Bài viết này nhằm đưa ra các mặt ưu-nhược điểm của hệ thống giáo dục 12 năm và đề xuất rút ngắn lại 9-11 năm, đồng thời bản thân tôi cũng đề xuất ra quan điểm cá nhân của mình là tôi khô
Trang 1HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN THỊ NGỌC
LỚP: K65B KHOA TÂM LÝ- GIÁO DỤC HỌC
MSV: 655614019
Có ý kiến cho rằng hệ thống giáo dục việt nam hiện nay gồm 12 lớp bậc phổ thông Trước ảnh hưởng mạnh mẽ của xu thế toàn cầu hóa, cuộc cách mạng khoa học công nghệ và nền kinh tế tri thức vì vậy bậc học phổ thông nên được rút gọn lại thành 9 hoặc 11 lớp thêm vào đó độ tuổi học sinh vào lớp 1 có thể bắt đầu sớm hơn Bài viết này nhằm đưa ra các mặt ưu-nhược điểm của hệ thống giáo dục 12 năm và đề xuất rút ngắn lại 9-11 năm, đồng thời bản thân tôi cũng đề xuất ra quan điểm cá nhân của mình
là tôi không hoàn toàn đồng ý với ý kiến trên.
Hệ thống giáo dục Việt Nam đã trải qua 4 lần cải cách chương trình giáo dục phổ thông: vào năm 1946, một vài trường học được cán bộ cộng sản khai
mở trong vùng kháng chiến; sau đó 4 năm ( tức năm 1950), chương trình giáo dục phổ thông lần đầu tiên được thiết lập gồm 9 năm chia ra làm 3 cấp: cấp 1-tiểu học (3 năm), cấp 2-trung học cơ sở (3 năm), cấp 3-trung học phổ thông (3 năm); đến năm 1956, giáo dục được cải tổ lần thứ 2 nâng số năm học thành hệ thống 10 năm; sau khi thống nhất miền Nam, miền Bắc vẫn giữ hệ thống 10 năm và miền Nam là 12 năm; năm 1986, cả nước thống nhất áp dụng chương trình của miền Nam là 12 năm (5 năm tiểu học, 4 năm trung học cơ sở, 3 năm phổ thông) Theo cấu trúc “1421” (không tính nhà trẻ/mầm non) - 1 tiểu - 4
Trang 2 1 tiểu - 1 hệ tiểu học (5 năm)
4 trung - 4 hệ trung học cơ sở
(Trung học cơ sở; trung học phổ thông ; Trung cấp nghề; Trung cấp chuyên nghề/7 năm)
2 cao - 2 hệ cao đẳng
(Cao đẳng nghề; cao đẳng chuyên nghiệp/2 năm)
1 đại - 1 hệ đại học
(Đại học; Sau đại học/4-5 năm)
Như ở trên, hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam đã thay đổi từ 9 năm lên 10 năm và cuối cùng là hệ 12 năm học Nhưng có một số ý kiến cho rằng
hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay là “quá dài, thừa”, cùng với sự phát triển
về khoa học kinh tế xã hội mà trẻ em hiện nay thông minh hơn ngày xưa, nên cần rút gọn lại thành 9 - 11 năm học Theo tiến sĩ Lê Trường Tùng (hiệu trưởng trường ĐH FPT, Phó chủ tịch Hiệp hội CĐ-ĐH ngoài công lập) đã đề xuất cấu trúc “1111” - 1 tiểu- 1 trung - 1 cao - 1 đại thay cho cấu trúc hiện nay
là “1421”, tức là:
1 tiểu- 1 cấp tiểu học (5 năm)
1 trung- 1 cấp trung học (4 năm)
1 cao- 1 cao đẳng (3 năm)
1 đại- đại học ( 3-4 năm thay vì 4-5 năm)
Nếu theo ý kiến của TS Lê Trường Tùng, sau khi học xong trung học ( 9 năm trung học) thì học sinh có thể vào cao đẳng hoặc vào đại học GS Hoàng Tùy
Trang 3và TS Mai Liêm Trực cũng đồng tình với ý kiến là chỉ sau 9 năm phổ thông học sinh có thể vào đời hoặc học tiếp lên đại học
Đồng tình với ý kiến rút ngắn bậc phổ thông nhưng Thứ trưởng bộ giáo dục
Cao Xuân Nhĩ lại có phương án khác: “Tiểu học không cần nhiều môn, phổ thông rút ngắn còn 11 lớp Khi trung học phổ thông rút 1 năm học, 1 triệu học sinh bớt được 1 năm học là tiết kiệm cho xã hội 1 triệu năm…Với tư duy bây giờ giới trẻ thông minh hơn ngày xưa nhiều lắm, chúng hoàn toàn có thể ra đời sớm…” GS Hồ Ngọc Đại và GS Nguyễn Minh Thuyết cũng đồng tình với quan điểm trên, GS Nguyễn Minh Thuyết nói: “ Nên thiết kế hệ thống này theo công thức 9+2, tức là đại bộ phận học sinh chỉ học chương trình giáo dục cơ bản 9 năm; sau đó, tùy vào sở nguyện, sở trường và kết quả học tập
mà vào trường trung học nghề hoặc trung học phổ thông 2 năm với chương trình tự chọn gồm các môn phục vụ chuyên ngành tương lai do người học tự xác định”.
