Hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất được các biện pháp nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

- -

NGUYỄN THỊ THU HÀ

HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN KHOA HỌC CHO HỌC SINH TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRONG DẠY HỌC

Luận án được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Nguyễn Như Hải

2 TS Nguyễn Đức Thìn

Phản biện 1: GS.TS Hoàng Chí Bảo – Hội đồng lí luận Trung ương

Phản biện 2: PGS.TS Đặng Thành Hưng - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Phản biện 3: PGS.TS Phạm Văn Hùng - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp trường

họp tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 36 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Vào hồi……giờ……ngày…….tháng…….năm 2016

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:

1 Thư viện Quốc gia

2 Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thế giới quan là bộ phận quan trọng trong hình thành nhân cách của học sinh trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) Có nhiều con đường để hình thành, phát triển thế giới quan khoa học (TGQKH) cho học sinh, nhưng thông qua dạy học môn Giáo dục chính trị (GDCT) là một trong những con đường cơ bản nhất

Học môn Giáo dục chính trị, học sinh được trang bị tri thức lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Đây là hệ thống tri khoa học nền tảng để hình thành, phát triển thế giới quan khoa học

Những năm gần đây, nhiều trường chuyên nghiệp đã hoàn thành nhiệm vụ hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị Nhưng vẫn còn tình trạng học sinh không thích học nên thế giới quan khoa học được hình thành, phát triển còn nhiều hạn chế

Đảng ta yêu cầu: Giáo dục và đào tạo cần phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ

và sáng tạo của học sinh, sinh viên Cải thiện việc dạy và học các môn khoa học Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Nghị quyết số 29-NQ/TW chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới

mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực” Bộ Giáo dục và Đào tạo

ban hành quy chuẩn nội dung và chương trình môn Giáo dục chính trị tại Thông tư số 11/2012/TT, ban hành ngày 07/03/2012

Vấn đề “Hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị” là đề tài nghiên cứu có ý

nghĩa về mặt lý luận và tính ứng dụng thực tiễn cao

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất được các biện pháp nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, luận án phải thực hiện (1) nghiên cứu cơ sở lý luận

và thực tiễn (2) Xây dựng các biện pháp sư phạm (3) Tổ chức thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khoa học, tính khả thi của các biện pháp hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu là quá trình dạy học môn Giáo dục chính trị cho học sinh

trung cấp chuyên nghiệp hướng tới hình thành, phát triển thế giới quan khoa học

Đối tượng nghiên cứu là các biện pháp sư phạm được sử dụng trong dạy học

môn GDCT nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Phạm vi nghiên cứu là các biện pháp dạy học môn Giáo dục chính trị nhằm hình

thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp tại 3 trường chuyên nghiệp ở tỉnh Hải Dương

- Thời gian điều tra và thực nghiệm từ tháng 12/2011 đến 02/2015

5 Giả thuyết khoa học

Nếu sử dụng đồng bộ nhóm biện pháp trang bị tri thức và niềm tin khoa học, phát triển năng lực thực tiễn và bồi dưỡng phẩm chất của người lao động mới xã hội chủ nghĩa vào dạy học môn Giáo dục chính trị sẽ nâng cao chất lượng dạy học, đem lại kết quả cao đối với việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, phương pháp tiếp cận

hệ thống, quan điểm đổi mới về giáo dục đào tạo của Đảng, Nhà nước Tác giả lấy đó làm cơ sở xây dựng các biện pháp sư phạm tác động tới việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

6.2 Phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sử dụng phối hợp các phương pháp logic và lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp diễn dịch và quy nạp, phương pháp so sánh và hệ thống - cấu trúc Các phương pháp này nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và đề xuất các biện pháp dạy học để hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

6.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Luận án sử dụng các phương pháp: (1) phương pháp điều tra, (2) phương pháp quan sát, (3) phương pháp chuyên gia, (4) phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục, (5) phương pháp thực nghiệm

6.2.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu

Sử dụng phương pháp thống kê toán học, thực hiện trên Microsoft Excel để xử

lý kết quả nghiên cứu về định lượng và rút ra kết luận khoa học

7 Những luận điểm cần bảo vệ

- Cơ sở khoa học (lý luận và thực tiễn) của việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Ba nguyên tắc phải bản đảm trong dạy học môn Giáo dục chính trị là thống nhất giữa tính đảng, tính khoa học và thực tiễn; phát huy tính tích cực nhận thức của HS; dạy học theo định hướng phát triển năng lực Các nguyên tắc này được thực hiện

sẽ bảo đảm thế giới quan khoa học của học sinh được hình thành, phát triển

- Để hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị, giáo viên cần thực hiện đồng

bộ nhóm biện pháp trang bị tri thức và niềm tin khoa học, phát triển năng lực thực tiễn và bồi dưỡng phẩm chất của người lao động mới xã hội chủ nghĩa

- Đề xuất các biện pháp dạy học môn Giáo dục chính trị hướng tới hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Thực nghiệm sư phạm chứng minh những biện pháp đã đề xuất là khả thi với việc hình thành, phát triển TGQKH cho học sinh TCCN trong dạy học môn GDCT

9 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án được kết cấu làm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hình thành và phát triển TGQKH cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Chương 3: Biện pháp hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Chương 4: Thực nghiệm sư phạm

Chương 1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

Qua khái quát các công trình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp, các tác giả đã nghiên cứu:

- Khẳng định thế giới quan khoa học là thế giới quan duy vật biện chứng

- Nghiên cứu điều kiện chủ quan và khách quan tác động đến việc hình thành (phát triển, củng cố ) thế giới quan khoa học cho đối tượng cụ thể (giáo viên, học sinh, sinh viên )

- Làm sáng tỏ quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đối với công tác giáo dục đào tạo trong nhà trường, đổi mới phương pháp dạy học, phát huy năng lực của học sinh

- Chỉ rõ tính quy luật của việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học, làm cơ sở cho nghiên cứu hình thành, phát triển thế giới quan này trong lý luận dạy học môn Giáo dục chính trị

Từ kết quả tổng kết, luận án sẽ tiếp tục làm sáng tỏ các vấn đề sau:

- Nội dung định nghĩa, cấu trúc, vị trí, vai trò và chức năng của thế giới quan khoa học

- Phân tích chức năng làm thành tố nhân cách của thế giới quan khoa học

- Phân biệt thuật ngữ thế giới quan Mác – Lênin, thế giới quan khoa học, thế giới quan duy vật biện chứng, thế giới quan xã hội chủ nghĩa, chỉ rõ mục đích sử dụng trong từng trường hợp cụ thể

- Phân tích đặc điểm thế giới quan của học sinh trung cấp chuyên nghiệp và thực trạng dạy học môn Giáo dục chính trị với việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học này cho học sinh

- Xây dựng biện pháp sư phạm tác động đến hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Luận chứng ưu thế của môn Giáo dục chính trị đối với việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh, chọn đơn vị kiến thức tiến hành soạn giảng và dạy thực nghiệm

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN KHOA HỌC CHO HỌC SINH TRUNG CẤP CHUYÊN

NGHIỆP TRONG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

2.1 Cơ sở lý luận của việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

2.1.1 Thế giới quan khoa học và sự hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

2.1.1.1 Cấu trúc, đặc trưng và vai trò của thế giới quan khoa học

Khái niệm thế giới quan khoa học

Thế giới quan khoa học là hệ thống những quan điểm đúng đắn về bản chất và những quy luật phát triển chung của giới tự nhiên, xã hội và tư duy, về con đường nhận thức, về vị trí và vai trò của con người trong nhận thức và cải tạo thế giới

Nội dung cơ bản của thế giới quan khoa học: (1) Thể hiện những quan điểm đúng

đắn về bản chất của thế giới (2) Thể hiện quan điểm về những quy luật vận động phát triển chung của thế giới dựa trên thành tựu khoa học (3) Thể hiện quan điểm tin tưởng

về khả năng nhận thức và cải tạo thế giới của con người

Cấu trúc của thế giới quan khoa học gồm 5 yếu tố tri thức khoa học, niềm tin

khoa học, tình cảm trong sáng, ý chí kiên cường và lý tưởng cao đẹp Mỗi yếu tố giữa vị

trí, vai trò riêng, trong đó yếu tố tri thức khoa học là nền tảng của các yếu tố khác

