Associate press sports writing handbook

Written by a veteran Associated Press sports writer, this handbook arms aspiring and working sports reporters, broadcasters, and photographers with exactly what they need to know to make it to the top in the glamorous and exciting world of sports journalism. With the help of dozens of fascinating and instructive quotes and war stories, contributed by heavy hitters like Dave Goldberg, Jim Litke, Alan Robinson, Joan Ryan, and other top AP sports reporters, the book tutors readers in the core techniques and methodology of sports writing, while at the same time exploring the important professional aspects of the business: how to get started and make a name for yourself; local, national, and feature writing; how the Internet is changing the face of sports writing; and where the business is headed over the next decade.

ẫđãơã²ạ ỉ¿²ẳắ±±à

Í°±đơ-ò ±ẵã¿ơằẳ

éđằ ẹơáằđ ơãơ´ằ- ã² ơáằ ò ±ẵã¿ơằẳ éđằ

Íằđãằ-ò ±ẵã¿ơằẳ éđằ ịđ±¿ẳẵ¿-ơ ềằâ- ỉ¿²ẳắ±±à ắĐ ịđ¿ẳ ế¿´ắºằ´ẳ

ò ±ẵã¿ơằẳ éđằ Ùôãẳằ ơ± éá±ơ±ả±ôđ²¿´ã-³ụ Íằẵ±²ẳ Ûẳãơã±²ụ ắĐ ịđ㿲 ỉ±đơ±² ò ±ẵã¿ơằẳ éđằ ẻằ°±đơã²ạ ỉ¿²ẳắ±±à ắĐ ệằđđĐ Íẵáâ¿đơƯ

ềằâ ầ±đà íáãẵ¿ạ± Í¿² Úđ¿²ẵã-ẵ± ễã-ắ±² ễ±²ẳ±² ể¿ẳđãẳ ểằăãẵ± íãơĐ ểã´¿² ềằâ ĩằ´áã Í¿² ệô¿² Íằ±ô´ Íã²ạ¿°±đằ ÍĐẳ²ằĐ è±đ±²ơ±

!

"#$%&'()*! !+,,+!-%!.)/!Asso cia te d Pr es s >77!&'()*:!&/:/&?/@=!039AB31*A&/@!'9!*)/!C9'*/@!D*3*/:!

#B!>8/&'13=!EF1/$*!3:!$/&8'**/@!A9@/&!*)/!C9'*/@!D*3*/:!"#$%&'()*!>1*!#B!GHIJ;!9#!$3&*!#B!*)':!$A-7'13*'#9!83%! -/!&/$&#@A1/@!#&!@':*&'-A*/@!'9!39%!B#&8!#&!-%!39%!8/39:;!#&!:*#&/@!'9!3!@3*3-3:/!#&!&/*&'/?37!:%:*/8;!4'*)#A*!



012&3456'77!/M##N:!3&/!3?3'73-7/!3*!:$/1'37!RA39*'*%!@':1#A9*:!*#!A:/!3:!$&/8'A8:!39@!:37/:!$&#8#*'#9:;!#&!B#&! A:/!'9!1#&$#&3*/!*&3'9'9(!$&#(&38:=!S#&!8#&/!'9B#&83*'#9;!$7/3:/!1#9*31*!2/#&(/!6#3&/;!D$/1'37!D37/:;!3*! (/#&(/T)#3&/U81(&345)'77=1#8!#&!V+G+W!H,X5X,JH=!!



.6E!QYP^!<D!_PY`<aEa!Z>D!<D=Z!012P>Q56<bb!>ca!<.D!b<"EcDYPD!0>^E!cY!2C>P>c.EED! YP!Q>PP>c.<ED!>D!.Y!.6E!>""CP>"\;!>aEdC>"\!YP!"Y0_bE.EcEDD!YS!YP!PEDCb.D!.Y! ME!YM.><cEa!SPY0!CD<c2!.6E!QYP^;!<c"bCa<c2!>c\!<cSYP0>.<Yc!.6>.!">c!ME!

>""EDDEa!.6PYC26!.6E!QYP^!`<>!6\_EPb<c^!YP!Y.6EPQ<DE;!>ca!Ee_PEDDb\!a<D"b><0!

>c\!Q>PP>c.\;!Ee_PEDD!YP!<0_b<Ea;!<c"bCa<c2!MC.!cY.!b<0<.Ea!.Y!<0_b<Ea!

Q>PP>c.<ED!YS!0EP"6>c.>M<b<.\!YP!S<.cEDD!SYP!>!_>P.<"Cb>P!_CP_YDE=!012&3456'77! 39@!'*:!7'1/9:#&:!@#!9#*!43&&39*!#&!(A3&39*//!*)3*!*)/!BA91*'#9:!1#9*3'9/@!'9!*)/!4#&N!4'77!8//*!%#A&!

&/RA'&/8/9*:!#&!*)3*!'*:!#$/&3*'#9!4'77!-/!A9'9*/&&A$*/@!#&!/&&#&!B&//=!c/'*)/&!012&3456'77!9#&!'*:!7'1/9:#&:!:)377! -/!7'3-7/!*#!%#A!#&!39%#9/!/7:/!B#&!39%!'9311A&31%;!/&&#&!#&!#8'::'#9;!&/(3&@7/::!#B!13A:/;!'9!*)/!4#&N!#&!B#&!39%!

@383(/:!&/:A7*'9(!*)/&/B&#8=!012&3456'77!)3:!9#!&/:$#9:'-'7'*%!B#&!*)/!1#9*/9*!#B!39%!'9B#&83*'#9!311/::/@!