Dưới đây là một số ý kiến cá nhân về việc có nên giữ nguyên hệ thống giáo dục như hiện nay hay rút gọn lại 9-11 năm học và độ tuổi vào lớp 1 có thể bắt đầu sớm hơn hay không?
Trước hết, hệ thống giáo dục 12 năm đã được áp dụng ở hầu hết các nước trên thế giới ( có khoảng 120 nước dùng hệ 12 năm và chỉ có khoảng 6 nước
Trang 4chọn hệ 10 năm) thường được chia thành 3 cấp nhưng cũng có nơi chia thành
2 hay 4-5 cấp
Ở hầu hết các nước, cấp bậc tiểu học và trung học cơ sở (kéo dài từ 6-7 năm đến 14-15 tuổi) là bắt buộc.Thậm chí một số nước như Nga và Anh thì việc học phổ thông là bắt buộc cho đến tận 17-18 tuổi Cũng ở phần lớn các nước, sau khi học hết phổ thông cơ sở, lên đến phổ thông trung học (high school), năm 14-15 tuổi, thì có lựa chọn giữa hướng “thông thường” và hướng “học nghề” (vocational school) Phần lớn học sinh học theo chương trình “thông thường” Hầu hết các chương trình phổ thông “thông thường” kéo dài tổng cộng 12 năm Trong một vài trường hợp ngoại lệ như ở Nga (11 năm), Anh (13 năm nhưng độ tuổi bắt đầu đi học là 5 tuổi), Italia( 13 năm) và một vài nơi
ở Đức (13 năm) Dưới đây là bảng số liệu tóm tắt hệ thống giáo dục của một
số nước trên thế giới:
Tên nước Số năm phổ thông
= Chia theo các cấp
Ghi chú
Trang 5Singapore 12=6+4+2
Hệ thống giáo dục 12 cấp bậc trên thế giới không phải tùy tiện được đưa ra và
áp dụng ở nhiều nước trên thế giới Nền kinh tế càng phát triển và xã hội càng văn minh đòi hỏi con người phải có hiểu biết và trình độ cao hơn, đồng thời các điều kiện, dịch vụ phục vụ cho giáo dục càng được cải thiện thì càng làm cho thời gian học tập tăng lên chứ không giảm đi Trái lại, giảm bớt năm học
là đi ngược lại với xu thế của thế giới, chỉ có rất ít nước có bậc phổ thông dưới
12 năm, vì vậy rút gọn năm học cũng gây ra nhiều bất cập trong giáo dục
Bên cạnh đó, có một lý do rất quan trọng đó là với hệ 12-13 năm thì độ tuổi tốt nghiệp trung bình là 18-19 tuổi Độ tuổi này là độ tuổi trưởng thành về mặt nhân cách, thể lực, trí tuệ đã tốt hơn, tâm lý ổn định (theo quy ước công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em và nhiều điều ước, thỏa thuận quốc tế khác liên quan đến trẻ em quy định độ tuổi trẻ em là dưới 18 tuổi) theo luật pháp ở nhiều nơi trên thế giới, và sứ mệnh cơ bản nhất của giáo dục phổ thông chính
là để chuẩn bị cho trẻ em trở thành những con người trưởng thành, với các kiến thức và kỹ năng cần thiết để đón nhận những nghĩa vụ và quyền lợi của một người trưởng thành) Còn theo đề xuất của TS Lê Trường Tùng là cắt
Trang 6giảm xuống còn 9 năm học thì học sinh đã phải vào cuộc sống từ 14-15
tuổi-độ tuổi này còn quá sớm Độ tuổi này vẫn còn đang trong giai đoạn dậy thì, cả
về thể chất cũng như tâm sinh lý của các em học sinh vẫn chưa hoàn thiện Điều này dãn dễ dẫn sa ngã cũng như làm mất đi quyền lợi được giáo dục của các em và khiến cho đất nước khó có thể phát triển cũng như hội nhập được với thế giới Cũng không thể phủ nhận “trường đời” cũng đóng 1 phần không nhỏ trong việc tiếp thu kinh nghiệm thực tiễn, trau dồi kinh nghiệm vì mục đích cuối cùng là làm việc trong môi trường xã hội, nhưng tâm lý của các em thì chưa vững chắc Với ý kiến của Thứ trưởng bộ giáo dục Cao Xuân Nhĩ là rút xuống 11 năm thì bản thân tôi cũng đồng tình nhưng nên cho trẻ bắt đầu đi học muộn hơn 1 năm thay vì rút 1 năm cấp 3 Bởi lẽ, ở độ tuổi từ 7 trở xuống trẻ em có quyền được vui chơi và khi 7 tuổi thì thể chất của các em cũng lớn hơn, 6 tuổi như hiện nay còn nhỏ mà sách vở, kiến thức thì quá nặng nề