Đặc trưng cơ bản của thế giới quan khoa học

- Thế giới quan khoa học là thế giới quan duy vật biện chứng, được xây dựng trên nền tảng tri thức khoa học, quan niệm một cách khoa học về đời sống xã hội

- Thế giới quan khoa học là sự thể hiện thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, phản ánh bản chất cách mạng và là thế giới quan triệt để

- Thế giới quan khoa học là sự thống nhất chặt chẽ giữa thế giới quan duy vật

và phương pháp luận khoa học

- Thế giới quan khoa học thể hiện tinh thần của chủ nghĩa nhân đạo, tin tưởng sự lãnh đạo của Đảng và khả năng thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử của công nhân

2.1.1.2 Vai trò của thế giới quan khoa học và việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Vai trò của thế giới quan khoa học

- Thế giới quan khoa học chỉ đạo hoạt động nhận thức của con người

- Thế giới quan khoa học chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người

- Thế giới quan khoa học là tiền đề xác lập nhân sinh quan tích cực, tiến bộ

- Thế giới quan khoa học là vũ khí lý luận sắc bén

Hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Hình thành thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong

dạy học môn Giáo dục chính trị là sự tác động có ý thức của hoạt động dạy học, nhằm trang bị tri thức khoa học bộ môn, tạo dựng niềm tin và tình cảm, ý chí và lý tưởng cách mạng cho học trò

Phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp là sự

tác động có mục đích, có kế hoạch vào các yếu tố cấu thành thế giới quan này, làm cho các yếu tố đó tăng cường hơn, mạnh mẽ hơn, đáp ứng yêu cầu hơn với sự biến đổi của thực tiễn

Hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên

nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị là tác động đến chuỗi các yếu tố tri thức

và niềm tin khoa học, tình cảm trong sáng, ý chí kiên cường và lý tưởng cách mạng

2.1.2 Môn Giáo dục chính trị với việc hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

2.1.2.1 Vai trò môn Giáo dục chính trị trong việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Mục tiêu kiến thức, phải truyền thụ được nội dung cơ bản nhất về thế giới quan

và PP luận chủ nghĩa Mác – Lênin, nội dung và ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh, nội dung về đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ

Mục tiêu kỹ năng, bước đầu hình thành cho học sinh nhân sinh quan, thế giới

quan và phương pháp khoa học Hướng dẫn các em vận dụng vào học tập, rèn luyện

và công tác sau này Hình thành bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức, để các em phấn đấu trở thành người học sinh tốt, người công dân tốt

Mục tiêu thái độ, củng cố cho học sinh niềm tự hào, tin tưởng Đảng Cộng sản

Việt Nam và con đường xã hội chủ nghĩa Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, yêu lao động Rèn luyện cho học trò tác phong công nghiệp, lề lối làm việc của người lao động tốt, người kỹ thuật viên tốt

Về nội dung, môn Giáo dục chính trị được phân thành 5 chương (không kể

chương mở đầu) Mỗi chương có nội dung khác nhau nhưng đều hướng tới thực hiện mục tiêu theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ của môn học Trang bị tri thức và phương pháp luận khoa học, xây dựng niềm tin và tình cảm đúng đắn cho học sinh, truyền cho các em ý chí và lý tưởng cách mạng của người cộng sản

2.1.2.2 Đặc điểm thế giới quan của học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Trình độ tri thức khoa học của học sinh trung cấp chuyên nghiệp không cao

- Niềm tin của học sinh được hình thành nhưng chưa vững chắc

- Ý chí thực hiện mục đích của học sinh trung cấp chuyên nghiệp chưa cao

- Lý tưởng cách mạng của học sinh trung cấp chuyên nghiệp có biểu hiện dao động

2.1.2.3 Thực chất của việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Trang bị tri thức khoa học, bao gồm tri thức tri thức nghề nghiệp và tri thức lý luận cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Củng cố niềm tin của học sinh trung cấp chuyên nghiệp vào vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường tiến lên xã hội chủ nghĩa

- Xây dựng tình cảm trong sáng, vô tư trên tinh thần tự nguyện cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Rèn luyện ý chí kiên cường cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Xây dựng lý tưởng sống cao đẹp cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

2.1.2.4 Ý nghĩa của việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Thế giới quan khoa học góp phần nâng cao tri thức và niềm tin khoa học

- Thế giới quan khoa học góp phần nâng cao năng lực thực tiễn

- Thế giới quan khoa học góp phần bồi dưỡng phẩm chất người lao động mới xã

2.2.1.1 Quá trình tiến hành khảo sát thực trạng

Mục đích khảo sát nhằm đánh giá thực trạng nhận thức và sử dụng các biện pháp

hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Nội dung khảo sát tìm hiểu nhận thức và biện pháp hình thành, pháp triển thế

giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị mà giáo viên đang vận dụng

Đối tượng khảo sát là 30 giáo viên dạy môn Giáo dục chính trị, 26 cán bộ quản

lý và 300 học sinh trung cấp chuyên nghiệp đã học môn Giáo dục chính trị

Địa điểm khảo sát là 15 trường trên địa bàn tỉnh Hải Dương

Thời gian khảo sát trong 3 năm học, từ 2011 đến 2014

Phương pháp khảo sát sử dụng là phương pháp trưng cầu ý kiến (Ankét),

phương pháp phỏng vấn, tọa đàm, dự giờ, quan sát, phân tích kết quả học tập

Nguyên tắc khảo sát là bảo đảm tính khách quan, tính nghiêm túc, khoa học, tính

chính xác và trung thực

Quy trình khảo sát gồm các bước: Xây dựng phiếu hỏi (phiếu đánh giá) => Tiến

hành khảo sát => Tập hợp và thống kê => Phân tích số liệu cho báo cáo

2.2.1.2 Nhận thức về tầm quan trọng của thế giới quan khoa học với học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Khảo sát về mức độ cần thiết phải hình thành, phát triển thế giới quan khoa học

cho học sinh

- Khảo sát về chuẩn mực đạo đức cần giáo dục khi hình thành, phát triển

TGQKH cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Khảo sát về sự phù hợp của kết cấu chương trình, nội dung giáo trình môn

Giáo dục chính trị vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 07/3/2012

2.2.1.3 Sử dụng biện pháp dạy học môn Giáo dục chính trị nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Khảo sát giáo viên sử dụng các biện pháp hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Đó là nhóm biện pháp trang bị tri thức và niềm tin khoa học, nhóm biện pháp phát triển năng lực thực tiễn, nhóm biện pháp bồi dưỡng phẩm chất của người lao động

mới xã hội chủ nghĩa

2.2.1.4 Kết quả hình thành, phát triển thế giới quan khoa học của học sinh

trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Khảo sát để đánh giá kết quả hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị Trên cở sở 5 yếu tố cấu thành thế giới quan khoa học, áp dụng thang cấp độ tư duy của Anderson để đo mức độ đạt hay không đạt về nhận thức của học trò Đối tượng khảo sát là học sinh trung cấp chuyên nghiệp đã học xong môn Giáo dục chính trị

2.2.2 Đánh giá thực trạng và phân tích nguyên nhân

2.2.2.1 Nguyên nhân thành công

Về nhận thức, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh rất coi trọng mục

tiêu hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện đường lối chỉ đạo của Đảng với

các Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường chuyên nghiệp trên cả nước Các trường

chuyên nghiệp ở tỉnh Hải Dương đã có những đầu tư ưu tiên cho môn học về tài liệu

tham khảo, tổ chức hội thảo, mời chuyên gia phương pháp dạy học

Đội ngũ giáo viên dạy môn Giáo dục chính trị tại các trường chuyên nghiệp ở

Hải Dương đã khắc phục khó khăn thực hiện dạy tốt – học tốt môn học này

2.2.2.2 Nguyên nhân của những hạn chế

Nguyên nhân khách quan

Nội dung tri thức môn Giáo dục chính trị Cả giáo viên và học sinh đều đánh giá

kiến thức môn học thiên về lý luận, trừu tượng, mức độ khái quát cao nên các em thấy khó ghi nhớ

Về chương trình, phần lớn giáo viên có cùng ý kiến phản ánh phải chịu sức ép

về cả nội dung và thời gian thực hiện

Nguyên nhân chủ quan

Từ phía giáo viên: công tác đổi mới phương pháp dạy học bộ môn đã được giáo

viên thực hiện nhưng chậm; việc rèn luyện năng lực tự học cho học sinh chưa tốt Giáo viên còn thiếu năng lực thực tiễn; công tác kiểm tra, đánh giá chưa được đổi mới

