Chăm sóc bé có mẹ viêm gan siêu vi B

Đại cương 1• Viêm gan do virus B Hepatitis B Virus gọi tắt là HBV, là bệnh khá phổ biến ở nước ta, tần suất nhiễm khá cao chiếm15-20% dân số • Hiện nay có khoảng 10% dân số có phản ứng +

Chăm sóc bé có mẹ

viêm gan siêu vi B

Trình bày: HS Trần Thị Mỹ Linh

1

Đại cương (1)

• Viêm gan do virus B (Hepatitis B Virus) gọi tắt là HBV, là bệnh khá phổ biến ở nước ta, tần suất nhiễm khá cao chiếm15-20% dân số

• Hiện nay có khoảng 10% dân số có phản ứng (+) với kháng

nguyên bề mặt của virus HBV (HBsAg)

3

Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Đường lây truyền

4 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Diễn biến bệnh (1)

• Có khoảng 10% các BN không loại bỏ HBsAg do không tạo được kháng thể→trở thành người mang mầm bệnh mãn tính với nhiều nguy cơ phát sinh các bệnh nặng về sau: xơ gan, ung thư tế bào gan

• Khi người mẹ nhiễm HBV trong thời gian mang thai, nếu mắc bệnh trong tam cá nguyệt 1 và 2 thì nguy cơ truyền cho trẻ thấp, nhưng nếu mắc bệnh trong những tháng cuối thai kỳ thì khả năng truyền cho con rất cao

6 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Dự phòng lây truyền (1)

• Hạn chế sự lây nhiễm siêu vi B qua da và niêm mạc, vì vậy tránh làm xay sát da niêm trẻ khi sanh cũng như khi chăm sóc rất quan trọng, đặc biệt khi mẹ nhiễm siêu vi B

• Muốn thực hiện tốt điều này thì ngoài nhân viên y tế đảm bảo các thao tác đúng kĩ thuật vô trùng thì những người nhà trực tiếp chăm sóc bé

cũng cần tuân thủ đúng Tốt nhất là những người chăm sóc bé nên có chủng ngừa viêm gan siêu vi B

7

8 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Chương trình chích ngừa VGB (1)

• Đối với bà mẹ có HBsAg (+), ngoài vaccin HBV trẻ còn cần phải chích

thêm một liều kháng thể kháng virus HBV tốt nhất trong vòng 12 giờ đầu sau sinh Kháng thể này bé không bị lây nhiễm trong những tuần lễ

đầu tiên khi vaccin chưa kịp có tác dụng bảo vệ

• Thường chích tại phòng sanh, được gọi là miễn dịch thụ động giúp trẻ

có thể chống lại siêu vi B trong thời gian đầu (tại bệnh viện Hùng Vương hiện nay tiêm Hepabig)

10

Chương trình chích ngừa HBV (1)

• Các bà mẹ có HBsAg (+) sẽ được chích vaccin HBV (tại bv Hùng Vương

đang tiêm là Engerix), đây là miễn dịch chủ động giúp trẻ tạo dần kháng

thể để bảo vệ về lâu dài

• Sau xuất viện thì những trẻ này sẽ chích tiếp những mũi còn lại theo

hướng dẫn của lịch chủng ngừa

11 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Những điểm lưu ý sau chích ngừa (1)

• Cần phải tạm hoãn chích ngừa trong các trường hợp sau đây: trẻ sốt, trẻ nằm điều trị tại khoa sơ sinh, trẻ có cân nặng <2500g lúc sinh

• Sau chích ngừa các bà mẹ cần theo dõi trẻ trong vòng 30 phút đầu tiên vì các phản ứng với thuốc ngừa, nếu có

• Trẻ có thể quấy khóc, sốt nhẹ trong vòng 24-48 giờ sau chích ngừa,các

bà mẹ cần báo cho NVYT, để BS nhi khám và xử trí phù hợp

12

Nuôi con bằng sữa mẹ (5)

• Trẻ sơ sinh phải được tiêm ngừa viêm gan B trong vòng 12-24 giờ đầu sau sinh, có thể cho con bú sữa mẹ.

