bài trình chiếu powerpoint tìm hiểu về lịch sử ra đời đồ gốm, sự phát triển của ngành đồ gốm, hình ảnh về đồ gốm qua các thời kì: từ thời xa xưa cho đến ngày nay, các sản phẩm gốm nghệ thuật, làng nghề đồ gốm,...
Trang 1Lịch sử ra đời của đồ gốm
Đồ gốm đầu tiên được làm
ra như thế
nào ?
Bạn có biết đất sét ướt có thể nặn thành bất kì
hình dạng nào, sau mấy hôm đất sét đó sẽ khô và
cứng Nếu qua nung đốt, tính chất của đất sét sẽ
thay đổi, nó biến thành cứng và cũng không thể
làm mền trở lại và gia công được nữa Chế phẩm
đất sét qua nung trở thành đồ gốm
Dụng cụ bằng gốm đầu tiên ra đời
khoảng một vạn năm về trước Lúc đó để
tránh cho hạt ngũ cốc đựng trong giỏ không
lọt qua lỗ ra ngoài người ta chát một lớp bùn
ướt bên trong giỏ Có thể một ngày nào đó
người ta vô tình quăng chiếc giỏ vào đống
lửa, những sợi lau sậy đan giỏ đều cháy
hết… như vậy chiếc bình gốm đầu tiên trong
lịch sử tiến hóa của loài người ra đời
Trang 2Đồ dùng bằng gốm xuất hiện đầu tiên tại Trung Quốc, ngay từ thời trước Công nguyên cách đây 7.000 năm
Đồ gốm dần được làm với kĩ thuật cao hơn qua các nền văn hóa như Ngưỡng Thiều, Mã Gia Diêu hay văn hóa Long Sơn
Đồ gốm màu có niên đại 2200-2000
TCN, trưng bày tại bảo tàng Thượng Hải
Vò hai quai sọc nổi Ngưỡng Thiều, giai đoạn Bán Pha, khoảng
4800 TCN
Trang 3Đời nhà Đường, người Trung Quốc bắt đầu sản xuất ra một loại đồ gốm mới đó là đồ sứ Đồ sứ vừa chắc lại vừa trong, chúng được làm từ đất sét đặc biệt trộn với bột đá, sau đó cho vào lò nung tới nhiệt độ cao
có thể làm cho thép nóng chảy
Trang 4
Đời Minh (1368-1644 CN) và Đời Thanh ( năm 1644-1911 CN) là thời kỳ sản xuất đồ sứ phồn thịnh nhất TQ , số lượng và chất lượng về sản xuất
đồ sứ đã đạt đến đỉnh cao Ngay từ thế kỷ thứ 8, TQ đã bắt đầu bán đồ
sứ sang nước ngoài qua “ con đường tơ lụa” Bước sang thế kỷ 17 , hoàng thất và cung đình Tây Âu bắt đầu dấy lên cơn sóng tàng trữ đồ sứ
TQ Từ TQ đồ sứ được truyền bá rộng rãi sang các nước châu Á rồi lan
rộng sang các nước châu Âu
Chum: mặt dưới có ghi: Đại Minh Gia Tĩnh niên chế 大明嘉靖年製 (1522-1566)
Bộ đĩa sứ hoa lam sản
xuất vào thế kỷ 16, thời Minh, Trung Quốc
Tượng gốm
Trang 5Tương truyền, vào thời nhà Lý, có ba vị Thái học sinh là Hứa Vinh Kiều, Đào Trí Tiến và Lưu Phương Tú được cử đi sứ Bắc Tống Trên
đường trở về nước qua Thiều Châu (Quảng Đông gặp bão, phải nghỉ lại
Ở đây có lò gốm nổi tiếng, ba ông đến thăm và học được một số kỹ thuật đem về truyền bá cho dân chúng quê hương Hứa Vĩnh Kiều truyền cho Bát Tràng nước men rạn trắng Đào Trí Tiến truyền cho Thổ Hà (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) nước men sắc màu vàng đỏ Lưu Phương Tú truyền cho Phù Lãng (huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh) nước men màu đỏ màu vàng thẫm
Như vậy làng nghề gốm Bát Tràng nổi tiếng của Việt Nam đã có từ thời nhà Lý, ngang với thời Bắc Tống nghĩa là trước năm 1127 Đến nay làng nghề vẫn tiếp tục được duy trì và lưu truyền cho con cháu
Trang 6Ngành đồ gốm đánh dấu bước ngoặt của sự phát
triển nền công nghiệp hiện đại
Đồ gốm đã đóng góp một phần không hề nhỏ vào việc phát triển
nền kinh tế của các nước trên thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng.Ở một số địa phương Việt Nam, nhờ vào nghề làm gốm, người dân
có cuộc sống sung túc hơn Nghề làm gốm phát triển ngày càng rộng rãi Ngày nay, trong thời buổi kinh tế thì trường,những người thợ làm gốm đã cải tiến những món đồ gốm thô mộc cho phù hợp với thị hiếu hiện đại, do đó mà đồ gốm ngày càng đẹp và tinh xảo hơn Gốm ở Việt Nam
có vẻ đẹp mộc mạc, giản dị thôn quê nhưng vẫn toát lên sự tinh tế và là một nét đẹp văn hóa đáng tự hào, là tinh hoa của dân tộc Việt
Trang 7Sau gần 6000 năm lịch sử gạch đã được người Ai Cập và người