Từ phía học sinh: thái độ học tập bộ môn của học sinh chưa tốt; học sinh chưa có

động cơ học tập tốt; học sinh không nhận thấy tầm quan trọng của tri thức môn học; năng lực tự học, tự nghiên cứu của học sinh yếu

Từ phía nhà trường: cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trường còn thiếu; tài

chính dành cho các hoạt động ngoại khóa của môn Giáo dục chính trị còn eo hẹp

Kết quả khảo sát là cơ sở cho nghiên cứu sinh xây dựng các biện pháp sư phạm

2.2.3 Những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Sự tác động của diễn biến trái chiều từ thực tiễn xã hội đến việc hình thành, phát triển ý thức chính trị, niềm tin và lý tưởng cách mạng cho học sinh

- Yếu tố năng lực của giáo viên, của chương trình và điều kiện cơ sở vật chất ảnh hưởng đến hiệu quả hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Ý thức và thái độ học tập của học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong môn Giáo dục chính trị ảnh hưởng trực tiếp tới mục tiêu hình thành, phát triển thế giới quan khoa học

2.2.4 Những căn cứ cơ bản trong xây dựng biện pháp hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị

- Căn cứ vào đặc thù tri thức môn học

- Căn cứ vào chuẩn mục tiêu kiến thức, kỹ năng và thái độ của môn học

- Căn cứ vào cấu trúc của thế giới quan khoa học

- Căn cứ vào nhu cầu học tập môn Giáo dục chính trị của học sinh

- Căn cứ vào các trụ cột giáo dục của UNESCO

- Căn cứ vào quan điểm chỉ đạo của Đảng

- Căn cứ vào cách phân loại cấu trúc năng lực

Luận án đưa ra một số kết luận như sau:

- Thế giới quan khoa học có vai trò định hướng đúng đắn cho hoạt động nhận thức và thực tiễn của học sinh trung cấp chuyên nghiệp ở cả hiện tại và tương lai

- Có nhiều con đường hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh, nhưng dạy học môn Giáo dục chính trị là một trong những con đường tốt nhất

- Thực chất của quá trình hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị là hình thành, phát triển chuỗi các yếu tố cấu thành nó

- Kết quả hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với chức năng và nhiệm môn học

Chương 3 BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN KHOA HỌC CHO HỌC SINH TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRONG DẠY HỌC MÔN

GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ 3.1 Một số nguyên tắc cơ bản trong dạy học môn Giáo dục chính trị nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

- Thống nhất tính đảng, tính khoa học và tính thực tiễn

- Phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh

- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

3.2 Một số biện pháp chủ yếu nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

3.2.1 Nhóm biện pháp trang bị tri thức và niềm tin khoa học trong dạy học môn Giáo dục chính trị nhằm hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

3.2.1.1 Mục đích của nhóm biện pháp “trang bị tri thức và niềm tin khoa học”

nhằm trang bị tri thức khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và đường lối lãnh đạo cách mạng của Đảng cho học sinh Qua tiếp nhận tri thức lý luận, học sinh phải rút ra ý nghĩa phương pháp luận cho hoạt động của bản thân

3.2.1.2 Nội dung và cách thức thực hiện

Biện pháp 1, xây dựng môi trường lớp học thân thiện trong dạy học môn Giáo dục chính trị để hình thành và phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh

Biện pháp 2, xây dựng động cơ và mục tiêu học tập để thúc đẩy nhanh quá trình hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Biện pháp 3, xây dựng hứng thú và nhu cầu học tập tạo động cơ cho việc hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Biện pháp 4, vận dụng phương pháp dạy học môn Giáo dục chính trị theo hướng nâng cao năng lực hình thành và phát triển thế giới quan khoa học của học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Một là, biện pháp vận dụng phương pháp và kỹ thuật thuyết trình theo hướng nâng cao năng hình thành, phát triển thế giới quan khoa học cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Thứ hai, biện pháp vận dụng phương pháp và kỹ thuật đàm thoại theo hướng