Lời nói đầu Chương I: Giới thiệu về Fedora 1. Tổng quan về Fedora……………………………………………..3 2.1. Lịch sử phát triển của Fedora………………………………..3 2.2. Đặc điểm của Fedora………………………………………...4 2.3. Ưu nhược điểm của Linux Fedora 2.4. Mục tiêu của Fedora…………………………………………5 Chương II.Cài Đặt Hệ Thống Fedora …………………………………6 1.Lưu ý:……………………………………………………………......6 2.Qúa trình tải và cài đặt fedora 11……………………………………6 3.Cài đặt FEDORA 11…………………………………………..8 Chương II: Cấu hình và sử dụng Fedora……………………………...26 1.Quản lý hệ thống tập tin trong Fedora……………………………....26 2. Quản lý các ổ đĩa……………………………………………………26 3.Quản lý tài khoản người dùng và nhóm người dung………………..27 4. Thiết lập quyền truy xuất dữ liệu…………………………………...28 5. Cài đặt các gói ứng dụng……………………………………………30 5.1. Cài đặt gói ứng dụng rpm…………………………………………30 5.2. Xóa một gói ra khỏi hệ thống…………………………………….30 5.3. Nâng cấp một gói …………………………………………………30 5.5. Dùng RPM để kiểm tra các gói đã cài đặt……………………..…31 6. Thực thi chương trình và quản lý tiến trình………………………....31 6.1. Thực thi chương trình……………………………………………...31 6.2. Quản lý tiến trình…………………………………………………..31 Lời nói đầu Hiện nay, nhu cầu về các chuyên viên vi tính thành thạo hệ thống Linux ngày càng nhiều, nhất là khi Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức WTO thì nỗi lo về chi phí bản quyền phần mềm làm cho nhiều doanh nghiệp chuyển đổi hệ thống của mình từ dựa trên nền tảng Windows OS sang Linux OS để tiết kiệm chi phí. Vì là mã nguồn mở cho nên có khá nhiều ứng dụng điều hành được xây dựng dựa trên nền tảng của Linux như Cent OS, redhat, Fedora, Suse, Ubuntu… Mỗi sản phẩm sẽ có những mặt mạnh và yếu riêng nhưng theo thống kê và đánh giá thì Ubuntu là một trong những lựa chọn tốt nhất cho End User khi chuyển từ Windows sang Linux, còn đối với phiên bản server thì chúng ta có thể chọn RedHat hoặc Suse, cent OS. Trong đề tài này chúng ta sẽ tìm hiều về Fedora – một hệ điều hành trên nền tảng Linux. • Giữ nguyên mọi dòng chú thích về nguồn gốc tác giả, bản quyền của họ • Cấm việc bán mã nguồn nhưng cho phép kinh doanh chương trình được tạo I.Giới thiệu về Fedora 2. Tổng quan về Fedora Fedora (hay còn được goi là Fedora Core) là một bản phân phối Linux dựa trên RPM Package Manager, được phát triển dựa trên cộng đồng theo “Dự án Fedora (Fedora Project) và được bảo trợ bởi Red Hat. Hỗ trợ kỹ thuật của Fedora đa số là đến từ cộng đồng (mặc dù Red Hat có hỗ trợ kỹ thuật cho Fedora nhưng không chính thức). 2.1. Lịch sử phát triển của Fedora
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
- -BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN
MÔN: MẠNG MÁY TÍNH
Đề tài: CÀI ĐẶT VÀ QUẢN TRỊ
HỆ ĐIỀU HÀNH FEDORA 11
Giảng viên: ThS :Nguyễn Đức Tú Nhóm thực hiện: Nhóm 4
Lớp: ĐH KTPM4-K9
Trang 2ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NÔI
ĐỀ TÀICÀI ĐẶT VÀ QUẢN TRỊ
Trang 3Lời nói đầu
Chương I: Giới thiệu về Fedora
1 Tổng quan về Fedora……… 3
2.1 Lịch sử phát triển của Fedora……… 3
2.2 Đặc điểm của Fedora……… 4
2.3 Ưu nhược điểm của Linux Fedora 2.4 Mục tiêu của Fedora………5
Chương II.Cài Đặt Hệ Thống Fedora ………6
1.Lưu ý:……… 6
2.Qúa trình tải và cài đặt fedora 11………6
3.Cài đặt FEDORA 11……… 8
Chương II: Cấu hình và sử dụng Fedora……… 26
1.Quản lý hệ thống tập tin trong Fedora……… 26
2 Quản lý các ổ đĩa………26
3.Quản lý tài khoản người dùng và nhóm người dung……… 27
4 Thiết lập quyền truy xuất dữ liệu……… 28
5 Cài đặt các gói ứng dụng………30
5.1 Cài đặt gói ứng dụng rpm………30
5.2 Xóa một gói ra khỏi hệ thống……….30
5.3 Nâng cấp một gói ………30
5.5 Dùng RPM để kiểm tra các gói đã cài đặt……… …31
6 Thực thi chương trình và quản lý tiến trình……… 31
6.1 Thực thi chương trình……… 31
6.2 Quản lý tiến trình……… 31
Trang 4Lời nói đầu
Hiện nay, nhu cầu về các chuyên viên vi tính thành thạo hệ thống Linux
ngày càng nhiều, nhất là khi Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của tổchức WTO thì nỗi lo về chi phí bản quyền phần mềm làm cho nhiều doanh nghiệp
chuyển đổi hệ thống của mình từ dựa trên nền tảng Windows OS sang Linux OS
để tiết kiệm chi phí
Vì là mã nguồn mở cho nên có khá nhiều ứng dụng điều hành được xây
dựng dựa trên nền tảng của Linux như Cent OS, redhat, Fedora, Suse, Ubuntu…Mỗi sản phẩm sẽ có những mặt mạnh và yếu riêng nhưng theo thống kê và đánhgiá thì Ubuntu là một trong những lựa chọn tốt nhất cho End User khi chuyển từWindows sang Linux, còn đối với phiên bản server thì chúng ta có thể chọnRedHat hoặc Suse, cent OS Trong đề tài này chúng ta sẽ tìm hiều về Fedora – một
hệ điều hành trên nền tảng Linux
• Giữ nguyên mọi dòng chú thích về nguồn gốc tác giả, bản quyền của họ
• Cấm việc bán mã nguồn nhưng cho phép kinh doanh chương trình được tạo
I.Giới thiệu về Fedora
2 Tổng quan về Fedora
Fedora (hay còn được goi là Fedora Core) là một bản phân phối Linux dựatrên RPM Package Manager, được phát triển dựa trên cộng đồng theo “Dự ánFedora (Fedora Project) và được bảo trợ bởi Red Hat Hỗ trợ kỹ thuật của
Trang 52.2 Đặc điểm của Fedora
• Fedora Core sử dụng GNOME như là môi trường đồ hoạ mặc định Bêncạnh đó người dùng cũng có thể lựa chọn các môi trường làm việc khácnhư KDE, XFCE, hay đơn giản hơn nữa với các trình quản lý cửa sổ nhưicewm, fluxbox,
• Một số công cụ quản trị của Fedora Core được viết bằng Python - mộtngôn ngữ kịch bản hướng đối tượng Ví dụ điển hình là công cụ yum, dùng
để quản lý và cài đặt các gói phần mềm theo định dạng RPM
2.3.Ở đây ta sẽ tìm hiểu về FEDORA 11
Trang 62.3.2 Nhược điểm:
• Còn dựa nhiều vào giao tiếp dòng lệnh: các thao tác cấu hình phức tạp vàlinh động trên linux phải được cấu hình bằng giao tiếp dòng lệnh, giaodiện đồ họa chỉ hỗ trợ cho người dùng một số tính năng cấu hình đơn giản
và phổ biến
• Các bước cài đặt còn tương đối phức tạp: trong quá trình cài đặt và cấuhình sau khi cài đặt còn đòi hỏi người dùng phải cấu hình khá nhiều thông
số, điều này gây khó khăn cho những người dùng mới tiếp xúc với linux
• Thiếu sự trợ giúp thân thiện với người dùng
• Sự hỗ trợ phần cứng còn hạn chế: các trình điều khiển làm việc với phầncứng được viết cho Linux đều phải được cung cấp miễn phí cho các cộngđồng người sử dụng Linux, mà điều này các hãng sản xuất phần cứngkhông muốn Do đó, có thể đây là một điểm yếu so với Windows bởi cáccông ty phần cứng có thể làm việc trực tiếp với Microsoft về tính tươngthích, và có xu hướng để Linux tự tìm cách hỗ trợ các thiết bị đó bởi họmuốn giữ bản quyền về công nghệ của riêng mình Một thông tin tốt làcác nhà cung cấp phần cứng cho Linux cũng như phần mềm đều đang cóchuyển biến tích cực và nhiều công ty cũng đang dần hỗ trợ Linux
2.4 Mục tiêu của Fedora
Trang 7Dự án Fedora nhắm tới mục đích tạo ra một hệ điều hành mã nguồn mở hoàn chỉnh để sử dụng cho các mục đích tổng quát Fedora được thiết kế để có
II.Cài Đặt Hệ Thống Fedora
1.Lưu ý: Cần lưu ý là nếu các bạn cài chung hệ điều hành Linux trên máy chạy
Windows thì nên dành ra một partition cuối cùng đề cài Linux Và nếu muốn gỡ
bỏ Linux thì sau khi xóa partion này chúng ta cần phải chạy lệnh fdisk/mbr từ boot cdroom mới có thể log vào hệ thống Windows bình thường
Mô hình lab
Trong trường hợp các bạn muốn download dphiên bản fedora 11 từ trang chủ redhat có thể thực hiện theo các bước sau:
2.Qúa trình tải và cài đặt fedora 11
1. Mở trang web www.redhat.com và chọn mục Download
2.Click vào liên kết Download
Trang 83.Tham khảo một số hướng dẫn của hệ thống và chọn mục Download
-Sau khi dow về ta thực hiện các bước sau
3.Cài đặt FEDORA 11
Chèn một đĩa trong ổ DVD và máy tính khởi động lại
Đầu tiên, màn hình sau được hiển thị, sau đó đẩy phím Enter
Trang 9B2: màn hình sau đây được hiển thị, DVD được đánh dấu trong phần này
Đó là quá lâu, vì vậy Bỏ qua nó
Trang 10B3: Nhấn vào nút "Next".
B4:
Chọn ngôn ngữ mà bạn muốn sử dụng trong quá trình cài đặt
B5: Chọn kiểu bàn phím bạn sử dụng
Trang 11B6:Cửa sổ sau đây được hiển thị Nếu tất cả HDS trên máy
tính không có dữ liệu ngay quan trọng cho bạn, nó khôngcó ploblem Nhấn 'Re-khởi Drive "và tiến tới tiếp
theo Nếu có một số dữ liệu ngay đó là quan trọng cho bạn, tiết kiệm chúng vào một HDS hoặc đĩa CD / DVD đầu tiên
Trang 12B7:Nhập tên máy chủ của máy tính của bạn, bạn thích.
B9:Thiết lập múi giờ và đi tiếp theo
Trang 13B10: Đặt mật khẩu root và đi tiếp theo.
B11:Cấu hình bố trí phân vùng Kiểm tra hộp "Rà soát, sửa
Trang 14Đây là thay đổi phần bố trí phân vùng Nhấn vào nút "Edit".
Nhấn vào nút "Add" để tạo khối tin hợp lý Đầu vào điểm lắp, hệ thống tập
tin, tên, số lượng đĩa cho nó như
Trang 15sau
Trang 16Nhấp vào "Viết thay đổi vào đĩa" nếu nó OK cả.
Trang 17Nhấn "Next" với việc giữ mặc định, không có ploblem Nhưng nếu bạn thiết lập một số thông số cho bộ nạp khở i động, làm nó.
Trang 18nghiệp' và đi tiếp.
hộp Bỏ chọn tất cả các đầu tiên Tiếp theo, kiểm tra một hộp 'Công cụ
phát triển' như màn hình sau đây Công cụ này, đặc biệt là gcc được bao gồm trong này, thường là cần thiết, vì vậy nó là tốt hơn để cài đặt bây giờ
Trang 19Kiểm tra hộp 'cơ sở' và đi tiếp.
Đợi một chút Cài đặt được chỉ được thực hiện
Trang 20Các dấu nhắc đăng nhập được hiển thị sau khi khởi động lại Đăng nhập vớ i người dùng root và mật khẩu mà bạn thiết lập trong khi cài đặt.
Màn hình giao diện sau khi đăng nhập
Chương II: Cấu hình và sử dụng Fedora
1Quản lý hệ thống tập tin trong Fedora
Hệ thống tập tin của Linux được tổ chức theo một hệ thống phân bậc tương tự cấu trúc của một cây phân cấp Bậc cao nhất của hệ thống tập tin là thư mục gốc, được ký hiệu là “/” (root) Đối với các hệ điều hành Linux tất các thiết bị kết nối vào máy tính đều được nhận dạng như các tập tin, kể cả những linh kiện như ổ đĩa cứng, các phân vùng đĩa cứng và các ổ
Trang 21USB Điều này có nghĩa là tất cả các tập tin và thư mục đều nằm dưới thư mục gốc, ngay cả những tập tin biểu tượng cho các ổ đĩa cứng
Nằm dưới thư mục gốc (/) có một loạt các thư mục quan trọng của hệ thống tập tin được công nhận ở tất cả các bản phân phối Linux khác nhau Sau đây là danh sách các thư mục thông thường được nhìn thấy dưới thư mục gốc (/) :
2 Quản lý các ổ đĩa
Fedora xem khái niệm của tất cả các thiết bị như là một hệ thống tập tin hoặc thư mục nào đó Vì vậy, muốn sử dụng một ổ đĩa, ta phải tiến hành mount ổ đĩa đó lên một thư mục nào đó,có thể hiểu quá trình này là việc ánh xạ nội dung của một ổ đĩa thành một thư mục (thư mục này được xem là thư mục gốc của ổ đĩa đó) Các thao tác sao chép, xóa, đổi tên… trên thư mục nàychính là thao tác trên dữ liệu của ổ đĩa đó Khi không sử dụng nữa thì ta tiến hành thao tác ngược lại gọi là unmount
Định vị đĩa cứng:
Định vị phân vùng:
3.Quản lý tài khoản người dùng và nhóm người dung
Trang 22Nhấn chọn Add User.
• User Name: đặt tên cho tài khoản người dùng
• Full Name: họ tên người dùng (nếu có)
• Password: đặt mật khẩu cho tài khoản
• Confirm Password: xác nhận lại mật khẩu
• Login Shell: đường dẫn lưu shell của người dùng
• Create home directory: đường dẫn thư mục chứa các thông tin về tài khoản người dùng
• Create a private group for the user: mặc định hệ thống sẽ tạo ra nhóm người dùng tương ứng khi ta tạo tài khoản người dùng mới
• Specify user ID manually: tự gán số ID cho tài khoản
• Specify group ID manually: tự gán số ID cho nhóm người dùng được tao ra
Nhấn OK để tạo tài khoản
4 Thiết lập quyền truy xuất dữ liệu
Fedora được thiết kế cho nhiều người sử dụng, những người sử dụng này lại được chia thành nhiều nhóm Mỗi người sử dụng đều có quyền đọc (
(Execute) cho những tập tin của riêng họ, và quyền hạn để chuyển đổi quyền truy cập Bởi Fedora được thiết kế cho nhiều người sử dụng, mỗi người sử dụng đều có mật khẩu riêng, và giới hạn quyền truy cập của người sử dụng (User Permissions).
Một người dùng thuộc về một nhóm hoặc nhiều nhóm khác nhau, và mỗi người sử dụng có thể đặt quyền truy cập các tập tin/thư mục của họ có quyền đọc nhưng không thể ghi, hoặckết hợp các R/W/X
Người dùng quản trị root, cũng giống như Administrator trong Windows, có quyền truy cập vào tất cả những tập tin và chỉ những người sử dụng có quyền hạn mới được phép thay đổinhững thiết lập hệ thống Điều này giúp những người sử dụng thông thường không thể cài đặt những phần mềm gián điệp vào hệ thống và xoá những tập tin quan trọng
5 Cài đặt các gói ứng dụng
5.1 Cài đặt gói ứng dụng rpm
Khi một gói nào đó được cài đặt, chương trình rpm sẽ thực hiện các công việc sau :
Trang 23- Kiểm tra tính phụ thuộc của gói Một số gói không hoạt động đúng nếu không có một gói nào đó được cài đặt từ trước Hoặc nó kiểm tra xem có làm thay đổi tính phụ thuộc của cácgói đã được cài đặt trước hay không.
- Kiểm tra tình trạng xung đột giữa các file Trong phần này chương trình rpm phải thử cài đặt các file, sau đó kiểm tra xem có xung đột hay không, hoặc thử thay đổi các file cấu hình.Sau đó kiểm tra lại
- Thực hiện các script trước lúc cài đặt Một số gói trước khi được cài đặt phải thực hiện một số công việc nhất định nào đó (back up chẳng hạn) Ðây là các shell script được tạo ra bởingười đóng gói
- Sửa lại các file cấu hình đang có trong hệ thống Một trong những ưu điểm khác của RPM với các trình quản lý cài đặt khác là cách chúng xử lý các file cấu hình Khi một phần mềmđược cài đặt, chúng cần phải thay đổi một số file cấu hình có sẵn trong hệ thống, rpm không chép đè các file cấu hình mới lên các file cũ mà nó phân tích tình trạng của các file cũ để chỉ thựchiện các thay đổi cần thiết (xem phần sau)
- Bung nén các file từ gói cài đặt vào các vị trí thích hợp Bước này mới thật sự là copy các file từ gói cài đặt vào hệ thống, sau đó các thuộc tính của file cũng được rpm xác lập
- Thực hiện các script sau cài đặt Tương tự như các script trước lúc cài đặt, bước này đối với một số gói cũng cần được thực hiện, ví dụ như chạy ldconfig để cho các thư viện liên kếtđộng mới có thể được dùng ngay
- Lưu lại tất cả các thông tin trên vào cơ sở dữ liệu RPM có một cơ sở dữ liệu rất lớn lưu trữ tất cả các công việc mà nó thực hiện với các gói cùng các thông tin về các gói Nó sẽ sửdụng cơ sở dữ liệu này để tra cứu thông tin về sau hoặc kiểm tra xung đột
5.2 Xóa một gói ra khỏi hệ thống
Khi một gói được xóa khỏi hệ thống, rpm thực hiện các công việc sau :
- Kiểm tra xem có một gói nào trong hệ thống phụ thuộc vào gói sẽ bị xóa không
- Thực hiện script pre-uninstall nếu có
- Kiểm tra các file cấu hình có bị thay đổi không, nếu có sẽ lưu lại một bản copy
- Tra cứu cơ sở dữ liệu rpm để xóa các file của gói đó
- Thực hiện các script post-uninstall nếu có
- Xóa các thông tin liên quan đến các gói trong cơ sở dữ liệu
5.3 Nâng cấp một gói
Trang 24tồn tại trong hệ thống nhưng với phiên bản cũ hơn, bạn phải chọn tùy chọn -U , nếu chọn -i sẽ xảy ra tình trạng xung đột các file giữa gói cũ và gói mới.
Thêm một chú ý nữa là đôi khi bạn cần cài một gói cũ hơn đè lên một gói có phiên bản mới hơn đang tồn tại trong hệ thống, lúc này bạn cần thêm tham số ##oldpackage
5.5 Dùng RPM để kiểm tra các gói đã cài đặt
Lệnh rpm -V sẽ kiểm tra lại tất cả các thông tin đó xem có khớp với ban đầu hay không Khi có một lỗi nào đó sảy ra, rpm -V sẽ cung cấp các thông tin về lỗi phát hiện được
6 Thực thi chương trình và quản lý tiến trình
6.1 Thực thi chương trình
Để thực thi một chương trình có trên hệ thống, ta có thể thao tác một trong những cách sau:
Nếu tập tin chương trình nằm trong thư mục đã khai báo trong biến môi trường PATH (là biến chứa tập hợp các đường dẫn tới các thư mục mà hệ thống sẽ tìm kiếm chương trình trongđó), thì chỉ cần gõ: <tên chương trình> tại công cụ terminal
Nếu tập tin chương trình nằm trong thư mục chưa có trong PATH, thì có thể:
• Bổ sung đường dẫn đến tập tin chương trình vào biến môi trường PATH, rồi thực thi chương trình như trên
• Chuyển đến thư mục có chứa tập tin chương trình rồi gõ: /<tên chương trình> (Dấu chấm (.) biểu thị thư mục hiện hành)
• Gõ tên tập tin chương trình với đường dẫn đầy đủ (kể từ thư mục gốc)
- Để xem thông tin liên quan đến hoạt động của các tính trình, gõ lệnh: top
- Để xem các tiến trình nào đang thực thi trên hệ thống, gõ lệnh: ps
Trang 25TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Giáo trình Fedora core 8
• http://wikipedia.org
• http://vnlinux.org
• http://www.quantrimang.com
• http://fedoraproject.org