Có một lý do cũng không kém phần quan trọng để giáo dục phổ thông kết thúc ở độ tuổi 18: đó là sự hội nhập và giao lưu quốc tế, để cho các chương trình giáo dục và người học có thể dễ dàng trao đổi và hòa nhập khi muốn thay đổi nền giáo dục quốc dân, chẳng hạn, một người học chưa xong hoặc học xong phổ thông trung học ở nước này có thể chuyển sang nước khác học tiếp bậc học hoặc học đại học (du học) mà không cần học lại phổ thông trung học
Trang 7Trái lại, khi rút xuống 9 năm thì rất khó cho việc thay đổi môi trường giáo dục của học sinh Còn với hệ 11 năm thì có rất ít sự lựa chon cho các em Đổi lại, học sinh nước ngoài có mong muốn sang Viêt Nam du học thì cũng gặp khó khăn do không có sự thống nhất về kiến trúc giáo dục Mặc dù cùng với sự tiến bộ của khao học- kinh tế- xã hội thì trẻ em hiện nay thông minh hơn ngày trước nhưng không thể cho rằng trẻ em nước ta thông minh hơn trẻ em của nước khác, như vậy, học sinh Việt Nam học 9-11 năm phổ thông sao có thể ngồi chung giảng đường cùng với học sinh nước khác có hệ đào tạo phổ thông
là 12-13 năm Đó là 1 việc hết sức phi lý!
Không thể phủ nhận đề xuất rút gọn hệ phổ thông là có nguyên nhân từ thức trạng giáo dục nước ta hiện nay Thứ nhất, chương trình phổ thông nặng
nề về mặt kiến thức, nhiều kiến thức mang tính trừu tượng, không cần thiết, không áp dụng được vào thực tế; áp lực kiến thức cũng như thi cử đã gây ra không ít bất cập, ảnh hưởng đến tâm lý của học sinh và tâm lý của người quản
lý giáo dục-“bệnh thành tích” Nhưng kiến thức như hiện nay mà giảm năm học thì không phù hợp lắm,GS Nguyễn Lộc, Viện phó Viện Khoa học Giáo dục Viêt Nam nêu quan điểm: “12 năm phổ thông còn quá tải, nếu giảm còn
10 năm thì sẽ thế nào?” Thứ hai, khi rút ngắn lại năm học phổ thông thì
“Thanh niên vào đời sớm hơn phù hợp với tiêu chí sinh học giới trẻ hiện nay,
Trang 8việc thảm thời gian ngoài cái lợi là giảm chi phí xã hội còn tăng thời gian cống hiến của cá nhân, và đất nước có thêm nguồn lao động trẻ”, TS Tùng nói.Đầu
tư cho giáo dục không bao giờ “lỗ”, vì vậy, không nên “tiết kiệm” chi phí mà
bó hẹp nguồn kiến thức của trẻ Đúng vậy, với nguồn kiến thúc mở rộng theo thời gian thì việc rút gọn giáo dục phổ thông không thể đáp ứng đủ nhu cầu về trình độ chuyên môn.Hệ thống giáo dục phổ thông của Phillippine đang là 10
năm nhưng Tổng thống Phillippines, Benigno Aquino III đã nói: “We need to add 2 years to our basic education Those who can afford pay up to 14 years
of schooling before university Thus, their chirden are getting into the best universties and best job after graducation I want at least 12 years for our public school chirlden to give them even chance at succedding”
(“Chúng ta cần thêm 2 năm cho nền giáo dục cơ bản của chúng ta Những người có thể đủ khả năng dành đến 14 năm học trước khi học đại học Do đó , những đứa trẻ của chúng ta có thể vào các trường đại học tốt nhất và có công việc tốt sau khi tốt nghiệp Tôi muốn ít nhất là 12 năm đối với giáo dục quốc dân của chúng ta để tạo cho chúng cơ hội thành công”).Và theo Republic Act
