Mutimedia đa phương tiện

TuǤ theo công nghӋ ÿѭӧc dùng, mӝt sӕ các sӵ kiӋn truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là nhӳng ӭng dөng mӝt ngѭӡi sӱ dөng và chҥy ÿѫn ÿӝc chҷng hҥn nhѭ mӝt quyӇn sách tham khҧo hay mӝt chѭѫng trì

M ӨC LӨC

Trang

MӨC LӨC 1

Trang 1

Lӡi nói ÿҫu 2

CHѬѪNG 1 GIӞI THIӊU CHUNG Vӄ TRUYӄN THÔNG ĈA PHѬѪNG TIӊN 3

1.1 Thông tin trong ÿӡi sӕng hiӋn ÿҥi 3

1.2 Các khái niӋm cѫ bҧn 3

1.2.1 ThӃ nào là phѭѫng tiӋn? 3

1.2.2 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là gì? 4

1.2.3 ThӃ nào là mӝt hӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn? 4

1.2.4 Tính tѭѫng tác cӫa các chѭѫng trình truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn 4

1.2.5 Phѭѫng tiӋn mӟi 5

1.3 Thông tin ÿa lӟp, ÿa chiӅu 6

1.4 Các chuҭn Mutimedia thông dөng 7

1.4.1 Chuҭn dành cho kiӃn trúc tài liӋu 7

1.4.2 Chuҭn dành cho tѭѫng tác 8

1.4.3 Framework và mô hình tham chiӃu 9

CHѬѪNG II ӬNG DӨNG CӪA ĈA PHѬѪNG TIӊN TRONG ĈӠI SӔNG 10

2.1 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong ÿào tҥo và giáo dөc .10

2.1.1 giӟi thiӋu chung 10

2.1.2 Phát triӇn E-learning trong ÿào tҥo tӯ xa 12

2.1.3 Cҩu trúc cӫa mӝt hӋ thӕng E- learning ÿiӇn hình 18

2.1.4 KӃt luұn 21

2.2 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong thông tin và bán hàng 23

2.3 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong y hӑc 25

2.4 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong gia ÿình 29

CHѬѪNG III CÁC YÊU CҪU CӪA Hӊ THӔNG ĈA PHѬѪNG TIӊN 31

3.1 Yêu cҫu cӫa ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn trên máy ÿѫn 31

3.2 Chҩt lѭӧng dӏch vө trong các hӋ thӕng Multimedia 32

CHѬѪNG IV MӜT SӔ DӲ LIӊU ĈA PHѬѪNG TIӊN 36

4.1.Ҧnh 36

4.1.1 Ҧnh và ӭng dөng 36

4.1.2 Thu ҧnh 37

4.1.3 Kƭ thuұt nén 37

4.1.3 Nén Fractal 39

4.2 Âm thanh 41

4.2.1 Các ӭng dөng âm thanh 41

4.2.3 Kƭ thuұt nén 42

4.3 Video 43

4.3 1 Cácӭng dөng video 43

4.3.2 Nén video 43

CHѬѪNG V XÂY DӴNG ӬNG DӨNG ĈA PHѬѪNG TIӊN 49

5.1 Các yêu khi xây dӵng mӝt ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn 49

5.2 Các thành viên tham gia dӵ án 49

5.3 Các bѭӟc xây dӵng ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn 50

5.3.1 Xác ÿӏnh ÿӕi tѭӧng ngѭӡi xem 51

5.3.2 Sѫ ÿӗ thiӃt kӃ cӫa các ÿӕi tѭӧng multimedia 52

5.3.3 ThiӃt kӃ và viӃt kӏch bҧn 54

5.3.4 Chӑn các công cө, tҥo ra thông tin và sáng tҥo 55

5.3.5 KiӇm thӱ 57

5.3.6 Phân phӕi thông tin truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn 58

L ӡi Nói Ĉҫu

Trong vòng vài năm trӣ lҥi dây chúng ta nghe nói rҩt nhiӅu dҩn tӯ multimedia Vұy, mӝtcách chính xác, multimedia là gì?

