KỸ THUẬT CANH TÁC CÂY DỪA

KỸ THUẬT CANH TÁC CÂY DỪA

CÂY DỪA

Tổng quan

Kỹ thuật

ứng dụng

•ĐẶC ĐiỂM SINH HỌC

TỔNG QUAN

•Dừa (danh pháp khoa học: Cocos nucifera), là một loài cây trong

họ Cau (Arecaceae)

•Cây lớn,thân đơn trục có thể cao tới 30m

•Lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống và gân chính dài 4–6 m các thùy với gân cấp 2 có thể dài 60–90 cm; lá kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân; các lá già khi rụng để lại vết sẹo trên thân

•Hoa của dừa là loại tạp tính (có cả hoa đực lẫn hoa cái và hoa lưỡng tính), với cả hoa đực và hoa cái trên cùng một cụm hoa

•Dừa phát triển tốt trên đất pha cát và có khả năng chống chịu mặn tốt cũng như nó ưa thích các nơi sinh sống có nhiều nắng và lượng

80%+),là loại cây định cư bên các bờ biển nhiệt đới ,cận nhiệt đới…

KỸ THUẬT CANH TÁC CÂY DỪA

1 Mùa vụ:

Ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nên trồng vào tháng 6-7 dương lịch ( mùa mưa) để giảm chi phí tưới trong giai đoạn cây con Tuy nhiên, nếu chủ động được nguồn nước tưới thì có thể trồng vào bất kỳ thời gian nào trong năm.

2 Đào mương lên liếp:

Có 2 loại liếp: liếp đơn và liếp đôi.

- Liếp đôi: (đối với vùng đất phù sa không phèn)Bề rộng thường là

10 m Trồng hai hàng dừa ở 2 bên, cách bờ mương 1-1,5 m

- Liếp đơn: (đối với vùng đất có phèn) Bề rộng mặt liếp khoảng 5 m Trồng một hàng dừa ở giữa liếp.

- Giống dừa cao: khoảng cách 9m x 9m hình tam giác đều, mật độ 143 cây/ha.

- Giống dừa lai: khoảng cách 8.5m x 8,5m  hình tam giác đều, mật độ 160 cây/ha.

- Giống dừa lùn: khoảng cách 8m x 8m hình tam giác đều, mật độ 180 cây/ha.

Khoảng cách trồng

(m)

Phương pháp Hình vuông

Phương pháp Tam giác đều

Bảng : Số cây dừa/ha tương ứng theo mật độ trồng và phương pháp trồng

- Nếu có trồng xen, khoảng cách trồng có thể thưa hơn (từ 9 – 10m) tùy theo đối tượng cây trồng xen

Tùy theo loại đất: đất xấu trồng dầy, đất tốt trồng thưa Mật độ trung bình nên từ 160-180 cây/ha.

4 Chuẩn bị cây con:

-Đối với cây con được ươm trực tiếp trên đất nên dùng len xén

đứt rễ xung quanh rồi nhấc cây lên khỏi liếp ươm Cắt ngắn rễ còn từ 3-5cm, nhúng cây con vô dung dịch thuốc trừ nấm để

tránh cho rễ không bị nhiễm

bệnh và mau phục hồi Trồng

cây con ngay sau khi được bứng

ra khỏi vườn ươm

-Cây con được ươm trong túi

nhựa dẻo sẽ thuận tiện và đơn giản hơn khi được chuyển đi

trồng

5 Cách trồng cây con:

- Đào một lỗ có kích thước bằng trái dừa trên mô hay trong hố sau

đó đặt cây dừa con vô hố, lấp đất khoảng 2/3 trái Dùng nẹp tre cột

vô gốc thân để cây không bị lung lay và dùng lá dừa che mát cho cây con vào mùa khô

- Trường hợp ươm dừa trên

luống: Bón lót vào hố đã đào

trước đây, đặt cây con xuống và bón phân vô cơ trộn với đất mặt

ở chung quanh gốc, cuối cùng lấp đất lại cho ngang mặt đất,

phủ gốc độ 3cm, giẫm nhẹ xung quanh gốc, tưới nước

KỸ THUẬT ƯƠM CÂY DỪA

BAO GỒM:

VƯỜN ƯƠM TRÁI

VƯỜN ƯƠM CÂY CON

I Vườn ươm trái:

1 Chọn vị trí:

Mục đích chính của việc thiết lập vườn ươm trái là tuyển chọn được những trái nẩy mầm sớm, mầm mọc mạnh Đây là yếu tố quan trọng giúp cây dừa cho trái sớm và năng suất cao sau này Vườn ươm trái nên thiết lập ở địa điểm gần vùng nguyên liệu, gần vườn ươm cây con và gần nguồn nước tưới Nên chọn khu đất tốt, bằng phẳng, thoát thủy tốt và được cách ly với gia súc

2 Cách thiết lập vườn ươm:

Làm đất tơi xốp bằng cách trộn thêm tro trấu, bụi xơ dừa hay

phân hữu cơ Lên liếp cao 15-20 cm, rộng từ 1,2-1,5 m vừa đủ ươm 5-6 trái Giữa hai liếp nên đào rãnh rộng 20-30 cm giúp

thoát nước tốt và việc đi lại chăm sóc được dễ dàng Ở vùng có

3 Xử lý trái giống trước khi ươm:

-Trái giống sau khi thu hoạch nên để nơi thoáng mát từ 2-3 tuần cho trái qua giai đoạn nghỉ và khô đồng đều

-Xử lý trái giống bằng cách vạt một mảng vỏ có đường kính 5-6 cm ở phần

cuống đối diện với mặt phẳng nhất của trái dừa nhằm giúp trái hút ẩm dễ dàng

và nảy mầm nhanh hơn Trước khi ươm có thể ngâm trái trong nước ao

khoảng 2-3 ngày để giúp trái mau nẩy mầm và hạn chế công tưới khi đưa vào vườm ươm

-Xử lý trái với dung dịch 0,01-0,02 M KNO3 hoặc Na2CO3 để trái mau nẩy mầm

và cây con mạnh khỏe sau nầy Nên chọn trái có cùng độ chín để phân biệt sự khác biệt về thời gian nảy mầm của trái.

4 Kỹ thuật ươm:

Đặt trái vào luống theo hướng nằm ngang, mặt có mảng vỏ bị vạt hướng lên trên, chiều rộng luống vừa đặt đủ 5-6 trái khít nhau, phủ đất, bụi xơ dừa hay tro trấu kín 2/3 trái giúp cho trái được giữ ẩm tốt và dễ kiểm tra khi nẩy mầm Để tiện theo dõi và tuyển chọn

được trái nẩy mầm sớm nên lập bảng tên giống theo từng lô trái Bảng tên gồm các nội dung sau: tên giống, ngày ươm, số trái ươm, số trái nảy mầm, đặt trước các liếp

II Vườn ươm cây con:

1 Ươm cây con trên đất:

Liếp ươm cây con cần được làm sạch cỏ, xới đất sâu 20-25 cm, bón phân lót hữu cơ với lượng 2-4 kg/m 2 để cây phát triển tốt

Đặt trái đã nảy mầm xuống đất theo hình tam giác đều có cạnh 60cm, đặt gốc cây con ngang mặt đất, cứ ba hàng chừa một lối đi rộng 1m để tiện đi lại

chăm sóc

Theo cách ươm dừa của nhà vườn, trái dừa được đặt nơi râm mát dưới bóng cây hay gần nguồn nước cho trái nẩy mầm và phát triển thành cây con

2 Ươm cây con trong túi nhựa dẻo:

Dùng túi nhựa PE đen có kích thước 40x40 cm có đục 4 lổ thoát nước với đường kính khoảng 0,5-1,0 cm ở vị trí 1/3 chiều cao của túi Trộn đất vô bầu cây theo tỉ lệ: 1 phần cát (tro trấu, bụi xơ dừa đã xử lý) + 3 phần đất + 1

phần phân hữu cơ, đổ hỗn hợp vào 2/3 thể tích bầu, sau khi đặt trái đã nảy mầm vào lắp đất cho đầy, sau đó đặt túi ươm cây ra theo hình tam giác đều

có cạnh 60 cm

3 Chăm sóc cây con:

a Bón phân : Có thể bón phân cho cây con bằng cách pha phân vào nước và

tưới cho cây Khi cây phát triển kém, lá không có màu xanh đậm và láng nên bổ sung thêm phân bón lá Không nên bón phân vào những lúc mưa dầm.

b Tưới nước: Trong mùa khô nên tưới nước đủ ẩm, 2-3 ngày/lần

c Làm cỏ: Cần làm cỏ ngay khi thấy cỏ có dấu hiệu cạnh tranh với cây con.

d Phòng trị sâu bệnh: cây dừa thường bị bệnh đốm lá ,có thể phun thuốc gốc

đồng để ngừa bệnh Khi xuất hiện cây chết do bệnh thối đọt phải đem cây chết

ra khỏi vườn, đốt sạch để tránh lây Nên thường xuyên diệt chuột và quan sát cây con để phát hiện và áp dụng các biện pháp trị kịp thời các loại sâu hại như sâu ăn lá, bọ dừa.