2013 ( luật hành chính 2013) của nước Philippine: “E nhancing security act the Phillippine basic education system by strengthening its curriculum and increasing the number of years for basic education, appropriating funds
Trang 9therefor and for other purposes” ( “Tăng cường an ninh hoạt động của hệ thống giáo dục cơ bản Phillippine bằng cách tăng cường chương trình giảng dạy của mình và tăng số năm của giáo dục cơ bản , từng mục đích khác nhau
có quỹ riêng”)
Cuối cùng, cá nhân tôi xin đề xuất ý kiến như sau: Hệ thống giáo dục phổ thông giảm xuống còn 11 năm nhưng sẽ đi học muộn hơn 1 năm, tức là 7 tuổi thì vào lớp 1 Song nên thay đổi cả chương trình giáo dục, nhà trẻ ( độ tuổi từ 0-3) và mẫu giáo (3-5 tuổi) nên có sự đan xen giữa vui chơi với việc học tiếng anh (tạo hứng thú cho trẻ qua các hoạt động vui chơi, âm nhạc bằng tiếng anh)và học lễ nghĩa bởi ở độ tuổi này là lúc trẻ tiếp thu nhanh nhất và tiếng anh là một phần rất quan trọng trong việc hội nhập song cần có đội ngũ giáo vên chuyên nghiệp và bài bản thay vì việc thờ ơ không chú trọng vào đào tạo đội ngũ cán bộ như hiện nay Các chương trình đào tạo ở các cấp cũng cần thay đổi, có thể áp dụng chương trình giáo dục của các nước tiên tiến như Mỹ,
Úc, Phần Lan, Nhật Bản Thêm vào đó cần phải giảm áp lục thi cử cho học sinh và phân luồng đào tạo từ sớm và phù hợp
Nói chung, bất cập giáo dục Việt Nam hiện nay không ở số năm học mà nằm
ở chương trình học; nội dung lý thuyết chưa áp dụng được vào thực tiễn;
Trang 10phương pháp dạy học còn yếu kém về mặt chuyên môn mang tính lạc hậu; cơ
sở vật chất chưa đảm bảo; đời sống tinh thần của học sinh chưa được quan tâm; áp lực học hành, thi cử cao Đó là những “lỗ hổng” trong cách quản lý giáo dục Vì vậy, đó mới là những vấn đề hiện nay chúng ta cần phải giải quyết ngay lập tức thay vì việc “chữa không đúng bệnh” Nếu làm như vậy, không những không làm cho hệ thống giáo dục tốt lên mà còn tồi tệ hơn trước, gây ra nhiều hệ lụy không những ảnh hưởng trực tiếp cho học sinh và phụ huynh mà còn ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của đất nước
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hoàng Thùy Chú thích trang web “Rút ngắn bậc phổ thông sẽ tiết kiệm 10.000 tỷ đồng” 24 tháng 9 năm 2012 Có thể tìm kiếm tài liệu này tại:
2. Joey Valdriz Chú thích trang web An introduction to the K to 12 Basic Education Curriculum.12 tháng 4 năm 2016 Có thể tìm kiếm tài liệu này tại: http://www.slideshare.net/joeyvaldriz/k-to-12-basic-education-
curriculum-60793190?qid=6ad2d61e-8765-4a25-8378-8d29f3eb278f&v=&b=&from_search=36, truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2016
3. Nguyễn Văn Tuyên Chú thích trang web Một cách nhìn về cải cách giáo dục 15 tháng 10 năm 2014 Có thể tìm kiếm tài liệu này tại:
ngày 20 tháng 5 năm 2016
4. Phan Thảo Chú thích trang web Cấu trúc hệ thống giáo dục - Cần thay đổi 2 tháng 10 năm 2012 Có thể tìm kiếm tài liệu này tại:
http://sggp.org.vn/giaoduc/2012/10/300420/, truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2016
5. Tuệ Nguyễn Chú thích trang web Đừng bắt tất cả học sinh phải học đủ 12 năm 12 tháng 1 năm 2016 Có thể tìm kiếm tài liệu này tại: