Sáng kiến kinh nghiệm (chuẩn)

Thực tế qua các năm học khi gặp gỡ trao đổi với các em và qua việc khảo sát chất lượng học sinh tôi thấy đa số học sinh chỉ nắm được kiến thức trong sách giáo khoa còn những kiến thức th

BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG

VÀ GIA ĐÌNH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CHO

HỌC SINH

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Giáo dục nhân cách cho học sinh cần trải qua quá trình liên tục, lâu dài và chịu tác động của các yếu tố Môi trường xã hội, môi trường tự nhiên … Quá trình giáo dục học sinh tiểu học đòi hỏi sự kết hợp của nhiều đoàn thể trong xã hội Học sinh tiểu học vốn sống ít, tư duy chưa phát triển toàn diện dễ nhớ, mau quên vì thế đòi hỏi nhà trường, gia đình, xã hội cùng phối hợp giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, tăng vốn sống cho trẻ … và đặc biệt sự nhất quán giữa giáo dục của nhà trường, gia đình và xã hội là nguyên tắc đảm bảo cho mọi hoạt động giáo dục có điều kiện đạt hiệu quả cao nhất

Thực tế qua các năm học khi gặp gỡ trao đổi với các em và qua việc khảo sát chất lượng học sinh tôi thấy đa số học sinh chỉ nắm được kiến thức trong sách giáo khoa còn những kiến thức thực tiễn các em không trả lời được hoặc có chỉ là một lượng kiến thức ít ỏi

Hàng năm nhà trường họp phụ huynh học sinh định kì nhưng mới giải quyết được một số mặt hoạt đông phối kết hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình về kiến thức sách giáo khoa; giáo dục đạo đức cho các em còn về giáo dục kiến thức thực tiễn giữa gia đình – nhà trường sơ sài chưa đồng bộ

Năm học 2015 – 2016 trường Tiểu học A Nghĩa Thành thực hiện dạy học theo mô hình trường học mới Cấu truc sách hướng dẫn học có điểm mới đó là phần ứng dụng dành cho cộng đồng giúp con em tìm hiểu kiến thức thực tế đời sống nên rất cần sự tham gia của cộng đồng vào quá trình giáo dục

Để thực hiện tốt mô hình trường học mới là người quản lý tôi hiểu sâu sắc

về tầm quan trọng của việc phối hợp giữa nhà trường và cộng đồng trong việc giáo dục học sinh Chính vì thực tiễn đó tôi xin đưa ra: “Biện pháp phối hợp

giữa nhà trường và gia đình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh của trường Tiểu học A Nghĩa Thành”

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Học sinh tiểu học ảnh hưởng rất lớn từ sự giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội Môi trường giáo dục đặc biệt quan trọng với học sinh tiểu học chính là giáo dục của gia đình và nhà trường Học sinh tiểu học không thể phát triển toàn diện nếu thiếu một trong các môi trường trên hoặc giáo dục không đồng bộ Đó là các yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình hình thành phát triển nhân cách của học sinh sau này

Giải quyết tốt mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường, xã hội đem lại sự nhất quán giữa giáo dục gia đình và giáo dục nhà trường tạo hiệu quả cao trong giáo dục học sinh

2 Thực trạng

a Thuận lời cơ bản:

- Đội ngũ giáo viên đều đoàn kết, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm

- Đa số phụ huynh quan tâm tới việc học tập của con em và các phong trào giáo dục của nhà trường

- Cơ sở vật chất của nhà trường đã đáp ứng được nhu cầu đổi mới của giáo dục hiện nay

- Số học sinh ít bình quan 26 học sinh/ lớp thuận lợi cho nhà trường trong việc triển khai dạy theo mô hình trường học mới

b Khó khăn:

- Nhiều học sinh có bố mẹ đi làm ăn xa, ít được gia đình quan tâm đến việc học tập

