CÒI XƯƠNG Ở TRẺ EM... TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG.
Trang 1CÒI XƯƠNG Ở TRẺ EM
Trang 2MỤC TIÊU
1 Trình b y à đượ c tình hình thi u vitamin tr em ế ở ẻ
1 Trình b y à đượ c tình hình thi u vitamin tr em ế ở ẻ
2 Trình b y à đượ c vai trò v chuy n hoá c a vitamin D à ể ủ
2 Trình b y à đượ c vai trò v chuy n hoá c a vitamin D à ể ủ
trong c th ơ ể
trong c th ơ ể
3 Li t kê ệ đượ c các nguyên nhân v các y u t nguy c à ế ố ơ
3 Li t kê ệ đượ c các nguyên nhân v các y u t nguy c à ế ố ơ
c a b nh thi u vitamin D ủ ệ ế
c a b nh thi u vitamin D ủ ệ ế
4 Mô t ả đượ c các tri u tr ng lâm s ng v c n lâm s ng ệ ứ à à ậ à
4 Mô t ả đượ c các tri u tr ng lâm s ng v c n lâm s ng ệ ứ à à ậ à
Trang 3TẦM QUAN TRỌNG
n: Còi x ng l b nh lo n d ng x ng do thi u
Đ n: Còi x ươ ng l b nh lo n d à ệ ạ ưỡ ng x ươ ng do thi u ế
vitamin D hay r i lo n chuy n hóa vitamin D B nh ố ạ ể ệ
vitamin D hay r i lo n chuy n hóa vitamin D B nh ố ạ ể ệ
còi x ươ ng do thi u vitamin D g i l còi x ế ọ à ươ ng dinh
còi x ươ ng do thi u vitamin D g i l còi x ế ọ à ươ ng dinh
su t m c, các b nh nhi n khu n d c bi t l nhi m ấ ắ ệ ễ ẩ ặ ệ à ễ
su t m c, các b nh nhi n khu n d c bi t l nhi m ấ ắ ệ ễ ẩ ặ ệ à ễ
khu n ẩ đườ ng hô h p ấ
khu n ẩ đườ ng hô h p ấ .
Trang 4NGU N CUNG C P VIT D Ồ Ấ
C th ơ ể đượ c cung c p vitamin D t 2 ngu n chính: ấ ừ ồ
C th ơ ể đượ c cung c p vitamin D t 2 ngu n chính: ấ ừ ồ
* Ngu n vitamin D n i sinh Ngu n vitamin D n i sinh ồ ồ ộ ộ : Do các ti n Vit D (Dehydro cholesterol) trong da, : Do các ti n Vit D (Dehydro cholesterol) trong da, ề ề ở ở
d ướ i tác d ng c a tia c c tím trong anh sang MT chuy n th nh vitamin D3 ụ ủ ự ể à
d ướ i tác d ng c a tia c c tím trong anh sang MT chuy n th nh vitamin D3 ụ ủ ự ể à
(cholecalciterol)
S t ng h p ph thu c v o khí h u, s chi u sáng, m u da ự ổ ợ ụ ộ à ậ ự ế à
S t ng h p ph thu c v o khí h u, s chi u sáng, m u da ự ổ ợ ụ ộ à ậ ự ế à
L ngu n cung c p D chính c a c th (chi m 80% nhu c u vitamin D c a c à ồ ấ ủ ơ ể ế ầ ủ ơ
L ngu n cung c p D chính c a c th (chi m 80% nhu c u vitamin D c a c à ồ ấ ủ ơ ể ế ầ ủ ơ
Trang 5NHU CẦU VIT D CỦA CƠ THỂ
Nhu c u vitamin D ph thu c v o tu i: ầ ụ ộ à ổ
Nhu c u vitamin D ph thu c v o tu i: ầ ụ ộ à ổ
- Tr em < 15 tu i: Nhu c u / ng y l 400 v ẻ ổ ầ à à đ
- Tr em < 15 tu i: Nhu c u / ng y l 400 v ẻ ổ ầ à à đ
- Ng ườ ớ i l n: 200 v/ng y đ à
- Ng ườ ớ i l n: 200 v/ng y đ à