• Điều này khiến cơ hội không bị mắc bệnh cũng như lây nhiễm virus viêm gan B từ mẹ của trẻ lên tới 95%.

13 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

Nuôi con bằng sữa mẹ (5)

• Người mẹ bị nhiễm viêm gan B đang trong thời kỳ cho con bú cần cũng cần phải có một chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý

• Ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng nhằm cung cấp một nguồn sữa đầy

đủ chất cho con và để phục hồi chức năng cho gan bị viêm nhiễm

• Tuyệt đối không được sử dụng rượu, bia, thuốc lá, các chất hóa học độc hại, thuốc khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ

14 Chăm sóc bé có mẹ HBV (+)

15

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

16

Mục tiêu học tập

• Trình bày được đường lây truyền của bệnh HIV/AIDS

• Biết được các biện pháp phòng ngừa HIV/AIDS

• Thực hiện được phác đồ dự phòng lây truyền từ mẹ qua con trong thời gian mang thai và sau sinh

17

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Đại cương

18

Human Immunodeficiency Virus

• Nhiễm HIV gây suy giảm miễn dịch, tiến triển tiềm tàng và làm mất sức

đề kháng của cơ thể, cuối cùng dẫn tới nhiễm trùng cơ hội hoặc bệnh lý ung thư (giai đoạn AIDS) và tử vong

19 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Đại cương (2)

• Thời gian trung bình từ khi nhiễm HIV đến khi tiến triển thành AIDS khoảng

10 năm

• Một số BN có thể tiến triển nhanh đến giai đoạn AIDS trong vài tháng Một

số khác (5%) có thể kéo dài trên 15 năm vẫn không có triệu chứng AIDS và

số lượng tế bào CD4 không giảm

20

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Đại cương

• Bệnh tiến triển qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn liên quan đến số lượng

tế bào CD4 (2)

• Người nhiễm HIV được gọi là AIDS khi có biểu hiện lâm sàng 3, 4 (4) và

số lượng tế bào Lympho TCD4< 200/mm3 (2)

21

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Các đường lây lan

22

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Xác nhận nhiễm HIV

23

Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Các biện pháp phòng chống HIV/AIDS

24 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

25 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Nuôi bằng sữa thay thế:

Siro AZT 6 tuần Nuôi bằng sữa mẹ:

và sau khi sanh

Nuôi bằng sữa thay thế:

Siro AZT 6 tuần Nuôi bằng sữa mẹ:

Siro NVP 12 Tuần

26

Những điều lưu ý (3)

• Khoa sanh tư vấn cho sản phụ trước khi dùng thuốc

• Cấp thuốc cho sản phụ vào sanh phát hiện HIV (dương tính) lúc cuyển dạ

• Khi xét nghiệm HIV khẳng định (âm tính) thì ngưng thuốc ARV của cả mẹ

và con, cho con bú mẹ lại

29 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Những điều lưu ý (3)

• Nếu phát hiện HIV (dương tính) của mẹ sau sanh thì không cho mẹ uống ARV, chỉ cho con uống NVP 12 tuần theo phác đồ

• Trước khi xuất viện phòng tư vấn kiểm tra thuốc đã phát và làm giấy

chuyển gửi theo qui định

• Phác đồ này thực hiện từ ngày 14/4/2014, phác đồ trước đây không còn hiệu lực

30 Chăm sóc bà mẹ nhiễm HIV

Tài liệu tham khảo

1. Theo phác đồ điều trị của khoa sơ sinh năm 2007, BS Nguyễn Trọng Hiếu ( BV

Hùng Vương)

2. Ths Lương Văn Hoan, giảng viên trường ĐHYD Tp HCM

3. Phác đồ TDF/EFV (B cộng) cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV, năm 2014, BS

Nguyễn Thị Ánh Vân (BV Hùng Vương)

4. Center for Disease Control and Preventoin (Hoa Kỳ ), năm 1986

5. www.xogan.com.vn

31