ĐỀ CƯƠNG LỊCH sử 10 HKI (HS soạn)

Lập bảng thống kê các cuộc chiến đấu chống ngoại xâm X-XVIII Cuộc kháng chiến Thời gian Quân Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê 981-1075 Tống Lê Hoàn Bạch Đằng và ải ChiLăng-Xương Giang

ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 10 HK I

1 Lập bảng thống kê các triều đại pk VN từ X-XV

Triều đại Niên đại Kinh đô Quốc hiệu Vị vua đầu

Tiền Lê 981-1009 Hoa Lư Đại Cồ Việt Lê Đại Hành

1010-1225

Thăng Long

Đại Việt Lý Thái Tổ

1226-1400

Thăng Long

Đại Việt Trần Thái Tổ

1400-1407

1428-1527

Thăng Long

Đại Việt Lê Thái Tổ

2 Lập bảng thống kê các cuộc chiến đấu chống ngoại xâm X-XVIII

Cuộc kháng chiến Thời gian Quân

Kháng chiến chống

Tống thời Tiền Lê 981-1075 Tống Lê Hoàn Bạch Đằng và ải ChiLăng-Xương Giang

Kháng chiến chống

Tống thời Lý 1075-1077 Tống Lý Thường Kiệt Sông Như Nguyệt

3 lần kháng chiến

chống quân Mông

Nguyên thời Trần

1258 1285 1287-1288

Mông Nguyên Vua quan nhà Trần, đặc biệt

là trần hung đạo

Đông Bộ Đầu, hàm

Tử, Chương Dương, Bạch Đằng

Khởi nghĩa Lam Sơn 1418-1427 Minh Lê Lợi,

Nguyễn Trãi Chi Lăng-Xương Giang Kháng chiến chống

quân Xiêm Thanh 1785-1789 Xiêm Thanh Nguyễn Huệ Rạch Gầm-Xoài Mút

3 Những biểu hiện pt của nền kt pk trong các thế kí X-XV Nguyên nhân

vả tác động?

 Nông nghiệp

- Đẩy mạnh khai hoang, chú trọng thủy lợi

- Đặt phép quan điền

- Quan tâm bảo vệ sức kéo, phát triển các giống cây trồng

 Thủ công nghiệp

- TCN truyền thống như đúc đồng gốm, dệt có bước phát triển chất lượng nâng cao

- Ngề chạm khắc đá, làm gạch trang sức… phát triển hơn,

- Nghề mới xuất hiện: khai thác kim loại trong long đất

- Xuất hiện nhiều làng nghệ: Thổ Hà, Bát tràng

- TCN nhà nước phát triển, thành lập các quan xưởng tập trung các thợ giỏi sản xuất áo mũ, tiền, vũ khí… và các sản phẩm có kỹ thuật cao: đại bác thuyền chiến…

 Thương nghiệp được mở rông

- Nội thương

+ Hình thành hệ thống chợ

+ TL trở thành đô thị lớn (36 phố phường)  là trung tâm buốn bán và làm nghệ thủ công

- Ngoại thương

+ Thời Lý Trần pt, nhà nc cho xd các bến cảng để buốn bán trao đổi hang hóa với bên ngoài

+ Vùng biên giới hình thành các điểm buôn bán

+ Thời Lê ngoại thương thu hẹp

** Nguyên nhân: Giai đoạn đầu của tk pk độc lập, đất nước thống nhất tạo điều kiện

pt kt:

+ Nhân dân ra sức khai hoang, mở rộng ruộng đất, hình thành nhiều làng xóm, làng nghệ truyền thống pt TCN  pt thương nghiệp

+ Nhà nc chú trọng qt đến pt kt, có nhiều chính sách, biện pháp mở rộng diện tích canh tác tạo điều kiện cho NN pt, có như cầu về các sản phẩm TCN,

có hệ thống đo lường tiền tệ…

** Tác động:

- Tích cực: đời sống nd ấm no hạnh phúc, trật tự xh dc ổng định  nền độc lập

dc giữ vững

- Tiêu cực:: gây nên tình trạng phân hóa xh sâu sắc  bùng nổ các cuộc đấu tranh của nd

4 Điểm khác biệt của khỏi nghĩa Lam SƠn so với… Nguyên nhân thắng lợi

và ý nghĩa ls:

Cuộc khời nghĩa Lam Sơn:

- Hoàn cảnh: kn Lam sơn diễn ra khi đất nước còn đang bị nhà minh đô hộ trong khi các cuộc kc của Tiền Lê, Lý, trần diễn ra trong hoàn cảnh hòa bình độc lập

- Không do vua quan lãnh đạo mà do 1 hào trưởng địa phương lãnh đạo: Lê Lợi

- Mang tính địa phương pt thành 1 cuộc đáu tranh kháng chiến dt

- Đề cao tư tưởng nhân nghĩa

Nguyên nhân thắng lợi:

- Do long yêu nước, tinh thần đoàn kết của nd trên mọi miền Tổ quốc, chiến đâu bất khuất anh dung của nghĩa quân Lam Sơn

- Sự lãnh đạo tài tình sang suốt của Lê Lợi, nguyễn trãi

Ý nghĩa:

- Đập tan ách thống trị của nhà Minh, giành độc lập cho dt

- Thể hiện long yêu nước tinh thần đấu tranh anh dung của nhân dân ta

- Mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dt, mở ra 1 triều đại mới: Lê sơ

5 So sánh sự khác nhau giữa sx NN, TN Đại Việt trong 2 gđ Nguyên

nhân?

Nền NN có bước pt mới, đa dạng  đời

sống nd ấm no

- NN suy sụp, mất mùa, đói kém xảy ra liên mien đời sống nd khổ cực

- đến nửa sau TK XVIII, tình hình NN mới

Nguyên nhân: nhà nước Tiền Lê, Lý, trần

Lê sơ đều quan tâm khuyến khích nhân

dân sản xuất, chú trọng thủy lợi, khai

hoang, sức kéo…; nhân dân ra sức khai

hoang, mở rọng đát đai…

dc cải thiện

- chế độ tu hữu ruộng đất pt, rượng đất ngày càng tập trung vào tay địa chủ

Nguyên nhân: các cuộc chiến tranh kéo dài; nhà nước k qt đến sx như trước, k có những biện pháp khuyến khích pt kt; Ở đàng Ngoài, họ Trịnh có những chính sách ruộng đất những chủ yếu phục vụ quyền lợi cho nhà nc pk và giai cấp đại chủ

Hình thành hệ thống chợ, đô thị và phố

phường phát triển

Việc trao đổi hang hóa với bên ngoài

đươc mở rộng

Nguyên nhân: TCN pt thúc đẩy thương

nghiệp pt; có hệ thống đo lường tiền tệ

Xuất hiện một số làng buôn,trung tâm mua bán

Ngoại thướng pt nhanh chóng, đến giữa

TK XVIII thì suy yếu Các đô thị hưng khởi

Nguyên nhân: TCN pt thúc đẩy thương nghiệp pt;cả ở 2 đàng, chính quyền họ Trịnh Nguyễn đều chú trọng chính sách

mở cửa

6 Biểu hiện pt công thương nghiệp nước ta XVI-XVIII Nguyên nhân sự phát triển kt hang hóa

Biểu hiện

- Nghề thủ công truyền thống tiếp tục pt và đạt trình độ cao (gốm, dệt…)

- Nghề mới xuất hiện (khắc in bản gỗ, làm đường trắng, đồng hồ, tranh sơn màu…)

- Nghề khai thác mỏ pt ở cả 2 đàng

- ở các đô thị, thợ thủ công lập các phường hội, vừa sx vừa bán hang

 thúc đẩy nền kt hang hóa pt

Nguyên nhân:

- Sau 2 cuộc ct, đất nước độc lập xã hội ổn định

- Do sự phát triển của nông nghiệp thủ công nghiệp tạo ra sản phẩm ngày càng nhiều, việc buôn bán, giao lưu hàng hoá giữa các vùng, giữa miền ngược và miền xuôi có điều kiện phát triển, đưa các sản phẩm trở thành hàng hoá.

- Do chính sách mở cửa của chính quyền Trịnh, Nguyễn đã tạo điều kiện cho việc buôn bán thuận lợi.

- Do sự hưng thịnh của các đô thị cũ và sự hình thành các đô thị mới.

- Do thế kỉ XVI - XVII sau các cuộc phát triển địa lí đã mở ra con đường buôn bán thuận lợi từ châu Âu sang châu Á và nước ta có vị trí thuận lợi trên giao thương đường biển nên thương nhân nước ngoài vào buôn bán ngày càng nhiều.

7 Đánh giá công lao của pt Tây Sơn.

- Bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước.

*Từ 1776-1783: Phong trào Tây Sơn 5 lần tấn công vào Gia Định, giải phóng hầu hết đất Đàng Trong=> Chính Quyền họ Nguyễn sụp đổ

*Từ năm 1786-1788: Phong trào Tây Sơn lần lượt đánh đổ hai tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, phá bỏ giới tuyến sông Gianh=> Bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước

-Kháng chiến bảo vệ tổ quốc.

*Đập tan 5vạn quân Xiêm năm 1785

*Đánh bại 29 vạn quân Thanh năm 1789.

- Xây dựng vương triều mới với những chính sách tiến bộ.

*Kinh tế

*Văn hoá

*Quân đội

*Ngoại gia

8 Nguyên nhân gây nên tình trạng khổ cực của nhân dân dưới triều

Nguyễn

- Nạn tham quan ô lại rất phổ biến, nhà Nguyễn có những chính sách nhưng k ngăn chặn được

- ở nông thôn, địa chủ cường hào ức hiếp nhân dân

- Thiên tai mất mùa đói kém diễn ra liên tục

- Vua huy động sức người sức của để xd lăng tẩm, kinh thành, cung điện từ Phú Xuân- Thăng Long