- Ph n có thai ho c cho con bú có th t ng thêm 200 ụ ữ ặ ể ă đế n 300 /v ng y đ à
- Ph n có thai ho c cho con bú có th t ng thêm 200 ụ ữ ặ ể ă đế n 300 /v ng y đ à
Trang 6NGUYÊN NHÂN
Thi u ánh sáng m t tr i ế ặ ờ
Thi u ánh sáng m t tr i ế ặ ờ
Nh ch t ch i, Nh ch t ch i, à ở ậ à ở ậ ộ ộ
T p quán kiêng khem ậ
M nhi u qu n áo v mùa ông ặ ề ầ ề đ
M nhi u qu n áo v mùa ông ặ ề ầ ề đ
Môi tr ng v th i ti t: mùa ông ánh sáng m t tr i gi m Vùng núi cao ườ à ờ ế đ ặ ờ ả
Môi tr ng v th i ti t: mùa ông ánh sáng m t tr i gi m Vùng núi cao ườ à ờ ế đ ặ ờ ả
nhi u s ng mù ề ươ
nhi u s ng mù ề ươ
2 Ch n: ế độ ă
2 Ch n: ế độ ă
- Thi u s a m , nuôi con b ng s a bò (tuy trong s a bò l ng canxi cao h n ế ữ ẹ ằ ữ ữ ượ ơ
- Thi u s a m , nuôi con b ng s a bò (tuy trong s a bò l ng canxi cao h n ế ữ ẹ ằ ữ ữ ượ ơ
s a m nh ng t l canxi/phospho không cân i nên khó h p th canxi ữ ẹ ư ỷ ệ đố ấ ụ
s a m nh ng t l canxi/phospho không cân i nên khó h p th canxi ữ ẹ ư ỷ ệ đố ấ ụ
Tr n b t quá nhi u: (trong b t có nhi u a.phytic s c n tr s h p th ẻ ă ộ ề ộ ề ẽ ả ở ự ấ ụ
Tr n b t quá nhi u: (trong b t có nhi u a.phytic s c n tr s h p th ẻ ă ộ ề ộ ề ẽ ả ở ự ấ ụ
canxi)
- Ch n thi u d u, m ế độ ă ế ầ ỡ
- Ch n thi u d u, m ế độ ă ế ầ ỡ
Trang 7YẾU TỐ NGUY CƠ
- Tu i: hay g p tr d Tu i: hay g p tr d ổ ổ ặ ở ẻ ướ ặ ở ẻ ướ i 1 tu i l tu i m h x i 1 tu i l tu i m h x ổ à ổ ổ à ổ à ệ ươ à ệ ươ ng phát tri n m nh nh t) ng phát tri n m nh nh t) ể ể ạ ạ ấ ấ
- Tr ẻ đẻ non, đẻ ấ th p cân: do s tích l y trong th i k b o thai th p, do t c ự ũ ờ ỳ à ấ ố độ
- Tr ẻ đẻ non, đẻ ấ th p cân: do s tích l y trong th i k b o thai th p, do t c ự ũ ờ ỳ à ấ ố độ
+ R i lo n tiêu hóa kéo d i ố ạ à
+ R i lo n tiêu hóa kéo d i ố ạ à
+ T c m t, viêm gan ắ ậ
+ T c m t, viêm gan ắ ậ
+ B m b thi u vitamin D trong lúc có thai v cho con bú à ẹ ị ế à
+ B m b thi u vitamin D trong lúc có thai v cho con bú à ẹ ị ế à
- M u da; tình tr ng c a s c t da c ng nh h à ạ ủ ắ ố ũ ả ưở ng đế n s b c x c a tia c c ự ứ ạ ủ ự
- M u da; tình tr ng c a s c t da c ng nh h à ạ ủ ắ ố ũ ả ưở ng đế n s b c x c a tia c c ự ứ ạ ủ ự
tím Ng ườ i da m u d m c còi x à ễ ắ ươ ng
tím Ng ườ i da m u d m c còi x à ễ ắ ươ ng
Trang 8Chuy n hoá vitaminD trong c ể ơ
thể
-7 dehydrocholestezol có nhi u l p malpighi c a bi u bì da, d ề ở ớ ủ ể ướ i tác
-7 dehydrocholestezol có nhi u l p malpighi c a bi u bì da, d ề ở ớ ủ ể ướ i tác
d ng c a tia c c tím (b ụ ủ ự ướ c sóng 230 - 320) chuy n th nh vitaminD3 ể à
d ng c a tia c c tím (b ụ ủ ự ướ c sóng 230 - 320) chuy n th nh vitaminD3 ể à
Ch t n y ấ à đượ c protein v n chuy n v o máu (vitaminD bindinh protein) ậ ể à
Ch t n y ấ à đượ c protein v n chuy n v o máu (vitaminD bindinh protein) ậ ể à
- VitaminD2, D3 t th c n ừ ứ ă đượ c h p th ph n trên ru t non v i s ấ ụ ở ầ ộ ớ ự
- VitaminD2, D3 t th c n ừ ứ ă đượ c h p th ph n trên ru t non v i s ấ ụ ở ầ ộ ớ ự tham gia c a mu i m t (vì v y các r i lo n v b i ti t m t s nh ủ ố ậ ậ ố ạ ề à ế ậ ẽ ả
tham gia c a mu i m t (vì v y các r i lo n v b i ti t m t s nh ủ ố ậ ậ ố ạ ề à ế ậ ẽ ả
h ưở ng đế n s h p thu vitaminD VitaminD n y v o máu qua h thông ự ấ à à ệ
h ưở ng đế n s h p thu vitaminD VitaminD n y v o máu qua h thông ự ấ à à ệ
b ch huy t Trong máu vitaminD ạ ế đượ c g n v i 1 protein v chuy n ắ ớ à ể đế n
b ch huy t Trong máu vitaminD ạ ế đượ c g n v i 1 protein v chuy n ắ ớ à ể đế n gan (do ó l m t globulin) T i gan vitaminD đ à ộ ạ đượ c hydroxy hoá v trí ở ị
gan (do ó l m t globulin) T i gan vitaminD đ à ộ ạ đượ c hydroxy hoá v trí ở ị C5 để ướ d i tác d ng c a men hydroxylaza chuy n th nh 25OHD, ch t ụ ủ ể à ấ
C5 để ướ d i tác d ng c a men hydroxylaza chuy n th nh 25OHD, ch t ụ ủ ể à ấ
n y à đượ c v n chuy n ậ ể đế n thân để hydroxy hoá v trí C1 th nh 1.25 ở ị à
n y à đượ c v n chuy n ậ ể đế n thân để hydroxy hoá v trí C1 th nh 1.25 ở ị à (OH)2D, d ướ i tác d ng c a men 1.25 hydroxylaza ây l ch t ho t tính ụ ủ Đ à ấ ạ
(OH)2D, d ướ i tác d ng c a men 1.25 hydroxylaza ây l ch t ho t tính ụ ủ Đ à ấ ạ
c a vitamin D ủ
c a vitamin D ủ
Trang 9Vai trò c a Vitamin D ủ
Vai trò c a Vitamin D ủ
1 T i ru t: 1.25 (OH)2 D kích thích h p th canxi v phospho do s t ng t ng ạ ộ ấ ụ à ự ă ổ
1 T i ru t: 1.25 (OH)2 D kích thích h p th canxi v phospho do s t ng t ng ạ ộ ấ ụ à ự ă ổ
h p protein v n chuy n canxi t i di m b n ch i c a t b o bi u mô ru t do ó ợ ậ ể ạ ễ à ả ủ ế à ể ộ đ
h p protein v n chuy n canxi t i di m b n ch i c a t b o bi u mô ru t do ó ợ ậ ể ạ ễ à ả ủ ế à ể ộ đ
l m t ng v n chuy n canxi v o b o t à ă ậ ể à à ươ ng r i khuy ch tán v o máu qua m ng ồ ế à ạ
l m t ng v n chuy n canxi v o b o t à ă ậ ể à à ươ ng r i khuy ch tán v o máu qua m ng ồ ế à ạ
2 T i x ạ ươ ng: T ng c ă ườ ng s t o khuông x ự ạ ươ ng b ng cách t ng ho t tính c a ằ ă ạ ủ
2 T i x ạ ươ ng: T ng c ă ườ ng s t o khuông x ự ạ ươ ng b ng cách t ng ho t tính c a ằ ă ạ ủ
AND trong nguyên b o x à ươ ng l m t ng t ng h p khuôn x à ă ổ ợ ươ ng.