*)&#A()!*)/!4#&N=!C9@/&!9#!1'&1A8:*391/:!:)377!012&3456'77!39@f#&!'*:!7'1/9:#&:!-/!7'3-7/!B#&!39%!'9@'&/1*;! '91'@/9*37;!:$/1'37;!$A9'*'?/;!1#9:/RA/9*'37!#&!:'8'73&!@383(/:!*)3*!&/:A7*!B&#8!*)/!A:/!#B!#&!'93-'7'*%!*#!A:/!*)/! 4#&N;!/?/9!'B!39%!#B!*)/8!)3:!-//9!3@?':/@!#B!*)/!$#::'-'7'*%!#B!:A1)!@383(/:=!.)':!7'8'*3*'#9!#B!7'3-'7'*%!:)377! 3$$7%!*#!39%!173'8!#&!13A:/!4)3*:#/?/&!4)/*)/&!:A1)!173'8!#&!13A:/!3&':/:!'9!1#9*&31*;!*#&*!#&!#*)/&4':/=!!



aY<O!G,=G,KJf00 71389733

̸·- °¿¹» ·²¬»²¬·±²¿´´§ ´»º¬ ¾´¿²µ

Copyright © 2002 by The Associated Press

Click here for terms of use

̸·- °¿¹» ·²¬»²¬·±²¿´´§ ´»º¬ ¾´¿²µ

É·´¾±²ò ̸¿¬•- ¿ ¬±«¹¸ ´·²»«° ¬±

¾»¿¬ò Ó±-¬ ±º ¿´´ × ¿³ ¬¸¿²µº«´ º±®

ß½µ²±©´»¼¹³»²¬-Copyright © 2002 by The Associated Press

Click here for terms of use

³¿àằ ãơ ¿´´ ºằằ´ đằ¿´ũ èáằ -°±đơ- âđãơằđ-• ẵá¿´´ằ²ạằ ã-

ã² ùở ³ã²ôơằ-ũ

ì²ơđ±ẳôẵơã±²

ểôῳ³¿ẳ ò´ã â¿ơẵáằ- ¿- ơáằ º´¿³ằ đã-ằ- ơ± ơáằ ẹ´Đ³°ãẵ ơ±đẵá ẳôđã²ạ ơáằ ±°ằ²ã²ạ ẵằđằ³±²ãằ- ±º

ơáằ ùỗỗờ Íô³³ằđ ẹ´Đ³°ãẵ Ù¿³ằ- ±² Úđãẳ¿Đụ ệô´Đ ùỗụ ùỗỗờụ ã² òơ´¿²ơ¿ũ ứòé éá±ơ±ủĩ±ôạ ểã´´-ữ

Copyright â 2002 by The Associated Press

Click here for terms of use

ổỗ Ư ỠổềỗểƯởỗô Ư ớệổổỠ ơƠổ-Ừể

ổềể-ởỬỪ Ư ỷổịỗ ỹƠẹƯậ ỗỪẹ- ơổỗó ỨỪệỪỗơỪô ềỗỬỪệ ểịỪ ệởỗỰ Ưể Ư ÓềịƯỠỠƯỬ ưƠở ỨởỰịểò ưể ểịỪ ưề-ó

ĐịổểổỰệƯồịỪệ- -ềệệổềỗỬ ểịỪ ẺòÍò ỠỪỗỚ- ì I ỉđđ ỠỪểỪệ ệỪƠƯậ ểỪƯỠ ƯỨểỪệ ểịỪậ ẹổỗ ểịỪ ỰổƠỬ ỠỪỬƯƠ

Ưể ểịỪ ÍềỠỠỪệ ứƠậỠồởơ-ô ÍƯểềệỬƯậô ÍỪồểò ắđô ĩđđđô Ưể ứƠậỠồởơ ÍểƯỬởềỠ ởỗ ÍậỬỗỪậò ụưĐ Địổểổự ÓởơịƯỪƠ Đệổớ-ểọ

¿ắ±ôơ -°±đơ- ơῲ ãơ ã- ¿ắ±ôơ âđãơú

ã²ạũ ìơ•- ²±ơ ¿ắ±ôơ ắằã²ạ ¿ -ô°ằđú º¿²ụ ³ằ³±đãƯã²ạ ¿ ³ã´´ã±²

-ơ¿ơã-ơãẵ-ụ ¿²ẳ đá¿°-±ẳãƯã²ạ ±đ

đ¿²ơã²ạ ã² °đã²ơ ¿ắ±ôơ á±â ¿âằú -±³ằ ±đ ¿âºô´ ơáằ ạ¿³ằ â¿-ũ ì²

òé ì±â¿ -°±đơ- ằẳãơ±đ íáôẵà Íẵᱺº²ằđ ẵ±êằđ- ¿² ì±â¿ Íơ¿ơằ â±³ằ²•- ắ¿-àằơắ¿´´ ạ¿³ằ ¿ơ ơáằ ậ²ãú êằđ-ãơĐ ±º ề±đơáằđ² ì±â¿ ã² íằẳ¿đ Ú¿´´-ũ ứòé éá±ơ± ắĐ íá¿đ´ãằ ềằãắằđạ¿´´ữ

±đ ¿ áãạá -ẵá±±´ ạ¿³ằụ ơáằ ẫ±đ´ẳ Íằđãằ- ±đ ễãơơ´ằ ễằ¿ạôằụ ơáằ ±°°±đú

ơô²ãơĐ ã- ơáằđằ ơ± ơằ´´ ơáằ -ơ±đĐ

âãơá ằ´±¯ôằ²ẵằ ¿²ẳ ằăẵãơằ³ằ²ơ

¿²ẳ ³¿àằ ãơ -ã²ạ º±đ ơáằ đằ¿ẳằđ-ũ ề± -°±đơ- âđãơằđ ạ±ằ- -ơđ¿ãạáơ ºđ±³ ẵ±´´ằạằ ơ± ẵ±êằđ ẫã³ắ´ằẳ±²ũ

Íơũ ễ±ôã- í¿đẳ㲿´- -´ôạạằđ ể¿đà ểẵÙâãđằ ạãêằ- ¿ -ẵ±â´ ¿- áằ ã- -ôđđ±ô²ẳằẳ ắĐ ³ằẳã¿ ắằº±đằ

°´¿Đã²ạ ¿ạ¿ã²-ơ ơáằ íáãẵ¿ạ± íôắ- ±² ể±²ẳ¿Đụ òôạũ ùốụ ùỗỗố ã² íáãẵ¿ạ±ũ èáằ ẵ´±-ằđ ểẵÙâãđằ

ạằơ-ơ± ắđằ¿àã²ạ ơáằ -ã²ạ´ằú-ằ¿-±² á±³ằ đô² đằẵ±đẳụ ơáằ ạđằ¿ơằđ ơáằ ³ằẳã¿ ã²ơằđằ-ơ á¿- ắằẵ±³ằũ ứòé éá±ơ±ủệ±á² Ù¿°- ìììữ

