Ý thức pháp luật - Ý thức pháp luật là tổng thể những tri thức, quan niệm, quan điểm, học thuyết về pháp luật, - Thể hiện sự nhận thức, tình cảm, thái độ, đánh giá của con người đối vớ
Trang 1Ý THỨC PHÁP LUẬT
&
PHÁP CHẾ XHCN
Biên soạn:
Trang 2I Ý THỨC PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA PHÁP LÝ
1 Ý thức pháp luật
- Ý thức pháp luật là tổng thể những tri
thức, quan niệm, quan điểm, học thuyết về pháp luật,
- Thể hiện sự nhận thức, tình cảm, thái độ, đánh giá của con người đối với pháp luật
hiện hành, pháp luật trong quá khứ và
pháp luật cần phải có,
- Về tính hợp pháp hay không hợp pháp
trong hành vi xử sự của cá nhân, tổ chức
Trang 32 Tính giai cấp
Đặc
điểm ý
thức
pháp
luật
1 Tính độc lập tương đối
* Ý thức pháp luật thường lạc hậu hơn tồn tại xã hội
* có thể vượt lên trên sự phát triển của tồn tại xã hội ,
* Có kế thừa ý thức PL của thời đại trước
* Tác động trở lại thực tại XH
- Mỗi quốc gia chỉ có 1 hệ thống háp luật, nhưng có ý thức PL của giai cấp thống trị, giai cấp bị trị, taầng lớp trung
Trang 4Chức
năng
của ý
thức
pháp
luật
a Chức năng nhận thức
b Chức năng mô hình hoá pháp lý
c Chức năng điều chỉnh:
Trang 5Hệ tư tưởng pháp luật:
Căn
cứ
tính
chất
nội
dung
của ý
thức
PL
Tâm lý pháp luật
CƠ CẤU VÀ PHÂN LOẠI Ý THỨC PHÁP LUẬT
Trang 6A Ý thức pháp luật thông thường
Căn
cứ
mức
độ và
phạm
vi
nhận
thức
B Ý thức pháp luật mang tính lý luận
CƠ CẤU VÀ PHÂN LOẠI Ý THỨC PHÁP LUẬT
Trang 7Căn
cứ
vào
chủ
thể
mang
ý thức
pháp
luật luật
a Ý thức pháp luật xã hội
b Ý thức pháp luật nhóm
c Ý thức pháp luật cá nhân
Trang 8I Ý THỨC PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA PHÁP LÝ
2 Văn hóa pháp lý là một bộ phận cấu thành của một nền văn hóa dân tộc
- Đó là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mang tính pháp lý không có sẵn trong thiên nhiên
mà do Nhà nước và con người tạo ra
- Văn hóa pháp lý gồm: hệ thống pháp luật với các thiết chế pháp lý; ý thức pháp luật (gồm tư tưởng pháp luật và tâm lý pháp luật), thể hiện ở tri thức pháp luật, thói quen, lối sống theo pháp luật; Kỹ năng - nghệ thuật vận dụng pháp luật
Trang 9I Ý THỨC PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA PHÁP LÝ
3 Phổ biến, giáo dục pháp luật
Để nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý cho các tầng lớp nhân dân phải tiến hành hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.
- Trang bị tri thức pháp luật.
- Khơi dậy tình cảm, lòng tin và thái độ đúng đắn đối với pháp luật.
- Hình thành thói quyen xử sự theo pháp luật của các chủ thể (cá nhân, cơ quan, tổ chức) khi tham gia vào
Trang 10Các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật:
- GD PL trong nhà trường.
- GD PL thông qua các phương tiện thông tin đại chúng.
- GDPL thông qua hoạt động của các cơ quan Nhà nước.
- GDPL thông qua hoạt động xây dựng, thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước, nhất là các cơ quan quản
lý nhà nước, các cơ quan bảo vệ pháp luật
- GDPL thông qua các tổ chức pháp lý nghề nghiệp: tổ chức luật gia, luật sư, hòa giải, trợ giúp pháp lý.
