Giáo trình đàn phím điện tử ORGAN

Trong quá trình giảng dạy, giáo viên phải tập hợp, chọn lọc từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau và biên soạn thêm hợp âm đệm hòa thanh tay trái, ngón bấm cho phần giai điệu tay phải để giú

MỤC LỤC

Trang

Lời nói đầu 2

Nội dung Chương 1 GIỚI THIỆU ĐÀN 1 Nguồn gốc và cấu tạo đàn Organ 5

2 Làm quen với đàn Organ 9

3 Bài tập luyện ngón hai tay 11

Chương 2 GAM, GIỌNG ĐÔ TRƯỞNG (Cdur) 1 Bài tập gam Cdur 1 quãng 8; 2 quãng 8 (2tay) 14

2 Giới thiệu vòng hòa thanh T - S - D7 - T giọng Cdur 17

3 Bài thực hành giọng C dur (Bài hát Mầm non) 21

Chương 3 GAM, GIỌNG LA THỨ (Amoll) 1 Bài tập gam Amoll 23

2 Giới thiệu vòng hòa thanh t - s - D7 - t giọng Amoll 25

3 Bài thực hành giọng A moll (Bài hát Mầm non) 26

Thực hành một số bài hát Mầm non 28

Bài tập nâng cao 58

Tài liệu tham khảo 69

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

LỜI NÓI ĐẦU

Hiện nay có rất nhiều tài liệu Đàn phím điện tử phục vụ cho việc dạy và học ở các trường âm nhạc nhưng chưa có giáo trình Đàn phím điện tử (ORGAN) viết cho sinh viên ngành giáo dục Mầm non phù hợp với chương trình chi tiết của Trường Đại học Hà Tĩnh Trong quá trình giảng dạy, giáo viên phải tập hợp, chọn lọc từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau và biên soạn thêm hợp âm đệm hòa thanh (tay trái), ngón bấm cho phần giai điệu (tay phải) để giúp sinh viên thực hành tốt các bài tập (bài hát chương trình Mấm non)

Trước tình hình đó, chúng tôi biên soạn cuốn “Đàn phím điện tử” (ORGAN) với mục đích làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên Sư phạm Mầm non

Để đảm bảo tính khoa học trong quá trình biên soạn, một mặt chúng tôi luôn có ý thức đối chứng, so sánh các tài liệu khác để tìm hiểu, phát huy những cách biên soạn hay, hợp lý Mặt khác, chú trọng đến đặc điểm của người học (Sinh viên hệ Đại học, Cao đẳng Mầm non theo địa bàn Hà Tĩnh) nhằm lựa chọn những nội dung kiến thức cần thiết, sát hợp với người học để bổ sung đưa vào bài giảng Trong quá trình biên soạn, chúng tôi luôn bám sát chương trình, mục đích trình

độ của người học để lựa chọn và xác định dung lượng kiến thức đưa vào bài giảng, luôn cố gắng để bài giảng được hoàn thiện Song do lần đầu biên soạn, chắc chắn còn có những thiếu sót Chúng tôi rất mong được sự góp ý của đồng nghiệp và các bạn sinh viên

Nội dung bao gồm 3 chương

Chương 1 Giới thiệu đàn

Chương 2 Gam, giọng Đô trưởng (Cdur)

Chương 3 Gam, giọng La thứ (Amoll),

THỰC HÀNH MỘT SỐ BÀI HÁT MẦM NON (Soạn hợp âm và ngón bấm cho tay trái và tay phải)

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

1 Thông tin chung về học phần

1.1 Tên học phần: ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ (ORGAN)

1.2 Đơn vị học trình: 2 ĐVHT

1.3 Trình độ sinh viên: Đại học Mầm non

1.4 Phân bố thời gian : 30 tiết (4 LT- 26 TH – KT thường xuyên)

1.5 Điều kiện tiên quyết: Học phần Âm nhạc cơ bản

2.3 Thái độ

Bồi dưỡng tình cảm thị hiếu nghệ thuật âm nhạc cho sinh viên thông qua các tác phẩm âm nhạc Biết thưởng thức, cảm nhận cái hay, cái đẹp, phát triển

Cấu trúc chương trình: Bài giảng Đàn phím điện tử gồm ba chương

- Chương 1: cung cấp kiến thức lí thuyết cần thiết cho sinh viên về nguồn gốc cấu tạo, cách sử dụng và bảo quản đàn, một số qui định kỹ thuật ngón bấm cho hai tay làm cơ sở để thực hành các bài tập(đàn giai điệu các bài hát trong chương trình Mầm non)

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

- Chương 2: cung cấp cho sinh viên kiến thức cần thiết về kỹ thuật đánh gam (chạy gam) Cdur, thực hành bài tập giọng C dur, phương pháp đánh tác phẩm, cách xác định và đặt hợp âm, chọn tiết tấu, âm sắc phù hợp và sử lý sắc thái tình cảm cho từng bài hát

- Chương 3: cung cấp cho sinh viên kiến thức cần thiết về kỹ thuật đánh gam, thực hành bài tập giọng Amoll

4 Phương pháp thực hiện :

Ngoài việc nêu những khái niệm chung như những tài liệu khác, chúng tôi

đã cụ thể hoá một số vấn đề mà lý thuyết âm nhạc còn mang tính ước lệ, trừu tượng, Các bài tập được chọn lọc, sát với nội dung chương trình mới ở trường Mầm non, phù hợp với thời lượng, đối tưọng học Chúng tôi đã nghiên cứu, biên soạn các hợp âm; soạn ngón bấm (thế tay) khoa học, phù hợp cho từng bài tập và thuận lợi cho việc thực hành luyện tập của sinh viên

Những nội dung về phương pháp và thực hành bài tập đàn được thực hiện đan xen một cách hợp lý trong từng tiết học

Để đạt được mục tiêu đề ra, việc dạy và học cần phải chú ý tới những yêu cầu sau:

Chú trọng vào thực hành rèn luyện khả năng nghe và cảm nhận tiết tấu

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐÀN ORGAN

II Yêu cầu

Ngồi đúng tư thế, ngón bấm đúng qui định Tay trái chuyển hợp âm linh hoạt, nhẹ nhàng Tay phải đánh đúng giai điệu, đúng kỹ thuật ngón

BÀI 1 NGUỒN GỐC VÀ CẤU TẠO

1 Nguồn gốc

Đàn Organ là loại đàn phát triển ở Ý từ năm 1600 với tác giả tiêu biểu là Frecobatdi (1583 -1643) Đàn Organ rất thông dụng và được phổ biến rộng rãi khắp các nước trên thế giới Hiện nay đàn được sử dụng dạy – học ở các trường học âm nhạc và các trường Trung học cơ sở, Tiểu học, Mầm non,

Đàn Organ điện tử chỉ mới xuất hiện từ năm 1970 ở các nước Mỹ, Nhật, Nga, Ytalia, Hiện nay trên thị trường Việt Nam có nhiều loại đàn organ nhãn hiệu khác nhau như: Kawai, Roland, Technics, nhưng phổ biến hơn là hai hãng Yamaha và Casio Chức năng phong phú và đa dạng, mỗi loại đàn thường có những tính năng độc đáo, ưu việt khác nhau

ĐÀN ORGAN YAMAHA

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

2 Cấu tạo: Đàn thường có hai bộ phận chính

a Bàn phím: Cũng giống như bàn phím đàn piano, bàn phím đàn organ được sắp

xếp theo thứ tự 7 nốt nhạc từ thấp lên cao tương ứng với qui ước quốc tế ghi bằng

chữ cái: DO RE MI FA SOL LA SI

2 phím đen 3 phím đen 2 phím đen 3 phím đen

Chúng ta quan sát cách sắp xếp các phím trắng và phím đen để nhận ra tên các phím:

Nhóm thứ nhất gồm 3 phím trắng và 2 phím đen, phím trắng đầu tiên (bên trái sang) là phím ĐÔ

C 3 D 3 E 3 F 3 G 3

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

- Phím ĐÔ thấp nhất (bên trái sang) gọi là phím ĐÔ1, phím ĐÔ tiếp theo

Lưu ý: Trên bài hát hoặc bản nhạc viết cho đàn organ, các nhà sư phạm âm nhạc

đã soạn số ngón tay thuận lợi nhất cho thế tay Bởi vậy, chúng ta nên bấm đúng

số ngón, nhất là đối với những người mới bước đầu học đàn Trong điều kiện không có đàn ở nhà để luyện tập, sinh viên nên tự học dựa theo sơ đồ bàn phím đàn organ (vẽ trên bìa tỉ lệ 1:1)

- Các bài hát, bản nhạc viết theo nhịp 3/4, 3/8, 6/8 có thể dùng tiết tấu: Vallse, Boston, Slow, Rock

- Nhịp 2/4, 4/4, 2/8 có thể sử dụng tiết tấu: Disco, Pop, Mambo, Cha cha

Chỉnh điệu đệm: Bấm vào nút Style (Rythm), sau đó sử dụng bảng số hoặc vòng quay dữ liệu để chọn 1 điệu thích hợp cho bản đàn

+ Chức năng điều chỉnh âm sắc: đàn Yamaha gọi là Voice, Casio gọi là Tone)

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

Phần lớn đàn organ hiện nay đều có trên 100 âm sắc, mô phỏng các loại nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng, nhạc cụ dân tộc Việc sử dụng âm sắc nào cho phù hợp, phụ thuộc vào thể loại, tính chất của tác phẩm và sự cảm thụ âm nhạc cũng như sự sáng tạo của người chơi đàn

Chỉnh tiếng: Bấm vào nút Voice (Tone), sau đó sử dụng bảng số hoặc vòng quay dữ liệu để chọn tiếng thích hợp mà bạn muốn dùng chơi bản đàn

Chỉnh tốc độ nhanh, chậm (tempo): Bấm vào nút tempo, sau đó sử dụng các mũi tên lên xuống, hoặc nút + - trên bảng số, hoặc vòng quay dữ liệu để chọn tốc độ thích hợp cho bản đàn

+ Một số từ được ghi trên đàn - các nút điều khiển các chức năng

- Tempo: Tốc độ (độ nhanh, chậm của tiết tấu)

- Intro: Dạo đầu

- Voice: Âm sắc, tiếng

- Transpose: Chuyển cung, dịch giọng

- Echo: Tiếng vọng

- Registration Memory: Bộ nhớ các âm sắc

- Accomp Volume: độ to nhỏ của phần đệm

- Clear: Xóa, làm sạch

Bài tập: - Thực hành chọn tiết tấu: Disco, Baet, Fox, Waltz, March, Rumba, Chachacha, Tanggo, Samba,

- Thực hành chọn âm sắc: Piano, Organ, Flute, Clarinet, String,

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

BÀI 2 LÀM QUEN VỚI ĐÀN ORGAN

1 Một số chỉ dẫn chung khi luyện tập đàn

a Quy định số ngón tay (cho cả 2 tay)

- Ngồi thẳng lưng, không so vai, toàn thân và hai tay thả lỏng, thoải mái

- Không ngồi quá sát vào thành bàn phím, nên cách bàn phím khoảng 20 –

25 cm, tuỳ theo độ dài cánh tay người chơi đàn

- Hai chân để tự nhiên, đầu gối gập, không nên duỗi thẳng

- Cánh tay và cổ tay luôn thả lỏng, mềm mại, không lên gân làm cứng cổ

tay Khi đánh những âm thanh ngắt, gọn (Staccato), có thể dùng ngón tay phối

hợp với cổ tay bật nẩy

- Bấm xuống đàn bằng phần thịt đầu ngón tay Ngón tay cong, khum tròn

(không duỗi thẳng, gãy đốt)

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

c Tư thế đứng: Cũng có thể luyện tập hoặc biểu diễn ở tư thế đứng, cần chú ý

chỉnh chân đàn vừa với tầm vóc và tay của người chơi đàn Tư thế người đứng thẳng, chân mở rộng bằng vai, mặt phím đàn cần để cao tương ứng với hai tay như ở tư thế ngồi

2 Cách bảo quản

Đàn đặt trong vỏ đàn (hộp đàn), luôn được để trên giá (chân đàn) nơi khô ráo, thoáng mát (tránh ánh nắng hoặc nơi ẩm ướt) Sử dụng xong cần ngắt điện, rút nguồn và đậy nắp vỏ đàn Không tỳ mạnh tay lên hệ thống phím đàn hoặc các nút điều khiển, tránh va đập khi vận chuyển Tránh dùng âm lượng quá mạnh liên tục trong thời gian dài, tránh để gần T.V và Radio làm ảnh hưởng tới đài tiếp sóng Người sử dụng đàn cần phải cắt ngắn móng tay để thuận lợi trong khi bấm

và tránh rách xước bàn phím

Bài tập

- Thực hành luyện tập tư thế ngồi đàn, tư thế đứng đàn, tư thế bàn tay và ngón bấm cả hai tay

- Ghi nhớ số ngón bấm để vận dụng vào đánh gam

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

BÀI 3 BÀI TẬP LUYỆN NGÓN HAI TAY

1 Bài luyện ngón tay phải, tay trái

a Tay trái (T.T) luôn bấm trong phạm vi từ phím DO1 đến FA2 (quãng 11)

các hợp âm thể gốc hoặc thể đảo theo thứ tự đã được ghi trên bản nhạc (vòng hoà thanh) Có nhiều cách bấm, xếp ngón nhưng cách tốt nhất là phải dựa theo loại hợp âm (hợp âm ba, hợp âm bảy) cấu tạo của hợp âm (thể gốc, đảo1, đảo 2)

* Hợp âm bảy: Có nhiều cách bấm cho thể gốc, thể đảo nhưng đối với người

mới học đàn thì nên bấm thể đảo 3 bỏ bớt âm 5

ĨNH

b Tay phải (T.P) luôn đảm nhiệm chức năng đánh giai điệu (cũng có khi bấm

hợp âm), bởi vậy khi mới tập đánh đàn, người học phải hết sức chú ý về thế tay, đánh đúng số ngón đã được ghi phía trên (hoặc dưới) nốt nhạc Tuyệt đối không tuỳ tiện bấm ngón theo sở thích, thói quen của cá nhân

- Kỹ thuật năm ngón - năm nốt:

Năm ngón tay đặt sẵn sàng trên năm nốt Đây là yếu tố kỹ thuật giúp rèn luyện bàn tay nhanh nhẹn nhằm giữ cho bàn tay đàn luôn đẹp, gọn gàng

Tập chậm từng tay, sau đó ghép hai tay nhiều lần

- Kỹ thuật bấm rộng, bấm hẹp

Bấm rộng: vươn rộng bản tay để đánh những nốt nhạc ở khoảng cách

rộng của giai điệu sao cho thuận lợi nhất

Bấm hẹp có nghĩa là thu hẹp bàn tay để đánh những nốt ở khoảng cách

hẹp sao cho thuận lợi nhất

ĨNH

CHƯƠNG 2 GAM ĐÔ TRƯỞNG (C DUR)

I Mục đích

- Sinh viên nắm được kỹ thuật chạy gam C dur, chuyển hợp âm theo hòa

thanh T – S – D7

- Biết vận dụng kết hợp hai tay thuần thục các bài hát ở giọng C dur

II Yêu cầu

Ngồi đúng tư thế, ngón bấm đúng qui định Tay trái chuyển hợp âm linh

hoạt, nhẹ nhàng Tay phải đánh đúng giai điệu

Nội dung

BÀI 1 BÀI TẬP GAM C DUR

1 Chạy gam C dur 1 quãng 8 (2 tay) tay trái xuống một quãng 8

(TT) 5 4 (TP) 1 2

- Ghép hai tay chậm, đúng ngón Kết hợp gõ phách, nghe tiết điệu: Disco, Beat,

Fox,

Tay trái (TT): 54321 321 23 12345 Tay phải (TP): 123 12345 4321 321

Lưu ý: Ngồi đúng tư thế, ngón bấm đúng kỹ thuật

Đọc nhẩm thuộc số ngón và thuộc tên nốt trên phím đàn

Tập kỹ nhiều lần đến thuần thục

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

2 Chạy gam Đô trưởng 2 quãng 8 (2tay) tay trái xuống một quãng 8

+ Bài tập nốt đen (Có thể đánh gam theo tiết tấu Disco - nhịp độ chậm rồi nhanh dần):

(TT) 5 4 (TP) 1 2

Ghép hai tay chậm, đúng ngón

+ Bài tập nốt đơn: (đánh nhanh hơn nốt đen)

+ Bài tập kết hợp nốt đơn, đen, trắng: (tay phải)

Yêu cầu: - Tập chậm từng câu ngắn (3 nhịp), gõ phách giữ đều nhịp Sau khi thành thạo nâng nhịp độ nhanh dần

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

- Kết hợp đánh giai điệu và nghe, ghép tiết tấu Disco, Beat, Fox,

3 Các bước tiến hành luyện tập

+ Tay phải (TP) luôn đảm nhiệm chức năng đánh giai điệu (cũng có khi bấm

hợp âm), bởi vậy khi mới tập đánh đàn, người học phải hết sức chú ý về thế tay,

đánh đúng số ngón đã được ghi phía trên (hoặc dưới) nốt nhạc Tuyệt đối không

tuỳ tiện bấm ngón theo ý thích, thói quen cá nhân

+ Tay trái (TT) luôn bấm hợp âm, đệm cho giai điệu, theo vòng hòa thanh đã

được biên soạn trên bản nhạc Thông thường tay trái chỉ bấm hợp âm thể đảo

hoặc thể gốc trong phạm vi quãng 11(từ phím Đô đến Fa 1)

* Đối với sinh viên ngành Mầm non, học đàn chủ yếu là để đánh giai điệu các bài hát

trong chương trình

+ Cách đánh bài hát thực hiện qua các bước sau:

- Xác định giọng, điệu, âm chủ của bản nhạc để chọn hợp âm, tiết tấu phù hợp

- Đọc thuộc giai điệu (đọc chính tả - nếu không đọc được cao độ), gõ phách giữ đều nhịp

- Chọn âm sắc, nhịp độ để thể hiện sắc thái tình cảm bài hát

- Tay phải đánh giai điệu theo số ngón đã được ghi tên từng nốt nhạc kết hợp đập

chân nhẹ nhàng theo từng câu ngắn (tiết nhạc) theo lối móc xích

- Đánh cả bài kết hợp mở tiết tấu đàn ở nhịp độ chậm, khi thuần thục tăng tempo

nhanh dần đạt yêu cầu của bài

- Tay trái tập bấm chuyển các hợp âm (thể gốc hoặc thể đảo) theo vòng hoà

thanh đã ghi trên bản nhạc theo nguyên tắc bấm: âm chung giữ nguyên

- Mở tiết tấu, ghép 2 tay (tay trái bấm hợp âm, tay phải đánh giai điệu) từng câu nhạc

ngắn rồi cả bài ở nhịp độ chậm sau đó nhanh dần

- Khi đã thuần thục, ta phải xử lý tác phẩm như đổi tiếng cho từng câu, đoạn nhạc

hoặc câu dạo nhạc cho phù hợp với bài hát nhằm góp phần tạo hình tượng tác phẩm

Câu hỏi và bài tập 1.Tập bài thực hành một số kỹ thuật ngón bấm số 1, số 2

2 Luyện ngón gam Cdur

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

BÀI 2 GIỚI THIỆU VÒNG HOÀ THANH

(T – S – D7 – T)

Có nhiều cách đặt và liên kết các hợp âm (còn gọi là vòng hoà thanh hoặc công năng) Tuỳ theo giai điệu của bài hát mà người ta sử dụng và liên kết các hợp âm nhưng theo vòng hoà thanh cổ điển Châu Âu thì khi liên kết các hợp âm

là một hợp âm nghịch cần giải quyết về T(t)

T(t)

TSVI

D,D7 S(s)

1 Vòng hoà thanh T – S – D7 – T giọng Cdur (C – F – G7 – C)

- Hợp âm ba chủ (bậc I): C Kí hiệu: T

- Hợp âm ba hạ át (bậc IV): F Kí hiệu: S

- Hợp âm bảy át (bậcV7): G7 Kí hiệu: D7

T S D7

Tay trái bấm, chuyển hợp âm C - F - G7- C

Yêu cầu: bấm đúng ngón, chuyển nhanh, thuần thục

2 Bài tập ứng dụng: Chuyển hợp âm theo vòng hòa thanh T- S- D7-T

+ Giọng Cdur + Giọng Gdur

+ Giọng F dur + Giọng Amoll

F Bb C7 F Am Dm E7 Am

âm bậc II, III, VI để đệm trong bài hát tạo cho hòa thanh thêm phong phú

Một số gợi ý về cách đặt hợp âm cho bài hát Mầm non

* Cách chọn hợp âm

Với số lượng ít ỏi những bài hát đưa vào trong giáo trình đàn đã được biên soạn số ngón, hợp âm Bài hát Mầm non phục vụ việc dạy hát, nghe hát có rất nhiều nhưng một số bài chưa có phần hòa âm, bởi vậy muốn đánh các bài hát này, giáo viên cần phải biết cách chọn hợp và đặt hợp âm trên bản nhạc

Tuỳ giọng của tác phẩm, mục đích, ý nghĩa của việc đánh đàn để chọn hợp âm

Ví dụ đệm hát hoặc đánh những tác phẩm lớn trên trên sân khấu, người ta thường dùng hết các hợp âm có quan hệ cấp một (họ hàng gần) nhưng với cô giáo mầm non

và “khán giả nhí” thì chỉ nên sử dụng những hợp âm 3 chính, cần thiết nhất của giọng đó là:

- Hợp âm ba chủ: T hoặc t (hợp âm 3 ở bậc I - chủ)

- Hợp âm ba hạ át: S hoặc s (hợp âm 3 ở bậc IV – hạ át)

- Hợp âm bảy át: D7 (hợp âm 7 ở bậc V - át)

Ngoài ra có thể dùng các hợp âm hợp âm chính của giọng song song (bậc II, III,

VI - hợp âm ba ở bậc VI có tên gọi TSVI)

Ví dụ: - Bài hát ở giọng Cdur dùng các hợp âm: C, F, G7, Am

- Bài hát ở giọng Gdur dùng các hợp âm: G, C, D7, Em

- Bài hát ở giọng Amoll dùng các hợp âm Am, Dm, E7, C

* Cách đặt hợp âm

- Hợp âm được viết bằng ký hiệu phía trên khuông nhạc vào vị trí phách mạnh

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

- Mở đầu bài hát (câu1) nên đặt hợp âm ba chủ để tạo màu sắc điệu tính và cảm giác ổn định của âm chủ (T,t)

- Kết thúc bài phải đặt hợp âm ba chủ nhằm khẳng định giọng điệu (T,t)

- Đầu câu 2 đặt hợp âm ba chủ (giống đầu câu 1)

- Các hợp âm S và TSVI được đặt giữa các hợp âm có tính bắt buộc trên

- Các hợp âm cần đặt đầu nhịp, ngay trên phách mạnh hoặc phách mạnh vừa

Ví dụ: Làng tôi Nhạc và lời: Văn Cao

Các hợp âm sử dụng trong bài hát: Hợp âm tay trái: C, Am, F, G7

Hướng dẫn:

Chọn tiết điệu :Walltz; chọn âm sắc; Flute; chọn nhịp độ: Tempo 120 Tay phải đàn giai điệu, tập chậm và thuộc từng câu ngắn.Ghép nối cả bài nhiều lần đến thuần thục.Tay trái chuyển các hợp âm nhanh, thuộc theo câu hát Ghép 2 tay, kết hợp nghe tiết điệu giữ để đàn đúng nhịp Thể hiện sắc thái tình cảm tác phẩm

Yêu cầu: - Tay trái chuyển hợp âm đúng ngón, nhanh, thuần thục

- Tay phải đàn đúng giai điệu, đúng kỹ thuật ngón

* Nhận biết tiết điệu

Căn cứ vào tính chất âm nhạc: nhịp điệu, tiết tấu kết hợp tai nghe và sự cảm nhận về âm nhạc để lựa chọn tiết điệu phù hợp với bài hát, bản nhạc

Ví dụ: - Các bài hát, bản nhạc nhịp nhịp 2/4, 2/ 8 chọn điệu Disco, Beat, Fox, Ponka, Pop, Mambo, Chachacha, Tango, Foxtrot, Samba ,…

- Các bài hát, bản nhạc nhịp 3/4, 3/8, 6/8 có thể dùng tiết tấu: Waltz, Boston, Slow Rock

Bài tập

1 Nêu phương pháp chọn hợp âm và đặt hợp âm trên bài hát

2.Xác định giọng, chọn và đặt hợp âm cho bài hát:

Cô và mẹ (Phạm Tuyên)

Trường chúng cháu là trường Mầm non (Phạm Tuyên)

Múa vui (Lưu Hữu Phước)

Cô giáo miền xuôi (Mộng Lân)

Tập đếm (Hoàng Công Sử)

ĨNH

BÀI 3 BÀI THỰC HÀNH GIỌNG CDUR

Cô và Mẹ

S: Slow Fox, V: Clarinete

Tem po: 110 Nhạc và lời: Phạm Tuyên

- Tiến hành:

Đọc tên nốt trước khi đàn Tập riêng từng tay

Tay phải đánh giai điệu, tay trái bấm và chuyển hợp âm Chú ý bấm bằng đầu ngón tay, cổ tay và bàn tay không để gãy, ngón tay khum lại không duỗi thẳng để bấm Vừa tập vừa nhẩm theo nhịp gõ đều đặn

+ Câu 1: đố - mi - son - la - đố - mi - son - la (Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo)

Lưu ý: câu 1 và câu 2 gồm 4 nốt: đố - mi - son - la (trong cùng một thế tay)

+ Câu 3: đố- son - la - son - đố - rê - mi (Cô và mẹ là hai cô giáo)

5 2 3 1 3 4 5

2 3 5

1 3 4 5

Lưu ý: nốt son thứ nhất bấm ngón 2, nốt son thứ 2 bấm ngón 1 (chuyển thế tay)

+ Câu 4: la - đố - rế - mí - rế - đố - đố (Mẹ và cô đấy hai mẹ hiền)

- Bài thuộc giọng Cdur, nhịp 2/4, có 4 tiết nhạc (4 câu hát)

Có thể dùng Style: Slow Fox (8bear), Voice: Clarinete, Tempo: 110

- Tay phải đàn giai điệu từng câu ngắn (mỗi câu tập nhiều lần) rồi nối các câu từ

nhịp độ chậm đến nhanh dần

- Tay trái bấm và chuyển hợp âm theo thứ tự vòng hòa thanh đã ghi trên bản nhạc

Hợp âm tay trái: C, F, G7

CHƯƠNG 3 GIỌNG LA THỨ (Amoll)