Tuổi cây Lượng phân (g/cây)

Urê Super Lân KCL Bón lót 100

Thời gian cây con trong vườn ươm kéo dài từ 7-9 tháng đối với giống dừa cao và 4-5 tháng đối với giống dừa lùn Trên nguyên tắc cây còn non sẽ

mau phục hồi sau khi trồng Cây 7-9 tháng tuổi còn 45-50% dinh dưỡng

trong trái, do đó có thể cung cấp cho trái sau khi trồng Nếu trồng cây con chậm hơn 12 tháng tuổi dinh dưỡng trong trái hầu như không còn nên cây con phục hồi chậm sau khi trồng Cây dừa lùn do trái nhỏ nên tiêu hao dinh dưỡng nhanh hơn dừa cao nên thời gian lưu giữ cây con trong vườn ươm phải ngắn hơn Tuy nhiên nếu trồng cây con quá sớm sẽ không tuyển lựa được cây tốt và tốn thời gian chăm sóc nhiều hơn sau khi trồng ngoài đồng

Cây con xuất vườn phải đạt tiêu chuẩn sau:

- Cây khỏe, gốc thân to, mọc nhiều rễ

- Lá có màu xanh đậm, láng, đã tách lá chét

- Không bị sâu bệnh

III Tiêu chuẩn cây con xuất vườn:

• Tất cả các phần của quả dừa và cây dừa đều có thể được sử dụng

Cây dừa

Quả

Rễ

Lá Thân

ỨNG DỤNG ỨNG DỤNG

• Quả:

Dừa còn là loại cây cho quả tương đối nhiều (tới 75 quả mỗi năm); chứa các chất như

đường, đạm, chất chống ôxi hóa, các vitamin

và khoáng chất,nước dừa được dùng làm nước giải khát tại nhiều vùng nhiệt đới Nước dừa là

vô trùng khi quả dừa chưa bị bổ ra, và có thể dùng làm dung dịch truyền

ỨNG DỤNG

• Cơm dừa khô là nguyên liệu sản xuất dầu dừa

• Mứt dừa, kẹo dừa được làm từ cơm dừa

• Sữa dừa, ở miền Nam gọi là nước cốt dừa, (chứa

khoảng 17% chất béo) được tạo ra từ cơm dừa đã nạo nhỏ hòa với nước nóng hay sữa nóng.

• Các bã sợi cơm dừa còn lại từ việc sản xuất sữa dừa được dùng làm thức ăn cho gia súc

ỨNG DỤNG

• Xơ dừa được dùng làm dây thừng, nó còn

được dùng rộng rãi trong nghề làm vườn để làm chất độn trong phân bón.

• Vỏ và xơ dừa có thể làm nguồn nhiên liệu hay

để sản xuất than củi.

• Lá là nguồn cung cấp vật liệu làm mái che,

làm một số loại giỏ đựng đồ và làm chổi dừa

ỨNG DỤNG

• Các gân giữa của các lá (chét) có độ cứng

thích hợp cho việc làm các que xiên (để nướng thịt chẳng hạn) trong nấu ăn

• Gỗ dừa có thể dùng làm đồ mỹ nghệ

• Rễ dừa có thể dùng làm thuốc nhuộm, thuốc sát trùng để súc miệng hay chữa trị bệnh lỵ

Nó còn được dùng để đánh răng

• Củ hũ dừa là phần lõi trong thân cây dừa, đôi

khi cũng được dùng làm món ăn

ỨNG DỤNG

CÁC GiỐNG DỪA Ở NƯỚC TA

Thuộc giống dừa cao, thụ

phấn chéo

Dừa đặc ruột là sản phẩm của

quá trình đột biến gene nhưng

lại cho ra một giống dừa mới

2 Dừa xiêm

•Dừa xiêm xanh (Phổ biến): Đây là giống Dừa rất được ưa chuộng dùng để uống nước do có vị ngọt thanh

•Trái nhỏ, trọng lượng từ 1,2-1,5 kg, thể tích nước từ

250-300 ml/trái, năng suất cao (120-150 trái/cây/năm).

Dừa xiêm

Dừa Xiêm xanh ruột

hồng

•Dừa dâu thường

năm,

• Cho trái nhỏ hơn dừa ta,

3.Dừa dâu

Tài liệu tham khảo

1 Bách khoa toàn thư mở: