Module Giáo dục thường xuyên 2- Sự hình thành và phát triển các mô hình cơ sở giáo dục thường xuyên ở Việt Nam - Hoàng Thị Kim Thúy

NỘI DUNG Nội dung 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC MÔ HÌNH CƠ SỞ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN Hoạt động: Nghiên cứu sự hình thành các loại mô hình cơ sở giáo dục thường xuyên qua các th

Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c m¤ h×nh c¬ së gi¸o dôc th−êng xuyªn ë viÖt nam

HOÀNG THỊ KIM THUÝ

A GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

C s giáo dc là n v hành chính cui cùng ca mt h thng giáo dc

 ó, h"ng ngày, h"ng gi$ di%n ra quá trình giáo dc, ào t)o nh"m nâng cao dân trí, ào t)o ngu+n nhân l,c, b+i d./ng nhân tài cho 0t n.1c 2i v1i giáo dc chính quy, mô hình giáo dc là các lo)i hình tr.$ng, h4c vin, vin, nh các lo)i tr.$ng m5m non, tr.$ng ti6u h4c, tr.$ng trung h4c c s, tr.$ng trung h4c ph8 thông, tr.$ng dân tc ni trú, tr.$ng bán trú dân nuôi, tr.$ng cao :ng, tr.$ng )i h4c, h4c vin và các vin nghiên c<u có tham gia ào t)o nghiên c<u sinh 2i v1i giáo dc th.$ng xuyên, mô hình giáo dc g+m các tr.$ng l1p b8 túc v>n hóa (BTVH), trung tâm giáo dc th.$ng xuyên các c0p, các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên — h.1ng nghip — d)y nghF, các trung tâm ngo)i ngG, tin h4c và các trung tâm h4c tHp cng +ng

S, hình thành và phát tri6n các mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên

.Jc gKn liFn v1i quá trình phát tri6n kinh tM — xã hi ca 0t n.1c 2Oc bit gKn v1i quá trình th,c hin các nhim v chính tr ca quan tr4ng ca h thng giáo dc th.$ng xuyên trong tPng giai o)n nh0t nh MRi mt c s giáo dc th.$ng xuyên Fu có nhGng ch<c n>ng nhim v

Oc thù áp <ng nhu c5u h4c tHp th.$ng xuyên cho nhGng ng.$i không

có hoàn cSnh Mn tr.$ng ph8 thông Trong iFu kin hin nay, 2Sng và Nhà n.1c ta ch tr.ng tiMn t1i xây d,ng xã hi h4c tHp Vì vHy, c s giáo dc ca giáo dc th.$ng xuyên phSi .Jc nh h.1ng hoàn thin a d)ng, a ch<c n>ng, thuHn tin cho ng.$i h4c 6 áp <ng nhu c5u h4c tHp a d)ng, th.$ng xuyên, liên tc ca m4i ng.$i dân trong cng +ng

áp <ng nhu c5u phát tri6n ca giáo dc th.$ng xuyên Mn n>m 2020

2 MỤC TIÊU CỤ THỂ

2.1 VỀ KIẾN THỨC

— Nêu .Jc s, hình thành các lo)i hình, cách th<c t8 ch<c các l1p h4c xoá

mù chG trong th$i kì 5u tiên khi Nhà n.1c Vit Nam m1i .Jc c lHp —

mô hình 5u tiên ca c s giáo dc th.$ng xuyên: mc ích, ni dung,

i t.Jng, hình th<c t8 ch<c các ho)t ng NhGng u và h)n chM ca lo)i c s giáo dc th.$ng xuyên lo)i hình này

— Nêu .Jc s, hình thành và phát tri6n lo)i hình các l1p BTVH, các tr.$ng BTVH các c0p tP xã, huyn và tYnh; các tr.$ng BTVH công nông; tr.$ng BTVH trung ng: mc ích, ni dung, i t.Jng, hình th<c t8 ch<c các ho)t ng; phân tích .Jc nhGng u i6m và h)n chM ca các lo)i mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên lo)i hình này

— Nêu .Jc s, hình thành và phát tri6n tP tr.$ng BTVH sang các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên a ch<c n>ng c0p huyn, tYnh: mc ích, ni dung, i t.Jng, hình th<c t8 ch<c các ho)t ng, quy chM t8 ch<c quSn lí… Phân tích .Jc nhGng u i6m và h)n chM ca lo)i mô hình trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, trung tâm giáo dc th.$ng xuyên — h.1ng nghip — d)y nghF, trung tâm ngo)i ngG tin h4c, các lo)i trung tâm giáo

dc th.$ng xuyên ca các tr.$ng )i h4c, cao :ng…

— Nêu .Jc s, hình thành và phát tri6n các trung tâm h4c tHp cng +ng c0p làng, xã: mc ích, ni dung, i t.Jng, hình th<c t8 ch<c các ho)t

ng, quy chM t8 ch<c quSn lí các trung tâm h4c tHp cng +ng

— Hi6u .Jc vai trò tác dng ca các l1p xoá mù chG, các tr.$ng l1p b8 túc v>n hóa và các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, trung tâm ngo)i ngG tin h4c và trung tâm h4c tHp cng +ng

— Hi6u .Jc nhGng h)n chM ca các mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên

— Hi6u .Jc i ng] GV và nhGng ng.$i tham gia xoá mù chG, b8 túc v>n hóa và giáo dc th.$ng xuyên

— Phân tích .Jc nhGng Oc i6m nhu c5u ca ng.$i h4c, Oc i6m phát tri6n kinh tM — xã hi ca tPng a ph.ng, s, c5n thiMt phSi hoàn thin các mô hình trung tâm giáo dc th.$ng xuyên và trung tâm h4c tHp cng

+ng nh"m t)o iFu kin 6 giáo dc th.$ng xuyên ngày càng phát tri6n

— 2F xu0t .Jc mô hình trung tâm giáo dc th.$ng xuyên và trung tâm H4c tHp cng +ng trong th$i gian t1i áp <ng .Jc nhu c5u ào t)o ngu+n nhân l,c cho công nghip hoá — hin )i hoá 0t n.1c

— Hi6u .Jc yêu c5u phát tri6n giáo dc trong s, nghip công nghip hoá — hin )i hoá và xây d,ng xã hi h4c tHp do ó c5n phSi hoàn thin các

mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên

2.2 VỀ KĨ NĂNG

— Phân tích .Jc nhGng kMt quS to l1n trong chiMn dch:” chng n)n mù chG” n>m 1945 — 1946; quá trình hình thành và phát tri6n các l1p, tr.$ng b8 túc v>n hóa, các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, trung tâm ngo)i ngG tin h4c và trung tâm h4c tHp cng +ng

— Phân tích .Jc quá trình hình thành và phát tri6n các mô hình giáo dc th.$ng xuyên, tP các l1p, tr.$ng b8 túc v>n hóa, các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, trung tâm ngo)i ngG tin h4c Mn trung tâm h4c tHp cng +ng

— Phân tích .Jc các yêu c5u c5n .Jc hoàn thin c s giáo dc th.$ng xuyên trong nhGng thHp kY 5u ca thM kY XXI

C NỘI DUNG

Nội dung 1

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC MÔ HÌNH CƠ SỞ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN

Hoạt động: Nghiên cứu sự hình thành các loại mô hình cơ sở

giáo dục thường xuyên qua các thời kì: trường, lớp BTVH; trung tâm giáo dục thường xuyên; trung tâm học tập cộng đồng; trung tâm ngoại ngữ – tin học

1 CÂU HỎI

phát ng? KMt thúc chiMn dch chng n)n mù chG, chúng ta ã m .Jc bao nhiêu l1p xoá mù chG? KMt quS chúng ta ã xoá mù chG cho bao nhiêu ng.$i trong chiMn dch chng n)n mù chG tP n>m 1945 — 1946?

— Vì sao không duy trì các tr.$ng, l1p b8 túc v>n hóa mà thành lHp các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên các c0p (huyn/th xã, tYnh)? Ch<c n>ng, nhim v ca trung tâm giáo dc thPng xuyên các c0p?

— Vì sao phSi thành lHp trung tâm h4c tHp cng +ng? Ch<c n>ng nhim v ca trung tâm h4c tHp cng +ng

2 GỢI Ý HOẠT ĐỘNG

— T, nghiên c<u tài liu, c]ng có th6 t8 ch<c thSo luHn t8, nhóm 6 xác

nh s, hình thành mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên qua các th$i kì

— Ghi l)i nhGng ni dung ã nghiên c<u .Jc 6 xác nh .Jc s, hình thành các c s giáo dc th.$ng xuyên qua các th$i kì tP khi thành lHp n.1c t1i nay

3 THÔNG TIN CƠ BẢN

Cách m)ng tháng Tám thành công Ngày 2/9/1945 t)i QuSng tr.$ng Ba 2ình, Ch tch H+ Chí Minh 4c bSn Tuyên ngôn 2c lHp khai sinh n.1c Vit Nam Dân ch Cng hoà Trong bSn Tuyên ngôn, Ng.$i ã lên án và t cáo chính sách ngu dân ca th,c dân Pháp v1i vic “chúng lHp ra nhà

tù nhiFu hn tr.$ng h4c” C]ng trong ngày 0y, 2)i t.1ng Võ Nguyên Giáp — nguyên B tr.ng B Ni v — 4c di%n v>n vF chính sách i ni,

i ngo)i ca Chính ph lâm th$i, tuyên b “ NFn giáo dc m1i ang  th$i kì t8 ch<c, chKc chKn bHc s h4c sn c./ng bách Trong th$i h)n r0t ngKn sn ban hành lnh bKt buc h4c chG quc ngG 6 chng n)n mù chG

Mn trit 6 ”

ChY mt ngày sau, ngày 3/9/1945, trong bu8i h4p 5u tiên ca Hi +ng Chính ph, trong 6 vic c0p bách c5n làm, Ch tch H+ Chí Minh xMp vic chng n)n mù chG là nhim v th< hai, chY sau vic chng n)n ói Ng.$i còn chY ra r"ng: “Mt dân tc dt là mt dân tc yMu Vì vHy tôi F ngh m mt chiMn dch Chng n)n mù chG”

26 th,c hin l$i kêu g4i ca Bác, ngày 8/9/1945, Chính ph ban hành ba sKc lnh Trong cùng mt ngày, ba sKc lnh vF chng n)n mù chG ã

.Jc kí ban hành SKc lnh 17 “2Ot ra mt bình dân h4c v trong toàn cõi Vit Nam” Mt bình dân h4c v là mt nFn giáo dc bình dân cho t0t

cS m4i ng.$i Mt nFn giáo dc không cao siêu, không kinh vin Mt nFn giáo dc không chY dành cho mt s ít ng.$i nh tr.1c ây mà là cho t0t cS m4i ng.$i Có th6 nói ây sn là mt nFn giáo dc )i chúng, nFn giáo dc cho toàn dân và Oc bit là cho t0t cS nhGng ng.$i nông dân và thJ thuyFn, nhGng ng.$i lao ng trong cS n.1c

Xác nh mt nFn giáo dc bình dân trong bu8i 5u ca Nhà n.1c non trr là c5n thiMt và th,c tM v1i iFu kin lúc này, SKc lnh 19 ã kh:ng

nh: “Trong toàn cõi n.1c Vit Nam sn thiMt lHp cho nông dân và thJ thuyFn nhGng l1p h4c bình dân bu8i ti” 6 nhanh chóng xóa mù chG cho 95% ng.$i không biMt 4c biMt viMt Th,c hin nhim v ó, SKc lnh s 20 kh:ng nh: “… Vic h4c chG Quc ngG nay là bKt buc và không m0t tiFn cho t0t cS m4i ng.$i”

Có th6 nói, chiMn dch Chng n)n mù chG chính th<c .Jc phát ng

tP ngày 8/9/1945, ngay sau khi các sKc lnh trên .Jc ban hành Ngày 18/9/1945, Nha Bình dân h4c v .Jc thành lHp VPa thành lHp, Nha bình dân h4c v ã t8 ch<c ngay khóa hu0n luyn cán b bình dân h4c

v 5u tiên t)i Hà Ni mang tên H+ Chí Minh Ngày 04/10/1945, Ch tch H+ Chí Minh ã gti l$i kêu g4i “Chng n)n th0t h4c” t1i toàn th6 quc dân +ng bào: “… Mun giG vGng nFn c lHp, mun làm cho dân m)nh n.1c giàu, m4i ng.$i Vit nam phSi hi6u biMt quyFn lJi ca mình, b8n phHn ca mình, phSi có kiMn th<c m1i có th6 tham gia vào công cuc xây d,ng n.1c nhà và tr.1c hMt, phSi biMt 4c, biMt viMt chG Quc ngG

NhGng ng.$i ã biMt chG hãy d)y cho nhGng ng.$i ch.a biMt chG, hãy góp s<c vào bình dân h4c v… NhGng ng.$i ch.a biMt chG hãy gKng s<c

mà h4c cho biMt i”

H.ng <ng l$i kêu g4i ca Ch tch H+ Chí Minh, phong trào Chng n)n

mù chG .Jc tri6n khai và nhanh chóng lan rng khKp cS n.1c, >n sâu vào tPng thôn làng, ngõ xóm Chng n)n mù chG ã tr thành mt phong trào qu5n chúng nhân dân th,c s, v1i nhGng hình th<c t8 ch<c hMt s<c linh ng, thích nghi v1i iFu kin sinh ho)t ca nhân dân lao ng Ng.$i h4c là t0t cS, tP nhGng em bé, Mn nhGng c già, tP nhGng ng.$i nông dân Mn nhGng ng.$i thJ ang làm vic trong các công x.ng; không phân bit sang hèn, không phân bit giàu nghèo, không phân bit

Sng phái, tôn giáo, dân tc NMu ã là ng.$i Vit Nam thì phSi i h4c và

L1p h4c là nhà cng +ng, là tr s ca các c quan chính quyFn, doanh tr)i quân i, nhà ca t nhân, ình, chùa… NhiFu ni lá chui, mo nang .Jc em dùng thay cho gi0y; g)ch non, sKn khô, than ci thay cho ph0n viMt; mOt 0t, t.$ng nhà, vách á, l.ng trâu, nong nia… thay cho bSng en

ChY sau mt n>m ngày phát ng phong trào Chng n)n mù chG ã t8 ch<c .Jc 75.000 l1p h4c v1i trên 95.000 giáo viên; trên 2.500.000 ng.$i biMt 4c, biMt viMt chG Quc ngG MRi khi phong trào b.1c sang mt giai

o)n m1i, Ch tch H+ Chí Minh l)i chY )o cho cán b và giáo viên nhGng công vic c5n phSi làm TP sau ngày toàn quc kháng chiMn, phong trào Chng n)n mù chG ã )t .Jc nhGng kMt quS áng khích l, bình dân h4c v nhHn thêm nhim v m1i, vPa chng mù chG, vPa yy m)nh kháng chiMn v1i khyu hiu “MRi l1p h4c bình dân là mt t8 tuyên truyFn kháng chiMn” Trong th gti cho cán b và giáo viên bình dân h4c v khu III, Ng.$i chY rõ: “Các l1p bình dân h4c v ch:ng nhGng d)y cho +ng bào h4c chG, làm tính mà l)i d)y thêm vF công cuc kháng chiMn c<u n.1c, t>ng gia sSn xu0t, giúp mùa ông binh sz, giúp +ng bào tSn c.”

N>m 1948, v1i phong trào thi ua yêu n.1c mà Ch tch H+ Chí Minh F

ra, bình dân h4c v chuy6n sang mt giai o)n m1i Ng.$i chY rõ h.1ng

i tiMp theo ca bình dân h4c v: “Trong phong trào thi ua ái quc, tôi mong các b)n c]ng h>ng hái xung phong Vùng nào còn sót n)n mù chG thì các b)n c gKng thi ua dit cho hMt giOc dt trong mt th$i gian mau chóng Vùng nào ã hMt n)n mù chG, thì các b)n thi ua 6 tiMn lên mt b.1c nGa, b"ng cách d)y cho +ng bào: Th.$ng th<c v sinh, 6 dân b1t

m au; th.$ng th<c khoa h4c, 6 b1t mê tín nhSm; bn phép tính 6 làm >n quen ng>n nKp; lch st và a d n.1c ta (vKn tKt b"ng th hoOc ca) 6 nâng cao lòng yêu n.1c; )o <c ca công dân, 6 tr thành ng.$i công dân <ng Kn” (Trong th gti cho anh ch em bình dân h4c v nhân dp phát ng phong trào thi ua ái quc và kY nim ngày c lHp 2/9/1948)

Phong trào Chng n)n mù chG (.Jc s, quan tâm, chY )o kp th$i ca Ch tch H+ Chí Minh, ca 2Sng và Chính ph), ngày càng phát tri6n

TP 2,5 triu ng.$i thoát n)n mù chG n>m 1946 t1i n>m 1948 là 6 triu ng.$i và Mn n>m 1952 là 10 triu ng.$i, chiMn dch xoá n)n mù chG c bSn .Jc hoàn thành 2i ôi v1i vic dit giOc dt, vic BTVH 6 cng c

s, 4c thông, viMt th)o ca nhGng ng.$i ã thoát n)n mù chG .Jc t8 ch<c và yy m)nh, trình  v>n hoá ca cán b và nhân dân lao ng c]ng .Jc nâng lên

Bình dân h4c v l0y l1p h4c là c s d)y — h4c/giáo dc theo tinh th5n l1p bình dân c gKng tìm Mn ng.$i h4c 2a i6m l1p h4c không chY Ot

 các tr.$ng công, tr.$ng t có s{n, mà Ot  các ình, chùa, Fn, miMu,

iMm canh và các nhà dân t.ng i rng rãi  rSi rác khKp các .$ng ph, xóm ngõ 6 h4c viên  âu thì h4c  0y cho thuHn tin Bình dân h4c v còn m các l1p h4c riêng cho các n v b i, t, v, cSnh v, công an, công nhân, t>ng ni, ng.$i bán hàng, ng dân và cho cS ph)m nhân…  trình  b8 túc bình dân tr lên, b+i d./ng h4c viên l0y tr.$ng tHp trung và t)i ch<c làm c s d)y — h4c/giáo dc Cui n>m 1947, liên khu V m tr.$ng ti6u h4c bình dân N>m 1948, Nam B m các tr.$ng ti6u h4c bình dân c0p tYnh, trung h4c bình dân  c0p khu 25u n>m

1949, ngành quân gi1i, hình thành các tr.$ng BTVH trong mRi xí nghip N>m 1951, Tr.$ng Ph8 thông Lao ng Trung ng .Jc thành lHp C]ng trong th$i gian này, các khu và tYnh ã m .Jc 20 tr.$ng ph8

thông lao ng Cui n>m 1954,  Hà Ni, các tr.$ng BTVH t)i ch<c .Jc t8 ch<c theo h thng ca liên hip công oàn các c quan trung ng và

Hà Ni Sau ó, phong trào b8 túc v>n hóa t)i ch<c nhanh chóng lan rng ra các thành ph, th xã, th tr0n N>m 1956, Tr.$ng B8 túc Công nông Trung ng .Jc thành lHp N>m 1958, các tr.$ng BTVH tHp trung c0p huyn .Jc thành lHp

Các lo)i tr.$ng trên Fu có quy chM quy nh rõ: mc tiêu, i t.Jng ca tr.$ng; ch.ng trình h4c; t8 ch<c l1p và chM  h4c tHp; t8 ch<c quSn lí, ki6m tra; chM  báo cáo; giáo viên, h4c viên; ki6m tra lên l1p và thi hMt c0p; khen th.ng, kY luHt; tài chính và c s vHt ch0t Nh vHy, BTVH ã xây d,ng .Jc m)ng l.1i c s giáo dc ca mình M)ng l.1i này .Jc vHn hành theo nhGng quy nh riêng phù hJp v1i BTVH

Th,c hin ChY th 17/CT ca B Giáo dc, m)ng l.1i c s d)y — h4c/giáo

dc theo mô hình “Mi tr ng có nhiu chc nng” ca giáo dc b8 túc Các tr.$ng BTVH vPa h4c vPa làm, các tr.$ng BTVH có d)y nghF .Jc duy trì cng c, phát tri6n  nhGng ni dân c tHp trung, có nhu c5u h4c tHp l1n nh thành ph, th xã; các tr.$ng BTVH tHp trung .Jc chuy6n d5n thành lo)i tr.$ng nhiFu ch<c n>ng phc v nhiFu lo)i i t.Jng trên mt a bàn Duy trì tr.$ng BTVH tHp trung  nhGng ni còn iFu kin và

có nhu c5u

TP n>m h4c 1992 — 1993, trên c s phát tri6n h thng các tr.$ng BTVH nhiFu ch<c n>ng, mt s trung tâm giáo dc th.$ng xuyên ã ra $i và ngày càng phát tri6n m)nh: N>m h4c 1992 — 1993 m1i có 30 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p quHn, huyn, cm xã, nh.ng n>m h4c 1993 —

1994 ã có 160 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên quHn/huyn

VF xây d,ng trung tâm h4c tHp cng +ng Có th6 nói r"ng trung tâm h4c tHp cng +ng không phSi là mô hình hoàn toàn m1i Vit Nam tr.1c ây

ã có các thiMt chM v>n hoá — giáo dc  cng +ng nh “Nhà Rông”,

“2ình làng” 2ây là ni hi h4p, là a i6m sinh ho)t chung ca cng

+ng, là ni chuy6n giao, tiMp nhHn các kinh nghim v>n hoá, xã hi… Trung tâm h4c tHp cng +ng là s, kM thPa, phát huy các yMu t tích c,c các thiMt chM truyFn thng Tuy nhiên, ây là b.1c phát tri6n m1i vF ch0t,

.Jc thiMt kM hoàn thin hn, phù hJp hn v1i iFu kin, hoàn cSnh hin nay, v1i ý t.ng ca th$i )i

V1i s, quan tâm ca 2Sng và Nhà n.1c, s, nR l,c ca B Giáo dc và 2ào t)o, ca Hi KhuyMn h4c Vit Nam và các a ph.ng TP 2000 Mn nay, mô hình trung tâm h4c tHp cng +ng xã, ph.$ng, th tr0n ã phát tri6n nhanh chóng và rng khKp trong cS n.1c N>m h4c 2000 — 2001 m1i chY có 155 trung tâm h4c tHp cng +ng, nh.ng Mn n>m h4c 2009 — 2010 con s này lên t1i 9.999 trung tâm h4c tHp cng +ng trên t8ng s 11.059

xã (chiMm tY l 90,04% s xã ph.$ng, th tr0n trong cS n.1c)

Ngoài ra, còn có các c s ào t)o khác nh các khoa, phòng ào t)o t)i ch<c thuc các tr.$ng )i h4c, cao :ng; các tr.$ng BTVH các quHn huyn ch.a chuy6n 8i; các tr.$ng b+i d./ng t)i ch<c ca các ban ngành; mt s c s ào t)o ca h thng giáo dc chính quy

THỰC TRẠNG CỦA CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN

Hoạt động: Phân tích những mặt mạnh, hạn chế của các cơ sở

giáo dục thường xuyên

1 CÂU HỎI

— B)n biMt gì vF hình th<c t8 ch<c các l1p trong chiMn dch: “chng n)n mù chG”, các l1p, tr.$ng BTVH, các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên và trung tâm h4c tHp cng +ng

— NhGng h)n chM ca tr.$ng BTVH là gì? Vì sao phSi xây d,ng trung tâm giáo dc th.$ng xuyên?

— Vì sao phSi xây d,ng các trung tâm h4c tHp cng +ng?

2 THÔNG TIN CƠ BẢN

* Thành t,u:

Bình dân h4c v l0y l1p h4c là c s d)y — h4c/giáo dc theo tinh th5n l1p bình dân c gKng tìm Mn ng.$i h4c Theo l$i kêu g4i ca Ch tch

H+ Chí Minh, nhiFu cá nhân, gia ình, t8 ch<c ã <ng ra m l1p bình dân h4c v 6 d)y chG cho ng.$i ch.a biMt chG S h4c viên ca mRi l1p bình dân h4c v c]ng r0t linh ho)t, có l1p nhiFu ng.$i, có l1p ít ng.$i, thHm chí có l1p chY có mt h4c viên, khuyMn khích các l1p d)y theo nhóm nh (4 — 5 ng i ) L1p h4c bình dân không chY là l1p h4c xoá n)n

mù chG mà còn là câu l)c b chính tr, mt ni tuyên truyFn kháng chiMn Các l1p xóa n)n mù chG là mô hình c s giáo dc th.$ng xuyên 5u tiên

 Vit Nam Nó có nhim v th,c hin nhim v xóa mù chG cho m4i ng.$i NhGng ng.$i c5n .Jc xóa mù chG là h5u hMt nhGng ng.$i lao

ng Ho)t ng m.u sinh ca h4 là chính, còn h4c 6 xóa mù chG là th< yMu Cho nên các l1p h4c này phSi hMt s<c thuHn lJi 6 m4i ng.$i có th6 tham gia h4c tHp .Jc mt cách d% dàng nh a i6m h4c phSi g5n chR  và làm vic ca ng.$i h4c

ChiMn dch xóa mù chG ã )t .Jc kMt quS áng k6, nhiFu ng.$i dân ã

.Jc xóa mù chG Nhim v lúc này là phSi tPng b.1c nâng cao trình  cho nhân dân vì vHy các tr.$ng BTVH .Jc thành lHp 6 áp <ng nhu c5u h4c tHp ca m4i ng.$i TP ó, hàng lo)t các tr.$ng BTVH ra $i

 trình  b8 túc bình dân tr lên, bình dân h4c v l0y tr.$ng tHp trung

và t)i ch<c làm c s d)y — h4c/giáo dc BKt 5u tP cui n>m 1947, các tr.$ng h4c BTVH .Jc thành lHp (thông tin ngu+n ph5n ni dung 1 ã trình bày) N>m 1951, Tr.$ng Ph8 thông Lao ng Trung ng .Jc thành lHp C]ng trong th$i gian này, các khu và tYnh ã m .Jc 20 tr.$ng ph8 thông lao ng Cui n>m 1954,  Hà Ni, các tr.$ng BTVH t)i ch<c

.Jc t8 ch<c theo h thng ca liên hip công oàn các c quan trung ng

và Hà Ni Sau ó, phong trào b8 túc v>n hóa t)i ch<c nhanh chóng lan rng

ra các thành ph, th xã, th tr0n N>m 1956, Tr.$ng B8 túc Công nông Trung ng .Jc thành lHp N>m 1958, các Tr.$ng BTVH trung c0p huyn .Jc thành lHp

H thng các tr.$ng h4c bình dân .Jc m ra 6 nâng cao trình  v>n hoá cho i ng] công nhân; nông dân; cán b ct cán ca 2Sng, chính quyFn, oàn th6 các c0p tP trung ng Mn c s; cán b trr và thanh niên công nông có nhiFu thành tích trong sSn xu0t và chiMn 0u, áp <ng yêu c5u ào t)o và b+i d./ng cán b trong giai o)n m1i ca cách m)ng N>m 1994, B ã yêu c5u: phát tri6n các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p tYnh, huyn và t)i các tr.$ng chính quy 6 áp <ng yêu c5u h4c tHp ca m4i ng.$i

Trong chY th n>m h4c 1995 — 1996, B kh:ng nh và yêu c5u: TiMp tc cng c và phát tri6n các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên; m rng ch<c n>ng ca các trung tâm huyn, các tr.$ng b8 túc v>n hóa nh"m

áp <ng yêu c5u h4c tHp ca cán b và nhân dân, tích c,c góp ph5n hoàn thành ph8 cHp ti6u h4c và trung h4c c s  nhGng ni có iFu kin; quSn lí và chY )o ho)t ng ca các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh theo quy chM ã ban hành, xây d,ng c s vHt ch0t Sm bSo cho vic m rng quy mô và nâng cao ch0t l.Jng; phSi quSn lí chOt chn ch0t l.Jng ào t)o ca các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh, nh0t là các l1p )i h4c t)i ch<c m t)i các a ph.ng, lo)i trP các hin t.Jng tiêu c,c trong thi ct và c0p ch<ng chY, v>n b"ng; tiMp tc tri6n khai và m rng hình th<c giáo dc tP xa

Ngh quyMt Hi ngh l5n th< hai ca Ban Ch0p hành Trung ng 2Sng Cng sSn Vit Nam khoá VIII ã chY rõ: “a d)ng hoá các lo)i hình giáo

dc ào t)o, t)o c hi cho m4i ng.$i có th6 l,a ch4n cách h4c phù hJp v1i nhu c5u và hoàn cSnh ca mình M rng các hình th<c ào t)o không tHp trung, ào t)o tP xa, tPng b.1c hin )i hoá hình th<c giáo dc ” Tháng 5/1997, B ban hành quy chM m1i vF t8 ch<c và ho)t ng ca trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thay cho quy chM ban hành tháng 11/1992

Th,c hin các chY th ca B, Mn n>m h4c 1997 — 1998 cS n.1c ã có 235 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p huyn, 56 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p tYnh, mt s tr.$ng )i h4c ã chuy6n khoa )i h4c t)i ch<c thành trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tr,c thuc tr.$ng Ngoài ra còn có 212 tr.$ng b8 túc v>n hóa, 200 trung tâm ngo)i ngG t)i ch<c và 50 trung tâm tin h4c <ng dng

V1i a bàn phc v quá rng, mt s trung tâm giáo dc th.$ng xuyên huyn ã xây d,ng các t8 ch<c v tinh  các xã N>m 1998, trung tâm nghiên c<u xoá mù chG và giáo dc th.$ng xuyên ã nghiên c<u mô hình trung tâm h4c tHp cng +ng  các n.1c trong khu v,c và khS n>ng vHn dng vào Vit Nam

Trong báo cáo t)i Hi ngh t8ng kMt n>m h4c 1997 — 1998 và bSn ph.ng h.1ng nhim v n>m h4c 1998 — 1999, B Giáo dc và 2ào t)o ã kh:ng

nh: Cng c và m rng các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh, các tr.$ng BTVH tYnh, phát tri6n các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

huyn 6 áp <ng nhu c5u h4c tHp v>n hoá nghF nghip ca cán b, công nhân viên, chiMn sz, thanh thiMu niên và nhân dân, góp ph5n tích c,c vào vic ph8 cHp trung h4c c s, nâng cao ch0t l.Jng giáo dc th.$ng xuyên vF các mOt, Oc bit là d)y , h4c  ch.ng trình ni dung các môn h4c ã quy nh

N>m 1998, LuHt Giáo dc ã quy nh trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

là c s giáo dc ca giáo dc không chính quy/giáo dc th.$ng xuyên Trong chY th n>m h4c 1999 — 2000, B tiMp tc yêu c5u: Cng c và phát tri6n các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, các tr.$ng, l1p BTVH nh"m

a d)ng hoá ch.ng trình và các hình th<c h4c tHp, Sm bSo vic áp

<ng các nhu c5u h4c tHp ca nhân dân và cng +ng; phi hJp v1i các c quan, n v sSn xu0t, kinh doanh, các oàn th6 chính tr — xã hi 6 t8 ch<c các l1p h4c BTVH ngay t)i ni sSn xu0t, công tác v1i các hình th<c h4c tHp thích hJp; t>ng c.$ng các bin pháp chY )o, quSn lí vF vic th,c hin ch.ng trình h4c, yy m)nh các ho)t ng chuyên môn, nghip v nh"m Sm bSo ch0t l.Jng d)y và h4c, ch0t l.Jng ào t)o

Trong chY th n>m h4c 2000 — 2001, B yêu c5u: Cng c và phát tri6n các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, các tr.$ng b8 túc v>n hóa; cng c và phát tri6n c s d)y — h4c ngo)i ngG th,c hành và tin h4c <ng dng, mRi tYnh, thành ph tr,c thuc trung ng tHp trung xây d,ng ít nh0t mt trung tâm ngo)i ngG — tin h4c, không 6 nhiFu l1p, nhiFu trung tâm ngo)i ngG — tin h4c nh, phân tán không Sm bSo ch0t l.Jng; cng c và phát tri6n các c s giáo dc tP xa hin có

Tháng 9/2000, B ã ban hành quy chM m1i vF t8 ch<c và ho)t ng ca trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thay cho quy chM ban hành tháng 5/1997

Theo quy chM này, h thng trung tâm giáo dc th.$ng xuyên bao g+m: + Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thuc tYnh, thành ph tr,c thuc trung ng (g4i tKt là trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh)

+ Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thuc quHn, huyn, th xã, thành ph thuc tYnh (g4i tKt là trung tâm giáo dc th.$ng xuyên huyn)

+ Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thuc t8 ch<c chính tr — xã hi, t8 ch<c kinh tM, l,c l.Jng v] trang nhân dân (g4i tKt là trung tâm giáo dc th.$ng xuyên thuc các t8 ch<c )

+ Trung tâm ngo)i ngG — tin h4c

* H)n chM:

2Mn n>m 2001, cS n.1c ã có 405 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên huyn, 56 trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh và hàng chc trung tâm h4c tHp cng +ng xã Ngoài ra, còn có 139 tr.$ng b8 túc v>n hóa tHp trung và t)i ch<c

Vào nhGng n>m 80 ca thM kY tr.1c, do iFu kin kinh tM gOp r0t nhiFu khó kh>n, hàng lo)t h4c viên BTVH b h4c, các tr.$ng BTVH b giSi th6, ngành BTVH gOp nhiFu khó kh>n trong vic duy trì và phát tri6n ngành Tr.1c tình hình ó, chY th 17 ã chuy6n h thng BTVH thành h thng giáo dc th.$ng xuyên Các tr.$ng BTVH n ch<c n>ng, chuy6n thành tr.$ng BTVH a ch<c n>ng và chuy6n d5n sang các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên Các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên ã áp <ng nhu c5u h4c tHp a d)ng ca m4i ng.$i tP xoá mù chG Mn chuy6n giao khoa h4c

kz thuHt, các chuyên F vF chính sách pháp luHt

Tuy nhiên, do các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên Ot t)i v trí trung tâm ca huyn, tYnh nên nhiFu ng.$i có nhu c5u h4c c]ng không th6 có

iFu kin tham gia h4c tHp .Jc Bài h4c kinh nghim tP các l1p xoá mù chG, l1p h4c phSi .Jc )t  ni g5n ng.$i h4c nh0t, vì vHy 6 áp <ng nhu c5u h4c tHp ca )i a s nhGng ng.$i lao ng thì phSi có các trung tâm h4c tHp t)i khu dân c hay cng +ng làng xã Vì thM mà trung tâm h4c tHp cng +ng ra $i và ã nhanh chóng i vào cuc sng, góp ph5n không nh vào vic ào t)o ngu+n nhân l,c cho cng +ng

I THÔNG TIN NGUỒN

Trích mt s ch.ng, iFu trong các Quy chM

1.1 QUY CHẾ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN (trích)

(Ban hành kèm theo QuyMt nh s 01/2007/Q2—BGD2T ngày 02 tháng

01 n>m 2007 ca B tr.ng B Giáo dc và 2ào t)o)

iu 1 Ph)m vi iFu chYnh và i t.Jng áp dng

1 Quy chM này quy nh t8 ch<c và ho)t ng ca trung tâm giáo dc th.$ng xuyên vF iFu kin, h+ s thành lHp, c c0u t8 ch<c ca trung tâm giáo dc th.$ng xuyên; t8 ch<c th,c hin các ho)t ng giáo dc; giáo viên; h4c viên; tài chính — tài sSn và quan h giGa trung tâm giáo dc th.$ng xuyên v1i các c quan, t8 ch<c khác

2 Quy chM này áp dng cho các trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

iu 2 Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

1 Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên là c s giáo dc th.$ng xuyên ca h thng giáo dc quc dân Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên bao g+m trung tâm giáo dc th.$ng xuyên quHn, huyn, th xã, thành ph thuc tYnh (sau ây g4i chung là trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p huyn), trung tâm giáo dc th.$ng xuyên tYnh, thành ph tr,c thuc Trung ng (sau ây g4i chung là trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p tYnh)

2 Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên có t cách pháp nhân, có con d0u và tài khoSn riêng

iu 3 Nhim v ca trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

1 T8 ch<c th,c hin các ch.ng trình giáo dc:

a) Ch.ng trình xóa mù chG và giáo dc tiMp tc sau khi biMt chG;

b) Ch.ng trình giáo dc áp <ng yêu c5u ca ng.$i h4c, cHp nhHt kiMn th<c, kz n>ng, chuy6n giao công ngh;

c) Ch.ng trình ào t)o, b+i d./ng nâng cao trình  chuyên môn, nghip

v bao g+m: ch.ng trình b+i d./ng ngo)i ngG, tin h4c <ng dng, công ngh thông tin — truyFn thông; ch.ng trình ào t)o, b+i d./ng nâng cao trình  chuyên môn; ch.ng trình ào t)o, b+i d./ng nâng cao nghip

v; ch.ng trình d)y tiMng dân tc thi6u s cho cán b, công ch<c công tác t)i vùng dân tc, miFn núi theo kM ho)ch h"ng n>m ca a ph.ng; d) Ch.ng trình giáo dc th.$ng xuyên c0p trung h4c c s và trung h4c ph8 thông

2 2iFu tra nhu c5u h4c tHp trên a bàn, xác nh ni dung h4c tHp, F xu0t v1i s giáo dc và ào t)o, chính quyFn a ph.ng vic t8 ch<c các ch.ng trình và hình th<c h4c phù hJp v1i tPng lo)i i t.Jng

3 T8 ch<c các l1p h4c theo các ch.ng trình giáo dc th.$ng xuyên c0p trung h4c c s và trung h4c ph8 thông quy nh t)i i6m d khoSn 1 ca 2iFu này dành riêng cho các i t.Jng .Jc h.ng chính sách xã hi, ng.$i tàn tHt, khuyMt tHt, theo kM ho)ch h"ng n>m ca a ph.ng

4 T8 ch<c d)y và th,c hành kz thuHt nghF nghip, các ho)t ng lao ng sSn xu0t và các ho)t ng khác phc v h4c tHp

5 Nghiên c<u, t8ng kMt rút kinh nghim vF t8 ch<c và ho)t ng nh"m nâng cao ch0t l.Jng giáo dc góp ph5n phát tri6n h thng giáo dc th.$ng xuyên

iu 4 T8 ch<c liên kMt ào t)o

1 Tr.$ng trung c0p chuyên nghip, c s giáo dc )i h4c khi th,c hin ch.ng trình giáo dc th.$ng xuyên l0y b"ng tt nghip trung c0p chuyên nghip, .Jc phép liên kMt v1i trung tâm giáo dc th.$ng xuyên v1i iFu kin:

a) Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên phSi bSo Sm các yêu c5u vF c s vHt ch0t, thiMt b và cán b quSn lí phSi phù hJp v1i yêu c5u ca tPng ngành

.Jc liên kMt ào t)o;

b) Vic liên kMt ào t)o .Jc th,c hin trên c s hJp +ng liên kMt ào t)o; tr.$ng trung c0p chuyên nghip, c s giáo dc )i h4c chu trách nhim toàn din vF vic liên kMt ào t)o

2 C s giáo dc )i h4c khi th,c hin ch.ng trình giáo dc th.$ng xuyên l0y b"ng tt nghip cao :ng, b"ng tt nghip )i h4c, .Jc phép liên kMt v1i trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p tYnh v1i iFu kin:

a) Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên c0p tYnh phSi bSo Sm các yêu c5u vF c s vHt ch0t, thiMt b và cán b quSn lí phSi phù hJp v1i yêu c5u ca tPng ngành .Jc liên kMt ào t)o;

b) Vic liên kMt ào t)o .Jc th,c hin trên c s hJp +ng liên kMt ào t)o; c s giáo dc )i h4c chu trách nhim toàn din vF vic liên kMt ào t)o

iu 5 Phân c0p quSn lí

S giáo dc và ào t)o tr,c tiMp quSn lí, chY )o trung tâm giáo dc th.$ng xuyên

iu 40 Quan h giGa trung tâm giáo dc th.$ng xuyên và trung tâm h4c tHp cng +ng

Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên t v0n, h.1ng dn các trung tâm h4c tHp cng +ng trong vic th,c hin ni dung giáo dc, ct giáo viên tham gia giSng d)y nh"m th,c hin tt các ch.ng trình giáo dc th.$ng xuyên ca các trung tâm h4c tHp cng +ng t)i a ph.ng

iu 41 Quan h giGa trung tâm giáo dc th.$ng xuyên v1i các t8 ch<c chính tr — xã hi, t8 ch<c xã hi t)i a ph.ng

1 Trung tâm giáo dc th.$ng xuyên phi hJp v1i các t8 ch<c chính tr — xã hi, t8 ch<c chính tr — xã hi — nghF nghip, t8 ch<c nghF nghip và các t8 ch<c xã hi khác t)i a ph.ng th,c hin các ni dung ca các

ch.ng trình phi hJp ho)t ng nh"m hR trJ, t)o iFu kin thuHn lJi cho m4i ng.$i, thuc m4i l<a tu8i, thành ph5n kinh tM .Jc tham gia h4c tHp

2 KhuyMn khích các t8 ch<c và cá nhân ng h vHt ch0t và tinh th5n cho trung tâm giáo dc th.$ng xuyên, tham gia xây d,ng phong trào h4c tHp th.$ng xuyên, h4c tHp sut $i và xây d,ng xã hi h4c tHp

1.2 QUY CHẾ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ – TIN HỌC

(Ban hành kèm theo QuyMt nh s 31/2007/Q2—BGD2T ngày 04 tháng

06 n>m 2007 ca B tr.ng B Giáo dc và 2ào t)o)

iu 1 Ph)m vi iFu chYnh và i t.Jng áp dng

1 Quy chM này quy nh t8 ch<c và ho)t ng ca trung tâm ngo)i ngG — tin h4c vF t8 ch<c và quSn lí; ho)t ng giáo dc; giáo viên; h4c viên; c s vHt ch0t, tài chính; thanh tra, ki6m tra, khen th.ng và xt lí vi ph)m (sau ây g4i chung là trung tâm ngo)i ngG — tin h4c)

2 Quy chM này áp dng cho các trung tâm ngo)i ngG — tin h4c bao g+m: trung tâm ngo)i ngG; trung tâm tin h4c; trung tâm ngo)i ngG — tin h4c Các trung tâm ngo)i ngG — tin h4c ca n.1c ngoài m t)i Vit Nam hoOc

do phía Vit Nam liên kMt v1i bên n.1c ngoài thành lHp theo các quy

nh hin hành ca Nhà n.1c không thuc i t.Jng áp dng ca Quy chM này

iu 2 V trí ca trung tâm ngo)i ngG — tin h4c

Trung tâm ngo)i ngG — tin h4c là lo)i hình trung tâm giáo dc th.$ng xuyên chuyên vF ào t)o, b+i d./ng ngo)i ngG, tin h4c ca h thng giáo

dc quc dân Trung tâm ngo)i ngG — tin h4c có t cách pháp nhân, có con d0u, có tài khoSn riêng

iu 3 Ch<cn>ng ca trung tâm ngo)i ngG — tin h4c

1 Trung tâm ngo)i ngG — tin h4c có ch<c n>ng ào t)o, b+i d./ng ngo)i ngG th,c hành và tin h4c <ng dng theo hình th<c vPa làm vPa h4c, h4c

tP xa, t, h4c có h.1ng dn

2 Các hình th<c h4c tHp ca trung tâm ngo)i ngG — tin h4c r0t a d)ng, linh ho)t, mang tính xã hi hoá cao, dch v thuHn lJi, nh"m góp ph5n nâng cao dân trí, nâng cao trình  hi6u biMt, kz n>ng st dng ngo)i ngG, tin h4c

cho m4i t5ng l1p nhân dân, áp <ng nhu c5u nâng cao ch0t l.Jng ngu+n nhân l,c cho s, nghip công nghip hóa, hin )i hóa 0t n.1c

iu 4 Nhim v ca trung tâm ngo)i ngG — tin h4c

1 2iFu tra nhu c5u h4c tHp ngo)i ngG, tin h4c, công ngh thông tin — truyFn thông trên a bàn, trên c s ó F xu0t v1i c quan quSn lí c0p trên kM ho)ch m l1p ào t)o, b+i d./ng, áp <ng nhu c5u ca ng.$i h4c

3 Th,c hin các công vic khác có liên quan Mn ngo)i ngG nh biên dch, phiên dch hoOc liên quan Mn tin h4c nh lHp trình, cài Ot ph5n mFm

4 T8 ch<c ki6m tra, c0p ch<ng chY cho các h4c viên ca trung tâm ã hoàn thành ch.ng trình theo quy nh ca B Giáo dc và 2ào t)o

5 Liên kMt v1i các trung tâm, các c s ngo)i ngG — tin h4c khác t8 ch<c ào t)o, b+i d./ng, ki6m tra và c0p ch<ng chY ngo)i ngG, tin h4c, công ngh thông tin truyFn thông;

6 Nghiên c<u, t8ng kMt, rút kinh nghim vF t8 ch<c và ho)t ng ca trung tâm, nh"m nâng cao ch0t l.Jng ào t)o, b+i d./ng ngo)i ngG, tin h4c, công ngh thông tin — truyFn thông

…

iu 6 QuSn lí trung tâm ngo)i ngG — tin h4c

1 S giáo dc và ào t)o quSn lí các trung tâm ngo)i ngG — tin h4c sau: a) Trung tâm ngo)i ngG — tin h4c do s giáo dc và ào t)o thành lHp;