ìơ¿´Đ•- ạ±¿´ãằ ễôẵ¿ ể¿đẵáằạ㿲㠴ãằ- ±² ơáằ ạđ¿ ¿ºơằđ ểằăãẵ±•- ể¿đẵằ´ã²± ịằđ²¿´ụ ´ằºơ ±º ắ¿´´ụ

ắ´¿-ơằẳ ơáằ ắ¿´´ ã²ơ± ơáằ ²ằơ ẳôđã²ạ ơáằ ìơ¿´Đ ¿²ẳ ểằăãẵ± Ùđ±ô° Û ẫ±đ´ẳ íô° ³¿ơẵáụ èôằ-ẳ¿Đụ ệô²ằ ợốụ ùỗỗỡụ ¿ơ ẫ¿-áã²ạơ±²•- ẻÚế Íơ¿ẳãô³ũ ìơ¿´Đ ¿²ẳ ểằăãẵ± ơãằẳ ùúù ¿²ẳ ểằăãẵ± âã´´ ¿ẳ꿲ẵằ ơ± ơáằ

²ằăơ đ±ô²ẳũ ứòé éá±ơ±ủĩ±ôạ ểã´´-ữ

°đằơơĐ ẳằẵằ²ơ ´ãêã²ạ ¿²ẳ ằ¿đ² ¿ º¿ãđ

¿³±ô²ơ ±º º¿³ằụ ằêằ² 㺠ơáằĐ

²ằêằđ ắằẵ±³ằ đãẵá ±đ º¿³±ô-

¿-ơáằ °ằ±°´ằ ¿-ơáằĐ âđãơằ ¿ắ±ôơũ ẻằẳ ͳãơá ³ãạáơ á¿êằ -âằ¿ơằẳ ắ´±±ẳ

´ằ ±² ơằ´´ã²ạ ơ¿´ằ- ±º ơáằ đ±¿ẳ ±đ

ơáằ ắãạ ằêằ²ơ- ơῲ ãơ ã- ±² ಱâú

ỨƯỗ-Ừệ- ớƠƯ-ểỪỬ Ỡề-ởơ ƯỗỬ ểịỪ ơƠổơộ

ểởơộỪỬ Ửổẹỗ ổỗ ểịỪ ỰƯỠỪ ƯỗỬ ểịỪ

ỬỪƯỬƠởỗỪò ÌịỪậ ẹỪệỪỗỚể ẹệởểểỪỗ ểổ Ứởể Ư ĩđóởỗơị ỗỪẹ- ịổƠỪ ổệ ểổ ớỪ -ềớớỪỬ ởỗ Ư ƠƯểỪệ ỪỬởểởổỗò

ơổƠềỠỗ-ô ƯỗỬ ỨỪƯểềệỪ- ểịƯể ệỪƯƠƠậ

Ửổ -ởỗỰò

²±ơằ- ¿²ẳ -ãẳằắ¿đ- ´±²ạ ¿ºơằđ ơáằ

ằ´ằê¿ơ±đ ±°ằđ¿ơ±đ- ạ± á±³ằũ èáằĐ ẵđôã-ằ ằ³°ơĐ ắ¿-àằơắ¿´´

¿đằ²¿- ẳôđã²ạ ơáằ ẳ¿Đ ´±±àã²ạ º±đ

¿ ẵ±¿ẵá ±đ ạằ²ằđ¿´ ³¿²¿ạằđ ơ± ạằơ -±³ằ ã²-ãẳằ ẳ±°ằũ èáằĐ â¿ơẵá -á±±ơ¿đ±ô²ẳ- ¿²ẳ â±đà ơáằ

Copyright â 2002 by The Associated Press

Click here for terms of use

ỰƯỠỪ ỠởỰịể ớƠềệ ởỗểổ ƯỗổểịỪệô Ư -ịƯệồ ớỪƯể ẹệởểỪệ ỨởỗỬ- ểịổ-Ừ

ềỗởốềỪ ỠổỠỪỗể- ởỗ ỪƯơị ỰƯỠỪ ểịƯể

ƠởỨể Ư -ểổệậ ổềể ổỨ ểịỪ ổệỬởỗƯệậò ỡỪƯể ẹệởểỪệ-ô Ưể ƠỪƯ-ể Ư- Ỡềơị Ư-

ƯƠẹƯậ- ịƯếỪ ểổ -ỪểểƠỪ Ứổệ Ư ƠổỗỰó

Ửở-ểƯỗơỪ ộở ỨệổỠ ịỪệ ỬƯỬ ởỨ

ịỪỚ-ểịỪ Ưềểổ ệƯơởỗỰ ẹệởểỪệ ơổếỪệởỗỰ

ểịỪ ừỗỬậ ẻđđò ÔƯớổệ ỵƯậ

ẹệởểỪệ-ứếỪệƯƠƠ ƠỪƯỬỪệ ÔƯỗơỪ ưệỠ-ểệổỗỰ ổỨ ểịỪ ẺòÍò ệởỬỪ- ồƯ-ể ểịỪ ưệơ ỬỪ ÌệởổỠồịỪ ỬềệởỗỰ ểịỪ ĩđểị ƯỗỬ ỨởỗƯƠ -ểƯỰỪ ổỨ ểịỪ Ìổềệ ỬỪ ÚệƯỗơỪ ơậơƠởỗỰ ệƯơỪ ớỪểẹỪỪỗ ưệồƯờổỗ ƯỗỬ ĐƯệở- ổỗ ÍềỗỬƯậô ỷềƠậ ĩẻô ỉẫẫẫò ưệỠó -ểệổỗỰ ệổỬỪ ểổ ếởơểổệậ ởỗ ểịỪ Ìổềệ ỬỪ ÚệƯỗơỪ ổỗ ÍềỗỬƯậô ơƯồồởỗỰ Ưỗ ƯỠƯẩởỗỰ ơổỠỪớƯơộ ỨệổỠ ơƯỗơỪệ

ƯỗỬ ớỪơổỠởỗỰ ờề-ể ểịỪ -ỪơổỗỬ ưỠỪệởơƯỗ ểổ ẹởỗ ơậơƠởỗỰỚ- -ịổẹơƯ-Ừ ệƯơỪò ụưĐ ĐịổểổựÔƯềệỪỗể ĨỪớổềệ-ọ

ỡỪƯể ĨỪồổệểởỗỰ

ÊỪỗề- ÉởƠƠởƯỠ- ịềỰ- ểịỪ ÉổỠỪỗỚ- ÍởỗỰƠỪ- ểệổồịậ ổỗ ÝỪỗểệỪ Ýổềệể Ưể ÉởỠớƠỪỬổỗô ÍƯểềệỬƯậô ỷềƠậ

èô ĩđđđô ƯỨểỪệ ỬỪỨỪƯểởỗỰ ỬỪỨỪỗỬởỗỰ ơịƯỠồởổỗ ÔởỗỬ-Ưậ ỵƯếỪỗồổệểò ÉởƠƠởƯỠ- ẹổỗ ểịỪ ỨởỗƯƠ êóắô éóê ụéóắọò ụưĐ ĐịổểổựỵƯếỪ ÝƯềƠộởỗọ

ẳằ³¿²ẳ- ±² ắằ¿ơ âđãơằđ-ũ èáằ

ắ¿-ãẵ- ±º ạ±±ẳ ắằ¿ơ âđãơã²ạ ¿đằ ơáằ -¿³ằœ°đằ°¿đ¿ơã±²ụ ẳã´ãạằ²ẵằụ ಱâ´ằẳạằụ °¿ ã±²ụ ơ¿´ằ²ơụ ẵ±³ú

°ằơãơãêằ²ằ ụ ¿³±²ạ ±ơáằđ-œắôơ

á±â ơáằ âđãơằđ- ạ± ¿ắ±ôơ ãơ ê¿đãằ-ũ

±² ơáằ ùộơáũ èáằĐ ẳ±²•ơ ಱâ

âá¿ơ ơáằĐ•đằ ³ã ã²ạũ Ûăáãắãơ òổ èãạằđ ẫ±±ẳ- áãơ ¿ ỗúãđ±² ơá¿ơ ẵ¿³ằ ô° ảô-ơ -á±đơ ±²

ơáằ ùộơá á±´ằ ¿ơ ấ¿´ẳằđđ¿³¿ ´¿-ơ

Đằ¿đụ ¿²ẳ ơđãẵà´ằẳ ắ¿ẵà ã²ơ± ơáằ

â¿ơằđũ èáằ ²ằăơ đ±ô²ẳ ±² ơáằ -¿³ằ á±´ằụ áã- ẳđãêằ ´¿²ẳằẳ ¿ắ±ôơ

ÔựỈÍự ßÍỈ Ửử ốỈự³Ỉ ẺữựỎĨô ÚÍựòô ợỈÓĨŨô ỎỬỲỲữỎŨ- ựÓựỈỲ-Ũ ờỈŨĨ ỏợỈ-ŨỈỲự ỏỈỲÓô Ửử ốỡ-ÌữÓỬỲô ốỈỎĨòô ÍữửŨô

ựŨ ỉỈựỲ ừữ -ŨựÒỈỡ³ ỈỲ ŨĨữ -ỬỡŨĨữợỲ ÝĨỈỲữ-ữ ỎỈŨớ Ửử ứỡựỲÓỠĨỬỡ ỬỲ ễựŨỡợÒựớô ßổợỈÍ îîô îðððò ßÍỈ ờỬỲ

¾ớ ŨữỎĨỲỈỎựÍ ÌỲỬỎÌỬỡŨ ỈỲ ŨĨữ ửỈợ-Ũ ³ựộỬợ ¾ỬÙỈỲÓ ữởữỲŨ -ỈỲỎữ ŨĨữ ửỬỡỲÒỈỲÓ Ửử ŨĨữ ƯữỬổÍữỄ- ịữổỡ¾ÍỈỎ

Ửử ÝĨỈỲựò ụßƯ ƯĨỬŨỬĐÊỈỲỎữỲŨ đỡƠ

ơá¿ơ º¿ã´ằẳ ơ± ³ằằơ ậũÍũ Ù±´º ò ±ẵã¿ơã±² -ơ¿²ẳ¿đẳ-ũ ò²ẳ âáã´ằ ãơ•- ẳ㺺ãẵô´ơ ơ± ạằơ ơ± ಱâ -± ³¿²Đ °´¿Đằđ-ụ ơáằĐ ¿´´

á¿êằ ¿ạằ²ơ-ũ ò Đằ¿đ ¿ạ±ụ ì

“â¿-ơằẳ’ ¿² ằ²ơãđằ ẳ¿Đ ¿ơ ơáằ ịĐđ±² ềằ´-±² í´¿ ãẵ â¿´àã²ạ

âãơá ơáằ ¿ạằ²ơ- ±º бô²ạ °áằ²±³ Íằđạã± Ù¿đẵã¿ụ ắôã´ẳã²ạ ¿ đằ´¿ơã±²ú -áã° ơá¿ơ °¿ãẳ ẳãêãẳằ²ẳ- ơáằ đằ-ơ

ẵ±êằđ¿ạằ ẵ±³ằ- ẳ±â² ơ±œđằ´¿ú

ơã±²-áã°- âãơá ơáằ °´¿Đằđ-ụ âãơá

ạ± ũ ũ ũ ơáđằằ ơ± ạ± ũ ũ ũ’ ¿²ẳ

°đằ ơáằ -ằ²ẳ ắôơơ±² ơ± -á±±ơ °đằ ơáằ -ơ±ú

đãằ- ±²ơ± ơáằ âãđằ ơáằ ³±³ằ²ơ ơáằ

ạ¿³ằ- ằ²ẳũ ẫãơáã² -ằẵ±²ẳ-ụ ơáằ -ơ±đãằ- ắ±ô²ẵằ ắ¿ẵà ¿²ẳ º±đơá

ắằơâằằ² Û¿đơá ¿²ẳ -¿ơằ´´ãơằ- ¿²ẳ

±ôơ ơ± ¿´³±-ơ ằêằđĐ ²ằâ-°¿°ằđ ã²

ơáằ ậ²ãơằẳ Íơ¿ơằ-ũ èáằ òé ắ¿-ằắ¿´´ ắằ¿ơ âđãơằđ- ạ±

ơ± -°đã²ạ ơđ¿ã²ã²ạ ¿²ẳ -ằ´ằẵơằẳ

ạ¿³ằ- ã²ê±´êã²ạ ê¿đã±ô-

ơằ¿³-¿đ±ô²ẳ ơáằ ẵ±ô²ơđĐ ẳôđã²ạ ơáằ -ằ¿ú -±²ũ èáằĐ âđãơằ ºằ¿ơôđằ-ụ ắôơ ³±đằ

±ºơằ² -ơ¿Đ âãơá ơáằ ²ằâ-ũ ẫáằ² í¿´ ẻã°àằ² ệđũ ằ²ẳằẳ áã- -ơđằ¿àụ

òé ắ¿-ằắ¿´´ âđãơằđ ịằ² ẫ¿´àằđ

â¿-ơáằđằ ¿´±²ạ âãơá ¿ -ơ¿ºº -ôãơ¿ắ´ằ º±đ

ơáằ -ằêằ²ơá ạ¿³ằ ±º ơáằ ẫ±đ´ẳ Íằđãằ-ũ ẫáằ² ể¿đà ểẵÙâãđằ

°¿ ằẳ ẻ±ạằđ ể¿đã-ụ ẫ¿´àằđ

â¿-ơáằđằ ¿ạ¿ã²ụ ´ằ¿ẳã²ạ ơáằ °¿ẵàũ ẫáằ² ±â²ằđ- ¿²ẳ °´¿Đằđ- ³ằơ

ẳôđã²ạ ơáằ -ơđãàằụ ẫ¿´àằđ•- ắ¿-ằắ¿´´

ắằ¿ơ ơằ¿³³¿ơằụ ẻ±² ị´ô³ụ â¿ãơằẳ

±ôơ-ãẳằ ơáằ ẳ±±đ- âãơá áã- °ằ²

°±ã-ằẳũ ị´ô³ á¿- ơáằ

ỗềỠớỪệ-ỡỪƯể ĨỪồổệểởỗỰ

ÒỪẹ ỷỪệ-Ừậ ỵỪếởƠ- ơƯồểƯởỗ Íơổểể ÍểỪếỪỗ- ộở Ừ- ểịỪ ÍểƯỗƠỪậ Ýềồ ƯỨểỪệ ểịỪ ỵỪếởƠ- ớỪƯể ểịỪ ÍểƯệ- ĩóỉ ởỗ ỬổềớƠỪóổếỪệểởỠỪ ởỗ ÙƯỠỪ ê ổỨ ểịỪ ÍểƯỗƠỪậ Ýềồ ỨởỗƯƠ- ởỗ ỵƯƠƠƯ-ô ÍƯểềệỬƯậô ỷềỗỪ ỉđô ĩđđđò ÌịỪ ỵỪếởƠ- ểổổộ ểịỪ ớỪ-ểóổỨó-ỪếỪỗ -ỪệởỪ- ìóĩò ÍểỪếỪỗ- ẹổỗ ểịỪ Ýổỗỗ ÍỠậểịỪ ểệổồịậ Ứổệ ểịỪ ÍểƯỗƠỪậ Ýềồ ồƠƯậổỨỨ- Ỡổ-ể ếƯƠềƯớƠỪ ồƠƯậỪệò ụưĐ ĐịổểổựỵổỗỗƯ ÓơÉởƠƠởƯỠọ

ạ¿³ằ ẳ¿Đụ ¿ -ằ°¿đ¿ơằ -ơ±đĐ º±đ

¿ºơằđ²±±² °¿°ằđ-ụ ¿²ẳ º±´´±âúô° -ơ±đãằ- º±đ ắ±ơá ẵĐẵ´ằ- ơáằ ²ằăơ

ẳ¿Đũ ÛêằđĐ ắ¿-ằắ¿´´ụ ắ¿-àằơắ¿´´ụ

¿²ẳ á±ẵàằĐ ạ¿³ằ đằ¯ôãđằ- ³±đ²ú

ã²ạ ¿²ẳ ¿ºơằđ²±±² ´ằ¿ẳ-ụ ²±ơằ-ụ

¿²ẳụ ẳằ°ằ²ẳã²ạ ±² ơáằ ẵãđẵô³ú -ơ¿²ẵằ-ụ -ãẳằắ¿đ-ũ

á¿ơằ ạằơơã²ạ ắằ¿ơũ ẫằ•đằ êằđĐ

ẵ±³°ằơãơãêằũ ẫằ ẳ±²•ơ ´ãàằ ơáằ ứẹđ¿²ạằ í±ô²ơĐữ ẻằạã-ơằđ ắằ¿ơã²ạ

ô- ¿²ẳ áằ âđ±ơằ °đ±ắ¿ắ´Đ ỡởð -ơ±ú

đãằ- ´¿-ơ Đằ¿đũ’

ềằâ ầ±đà èã³ằ- -°±đơ- ằẳãơ±đ ềằã´ ò³ẳôđ ⿲ơ- áã- ắằ¿ơ âđãơú

ẵ±²ơđ¿ẵơ âãơá ơáằ ´±ẵ¿´ èấ -ơ¿ơã±²ụ

¿²ẳ ơáằ èấ -ơ¿ơã±² ã- ạ±ã²ạ ơ±

°´¿ẵằ ẵằđơ¿ã² -ơ±đãằ-ũ ͱ ì ẳ±²•ơ ಱâ 㺠ãơ•- º¿ãđ ±º ³ằ ơ± -¿Đ ²ằêằđ

âđãơằ ¿ơ ´ằ¿-ơ ±²ằ -ơ±đĐ ¿ ³±²ơá

âáằđằ бô ¿ẳẳđằ -±³ằ ơđằ²ẳ ±đ

ã ôằũ èáđ±â ơáằ đằ¿ẳằđ ¿ ắ±²ằũ Ùãêằ ơáằ³ -±³ằơáã²ạũ• ’

ò´´ -°±đơ- âđãơằđ-ụ ắôơ °¿đơãẵôú

´¿đ´Đ ắằ¿ơ âđãơằđ-ụ á¿êằ ơ± ắằ

ựÒ³Ỉợữô Ỉử ỲỬŨ ửữữÍ ựỲớ ựửửữỎŨỈỬỲ ửỬợô ŨĨữ ÒợữựÒữÒ ÝữÍŨỈỎ-ô đựỲÌữữ-ô

ựỲÒ ứỈựỲŨ-ò È ợỬỬŨữÒ ửỬợ ŨĨữ -ŨỬợớô -ỈÍữỲŨÍớ ổỡÍÍỈỲÓ ửỬợ ựỲớŨĨỈỲÓ Ửợ

ổựợữỲŨ- ờựŨỎĨỈỲÓ ĨỈ³ ỈỲ ŨĨữ ÝữỲó

Ũợữ ÝỬỡợŨ -ŨựỲÒ- ửỬợ ŨĨữ ửỈợ-Ũ ŨỈ³ữò

È ŨĨỬỡÓĨŨ ŨĨựŨ ờỬỡÍÒ ¾ữ ự ¾ữŨŨữợ -ŨỬợớ ŨĨựỲ ƯựŨợỈỎÌ ịựửŨữợ -ŨỬổổỈỲÓ ễự³ổợự-ô ŨĨỬỡÓĨ ịựửŨữợ ỎỬỡÍÒ ựÍ-Ử

¾ữ ự ỎỬ³ổữÍÍỈỲÓ ŨựÍữô ỎỬ³ỈỲÓ ¾ựỎÌ ửợỬ³ ự ỎựợữữợóŨĨợữựŨữỲỈỲÓ -ĨỬỡÍó

ŨĨữ -ổữỎỈựÍ ỪỡựÍỈŨớ ựỲÒ Òợự³ự Ửử

ŨĨữ ³Ử³ữỲŨ ợựŨĨữợ ŨĨựỲ ŨĨữ ỈÒữỲó

ŨỈŨớ Ửử ŨĨữ ởỈỎŨỬợò

ơáằ ơ±đĐ ±º ơáằ -°±đơụ ¿²ẳ ¿´´ -àã´´- ¿- ¿ âđãơằđ ẵ¿³ằ ã²ơ± °´¿Đ ã²

áã-¿ ạáã-¿³ằ -ơ±đĐ áằ đằ³ằ³ắằđ- ã²

ẳằơ¿ã´ ùở Đằ¿đ- ´¿ơằđ ¿²ẳ -ơã´´

-¿ê±đ- ¿- ±²ằ ±º áã- ắằ-ơ ¿²ẳ ³±-ơ -¿ơã-ºĐã²ạổ ơáằ ằ°ãẵ ạ¿³ằ ắằơâằằ² ị±-ơ±² ¿²ẳ íáãẵ¿ạ± ã² ơáằ ùỗốờ ềịò °´¿Đ±ºº- âáằ² ểãẵá¿ằ´ ệ±đú

³±đằ đằ°±đơằđ- âá± ¿đằ ẵđ¿³³ằẳ

ã²ụ ơáằ á¿đẳằđ ãơ ã- ơ± °đ±ẳôẵằ

´ãêằ´Đụ ±ôơ-ơ¿²ẳã²ạ -ơ±đãằ-ũ

“èáằ Íô°ằđ ị±â´ ã- ¿ áôạằ ắ±đằ º±đ ³±-ơ đằạô´¿đ-œơáằ -¿³ằ -ơôºº

ắằ ệ±ằ ể±²ơ¿²¿ụ ĩ¿² ể¿đã²± ¿²ẳ ệã³ ếằ´´Đũ ì² ùỗốờ ằêằđб²ằ â¿-

ắôđ´Đụ ºđãằ²ẳ´Đ ³¿² âá± á¿- ¿

ẵôơơã²ạ âãơ ¿²ẳ ¿ ẳã-ẵằđ²ã²ạ ằĐằũ ò²Đ º±±ơắ¿´´ âđãơằđ â±ô´ẳ ắằ

ằêằ² -±³ằ éẻ °ằ±°´ằ âá± âã´´ ắằ º¿ãđ´Đ ẵ¿²ẳãẳ ±ºº ơáằ đằẵ±đẳ ã²

ơáằãđ ¿ ằ ³ằ²ơ- ±º ơằ¿³-ụ °´¿Đú

°đằ°¿đ¿ơã±²ụ âáằơáằđ ãơ•- º±đ ơáằ

ẳđ¿ºơụ ¿ ạ¿³ằụ °´¿Đ±ºº- ±đ ơáằ Íô°ằđ ị±â´ũ é´¿Đ±ºº- ¿²ẳ ơáằ Íô°ằđ ị±â´ ¿đằ ô-ô¿´´Đ ằ¿-ãằđụ

á¿êằ ã² ẵ±³³±² ã-

ơđằ³ằ²ẳ±ô-ềằâ ầ±đà ế²ãẵà-• ịôẵà ẫ㴴㿳- ứởợữ º±ô´- ì²ẳ㿲¿ é¿ẵằđ-• ệ¿´ằ² ẻ±-ằ ẳôđã²ạ -ằẵ±²ẳ ¯ô¿đơằđ

¿ẵơã±² ã² ơáằ ±°ằ²ã²ạ ạ¿³ằ ±º ơáằ -ằẵ±²ẳ đ±ô²ẳ ±º ơáằ ềịò °´¿Đ±ºº- ã² ì²ẳ㿲¿°±´ã-ụ ã² ơáã- ể¿Đ ởụ ùỗỗốụ °á±ơ±ũ ứòé éá±ơ±ủểãẵá¿ằ´ í±²đ±Đữ

èáã- ã- ³±đằ ẳ㺺ãẵô´ơ âãơá º±đú

ằãạ²ằđ- ¿ơ ±ơáằđ ẵ±³°ằơãơã±²-ũ ẫáã´ằ ơáằĐ ¿đằ ³±đằ ơđô-ơã²ạ ±º ơáằ ậũÍũ ³ằẳã¿ ²±âụ ãơ -ơã´´ ã-²•ơ ¿² ±°ằ²

đằ´¿ơã±²-áã°ũ ì ¿³ ´ôẵàĐ ơ± á¿êằ ¿ -ơđã²ạằđ âá± â±đà- âãơá ³ằụ ಱâ- ằêằđб²ằ ¿²ẳ -°ằ¿à- ằãạáơ

´¿²ạô¿ạằ-ũ ẫáằ² ì ¿³ ±² ³Đ ±â²

ã² ơá±-ằ ằ²êãđ±²³ằ²ơ-ụ ì ±ºơằ² á¿êằ

đằ´ãằẳ ±² ±ơáằđ -à¿ơằđ- ±đ ẵ±¿ẵáằ- ì ಱâ âằ´´ ơ± áằ´° ³ằ ắđằ¿à ơáằ ãẵằ

±đ ơ± ạãêằ ³ằ ạ±±ẳ ơãẳắãơ- ¿ắ±ôơ ơáằ º±đằãạ² -à¿ơằđ-ũ

ã²ạ -Đ-ơằ³ũ ìơ•- đằ¿´´Đ ²±ơ ơá¿ơ ẳ㺺ãú

ẵô´ơụ ¿²ẳ ¿ ´ãơơ´ằ đằ-ằ¿đẵá ¿´´ ơá¿ơ

ã-²ằằẳằẳũ ìº ã² ẳ±ôắơụ ¿-à ¿ ẵ±¿ẵá ±đ ¿

ảôẳạằũ ỉ¿êằ ¿ -ằ²-ằ ±º áô³±đ ¿ắ±ôơ

ơáằ -°±đơũ ậ²´ãàằ ³¿²Đ ±ơáằđ -°±đơ-ụ ãơ ã- -± ắ¿-ằẳ ã² ¿đơã-ơđĐ ứ¿²ẳ ¿ắ-ôđẳãơĐữ ơá¿ơ ãơ ẵ¿² ắằ

âđãơơằ² âãơá ³±đằ ±º ¿² ±ººắằ¿ơ

ơ±ôẵáũ ìº ò´ằăằã ậđ³¿²±ê

ã²ạũ ìơ•- đãẳãẵô´±ô-ũ ịằẵ±³ằ ¿ ắằ¿ơ

âđãơằđ º±đ ùð Đằ¿đ- ºãđ-ơũ

ẹ°ã²ã±²-±ôạáơ ơ± ắằ ạđ±ô²ẳằẳ ã² -±³ằú

ơáã²ạụ ´ãàằ Đằ¿đ- ¿²ẳ Đằ¿đ- ±º ಱâ´ằẳạằ ¿²ẳ â±đàã²ạ ´±ẵàằđ

ơáằ ²ằâ-ũ èáằ ắằ¿ơ âđãơằđ

ắđằ¿à-ơáằ -ơ±đĐ ơá¿ơ -ằơ- ằêằđб²ằ ã²

³±ơã±²ũ’

ì â¿- ¿ắ´ằ ơ± àằằ° ³Đ ẵ±³°±-ôđằ ¿²ẳ º±ẵô- ±² ơáằ -á±ơ ì ²ằằẳằẳ ơ± ³¿àằũ’ ể±đằ áã-ơ±đĐ ¿â¿ãơ- ²ằăơ ³±²ơáũ ẫ±±ẳ- ạ±ằ- ơ± ơáằ ịđãơã-á ẹ°ằ² ¿ơ Íơũ ò²ẳđằâ- âãơá ¿ ẵῲẵằ ơ± ắằẵ±³ằ ±²´Đ

è±± ắ¿ẳ º±đ Ûđ²ãằ Û´- ¿²ẳ ểãạôằ´ ò²ạằ´ ệã³ằ²ằƯ ơá¿ơ ơáằ ậũÍũ ẹ°ằ² ẳãẳ²•ơ á¿êằ ¿ ịúº´ãạáơ ơáã- Đằ¿đũ èáằĐ á¿ẳ ơ± -ằơơ´ằ º±đ -ằẵ±²ẳ °´¿ẵằụ ¿ơ ớú±êằđ ợốộụ ơáằãđ ²¿³ằ- ã²

ơáằ đằẵ±đẳ ắ±±à-ụ ắôơ ±²´Đ ¿- º±±ơ²±ơằ-ũ èáã- ậũÍũ ẹ°ằ² â¿- đằ¿´´Đ ơáằ èãạằđ ẫ±±ẳ- í´¿ ãẵũ

ơáằ ắằ-ơ -ẵ±đằ ±º ơáằ ẳ¿Đũ ệã³ằ²ằƯ á¿ẳ ¿ ộùụ âáã´ằ Û´- ºã²ã-áằẳ

âãơá ¿ ộợũ ẫ±±ẳ- ắằạ¿² ơáằ ºã²¿´ đ±ô²ẳ

ìơ ³ãạáơ á¿êằ -ằằ³ằẳ ¿- ơá±ôạá áằ

â¿-°´¿Đã²ạ ã² ¿ ẳ㺺ằđằ²ơ ơ±ôđ²¿³ằ²ơ ơῲ

ằêằđб²ằ ằ´-ằũ éằđá¿°- áằ -ã³°´Đ ã- °´¿Đú

ã²ạ ¿ ẳ㺺ằđằ²ơ ạ¿³ằũ ệô-ơ ¿- áằ á¿ẳ ẳ±²ằ ºđ±³ ơáằ -ơ¿đơụ ẫ±±ẳ- ẳãẳ ằêằđĐơáã²ạ đằ¯ôãđằẳ ±º ¿ ậũÍũ ẹ°ằ² ẵῳ°ã±²œ¿²ẳ ³±đằũ ỉằ áãơ º¿ãđú

-ẵđ¿³ắ´ã²ạ ơáằ â¿Đ áằ ũ ề± ±²ằ

ã-°ãơẵáã²ạụ ẵáã°°ã²ạụ °ôơơã²ạ ơáằ â¿Đ áằ ã-ũ ầ±ô ²ằằẳ ẵ±³°ằơãơã±²ũ ẹơáằđâã-ằụ ãơ ạằơ-

ắ±đã²ạũ’

ể¿đà ẹ•ểằ¿đ¿ ¿ẳẳằẳổ “ìº Đ±ô âằđằ

ắôã´ẳã²ạ ơáằ ẵ±³°´ằơằ ạ±´ºằđụ бô•ẳ ắôã´ẳ èãạằđ ẫ±±ẳ-ũ’

ìơ â¿- ơáằ ơáãđẳ ³¿ả±đ ẵῳ°ã±²-áã° º±đ ẫ±±ẳ-ũ ò³±²ạ ¿ẵơãêằ °´¿Đằđ-ụ ±²´Đ Ú¿´ẳ± ứờữ ¿²ẳ Íằêằ ị¿´´ằ-ơằđ±- ứởữ á¿êằ

â±² ³±đằũ ẫ±±ẳ- â±² ơáằ éằắắ´ằ ịằ¿ẵá ề¿ơã±²¿´ éđ±úò³ º±ôđ ³±²ơá- ¿ạ±ụ ¿²ẳ

ã² Úằắđô¿đĐụ ³¿àã²ạ ô° -ằêằ² -ơđ±àằ- ±êằđ

áã- ´¿-ơ -ằêằ² á±´ằ- âãơá -°ằẵơ¿ẵô´¿đ

-á±ơ-ơá¿ơ á¿êằ ẳằºã²ằẳ áã- ẵ¿đằằđũ èáã- ơã³ằụ áằ â¿- ắđ㴴㿲ơ ±êằđ ộợ á±´ằ-

¿²ẳ ³¿ẳằ ¿ ³±ẵàằđĐ ±º ¿ ậũÍũ ẹ°ằ² ơá¿ơ

°đãẳằ- ãơ-ằ´º ã² °đ±ơằẵơã²ạ °¿đũ

ỬƯậ ẹởểị Ư ớởệỬởỪ ỨệổỠ ểịỪ ớềỗộỪệ ổỗ ểịỪ ỉèểị ịổƠỪò ửỪ ỗỪếỪệ ỰƯếỪ ởể ớƯơộô ớỪơổỠởỗỰ

ổỗƠậ ểịỪ ỨởỨểị ẹởệỪóểổóẹởệỪ ẺòÍò ứồỪỗ

ơịƯỠồởổỗ ƯỗỬ Ứởệ-ể -ởỗơỪ Ìổỗậ ỷƯơộƠởỗ ởỗ ỉẫéđò

ừể ƯƠ-ổ ẹƯ- ểịỪ Ứởệ-ể ểởỠỪ ÉổổỬ- ịƯỬ ƠỪỬ

Ư ểổềệỗƯỠỪỗể ỨệổỠ -ểƯệể ểổ Ứởỗở-ịò ÌịỪ ệỪ-ể ổỨ ểịỪ ẺòÍò ứồỪỗỦểịƯể ổểịỪệ

ểổềệỗƯỠỪỗể ểịƯể ẹƯ- ỰổởỗỰ ổỗỦịƯỬ Ưỗ

ởỗểỪệỗƯểởổỗƯƠ ỨƠƯếổệò ỷổịỗ ửề-ểổỗ ịƯỬ Ư éđ ểổ Ứởỗở-ị Ứổềệểị Ưể ĩèèô ỨổƠƠổẹỪỬ ớậ ỹềệổồỪƯỗ ĨậỬỪệ Ýềồ

ểỪƯỠỠƯểỪ- ÔỪỪ ÉỪ-ểẹổổỬ ƯỗỬ ĐƯỬệƯởỰ ửƯệệởỗỰểổỗ Ưể ĩèẫò ÚƯƠỬổ Ứởỗở-ịỪỬ -ởẽểịô ịở-

ớỪ-ể -ịổẹởỗỰ ởỗ Ư ỠƯờổệ -ởỗơỪ ểịỪ Ớẫê ỡệởểở-ị ứồỪỗò ÊởờƯậ ÍởỗỰị ểởỪỬ Ứổệ ỪởỰịểịô

ểịỪ ớỪ-ể ẺòÍò ứồỪỗ ồỪệỨổệỠƯỗơỪ ớậ Ư ÓƯ-ó

ểỪệ- ơịƯỠồởổỗ ởỗ ỉđ ậỪƯệ-ò

¿²ẳ ´±-ã²ạụ º±đ ẳằ-°ãơằ ệ±đẳ¿²•- ợợ ºãằ´ẳ

ạ±¿´-¿²ẳ ờớ °±ã²ơ-ụ áằ ẳãẳ²•ơ ³¿àằ ơáằ ắãạạằ-ơ

ắ¿-àằơ ±º ơáằ ´±²ạụ ´±²ạ ¿ºơằđ²±±²ũ ệằđđĐ Íãẵáơã²ạụ ¿ °´¿Đằđ âá±-ằ ạ¿³ằ ã- ơ± ệ±đẳ¿²•-

¿- ¿ ùỗởở Íơôẳằắ¿àằđ ã- ơ± ¿ ùỗốờ é±đ-ẵáằụ

á¿ẳ ơá¿ơ á±²±đũ Ú±đ ãơ â¿- Íãẵáơã²ạ âá± ơ±±à

¿² ã²-ãẳằú±ôơ °¿ ºđ±³ ếằêã² ểẵỉ¿´ằ ¿²ẳ

ẳãẳ âá¿ơ áằ á¿- ẳ±²ằ º¿ãơáºô´´Đ ¿´´ Đằ¿đœ -âã-áằẳ ơáằ º±ô´ ´ã²ằ ảô³°ằđũ èá¿ơ ắ¿-àằơ

ắđ±àằ ơáằ ạ¿³ằ•- ùớơá ơãằ ¿²ẳ ạ¿êằ ơáằ íằ´ơãẵ- ¿ ùớớúùớù ´ằ¿ẳ âãơá ởộ -ằẵ±²ẳ- ´ằºơ ã²

ơáằ -ằẵ±²ẳ ẹèũ ò²ẳ âáằ² ệ±đẳ¿² ³ã ằẳ ¿

´ằºơ ắ¿-ằ´ã²ằ ảô³°ằđ ±² ơáằ ²ằăơ íáãẵ¿ạ±

°± ằ ã±²ụ ẻ±ắằđơ é¿đã-á đằắ±ô²ẳằẳũ