- Kiến thức thực tiễn của đa số các em quá ít ỏi, thực tế một phần do cấu trúc sách giáo khoa cũ có quá ít kiến thức thực tế và giáo viên – phụ huynh phối

hợp chưa đồng bộ và chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc phối hợp với cộng đồng giáo dục học sinh

- Một số phụ huynh tìm hiểu các kênh thông tin ngoài luồng thiếu tin tưởng vào phương pháp giáo dục theo mô hình trường học mới của nhà trường nên có những phản ứng trái chiều ảnh hưởng tới phong trào của nhà trường trong những tuần đầu năm học

3 Phương pháp thực hiện

a Tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của phụ huynh, giáo viên, học sinh

- Với phụ huynh: Phỏng vấn – tìm hiểu thu thập thông tin từ phụ huynh

từ lớp 2 đến lớp 5 tôi nhận thấy:

+ Đa số phụ huynh có quan tâm việc học tập của con em nhưng quan tâm chưa đúng mức mới chỉ ở khía cạnh kiểm tra kiến thức con em đã học trong sách

+ Một số phụ huynh thấy con em chia sẻ kiến thức đơn giản về thực tế như bài ứng dụng: “Bố cao bao nhiêu cm của môn Toán lớp 2” phụ huynh cho rằng con hỏi làm gì chỉ vớ vẩn Hoặc có bài toán đơn giản: “ đặt một đề toán giải bằng phép tính “15 + 24 = 39 rồi đố bố mẹ giải bài toán đó” Khi học sinh về hỏi phụ huynh cho rằng cô giáo chỉ vẽ chuyện và không tương tác cùng các em”

+ Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em

- Với học sinh: Tôi phỏng vấn và thu thập thông tin có những em học sinh lớp 5, 4 chia sẻ khi con hỏi bố mẹ phần bài tập ứng dụng bố mẹ cho rằng sao mới học vài tuần đầu năm mà hỏi lắm thế? Dạo này học chán quá vậy, hỏi suốt? Còn học sinh lớp 2, 3 có hỏi bố mẹ nhưng bố mẹ không quan tâm

Như vậy với những trường hợp không được bố mẹ, ông bà, cô bác chia

sẻ các em mất đi cơ hội tìm hiểu kiến thức thực tế và củng cố kiến thức bài học

- Với giáo viên: Tôi tổ chức hội thảo sau 2 tuần học đầu tiên xem tình hình chia sẻ của học sinh với cộng đồng có những thuận lời và khó khăn gì khi

cô trò tương tác đầu giờ học Đa số các lớp đã có chia sẻ đầu giờ nhưng hiệu quả chưa cao, học sinh còn thờ ơ một phần do giáo viên chưa biết cách tạo hứng thú cho cac em chủ động chia sẻ với cộng đồng Tôi cùng giáo viên chia sẻ cách giúp các em chủ động chia sẻ với cộng đồng cụ thể vào đầu giờ học các nhóm yêu cầu từng thành viên báo cáo việc chia sẻ bài tập với ai? Chia sẻ nội dung gì? Cảm xúc khi được ông bà, cha mẹ, cô bác chia sẻ? Giáo viên kiểm tra một vài nhóm tạo cho các em thói quen chia sẻ bài học với cộng đồng

b Tổ chức tuyên truyền cho phụ huynh

Nội dung tuyên truyền đảm bảo các thông tin có sức thuyết phục giúp phụ huynh có cái nhìn toàn diện hơn về mô hình trường học mới và nói rõ những yêu cầu phụ huynh cần quan tâm trong năm học

NỘI DUNG TUYÊN TRUYỀN MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI

Năm học 2015 – 2016

Năm học 2015 – 2016 trường Tiểu học A Nghĩa Thành là một trong những trường đầu tiên của huyện Nghĩa Hưng thực hiện mô hình trường học mới cho các lớp 2, 3, 4, 5 Các bậc phụ huynh có con em đang học lớp 2, 3, 4, 5 của nhà trường quan tâm con em có nhiều thắc mắc và tự tìm hiểu hoặc hỏi thầy

cô tại sao năm học này sách giáo khoa thiết kế khác sách cũ? Tại sao trong lớp

kê bàn ghế quay vào nhau như thế? Tại sao các cháu sử dụng số lương vở ít hơn anh chị học trước? Tại sao về nhà hay hỏi bài bố mẹ kể cả bài dễ?