- Giáo dục pháp luật thông qua các cuộc thi tìm hiểu
Trang 11Các nguyên tắc phổ biến, giáo dục pháp luật:
1 Phải tính toán khả năng, nhu cầu của các tầng lớp dân cư, các loại đối tượng, lựa chọn nội dung và hình thức giáo dục pháp luật thích hợp và thiết thực.
2 Kết hợp giáo dục pháp luật và giáo dục đạo đức, làm rõ giá trị
xã hội và giá trị đạo đức của các quy phạm pháp luật.
3 Kết hợp chặt chẽ và thống nhất giữa phổ biến, giáo dục pháp
luật với thực tiễn tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật
4 Khuyến khích và phát triển tính tích cực pháp lý của các công dân, hình thành ở họ thái độ không khoan nhượng đối với những
vi phạm pháp chế và trật tự pháp luật.
Trang 12Các nguyên tắc phổ biến, giáo dục pháp luật:
1 Phải tính toán khả năng, nhu cầu của các tầng lớp dân cư, các loại đối tượng, lựa chọn nội dung và hình thức giáo dục pháp luật thích hợp và thiết thực.
2 Kết hợp giáo dục pháp luật và giáo dục đạo đức, làm rõ giá trị
xã hội và giá trị đạo đức của các quy phạm pháp luật.
3 Kết hợp chặt chẽ và thống nhất giữa phổ biến, giáo dục pháp
luật với thực tiễn tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật
4 Khuyến khích và phát triển tính tích cực pháp lý của các công dân, hình thành ở họ thái độ không khoan nhượng đối với những
vi phạm pháp chế và trật tự pháp luật.
Trang 13II PHÁP CHẾ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1 Khái niệm pháp chế XHCN
Pháp chế XHCN là sự hiện diện của một hệ thống pháp luật cần và đủ để điều chỉnh các quan hệ xã hội, làm cơ sở cho sự tồn tại một trật
tự pháp luật, là sự tôn trọng, tuân thủ và chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp, pháp luật của các cơ quan, nhân viên nhà nước, của các tổ chức xã hội và mọi công dân.
Trang 141. s hi n di n c a m t ự ệ ệ ủ ộ
h th ng pháp lu t c n ệ ố ậ ầ
và đ cho s t n t i m t ủ ự ồ ạ ộ
tr t t pháp lu t ậ ự ậ
Pháp
chế
có 2
nội
dung
cơ
bản 2. pháp luật phải được
thực hiện nghiêm chỉnh, các vi phạm pháp luật phải được xử lý nghiêm minh.
Trang 15Điều 12 Hiến pháp:
"Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
* Các cơ quan Nhà nước, tổ chức KT, tổ chức XH, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống các tội phạm, các vi phạm Hiến pháp và pháp luật
* Mọi hành động xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân
Trang 161 Bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp.
Các
yêu
cầu
cơ
bản
của
pháp
chế
2 Đ m b o tính th ng ả ả ố
nh t c a pháp ch ấ ủ ế trong toàn qu c ố
Trang 17Các biện pháp tăng cường pháp chế XHCN:
1 Đổi mới và tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp
luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý của các tầng lớp nhân dân.
2 Đổi mới và đẩy mạnh hoạt động xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.
3 Tăng cường công tác tổ chức thực hiện pháp luật.
4 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật Thực hiện nguyên tắc: "Mọi hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh".
5 Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công
Trang 18Các
biện
pháp
tăng
cường
pháp chế
XHCN
- Đổi mới và tăng cường công tác phổ biến,
giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý của các tầng lớp nhân dân.
- Đổi mới và đẩy mạnh hoạt động xây dựng
và hoàn thiện hệ thống pháp luật.
- Tăng cường công tác tổ chức thực hiện pháp luật.
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật Thực hiện nguyên tắc: "Mọi hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh".
- Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác pháp chế.