AND trong nguyên b o x à ươ ng l m t ng t ng h p khuôn x à ă ổ ợ ươ ng.
Kích thích v n chuy n v l ng Kích thích v n chuy n v l ng ậ ậ ể ể à ắ à ắ đọ đọ ng canxi v o khuôn x ng canxi v o khuôn x à à ươ ươ ng thông qua vi c ng thông qua vi c ệ ệ
gi cân b ng canxi trong máu ữ ằ
gi cân b ng canxi trong máu ữ ằ
3 T i th n: 1,25 (OH)2 D kích thích tái h p thu canxi v phospho t i th n d ạ ậ ấ à ạ ậ ướ i
3 T i th n: 1,25 (OH)2 D kích thích tái h p thu canxi v phospho t i th n d ạ ậ ấ à ạ ậ ướ i
nh h ng c a hormon c n giáp.
ả nh h ưở ng c a hormon c n giáp ủ ậ
Trang 11TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
+ Đố ớ i v i còi x ươ ng c p có th g p các bi u hi n c a h canxi máu: ti ng th ấ ể ặ ể ệ ủ ọ ế ở
+ Đố ớ i v i còi x ươ ng c p có th g p các bi u hi n c a h canxi máu: ti ng th ấ ể ặ ể ệ ủ ọ ế ở
rít thanh qu n, c n khóc l ng, hay nôn ả ơ ặ
rít thanh qu n, c n khóc l ng, hay nôn ả ơ ặ
N c khi n, có th có co gi t do h canxi máu ấ ă ể ậ ạ
N c khi n, có th có co gi t do h canxi máu ấ ă ể ậ ạ
Tr ch m phát tri n v n ẻ ậ ể ậ độ ng
Tr ch m phát tri n v n ẻ ậ ể ậ độ ng :
Ch m bi t l y bò Ch m bi t l y bò ậ ậ ế ẫ ế ẫ … …
Trang 12- M m x ề ươ ng s ( Craniotabez ) : n nh ọ Â ẹ đầ u ngón tay vao gi a b n ữ ả
- M m x ề ươ ng s ( Craniotabez ) : n nh ọ Â ẹ đầ u ngón tay vao gi a b n ữ ả
x ươ ng s ọ
x ươ ng s ọ
( th ươ ng n v o x ấ à ươ ng nh ) th y x đỉ ấ ươ ng lõm xu ng, khi b ngón tay ra ố ỏ
( th ươ ng n v o x ấ à ươ ng nh ) th y x đỉ ấ ươ ng lõm xu ng, khi b ngón tay ra ố ỏ
x ươ ng l i tr v nh c D u hi u n y không có giá tr tr < 3 tháng ạ ở ề ư ũ ấ ệ à ị ở ẻ
x ươ ng l i tr v nh c D u hi u n y không có giá tr tr < 3 tháng ạ ở ề ư ũ ấ ệ à ị ở ẻ
- Thóp r ng, ch m li n, b thóp m m ộ ậ ề ờ ề
- Thóp r ng, ch m li n, b thóp m m ộ ậ ề ờ ề
- Có b ướ u trán, ch m, b ẩ ướ đỉ u nh l m cho à đầ u to ra.
- Có b ướ u trán, ch m, b ẩ ướ đỉ u nh l m cho à đầ u to ra.