Để giải đáp những câu hỏi ấy, hôm nay tôi xin giải đáp băn khoăn của các bậc phụ huynh và nêu một số ưu điểm của mô hình trường học mới và có một số

đề nghị với các bậc phụ huynh

Nội dung 1: Một số điểm cơ bản của mô hình trường học mới: Dự án mô

hình trường học mới tại Việt Nam là một dự án về sư phạm nhằm xây dựng và nhân rộng kiểu mô hình nhà trường tiên tiến, hiện đại phù hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam

Mô hình trường học mới: Giữ nguyên chương trình cũ; giữ nguyên mục tiêu môn học, bài học cũ; giữ nguyên nội dung SGK, SGV, VBT của học sinh

Mô hình trường học mới đổi mới ở 5 yếu tố chính:

Một là: Đổi mới về cách dạy của thầy: Thầy chỉ là người hướng dẫn giúp

học sinh biết cách tự học, lấy tự học làm cốt

Hai là: Đổi mới cách học của học sinh: Học sinh tự tin, biết cách suy

nghĩ, biết cách cộng tác, hợp tác với mọi người và có kĩ năng làm việc nhóm, biết phấn đấu làm chủ quá trình học tập, có kĩ năng giao tiếp

Ba là: Đổi mới cách tổ chức lớp học và tổ chức hoạt động giáo dục:

- Thứ nhất: Tổ chức lớp học: Quản lý lớp học là “Hội đồng tự quản học sinh” Trong đó có một em là chủ tịch Hội đồng tự quản, có 2 – 3 em là phó chủ tịch Hội đồng tự quản, có 4 – 5 em làm trưởng ban Các chức vụ đều do học sinh

tự nguyện ứng cử hoặc do các bạn đề cử và được cac bạn trong lớp tín nhiệm Còn lại các thành viên trong lớp lựa chọn đăng ký vào ban mà mình yêu thích

VD: Hôm nay các bậc phụ huynh về hỏi con ở ban nào? Ai làm chủ tích Hội đồng tự quản lớp con? Các cháu sẽ giải thích.

- Thứ hai: Tổ chức các hoạt động giáo dục: Học theo nhóm, tương tác

theo nhóm nhỏ (Đó chính là lý do tại sao lớp học lại ghép hai hoặc 3 bàn vào nhau, một lớp có 5 đến 7 nhóm như lớp của các cháu hiện nay).

Bốn là: Đổi mới về cách đánh giá học sinh:

- Giáo viên không cho điểm hàng ngày ở tất cả các môn học mà giáo viên đánh giá học sinh bằng lời nói trực tiếp với các cháu hoặc ghi nhận xét vào vở, vào sổ liên lạc Chỉ chấm điểm với bài kiểm tra đinh kì

- Học sinh được tham gia tự đánh giá bản thân và đánh giá bạn

- Phụ huynh cũng là thành viên trực tiếp tham gia đánh giá học sinh qua

sổ liên lạc, qua việt gặp gỡ giáo viên, qua họp phụ huynh và nhận xét đánh giá con ở nhà

Năm là: Sự tham gia của cha mẹ và cộng đồng: Học sinh và nhà trường

luôn tìm kiếm sự giúp đỡ của cha mẹ, người thân và cộng đồng để các em thu thập thêm kiến thức: Thực tế có tới 30% sự hình thành kiến thức và kĩ năng của các cháu phụ thuộc vào phụ huynh và cộng đồng

VD: Các cháu học được từ mẹ những bài hát ru ngọt ngào, học từ bà những truyện cổ tích thấm đẫm tình người, học cách nấu ăn của bác hàng xóm, quan sát từ bố các công đoạn để làm một cái tủ v.v Như vậy kể cả ông bà, cha

mẹ, cô bác ngày xưa có thể không được đi học thì mọi người vẫn có kiến thức nhất định để giáo dục các cháu kết hợp hài hòa với nhà trường và văn hóa địa phương.

