Tiết 60 bài 57 đa DẠNG SINH học

Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh - Ở gần địa cực khí hậu lạnh, băng đóng gần như quanh năm, mùa hạ rất ngắn, là mùa hoạt động của mọi loài sinh vật, cây cối thưa thớt, th

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Trình bày ý nghĩa và tác dụng của cây phát sinh giới

Câu 1:

Ý nghĩa cây phát sinh giới động vật: là sơ đồ hình cây phát ra

những nhánh từ một gốc chung (tổ tiên chung ) Các nhánh ấy lại phát ra những nhánh nhỏ hơn từ những gốc khác nhau và tận cùng bằng một nhóm động vật Kích thước của các nhánh trên cây phát sinh càng lớn bao nhiêu thì số loài của nhánh đó càng nhiều bấy nhiêu Các nhóm có cùng nguồn gốc có vị trí gần nhau thì có quan hệ họ hàng gần với nhau hơn

- Tác dụng của cây phát sinh giới động vật: Cho ta biết được:

+ Nguồn gốc, mối quan hệ họ hàng và sự tiến hóa giữa các

nhóm động vật

+ So sánh được số loài giữa các nhóm động vật với nhau

- Ví dụ: Cá, Bò sát Chim và Thú có mối quan hệ họ hàng gần với

nhau hơn so với quan hệ họ hàng của chúng với Giáp xác,

Nhện và Sâu bọ

Câu 2:

Cá voi và hươu sao đều thuôôc lớp thú, còn cá chép thuôôc lớp

cá nên cá voi có họ hàng với hươu sao gần hơn so với cá chép, dù cá voi cũng sống dưới nước, bơi như các loài cá khác

Câu 3:

Ngành chân khớp có quan hệ họ hàng gần với ngành thân

mềm hơn vì chúng bắt nguồn từ những nhánh có cùng một gốc chung và chúng có vị trí gần nhau hơn so với ngành động vật có xương sống

- Những loài động vật mới được hình thành có những đặc

điểm giống tổ tiên của chúng

I Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh

- Sự đa dạng sinh học được thể hiện như thế nào?

-> Sự đa dạng sinh học được biểu thị bằng số lượng loài

- Vì sao có sự đa dạng về loài?

-> Sự đa dạng loài là do có khả năng thích nghi cao của với điều kiện sống khác nhau

- Em hãy kể tên một số loài ĐV sống ở đới lạnh? + Gấu trắng

+ Cú tuyết

- Những loài ĐV sống ở đới lạnh thường có những đặc điểm gì?

+ Có bộ lông dày

+ Có lớp mỡ dưới da dày

+ Có bộ lông màu trắng

+ Có hiện tượng ngủ đông hoặc di cư tránh rét

+ Thường hoạt động về ban ngày trong mùa hạ

- Đa dạng loài lại được thể hiện ra sao?

Đặc điểm hình thái->Đa dạng sinh học

- Sự đa dạng về loài có được do đâu?

-> Do khả năng thích nghi cao với các điều kiện sống rất khác nhau trên các môi trường địa lí của trái đất

- Trên trái đất có các môi trường địa lí nào?

-> Các môi trường đới lạnh, đới ôn hòa, nhiệt đới, nhiệt đới gió mùa, hoang mạc…

- Em có nhận xét gì về động vật ở môi trường đới lạnh?

-> Có số loài động vật ít nhưng chúng rất đa dạng về đặc điểm hình thái và tập tính

Thích nghi với điều kiện giá lạnh

Em có nhận xét gì về cấu tạo và tập tính của động vật ở môi trường đới lạnh?

-> Cấu tạo và tập tính của động vật thích nghi cao độ với môi trường sống

Số lượng các loài ĐV ở đới lạnh nhiều hay ít?Em có nhận xét

gì về độ đa dạng của ĐV đới lạnh?

-> Sự đa dạng của động vật môi trường đới lạnh thấp

Kể tên các loài ĐV sống ở hoang mạc đới nóng?

-> Lạc đà, chuột nhảy, rắn hoang mạc

I Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh

- Ở gần địa cực khí hậu lạnh, băng đóng gần như quanh

năm, mùa hạ rất ngắn, là mùa hoạt động của mọi loài

sinh vật, cây cối thưa thớt, thấp lùn

- Do khí hậu vô cùng khắc nghiệt nên chỉ có một ít loài tồn

tài, vì có những thích nghi đặc trưng như: có bộ lông rậm

và lớp mỡ dưới da rất dày để giữ nhiệt cho cơ thể và dự trữ năng lượng chống rét (gấu trắng, hải cẩu, cá voi, chim cánh cụt,….)