I Mục đích

- Sinh viên hiểu và thực hành được gam A moll hòa thanh

- Chuyển hợp âm theo hòa thanh t - s - D7- t Biết vận dụng thực hành đàn

các bài hát ở giọng Amoll

II.Yêu cầu

Ngồi đúng tư thế, ngón bấm đúng qui định Tay trái chuyển hợp âm linh

hoạt, nhẹ nhàng Tay phải đánh đúng giai điệu, đúng kỹ thuật

BÀI 1 GAM Amoll – BÀI THỰC HÀNH

1 Chạy gam A moll 1 quãng 8 (2 tay), tay trái xuống một quãng 8

(TT) 5 4 (TP) 1 2

- Ghép hai tay chậm, đúng ngón Kết hợp gõ phách, nghe tiết điệu: Disco, Beat,

Fox,

Tay trái (TT): 54321 321 23 12345 Tay phải (TP): 123 12345 4321 321

Lưu ý: Ngồi đúng tư thế, ngón bấm đúng kỹ thuật

Đọc nhẩm thuộc số ngón và thuộc tên nốt trên phím đàn

Tập kỹ nhiều lần đến thuần thục

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

2 Gam Amoll 2 quãng 8 (2tay) tay trái xuống một quãng 8

+ Bài tập nốt đen (Có thể đánh gam theo tiết tấu Disco - nhịp độ chậm rồi nhanh dần):

Ngồi đàn đúng tư thế, đúng kỹ thuật ngón, kết hợp nghe tiết tấu, gõ phách

Phân biệt được phách nguyên: nốt đen; phách chia 2: nốt đơn

Bài tập

Luyện ngón gam Cdur

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

BÀI 2 GIỚI THIỆU VÒNG HOÀ THANH

(t - s - D7 - t) GIỌNG Amoll

1 Vòng hoà thanh t - s - D7 - t giọng Amoll (Am - Dm - E7 - Am)

- Hợp âm ba chủ (bậc I): Am Kí hiệu: t

- Hợp âm ba hạ át (bậc IV): Dm Kí hiệu: s

- Hợp âm bảy át (bậcV7): E7 Kí hiệu: D7

Am Dm E7

t s D7

Tay trái bấm, chuyển hợp âm Am - Dm - E7 - Am

Yêu cầu : bấm đúng ngón, chuyển nhanh, thuần thục

2 Bài tập ứng dụng

+ Hợp âm ba chính giọng Amoll: Am – Dm –E 7

+ Thế tay bấm hợp âm (tay trái)

Yêu cầu: nắm vững các thế bấm từng hợp âm; bấm đúng ngón, đúng phím,

chuyển nhanh và thuần thục theo tiết tấu của đàn

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

BÀI 3 BÀI THỰC HÀNH GIỌNG Amoll

Ngày mùa vui

Hơi nhanh – Vui – Rộn ràng Dân ca Thái, Lời: Hoàng Lân

Tạm biệt búp bê Nguyễn Hoàng Thông

Hướng dẫn:

- Chạy gam Amoll 2 tay 1 quãng tám nhiều lần

- Đọc thuộc giai điệu, gõ phách đều Tập xếp ngón cho tay phải (đàn giai điệu)

- Tay phải tập từng câu ngắn

- Tay trái chuyển hợp âm Amoll theo vòng hòa thanh

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

- Tay trái tập chuyển hợp âm Bấm đúng thế tay (qui định số ngón)

- Tập riêng từng tay nhiều lần đến thành thạo

- Ghép 2 tay kết hợp tiết tấu đàn với tốc độ chậm, sau đó nhanh hơn Sử lý sắc

thái tác phẩm

Bài tập: Xác định, chọn và đặt hợp âm cho bài hát Ngày mùa, Tạm biệt búp bê

Chọn tiết tấu (S), chọn tiếng (V) phù hợp với tính chất, giai điệu của bài hát trên

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

THỰC HÀNH MỘT SỐ BÀI HÁT MẦM NON

Bài 1 Con chim non

V: Strings; Flute Nhạc và lời: Lý Trọng

Bài 2 Đàn gà trong sân

THƯ VIỆN ĐẠI HỌC HÀ T

ĨNH

Bài 4 Thật là hay

Hoàng Lân

Yêu cầu: Tay trái chuyển hợp âm đúng, nhanh, thuần thục Tay phải đàn đúng

giai điệu, ngón đúng qui định Tập kỹ từng tay, ghép hai tay Kết hợp nghe tiết

ĨNH