* Nội dung 2: Ưu điểm mô hình trường học mới: (Tôi xin trình bày vắn

tắt ưu điểm mô hình trường học mới)

- Mô hình trường học mới là mô hình nhà trường hướng tới việc đáp ứng các yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học thể hiện qua một số đặc điểm cơ bản:

Thứ nhất: Học sinh được học theo tốc độ phù hợp với trình độ nhận thức

cá nhân:

VD: Trong nhóm em làm bài xong trước có phiếu học tập để làm bài tiếp trong khi chờ các bạn hoặc hỗ trợ các bạn học yếu hơn

Thứ hai: Nội dung học thiết thực, gắn với đời sống thực tiễn hàng ngày

của học sinh

VD: Sau mỗi bài học có phần ứng dụng thực tiễn, học xong bài cm phần ứng dụng về nhà em tìm hiểu mẹ, bố, ông, bà cao bao nhiêu cm? Tránh tình trạng học sinh không có kiến thức thực tế khi làm văn viết mẹ em cao 16cm …

do kiến thức thực tế các cháu chưa có

Thứ ba: Lớp học được bố trí linh hoạt; môi trường học tập thân thiện,

phát huy tinh thần dân chủ, ý thức tập thể:

Thứ tư: Tài liệu có tính tương tác cao và là tài liệu hướng dẫn học sinh tự

học; chú trọng kỹ năng làm việc theo nhóm hợp tác; phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh, cộng đồng và nhà trường

* Nội dung 3: Chia sẻ về sách hướng dẫn học của mô hình trường học

mới:

Sách hướng dẫn học các cháu đang sử dụng hiện nay là loại sách 3 trong 1: Giáo viên, học sinh và phụ huynh cùng sử dụng

Mỗi bài học có 3 phần: Hoạt động cơ bản; hoạt động thực hành, hoạt động ứng dụng

Tôi xin chia sẻ thêm về cách học theo sách hướng dẫn học: Trong sách có các hình trong khung nhỏ ở đầu mỗi hoạt động (gọi là lô gô)

- Lô gô thứ nhất: Hình một học sinh: Học sinh phải làm việc các nhân

- Lô gô thứ hai: Hình 2 học sinh: Học sinh làm việc cá nhân xong trao đổi kết quả với bạn ngồi cùng bàn nếu làm sai hoặc không hiểu giơ tay để cứu trợ nhờ bạn hoặc cô giáo giúp đỡ

- Lô gô thứ ba: Hình 3 học sinh: Làm việc cá nhân xong chia sẻ cách làm với bạn cùng bàn, báo cáo kết quả với nhóm Nhóm thống nhất kết quả báo cáo

cô giáo kiểm tra

- Lô gô thứ tư: Hình cô giáo với nhiều học sinh: Học sinh được hoạt động chung cả lớp có sự tham gia của Hội đồng tự quản hoặc cô giáo

- Lô gô thứ năm: Hình một người lớn và một học sinh: Hoạt động với cộng đồng

(Như vậy đây chính là lý do vì sao các cháu về hỏi bài nhiều hơn trước, mọi năm không thấy hỏi, năm nay hỏi nhiều thế? Có bậc phụ huynh không hỗ trợ mà yêu cầu các cháu tự làm đi … Như vật làm mất đi cơ hội giúp các cháu tìm hiểu kiến thức với cộng đồng Tôi xin chia sẻ thêm: Kiến thức chia sẻ của

cha mẹ, ông bà, cô bác rất có ích cho các cháu biết thêm kiến thức thực tế và sự quan tâm của gia đình