- Nhiều loài chim, thú có tập tính di cư tránh rét, một số

ngủ suốt mùa đông (gấu trắng) để tiết kiệm năng lượng

- Nhiều loài (chồn, cáo, cú trắng) về mùa đông có bộ lông

màu trắng dễ lẫn với tuyết, che mắt kẻ thù; về mùa hạ bộ lông chuyển sang màu nâu hay xám

II Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng

- Em có nhận xét gì về điều kiện khí hậu ở môi trường đới

-> Thực vật thưa thớt, thấp lùn; chỉ có một số ít loài tồn tại

Em có nhận xét gì về điều kiện khí hậu và thực vật ở môi

trường hoang mạc đới nóng?

-> Nóng và khô, các vực nước rất hiếm, phân bố rải rác rất xa nhau

- Thấp nhỏ, xơ xác

- Em có nhận xét gì về động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng?

-> Có số loài động vật ít nhưng chúng rất đa dạng về

đặc điểm hình thái và tập tính.

Thích nghi với điều kiện khô hạn

- Hãy giải thích tại sao số loài động vật ở môi trường

đới lạnh và hoang mạc đới nóng lại ít?

-> Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở số lượng loài sinh vật Các loài lại thể hiện sự đa dạng về hình thái

và tập tính thích nghi chặt chẽ với điều kiện sống của môi trường, nơi chúng sinh sống Trên trái đất, môi

trường đới lạnh và hoang mạc đới nóng là những môi trường có khí hậu khắc nghiệt nhất, động vật ở đó có những thích nghi đặc trưng và số loài ít, vì chỉ có

những loài có khả năng chịu đựng được băng giá

hoặc khí hậu rất khô và nóng mới tồn tại được

I Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh

II Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới

nóng

- Khí hậu môi trường hoang mạc đới nóng rất nóng và khô

Các vực nước

Bài tập 1: Hoàn thành bảng sau

Sự thích nghi của động vật ở môi trường đới lạnh

Môi trường đới lạnh

Những đặc điểm thích nghi Giải thích vai trò của đặc điểm thích

Giữ nhiệt cho cơ thể

Mỡ dưới dạ dày Giữ nhiệt, dự trữ năng lượng, chống

rét

Lông màu trắng (mùa đông) Lẫn với màu tuyết che mắt kẻ thù

Ngủ trong mùa đông hoặc di

Bài tập 2: Hoàn thành bảng sau

Sự thích nghi của động vật ở môi trường đới lạnh

Môi trường hoang mạc đới nóng Những đặc điểm thích nghi Giải thích vai trò của các đặc

Bướu mỡ lạc đà Nơi dự trữ nước

Màu lông nhạt, giống màu cát Dễ lẩn trốn kẻ thù

Tập

tính Mỗi bước nhảy cao và xa Di chuyển bằng cách quăng Hạn chế tiếp xúc với cát nóng

thân Hạn chế tiếp xúc với cát nóng

Hoạt động vào ban đêm Thời tiết dịu mát hơn

Khả năng đi xa Tìm nguồn nước

Khả năng nhịn khát Thời gian tìm được nước rất lâu Chui rúc vào sâu trong cát Chống nóng

e Bộ lông đổi màu trong mùa hè

f Ngủ suốt mùa đông

Câu trả lời đúng: a, d, h

2) Chuột nhảy ở hoang mạc đới nóng có chân dài để:

- Đào bới thức ăn

- Tìm nguồn nước

- Cơ thể cao so với mặt cát nóng và nhảy xa

Những câu trả lời đúng: d

3) Đa dạng sinh học ở môi trường đới lạnh và hoang mạc đới

Bài tập 4: Hãy chọn từ hoặc cụm từ điền vào chỗ ( ) trong các

câu sau cho phù hợp:

Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở (1)… loài sinh vật Các

loài lại thể hiện sự đa dạng về (2)… và (3) thích nghi

chặt chẽ với điều kiện sống của môi trường, nơi chúng

sinh sống Trên Trái Đất, môi trường đới lạnh và môi

trường hoang mạc đới nóng là những môi trường có khí hậu (4)… nhất, động vật sống ở đó có những đặc trưng và

số loài ít, vì chỉ có những loài có khả năng chịu đựng được băng giá hoặc khí hậu rất khô và rất nóng mới tồn tại được (5)… số lượng hình thái tập tính khắc nghiệt thích nghi

Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở (1) số lượng loài sinh vật Các loài lại thể hiện sự đa dạng về (2) hình thái và (3)

tập tính thích nghi chặt chẽ với điều kiện sống của môi

trường, nơi chúng sinh sống Trên Trái Đất, môi trường đới lạnh và môi trường hoang mạc đới nóng là những môi

trường có khí hậu (4) khắc nghiệt nhất, động vật sống ở đó

có những đặc trưng và số loài ít, vì chỉ có những loài có khả năng chịu đựng được băng giá hoặc khí hậu rất khô và rất nóng mới tồn tại được (5) thích nghi số lượng hình thái tập tính khắc nghiệt thích nghi