DÒNG NÀY HAY KHÔNG?
Không chú tâm sẽ không hiểu được những lý
luận cao siêu này đâu
Trang 36Thứ hai, để hiểu một loại kiến thức, một vấn đề ta thường phải hiểu rất nhiều kiến thức khác Ví dụ để giải được phương trình bậc 2 ta phải
biết được như thế nào là bình phương, phải biết các phép toán cộng, trừ, nhân, chia…Để hiểu sức mạnh của trí tuệ ta phải có trải nghiệm những tình huống cần trí tuệ trong chính cuộc sống…Vì vậy, người nào càng xây dựng cho mình một nền tảng tri thức vững chắc, người đó càng dễ dàng hiểu
những kiến thức mới, bởi vì người đó có khả năng dùng những kiến thức cũ mình đã có để giải thích kiến thức mới Người nào có nền tảng
tri thức thấp thì khi gặp những kiến thức mới họ sẽ thấy rất khó hiểu vì bản chất, họ không có những kiến thức cũ để giải thích nó Giống như trường hợp của học sinh vậy Nếu không nắm vững kiến thức lớp 1,2,3 làm sao hiểu được kiến thức lớp 4,5 Cũng chính vì vậy, phương pháp để giúp các học sinh mất gốc không gì khác là học lại gốc Phương pháp để giúp những người hiện có vốn kiến thức ít ỏi là giúp họ bổ sung kiến thức! Phần này sẽ được trình bày rõ trong chương IV, về phương cách tăng kiến thức
Kiến thức cấp 3
và hơn nữa Kiến thức cấp 2
Kiến thức cấp 1
TƯ DUY
KẾT QUẢ
GỐC (Bụng khôn) QUAN SÁT
Trang 37Thứ ba, đã bao nhiêu lần bạn ở trong tình huống như sau Bạn cứ nghĩ rằng bạn làm theo một cách là đúng và bạn hoàn toàn tin tưởng vào cách đó cho đến khi bạn nhìn thấy kết quả Kết quả chứng minh cho bạn biết là bạn đã sai.Ví dụ như bạn rất tin tưởng vào dự án kinh doanh
mà bạn đã vạch ra, cho đến khi trong thực tế, sau khi bạn thực hiện nó, cái
dự án đó đã thua lỗ Vì vậy, một cách khác để ta hiểu chính là kết quả hay
là thực tế Tuy nhiên, ta không thể cứ đợi cái gì cũng đến khi xảy ra rồi thì
ta mới hiểu được, ta vẫn cần tư duy để tránh càng nhiều lỗi càng tốt Thực
tế và tư duy là hai thứ bổ trợ cho nhau Bạn sẽ hiểu rõ vấn đề nhất khi bạn trải qua cả hai quá trình đó Khi bạn đã thấy kết quả rồi thì bạn vẫn nên tư duy để xem tại sao có kết quả đó và rút kinh nghiệm lần sau Khi bạn đã tư duy rồi thì bạn cần trải nghiệm lý thuyết đó trong thực tế để khẳng định tư duy của bạn là đúng Phần này sẽ được phân tích kỹ trong phần 5.1 của chương này khi nói về hai nguồn của dữ liệu là thực tế và lý luận
Ở đây, tôi chỉ nói về tầm quan trọng của “sự hiểu biết” cũng như nêu lên quá trình hiểu bất cứ một cái gì Vì để hiểu đúng, hiểu chuẩn bất cứ một cái
gì như đã nói cần có dữ liệu và tư duy nên tôi sẽ tiếp tục đi sâu vào dữ liệu
và tư duy ở các phần dưới đây
3.Sự cần thiết của tư duy
Hãy nhìn vào Sơ đồ quá trình thu thập dữ liệu, tư duy, hiểu, ghi nhớ và ứng dụng - Trang 22 và hãy nghĩ về cách bạn học tập và làm việc trong cuộc sống Bạn có thường xuyên tư duy hay chính là suy nghĩ không? Nếu bạn không tư duy, không suy nghĩ thì sẽ thế nào? Nhìn vào sơ đồ đó, bạn đã có thể đoán ra Bạn hãy xét các trường hợp sau nhé:
Trường hợp 1: Có một người A đưa cho B một tờ hợp đồng rất quan trọng
Vì B và A chơi với nhau rất thân nên B không nghi ngờ gì và tin A, vì vậy
B đã ký bản hợp đồng với A khi chưa đọc kỹ Trong hợp đồng có một số liệu sai nhưng B không để ý Đến lúc sự thật bị phơi bày ra lúc đó B mới ngỡ ngàng, B bị mất một lượng tài sản lớn B bắt đầu day dứt là tại sao mình lại ngu ngốc đến vậy, lại đi tin lời A trong khi nếu B chỉ cần suy nghĩ một chút thì đã tìm ra điểm nghi ngờ và đã không phải chịu cảnh này rồi
Nếu lười tư duy, bạn sẽ dễ dàng chấp nhận những gì mắt thấy, tai nghe… là đúng
Trang 38Trong khi, nó lại vừa có thể đúng, vừa có thể sai, vừa có thể vừa đúng vừa
sai (sẽ được bàn luận ở phần Phương pháp rèn luyện tư duy) Trong cuộc
sống, tôi đã gặp rất nhiều người rất ngây thơ và coi cái gì người khác nói cũng là đúng Đến lúc họ biết họ bị lừa, họ đã rất khó chấp nhận việc đó Trường hợp 2: Có một người đàn ông có một vợ và một cô con gái Ông là một người bình thường, không thông minh nhưng cũng không đến nỗi ngu dốt, ông kiếm tiền vừa đủ để gia đình sống được, của dư tiết kiệm cũng không nhiều Trong khi đó, vợ ông là một người đàn bà xinh đẹp Bà mặc
dù đã có chồng con rồi nhưng lại vô cùng duyên dáng, khiến những người đàn ông khác, những người giàu có và quyền lực xao xuyến nhưng bà một mực trung chính, không dám tơ tưởng đến những người đàn ông khác Mặc
dù vậy nhưng ông cũng không khỏi không nghi ngờ Một hôm, một người đàn ông giàu có do không kiềm chế được đã ôm chầm lấy bà và bị ông bắt gặp Ông không mảy may suy nghĩ liền cho là bà phụ ông và cãi nhau, đánh đập, làm khổ bà Vì khổ quá không chịu được nên bà buộc phải ra đi
Nếu lười tư duy, bạn sẽ dễ dàng cho rằng những gì mắt thấy, tai nghe… là như thế này, trong khi trong thực tế, có thể nó lại hoàn toàn ngược lại
Đã bao nhiêu lần bạn:
+) Thấy một người đang nổi giận, quát tháo bạn, bạn liền cho rằng họ ghét bạn
+) Thấy một người ăn mặc sành điệu, bạn liền cho rằng họ giàu có
+) Thấy một người giải quyết sai một việc, bạn liền cho rằng họ chẳng làm được việc gì
+) Thấy một người làm một việc khác bình thường, bạn liền cho rằng họ bị hâm…
Mọi người rất vội kết luận khi chưa đủ dữ liệu và rất vội có những cảm xúc, phản ứng tinh thần tiêu cực Chính vì bạn hay có những suy nghĩ tiêu cực ngay khi vừa thấy, nghe một tình huống nên bạn rất dễ phải hứng chịu các dằn vặt tinh thần như mất ngủ, lo lắng, sợ hãi, đau khổ
Trường hợp 3: Có một người đàn ông lười tư duy và vì vậy, tất nhiên anh ta
có một trí tuệ thấp Khi anh ta làm việc sai, chịu tổn thất, anh ta cũng không biết tại sao nó sai Khi anh ta làm việc đúng, được hưởng lợi nhuận,
Trang 39anh ta cũng không biết tại sao mình lại thành công Khi một việc, một hoàn cảnh xảy ra, anh cũng không biết anh phải làm như thế nào Anh cứ để mặc cuộc đời anh cho sự may rủi quyết định hoặc nhờ vợ anh quyết định hộ