Babylon sử dụng, nó đã trở thành vật liệu xây dựng hiện đại Quá trình tạo ra gạch và gốm là khá giống nhau Tuy nhiên, gạch lại dùng để xây dựng vì tính bền cao của nó Nhờ có gạch, con người đã xây được những ngôi nhà, những công trình kiến trúc vững chãi Gạch được coi là 1 bước tiến trong sự nghiệp hiện đại hóa của con người Đâu đâu ở Việt Nam,
ta cũng bắt gặp những ngôi nhà được xây bằng gạch, lát bằng gạch
cchạm khắc hoa văn Chỉ riêng điều này cũng đủ chứng minh sự thông dụng của việc sử dụng gạch - thứ đồ ra đời bắt nguồn bằng tinh hoa của bàn tay con người
Trang 8Cơ sở khoa học
Trang 9I Thành phần hóa học
- Chủ yếu là chất tạo thủy tinh (SiO2 tự do và P2O5)
- Ngoài chất tạo thủy tinh còn có các chất khác với hàm lượng ít như :
• Các chất trợ chảy: Là các hóa chất khi thêm vào trong men/thủy tinh thì có tác dụng chủ yếu là giảm nhiệt độ nóng chảy của men/thủy tinh như BeO, CdO, K2O, Na2O, MgO, ZnO,
• Các chất tạo màu: Là các hóa chất khi thêm vào trong men/thủy tinh có tác dụng chủ yếu là tạo ra các màu sắc hay các gam màu nhất định cho men/thủy tinh như Cu2O, CuO, Fe2O3, Fe3O4, MnO2, V2O5,
Trang 10• Các chất tạo độ mờ: Là các hóa chất khi thêm vào trong men/thủy
tinh có tác dụng chủ yếu là tạo ra các độ mờ nhất định cho các màu men/thủy tinh như TiO2, SnO2, Sb2O3,
• Các chất mất đi khi cháy: Là các chất khi bị nung ở nhiệt độ cao sẽ bị phân hủy và thoát ra ở dạng khí Tuy nhiên, chúng có thể tham gia vào một số phản ứng hóa học như C, CO2, F,
• Các chất khác: Là phân nhóm chứa các chất có mặt trong men ở tỷ lệ phần trăm rất nhỏ (dạng dấu vết)
Trang 11Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các sản phẩm đồ gốm
được sản xuất như thế nào nhé!
II Quy trình sản xuất
Trang 12Video
Trang 13Video
Trang 14Sự phát triển của ngành đồ gốm tại Việt Nam
Trang 15Sự phát triển của ngành đồ gốm tại tỉnh Hà Giang
Trong những năm gần đây, ngành sản xuất đồ gốm phát triển mạnh mẽ và chiếm vị thế quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương Các cơ
sở sản xuất gạch ngói đáp ứng nhu cầu xây dựng
cơ sở hạ tầng và đem lại nguồn việc làm dồi dào cho chính người dân trong khu vực Sành, sứ cũng là những mặt hàng phục vụ hiệu quả cho chế tạo sản xuất, nhu cầu thường nhật và làm đồ trang trí thỏa mãn nhu cầu tinh thần
Trang 16Gạch không nung phát triển ở Hà Giang với nhà máy sản xuất quy
mô hiện đại nhờ những ưu điểm nó đem lại: bảo vệ môi trường, chất lượng chống thấm và có độ bền vững đạt tiêu chuẩn, tiết kiệm chi phí,…
Dây chuyền sản xuất gạch không nung của
Nhà máy Gạch không nung Vị Xuyên. Thành phẩm
Trang 17Các sản phẩm ngói lợp, sành sứ chưa được sản xuất phổ biến tại Hà Giang Tuy nhiên do nhu cầu tiêu thụ nên có rất nhiều cửa hàng kinh
doanh mặt hàng này với đa chủng loại, màu sắc
Hình ảnh ghi nhận tại thành phố Hà Giang
Trang 19Chào mừng các bạn đến với
trò chơi “Biết Tuốt”
Trang 2030 giờ Hết
Start
Câu hỏi 1:
Tại sao gạch khi nung ra lại có màu đỏ?
Câu trả lời: Màu đỏ gây nên bởi oxit sắt có trong đất sét
Trang 21Thông tin thêm
Đất sét sử dụng sản xuất gạch thường còn
chứa các chất mà trong công thức hóa có Fe
(ví dụ như các loại hydroxit sắt, ).Ở nhiệt độ cao từ 400 - 700 độ C, nguyên tố Fe sẽ thoát ra khỏi các chất đó và cùng với oxy có sẵn trong không khí tạo ra oxit sắt với công thức là
Fe2O3 và có tên gọi là khoáng chất hematit
Khoáng chất hematit có mầu đỏ hoặc nâu đỏ
Trang 23Câu trả lời:
Sét sử dụng sản xuất gốm sứ luôn phải là loại sét không chứa Fe hoăc có hàm lượng Fe rất thấp, do vậy khoáng chất hematit (Fe2O3)
không xuất sinh ra được hoặc chỉ có mặt ở một nồng độ không đang kể Vì lẽ đó mà đồ gốm sứ có mầu trắng.
Trang 25Câu trả lời:
Bởi vì sứ bền với hóa chất hơn thép,không bị rỉ như thép,độ chịu nhiệt và độ bền lại cao hơn thủy tinh Còn với ống nghiệm do để quan sát hiện tượng dễ dàng nên ta dùng thủy tinh để làm ống nghiệm.