Thắc mắc thường gặp về bệnh quai bị

Thắc mắc thường gặp về bệnh quai bịQuai bị là bệnh nhiễm trùng của các tuyến nước bọt tuyến sản xuất ra nước miếng giúp tiêu hóa thức ăn do siêu vi trùng paramyxovirus gây ra.. a Triệu c

Thắc mắc thường gặp về bệnh quai bị

Quai bị là bệnh nhiễm trùng của các tuyến nước bọt (tuyến sản xuất ra nước miếng giúp tiêu hóa thức ăn) do siêu vi trùng paramyxovirus gây ra Nhiều người thắc mắc bệnh quai bị có lây không, câu trả lời là có! Đây là bệnh lành tính nhưng khả năng lây lan rất cao Ở các nước đang phát triển như Việt Nam,

đa số người trưởng thành đã từng mắc bệnh Nếu không được chủng ngừa, gần như đa số trẻ khi tiếp xúc với cộng đồng sẽ mắc bệnh

Bệnh thường xảy ra vào mùa đông xuân Tại miền Nam, bệnh thường xuất hiện

từ tháng 10 kéo dài đến tháng 6 năm sau và cao điểm từ tháng 12 đến tháng 3-4 Tuổi mắc bệnh thường khi trẻ bắt đầu đi học (sau 3-5 tuổi), tiếp xúc với môi trường nhà trẻ, mẫu giáo, tiểu học

a

Triệu chứng và diễn tiến của bệnh

Sưng đau vùng mang tai do viêm sưng tuyến nước bọt vùng mang tai Trước khi

sưng 1-2 ngày, một số trẻ có cảm giác đau, khó nhai.

Vùng mang tai có thể bị sưng cùng lúc hai bên và xuất hiện rất nhanh, đêm hôm trước bình thường nhưng hôm sau đã sưng to cả hai bên

Có trường hợp sưng một bên sau đó vài ngày sưng sang bên kia

Biến chứng của bệnh:

Bệnh quai bị thường ít biến chứng Nếu có, đa số các biến chứng cũng lành tính,

sẽ khỏi nếu được theo dõi và điều trị đúng, rất hiếm khi gây tử vong

Biến chứng thường gặp nhất là viêm màng não Đây là biến chứng lành tính, xuất hiện khi các triệu chứng sưng vùng mang tai đang giảm dần, trẻ sẽ đau đầu nhiều hơn, nôn ói, mệt mỏi Thăm khám có thể thấy cổ cứng, gập đầu khó khăn, cằm không thể gập xuống ngực được

Một biến chứng khác gây lo lắng cho phụ huynh là viêm tinh hoàn ở bé trai hay

viêm buồng trứng ở trẻ gái Đây là biến chứng thường xảy ra ở tuổi dậy thì (hơn

7 tuổi) Viêm buồng trứng thường hiếm gặp hơn viêm tinh hoàn Biến chứng xuất hiện khi triệu chứng sưng vùng mang tai đã giảm Trẻ trai sốt cao, đau đầu nhiều và đặc biệt là triệu chứng đau nhiều ở vùng bìu (nơi chứa tinh hoàn), có thể một hay hai bên Đây là biến chứng cần điều trị đúng và kịp thời để tránh di chứng vô sinh sau này Đối với trẻ gái, biến chứng viêm buồng trứng sẽ biểu hiện đau bụng nhiều và cần được siêu âm để chẩn đoán

Ngoài 2 biến chứng trên còn có nhiều biến chứng khác như viêm tụy cấp, viêm não, viêm cơ tim nhưng rất hiếm gặp

Điều trị bệnh

Đây là bệnh lành tính nên có thể điều trị tại nhà, quan trọng là cần theo dõi để phát hiện kịp thời các biến chứng Và mọi người phải nắm rõ bệnh quai bị kiêng

gì, Bệnh quai bị thường dễ bị nhầm lẫn với bệnh bạch hầu và bệnh viêm hạch cổ

do vi trùng Nếu là hai bệnh này, trẻ sẽ sốt rất cao và lừ đừ Tốt nhất cần phải khám bác sĩ chuyên khoa để xác định đây là quai bị chứ không phải là hai bệnh trên

Điều trị tại nhà chủ yếu cho trẻ uống thuốc hạ sốt giảm đau là paracetamol, ăn các thức ăn mềm Không nên để bé vận động nhiều, đặc biệt là trẻ lớn để tránh các biến chứng viêm màng não, viêm tinh hoàm hay viêm buồng trứng khiến nhiều bậc cha mẹ lo lắng bệnh quai bị có gây vô sinh không Khi trẻ ói nhiều, đau đầu, đau vùng bìu, đau bụng ngay cả là khi vùng sưng ở mang tai đã giảm, thì nên đưa đi khám ngay để kịp thời phát hiện và điều trị các biến chứng

Cách phòng ngừa bệnh quai bị

Để phòng bệnh cách tốt nhất là chích ngừa bệnh quai bị cho trẻ Nên chích ngừa khi trẻ bắt đầu qua 12 tháng tuổi hay khi bé chuẩn bị tiếp xúc với môi trường đông trẻ em như đi nhà trẻ, mẫu giáo hay tiểu học hay bất cứ khi nào có điều kiện Lịch chích bệnh quai bị thông thường 2 liều, liều đầu lúc 12 tháng và nên lặp lại lúc 4-6 tuổi Tốt nhất nên tiêm theo lịch hay trước khi mùa bệnh xảy ra, khả năng phòng bệnh sẽ cao hơn

Cách phòng ngừa khác là tránh tiếp xúc với trẻ mắc bệnh cũng có hiệu quả nhưng rất thấp, vì trẻ bệnh có thể lây cho bé khác ngay khi vùng mang tai chưa sưng hoặc hết sưng

Các quan niệm sai lầm về bệnh quai bị

Nhiều bệnh nhân quá lo lắng khi con em mình mắc bệnh quai bị và sau này sẽ bị

vô sinh Thật ra trẻ mắc quai bị mà không có biến chứng viêm tinh hoàn hay viêm buồng trứng thì không thể bị di chứng vô sinh sau này được Ngay cả bị biến chứng này mà chỉ bị 1 bên hay điều trị kịp thời thì cũng tránh được di chứng vô sinh sau này Nếu như trẻ mắc bệnh khi khỏi không thấy sưng đau vùng bìu hay đau bụng nhiều thì trẻ không hề có 2 biến chứng này

Cách điều trị dân gian sai lầm nên tránh

Dùng mực tàu hay lọ nồi vẽ lên vùng sưng là không cần thiết Cách này xuất

phát từ quan niệm cho rằng bệnh xuất hiện quá nhanh là do “tà ma", nhưng thật

sự bệnh do siêu vi trùng

Đắp lá cây, đắp vôi hay dán cao vào vùng sưng là sai lầm rất nguy hiểm Làm như vậy có thể gây nóng, phỏng vùng sưng và gây nhiễm trùng do vi trùng từ ngoài xâm nhập vào tuyến mang tai đang viêm sẽ làm nặng hơn, có thể gây ra nhiễm trùng máu