SINH HỌC 9 ĐỀ TÀI: BIẾN DỊ

Đột biến gen Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen, xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện trong điều kiện tự nhiên

Welcome to

Chào mừng cô và các bạn đến với

tiết học ngày hôm nay

SINH HỌC 9

BIẾN DỊ

I Đột biến gen

II Đột biến NST

1 Đột biến cấu trúc NST

2 Đột biến số lượng NST

a Thể dị bội

b Thể đa bội

B Biến dị không di truyền - Thường biến

A Biến dị di truyền

BIẾN DỊ

A BIẾN DỊ

Khái niệm: là những biến đổi mới mà cơ thể sinh vật thu được do tác động của các yếu tố môi trường và do quá trình tái tổ hợp di truyền I Đột biến gen

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen, xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người gây ra Đột biến gen thường liên quan đến một cặp Nu điển hình là các dạng: mất, thêm, thay thế một cặp Nu

Đột biến gen thường có hại, nhưng cũng có khi có lợi

Mất 1 cặp Nu

Thê

m 1 cặp Nu

Thay thế 1 cặp Nu

Sự nhân đôi của ADN

Tác động

Nguyên nhân dẫn đến đột biến gen

Chiến tranh gây ra

Thuốc, phân bón hóa học Ô nhiễm môi trường

Và hậu quả để lại là

Nạn nhân chất độc màu da cam

II Đột biến NST

Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn,…

1 Đột biến cấu trúc NST

Nguyên nhân gây đột biến cấu trúc NST:

+ Bên trong cơ thể: rối loạn trong quá trình sinh lí, sinh hóa của TB → Tự bản thân sinh vật

+ Bên ngoài cơ thể: tác nhân vật lí, hóa học VD: tia UV, nhiệt độ, thuốc trừ sâu

Đột biến NST thường có hại, nhưng cũng có khi có lợi

Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 hay mất một phần vai dài NST số 22

→ gây ung thư máu ở người

Hình ảnh về đột biến cấu trúc NST

Hội chứng Cri du chat hay hội chứng tiếng khóc như mèo kêu là một nhóm

các triệu chứng do thiếu một phần của nhiễm sắc thể số 5

2 Đột biến số lượng NST

a Thể dị bội

Là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi

về số lượng

→ Làm thêm hoặc mất NST thuộc một cặp NST đó hoặc hoặc mất một cặp NST có thể xảy ra ở người, động vật và thực vật

Nguyên nhân: Các đột biến này thường do một cặp NST nào đó không phân li trong giảm phân, dẫn đến tạo thành giao tử mà cặp NST tương đồng nào đó có 2NST hoặc không có NST

Cơ chế phát sinh các thể dị bội có (2n+1) và (2n-1) NST

II (mẹ hoặc bố) II

Giao tử:

Hậu quả:

+ Gây ra những biến đổi về hình thái của thực vật + Gây bệnh ở người

2 Đột biến số lượng NST

b Thể đa bội

Là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n (nhiều hơn 2n)

TB đa bội có số lượng NST tang gấp bội, số lượng AND cũng tăng tương ứng

→ Làm quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ hơn, dẫn tới kích thước của TB đa bội lớn, cơ quan sinh dưỡng to, sinh trưởng phát triển mạnh và chống chịu tốt

Hiện tượng đa bội thể đã khá phổ biến ở thực vật và đã được ứng dụng có hiệu quả trong chọn giống cây trồng

Hội chứng Đao Bệnh do người bệnh có 3 NST 21 ( 2n +1 = 47 )

Trẻ mắc hội chứng Down trí tuệ đần độn, miệng luôn trễ và há, đầu ngắn, bé, mắt xếch đôi khi là mắt lác, mũi nhỏ tẹt, chân tay ngắn, bàn tay và ngón tay to, ngón chân chim, ngón chân cái tòe ra ngoài Người bị bệnh đao thường chết sớm

Hội chứng Tơcnơ – Turner (XO)

Đột biến số lượng NST dạng thể một ở NST giới tính X Hội chứng Tơnơ chỉ có một nhiễm sắc thể X nên người bị bệnh là con gái Người bệnh không phát triển sinh dục, không có triệu chứng dậy thì, vú không phát triển, không có kinh nguyệt Trí tuệ chậm phát triển, trẻ có kèm theo những dị tật bẩm sinh ở tim, ở thận…

• Hội chứng Claiphentơ (XXY)

• Đột biến số lượng NST dạng thể ba ở cặp NST giới tính là hội chứng xảy ra ở trẻ trai có hai hoặc đôi khi nhiều hơn 2 nhiễm sắc thể giới tính X, mà vẫn có nhiễm sắc thể Ychân tay dài, thân cao không bình thường, tinh hoàn nhỏ, si đần, ko có con.

• Hội chứng Jacobs

• Thể ba nhiễm kiểu XYY ở người là nam giới có khả năng sinh sản bình thường

vì nhiễm sắc thể X chỉ bắt đôi với một nhiễm sắc thể Y trong quá trình giảm

phân còn nhiễm sắc thể Y còn lại không bắt đôi và không được truyền lại cho các tinh trùng Vì vậy người XYY tạo ra các tinh trùng mang X và Y

Người mang NST này thường có xu hướng hung bạo, đặc điểm này giải thích tại sao hội chứng này có tỷ lệ cao trong số tù nhân nam

• Không tìm thấy cá thể có dạng lệch OY, những cơ thể này bị chết ở giai đoạn hợp tử