Bài giảng tương tác người máy chương 3

action specification execution interpretation printer perception... – How easily can a user: – determine the function of the system?. – determine mapping from intention to selection?.

M đ u

• T ng tác đòi h i s tham gia c a

ng i dùng và h th ng

– Ng i dùng và h th ng s d ng ngôn ng khác nhau

– C hai đ u r t ph c t p và khác nhau theo cách th c mà chúng thu nh n, l u tr , x

lý và truy n tin

• Giao di n: th c hi n phép chuy n đ i

đ h th ng máy tính và con ng i có

th hi u nhau nh m th c hi n m t tác nhi m

• Nghiên c u mô hình t ng tác đ làm gì?

– Hi u cái gì đang di n ra trong quá trình

t ng tác gi a ng i dùng và h th ng

– Xác đ nh các ngu n g c, nguyên nhân khó

kh n trong quá trình t ng tác

Phân lo i

• Theo quan đi m c a ng i dùng: Mô hình chu trình th c hi n đánh giá

(execution-evaluation cycle)

– Mô hình do Donald Norman đ xu t (head

of the Apple Research Laboratories, and

Professor of Cognitive Science at University

of California, San Diego)

• Theo quan đi m c a t ng tác: Mô

hình khung làm vi c (framework)

– Mô hình do Abowd and Beale đ xu t (Prof

at Georgia Tech ,)

1 Mô hình chu trình th c hi n - đánh giá

1 Mô hình chu trình th c hi n - đánh giá

1 Mô hình chu trình th c hi n - đánh giá

action specification

execution

interpretation

printer

perception

– How easily can a user:

– determine the function of the system?

– tell what actions are possible?

– determine mapping from intention to selection?

– perform the action?

– tell what state the system is in?

– determine mapping from system state to interpretation? – tell if system is in the desired state?

Bài t p

• Có 3 bài toán thi t k sau:

– Thi t k giao ti p ng i máy thông qua ti ng nói

– Thi t k giao ti p ng i máy thông qua c ch tay

– Thi t k giao ti p thông qua c m ng

• Hãy c th hóa t ng b c thƯo mô hình th c hi n đánh giá c a m i bài toán trên

Gestures Speech Touch

1 Mô hình chu trình th c hi n - đánh giá

•  u đi m:

– G n g i v i s hi u bi t c a chúng ta v t ng tác ng i dùng máy tính

– Ng i dùng hình thành k ho ch hành đ ng

– K ho ch hành đ ng đ c th c hi n b i máy tính

– Trong quá trình th c hi n, ng i dùng quan sát k t qu

tr v qua giao di n và quy t đ nh các hành đ ng ti p theo

– Mô hình Norman là ph ng ti n h u ích đ hi u t ng tác: đ n gi n, c th

•  Nh c đi m:

– Ch xem xét h th ng theo quan đi m c a ng i dùng,

ch a chú ý đ n giao ti p v i h th ng qua t ng tác

2 Mô hình khung t ng tác

Bài t p

• Các phép d ch chuy n ph i có nh ng tính ch t gì

đ vi c giao ti p là hi u qu ?

d hi u

Thu nh n và x lý các thông tin đ u vào

m t cách t i u

1 Giao ti p dòng l nh

• c s d ng s m nh t và đ n nay v n còn khá ph d ng (môi tr ng VB)

– Các l nh c a DOS hay UNIX th ng dùng các

đ ng t ti ng Anh vi t t t: Dir  ln c a UNIX dùng đ xƯm n i dung đ a hay th m c

– Có th có macro l nh Truy nh p tr c ti p vào

H th ng

1 Giao ti p dòng l nh

2 Giao ti p menu

•  u đi m:

– D h c, d dùng và có nhi u l a ch n

– Có h ng d n, ít nh Thích h p v i ND không th ng xuyên

•  Nh c đi m:

– T n không gian nh trên màn hình

– Thông tin có th b che d u các menu con

– Ch m v i nh ng ng i s d ng thành th o

Làm th nào đ

c thêm:

Khuy n cáo xây d ng menu tuy n tính

• Users should:

– be able to go back to previous screens

– be able to terminate or restart the sequence

– be presented with the choices in an order that matches their expectations

– have a feeling for where they are in the sequence

c thêm: khuy n cáo xây d ng menu

hình cây

• A general or main menu

• Use terminology from the

user's task domain

• Breadth is preferred over

depth

• No more than three or four

levels deep without logical

categorization, limit choices to

4-8 items

• Distinct items

• A printed index, or "map", for

large systems to orient users

• Improve design after feedback

c thêm: các cách ti p c n cho phép

• Menus with type ahead

– users types a string characters to represent particular menu choices

– ensure distinct first letters of each item in menu layer

• Menu names and item numbers

– option to initially type these in and go to the particular item

3 Giao ti p b ng ngôn ng t nhiên

• Có th là ph ng ti n h p d n nh t

trong giao ti p v i máy tính vì ND khó

có th nh dòng l nh hay quên m t các m c phân c p c a menu

• Ngôn ng t nhiên v i 2 d ng: ch

vi t, l i nói đ u r t đ c quan tâm và nghiên c u

3 Giao ti p b ng ngôn ng t nhiên

4 Giao ti p b ng h i đáp truy v n

• D n d t qua m t lo t các câu h i

• Lo i SQL: thao tác v i CSDL => đòi h i ph i hi u

c u trúc và cú pháp c a CSDL

5 Giao ti p đi n thƯo m u

• i n thƯo m u: (Form ưills & SprƯadshƯƯts)

5 Giao ti p đi n theo m u

M t d ng Form nh p li u trong CSDL

5 Giao ti p đi n theo m u

Form nh p và trích d li u trong ACCESS

5 Giao ti p đi n theo m u

6 Giao ti p WIMP

• Là s k t h p c a VB và đ h a

Giao ti p WIMP - WINDOW

Icons

Scroll Bar

M t c a s tiêu bi u c a MS Explorer

Giao ti p WIMP – Bi u t ng (Icons)

Giao ti p WIMP - Menu

a) Menu 2 m c b) Menu nhi u m c

Giao ti p WIMP - Pointer

• Là m t thành ph n quan tr ng trong WIMP vì nó dùng đ đ nh v và l a ch n

• D ng c a con tr g n v i ý ngh a và hành đ ng

Ví d : Giao di n ba chi u

đ c

• Window ph i h p menu, phím nóng,

bi u t ng và l i t t (Shortcut), thanh công c

Device(s)

2 Giao di n ng i dùng (User

interface)

• Các ho t đ ng c a h th ng nh m thúc đ y vi c trao đ i thông tin và t ng tác v i h th ng

– Ví d : các phím th c trên thi t b đ u cu i

Human user Information

Interaction

Các thành ph n chính c a giao di n

ng i dùng

• u vào: keyboard, mouse, trackball, one's

finger (for touch-sensitive screens), and one's

voice (for spoken instructions)

• u ra: cách th c máy tính truy n t i thông tin

Ví d HI, UI

CH NG IV GIAO DI N

I Khái ni m

II L i íƠh Ơ a thi t k giao ơi n t t

III Công thái h c và thi t k giao di n

1 Vai trò c a giao di n ng i dùng

• Giao di n ng i dùng là m t trong s các thành

ph n quan tr ng nh t c a b t k m t h th ng máy tính nào

Giao di n sau t t hay không ?

CH NG IV GIAO DI N

I Khái ni m

II L i ích c a thi t k giao di n t t

III.C ông thái h Ơ và thi t k giao ơi n

5 Màu s c

• S d ng thƯo quy c chung và thƯo mong mu n

c a ng i dùng

Ví d : v n d ng công thái h c đ có

thi t k t t

• Có v n đ gì v i thi t k thi t b đi u khi n t xa

hi u Apex?

• T i sao nói thi t b đi u khi n t xa hi u TiVo đ c thi t k t t h n?

– Hình c l c, v a tay ng i dùng m i đ tu i, d c m – Th t hi n th h p lý, có

màu s c đ mô t ng ngh a c a các ch c n ng, các c m phím d phân bi t – D đ nh v các phím