VD: Có bài tập ứng dụng lớp 2: Em hỏi tuổi của ông, bà, bố, mẹ rồi xếp theo thứ tự từ lớn đến bé và từ bé đến lớn Như vậy với 1 bài tập nhỏ thôi phần ứng dụng này đạt 3 mục tiêu: MT1: Cháu biết được tuổi của mọi người trong gia đình để các em quan tâm hơn tới các thành viên trong gia đình MT2: Các

ôn lại cách sắp xếp các số từ lớn đến bé và từ bé đến lớn MT3: Giúp các cháu khi làm văn viết: Bố em năm nay 30 tuổi chứ không viết câu văn sai thực tế: Bố

em năm nay 20 tuổi trong khi đó cháu đang học lớp 2 (7tuổi).

Như vậy từ hôm nay trở đi tôi đề nghị các bậc phụ huynh đã quan tâm đến con em tiếp tục quan tâm nếu ít quan tâm thì hãy quan tâm hơn nữa để chia sẻ với con em mình để chất lượng học tập của con em mình nâng cao hơn nữa đặc biệt kỹ năng sống của các em ngày càng hoàn thiện giúp cho gia đình, xã hội có những công dân có phẩm chất tốt và có tri thức

c Ban giám hiệu thường xuyên kiểm tra trực tiếp sự tương tác của học sinh phần chia sẻ ứng dụng đầu giờ học để có điều chỉnh kịp thời với những lớp thực hiện chưa tốt

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

Với biện pháp nêu trên trường Tiểu học A Nghĩa Thành trong năm học

2015 – 2016 sự tương tác giữa phụ huynh với con em đã có chuyển biến rõ rệt các em được gia đình quan tâm chia sẻ các hoạt động học tập, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, trải nghiệm thực tế cùng gia đình Chất lượng giáo dục nâng lên rõ rệt thể hiện rõ nhất các bài văn của các em làm đã biết cách cảm nhận câu văn hay phù hợp với thực tế, đúng với văn cảnh

- Các em mạnh dạn trong giao tiếp, chủ động chia sẻ khó khăn với bố mẹ, thầy cô

- Phụ huynh tin tưởng và ủng hộ nhà trường tham gia thực hiện mô hình trường học mới

- Phụ huynh tích cực tham gia vào các hoạt động của nhà trường ủng hộ

về vật chất và công sức giúp nhà trường tổ chức các buổi trải nghiệm cho học sinh

- Phụ huynh – giáo viên – học sinh gần gữi và chủ động chia sẻ những khó khăn của bản thân và các vấn đề của học sinh để cùng thống nhất cách giáo dục học sinh

III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.

- Để có kết quả trên ngay từ đầu năm học khi đưa mô hình trường học mới vào nhà trường Ban giám hiệu phải tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của phụ huynh, học sinh, giáo viên để có thông tin từ đó phân tích tổng hợp để tìm ra biên pháp tốt nhất phối hợp giữa nhà trường và gia đình cùng giáo dục học sinh

- Chú ý đến công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho giáo viên, cộng đồng Xây dựng mối quan hệ thân thiện giáo viên và phụ huynh nhằm gắn kết trách nhiệm giữa gia đình và nhà trường

- Kinh nghiệm đem lại kết quả thiết thực tạo lòng tin nơi phụ huynh giúp phụ huynh yên tâm cho con em tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường theo mô hình trường học mới cùng với nhà trường tích cực giáo dục học sinh đặc biệt là chú ý giáo dục kĩ năng sống cho các em

TÁC GIẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

(Ký và ghi rõ họ tên)

Trần Thị Tố Nga

CƠ QUAN ĐƠN VỊ

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

(Xác nhận, đánh giá, xếp loại)

(Ký tên, đóng dấu)

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

(Xác nhận, đánh giá, xếp loại)

(Ký tên, đóng dấu)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1, Tài liệu mô hình trường học mới

2, Báo giáo dục thời đại năm 2015 và 2016

3, Sách hướng dẫn học môn Toán – Tiếng Việt – TNXH lớp 2,3,4,5 của Bộ giáo dục

4, Thông tư 30 của Bộ giáo dục