Khi lười tư duy, bạn sẽ không biết phải hiểu và ứng xử thế nào trong những tình huống của cuộc sống
Đây chính là trường hợp của những học sinh lười suy nghĩ Đối với những học sinh này, khi nào thầy cô giáo cho dạng giống hệt dạng em đó đã làm thì em đó mới giải được Nếu thầy, cô giáo cho dạng hơi khác đi một chút
là em đó sẽ chịu đầu hàng Mặt khác, khi thầy, cô giáo giảng cái gì thì em
đó sẽ biết cái đấy mà không chịu tư duy, logic những điều thầy, cô giảng lại để phát hiện ra cái mới Trong cuộc sống, có nhiều người lười suy nghĩ
và không biết suy nghĩ sâu xa Đứng trước những vấn đề to lớn họ thường không có cách giải quyết, hay thường phải nhờ sự giúp đỡ của người khác Trong các trường hợp trên, khi bạn lười tư duy hoặc tư duy sai thì dẫn đến bạn hiểu sai, không hiểu khi đó bạn sẽ rất dễ hành động sai và hứng chịu hậu quả về cả vật chất và tinh thần của nó Ngoài việc xác định mình cần phải suy nghĩ thấu đáo khi cần bạn còn phải đàm bảo cách suy nghĩ của bạn chính xác để có được kết quả chính xác Và cách bạn tư duy có chuẩn xác không? Bây giờ bạn hãy hình dung lại cuộc sống của mình, và bạn hãy xác định xem có bao nhiêu việc bạn hành động khi suy nghĩ chưa thấu suốt Có
lẽ bạn sẽ rất sợ vì số lượng tình huống đó là quá nhiều chăng? Có một nghịch lý là:
Con người ta khi đi học, đòi hỏi phải tư duy chính xác trong khi làm các bài tập toán Khi đi làm, đòi hỏi phải tư duy chính xác và lập kế hoạch tỉ mỉ cho từng công việc của công ty Khi nghiên cứu khoa học, phải lập luận chính xác, và logic cho mọi công đoạn của nghiên cứu nhưng khi sống cuộc sống của mình, họ lại lười suy nghĩ, tư duy hời hợt trong từng tình huống cuộc sống của mình
Cái này anh hỏi vợ
em nhé!
Trang 40Nhưng liệu có phải lúc nào cũng suy nghĩ nhiều là tốt? Câu trả lời là không phải Có những lúc suy nghĩ nhiều là tốt nhưng có những lúc suy nghĩ
nhiều là không tốt
Một điều tôi rất tâm đắc mà tôi đã tìm ra đó là vũ trụ, cuộc sống thực
tế thì thiên biến vạn hóa và có quá nhiều thứ mà ta chưa biết Bạn có thể phát triển ý thức, tư duy của bạn như thế nào để tìm hiểu và vươn theo được với vũ trụ và thực tế? Làm thế nào để ý thức của bạn hoàn toàn khớp với thực tế?
QUAN TRỌNG NHẤT: Bạn hãy tưởng tượng nếu hoàn toàn không có
tư duy, suy nghĩ thì cuộc sống của con người sẽ như thế nào Nhìn một bông hồng, bạn cũng không có ý niệm gì là nó đẹp, hay xấu Bạn còn chẳng nhận biết được đó là một bông hồng Nhìn một tờ đô la bạn cũng chẳng có ý niệm là dùng nó để làm gì Nếu như con người sử dụng các giác quan để thu thập thông tin, hình ảnh về thế giới thì họ dùng TƯ DUY để biết, giải thích, ứng dụng những thông tin đó Điều đó có nghĩa
là thông qua tư duy bạn khám phá, hiểu và giải thích thế giới Không có
tư duy bạn sẽ chẳng có ý niệm gì về thế giới cả Bây giờ bạn biết bạn đang sống là nhờ bạn có tư duy và bạn sống như thế nào cũng là do tư duy TƯ DUY là công cụ tôi cao trong tất cả mọi công việc
VŨ TRỤ
Tư duy
Thực tế
Ý thức