- X ươ ng h m: bi n d ng, h p, r ng m c l n x n à ế ạ ẹ ă ọ ộ ộ
- X ươ ng h m: bi n d ng, h p, r ng m c l n x n à ế ạ ẹ ă ọ ộ ộ
- R ng m c ch m, men r ng x u v sâu ă ọ ậ ă ấ à
- R ng m c ch m, men r ng x u v sâu ă ọ ậ ă ấ à
Trang 14TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
Bi u hi n x ể ệ ở ươ ng l ng ng c ồ ự
Bi u hi n x ể ệ ở ươ ng l ng ng c ồ ự
- Chu i h t s ỗ ạ ườ n: Nh ng ch n i gi a s n v x ữ ỗ ố ữ ụ à ươ ng phì
- Chu i h t s ỗ ạ ườ n: Nh ng ch n i gi a s n v x ữ ỗ ố ữ ụ à ươ ng phì
- Rãnh Filatop - Harrison: l rãnh phía d à ở ướ i vú, ch y ạ
- Rãnh Filatop - Harrison: l rãnh phía d à ở ướ i vú, ch y ạ
ch ch ra 2 bên Rãnh nay l k t qu c a b ng ch ế à ế ả ủ ụ ướ ng v à
ch ch ra 2 bên Rãnh nay l k t qu c a b ng ch ế à ế ả ủ ụ ướ ng v à
X ươ ng chi d ướ ị i b cong t o th nh hình ch X, O ạ à ữ
X ươ ng chi d ướ ị i b cong t o th nh hình ch X, O ạ à ữ
3.4 X ươ ng c t s ng: gù v o ộ ố ẹ
Trang 17Rãnh Pilatopharritson
Trang 18L ng ng c g ồ ự à
L ng ng c g ồ ự à
Trang 20Tri u ch ng c n lâm sàng: ệ ứ ậ
Tri u ch ng c n lâm sàng: ệ ứ ậ
1 Bi n ế đổ i sinh h c máu: + Phosphataza ki m t ng: Bi u ọ ề ă ể
1 Bi n ế đổ i sinh h c máu: + Phosphataza ki m t ng: Bi u ọ ề ă ể
hi n s m ( bình th ệ ớ ườ ng 100 300 UI /L) –
hi n s m ( bình th ệ ớ ườ ng 100 300 UI /L) –
+ Canxi máu: Bình th ườ ng ho c gi m nh ặ ả ẹ
+ Canxi máu: Bình th ườ ng ho c gi m nh ặ ả ẹ
+ Phospho máu gi m nh <4 mg /dl ả ẹ
+ Phospho máu gi m nh <4 mg /dl ả ẹ
+ nh l Đị ượ ng 25.OH.D máu gi m ( bình th ả ườ ng 20-40/ml)
+ nh l Đị ượ ng 25.OH.D máu gi m ( bình th ả ườ ng 20-40/ml)
gi m khi <10/ml ả
gi m khi <10/ml ả
+ Công th c máu : có thi u máu nh ứ ế ượ c s c ắ
+ Công th c máu : có thi u máu nh ứ ế ượ c s c ắ
2 Bi n ế đổ i trong n ướ c ti u: ể
2 Bi n ế đổ i trong n ướ c ti u: ể
+ Canxi ni u gi m.+ Phospho ni u t ng + axit amin ni u ệ ả ệ ă ệ
+ Canxi ni u gi m.+ Phospho ni u t ng + axit amin ni u ệ ả ệ ă ệ
t ng ă
t ng ă
3 D u hi u XQ x ấ ệ ươ ng
3 D u hi u XQ x ấ ệ ươ ng
- X ươ ng chi: Có s b t th ự ấ ườ ng các ở đầ u x ươ ng
- X ươ ng chi: Có s b t th ự ấ ườ ng các ở đầ u x ươ ng
+ Đầ u x ươ ng to bè
+ Đầ u x ươ ng to bè
Trang 23- Còi x ươ ng khoáng vitamin D: B nh th ệ ườ ng xu t hi n mu n ấ ệ ộ
- Còi x ươ ng khoáng vitamin D: B nh th ệ ườ ng xu t hi n mu n ấ ệ ộ
, i u tr b ng vitaminD không có hi u qu , bi n d ng đ ề ị ằ ệ ả ế ạ
, i u tr b ng vitaminD không có hi u qu , bi n d ng đ ề ị ằ ệ ả ế ạ
x ươ ng th ườ ng n ng M t s tr ặ ộ ố ươ ng h p có tính ch t gia ợ ấ
x ươ ng th ườ ng n ng M t s tr ặ ộ ố ươ ng h p có tính ch t gia ợ ấ
ình
đ ình
đ
- Còi x ươ ng th phat sau m t s b nh : ứ ộ ố ệ
- Còi x ươ ng th phat sau m t s b nh : ứ ộ ố ệ
+ B nh ng th n m n tính ệ ố ậ ạ
+ B nh ng th n m n tính ệ ố ậ ạ
+ B nh h tiêu hoá : T c m t , kém h p thu ệ ệ ắ ậ ấ
+ B nh h tiêu hoá : T c m t , kém h p thu ệ ệ ắ ậ ấ
- M t s b nh x ộ ố ệ ươ ng: M m x ề ươ ng b m sinh, lo n s n s n, ẩ ạ ả ụ
- M t s b nh x ộ ố ệ ươ ng: M m x ề ươ ng b m sinh, lo n s n s n, ẩ ạ ả ụ
b nh porak - durank ệ
b nh porak - durank ệ
Trang 24Khi có b nh c p tính ho c có nhi m khu n c p (nh viêm ph i, tiêu ch y có th ệ ấ ặ ễ ẩ ấ ư ổ ả ể
Khi có b nh c p tính ho c có nhi m khu n c p (nh viêm ph i, tiêu ch y có th ệ ấ ặ ễ ẩ ấ ư ổ ả ể
cho 10.000 v/ ng y trong 10 ng y đ à à
cho 10.000 v/ ng y trong 10 ng y đ à à
Trong m t s tr ộ ố ườ ng h p n ng ho c không u ng thu c ợ ặ ặ ố ố đề u có th ch nh ể ỉ đị
Trong m t s tr ộ ố ườ ng h p n ng ho c không u ng thu c ợ ặ ặ ố ố đề u có th ch nh ể ỉ đị
200,000 UI u ng 1 l n duy nh t ố ầ ấ
200,000 UI u ng 1 l n duy nh t ố ầ ấ
2 i u tr b ng tia c c tím: ng y nay ít s d ng, m i Đ ề ị ằ ự à ử ụ ỗ đợ t 20 bu i, Th i gian ổ ờ
2 i u tr b ng tia c c tím: ng y nay ít s d ng, m i Đ ề ị ằ ự à ử ụ ỗ đợ t 20 bu i, Th i gian ổ ờ
- Ch ế độ ă đầ đủ n y ch t dinh d ấ ưỡ ng, nh t l protein, d u, m ấ à ầ ỡ
- Ch ế độ ă đầ đủ n y ch t dinh d ấ ưỡ ng, nh t l protein, d u, m ấ à ầ ỡ
Trang 25Phòng b nh ệ
1 Phòng cho m : Ngay khi có thai m n u ng ẹ ẹ ă ố đầ đủ y , ra ngo i tr i à ờ
1 Phòng cho m : Ngay khi có thai m n u ng ẹ ẹ ă ố đầ đủ y , ra ngo i tr i à ờ nhi u ề
- Giáo d c b m cách nuôi con: ụ à ẹ đả m b o s a m , n sam úng ( ả ữ ẹ ă đ đầ y
- Giáo d c b m cách nuôi con: ụ à ẹ đả m b o s a m , n sam úng ( ả ữ ẹ ă đ đầ y
cho các đố ượ i t ng đẻ non, đẻ th p cân, tr phát tri n nhanh, không có ấ ẻ ể