Tӯ lâu thuұt ngӳ media dùng ÿӇ chӍ các thӵc thӇ nhѭ là chiӃc máy truyӅn th ҧnh máy truyӅn hình, nghƭa là không phҧi nói ÿӃn mӝt vұt mang thông tin ÿѫn thuҫn, mà là mӝt hӋthӕng tѭѫng ÿӕi phӭc tҥp, có cѫ cҩu, có ÿӕi tѭӧng nhҳm tӟi Loҥi truyӅn thông trӵc tiӃp, tӯmiӋng ngѭӡi này ÿӃn tai ngѭӡi kia, không sӱ dөng thành phҫn (media) trung gian Không khí truyӅn các chҩn ÿӝng âm thanh không phҧi là mӝt media mà chӍ là mӝt vұt mang vұt là làm công viӋc tái thông tin

NӃu dùng mӝt máy cassette audio ÿӇ ghi lӡi cӫa ngѭӡi nói, nӝi dung trong cassette không thӇ ÿӃn ngѭӡi nghe bҵng cách truy xuҩt trӵc tiӃp, phҧi nhӡ ÿӃn mӝt hӋ thӕng vұt lý khác: máy ÿӑc cassette NӃu ÿӇ rӡi, cassette này chӍ ÿѭӧc xem là mӝt vұt mang NӃu gӝp cùng máy ÿӑc cassette thì ÿҩy là mӝt hӋ thӕng truyӅn thông, mӝt media

Media có mөc ÿích là phát, truyӅn thông tin không ÿòi hӓi chӍ bҵng cách nghe và nhìn Mӝt tӡ giҩy in chӳ nәi cho ngѭӡi mù ÿòi hӓi sӵ sӡ mó Mӝt tҩm chӭc postalc có nhҥc và mùi hѭѫng, ÿòi hӓi cùng lúc sӵ nhìn, nghe và ngӱi Bҵng chӯng ҩy, chúng ta có thӇ nói ÿӃn mӝt sӵtruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn

Và nhѭ vұt, tӯ multimedia xuҩt hiӋn kèm vӟi nhiӅu d ҧnh tӯ chung khác: centre de ressource multimedia (trung tâm tài nguyên ÿa phѭѫng tiӋn), post de formation multimedia (trҥm ÿào tҥo ÿa phѭѫng tiӋn), multimedia training (huҩn luyӋn bҵng ÿa phѭѫng tiӋn), multimedia personal computer MDC (máy tính cá nhân vӟi ÿa phѭѫng tiӋn), digital multimedia system (hӋ thӕng ÿa phѭѫng tiӋn dҥng sӕ ).

Trong nӝi dung môn hӑc này chúng ta sӁ nghiên cӭu các khái niӋm cѫ bҧn vӅMultimedia hiӇu ÿѭӧc các ӭng dөng rӛng rãi cӫa Multimedia trong ÿӡi sӕng: các yêu cҫu và

xu hѭӟng phát triӇn ӭng dөng hiӋn nay cӫa Multimedia, các cҩu trúc thiӃt kӃ ӭng dөng và các bѭӟc cҫn thiӃt ÿӇ xây dӵng ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn, nҳm bҳt ÿѭӧc mӝt sӕ công cө có sҹntrong thӵc tӃ ÿӇ thiӃt kӃ các ӭng dөng Multimedia

CH ѬѪNG 1

1.1 Thông tin trong ÿӡi sӕng hiӋn ÿҥi

Khi công nghӋ phát triӇn, ngѭӡi tiêu dùng ngày càng ÿòi hӓi khҳt khe hѫn Trong thӡiÿҥi cӫa thông tin tӕc ÿӝ cao, chúng ta mong muӕn nhұn ÿѭӧc các thông tin ngay tӭc thì và ÿӗng thӡi, thông qua nhiӅu cách thӭc khác nhau Nhu cҫu này giҧi thích tҥi sao các kênh tin tӭc trên truyӅn hình thѭӡng xuyên có các dòng chӳ chҥy phía dѭӟi màn hình trong khi phát th ҧnh viên nói và các hình ҧnh ÿã thâu băng trѭӟc ÿó trôi qua Nhu cҫu ÿó giҧi thích tҥi sao các website ngày nay ngoài nӝi dung và các siêu liên kӃt còn gӗm thêm các hình ҧnh ÿӗ hoҥ, hoҥtҧnh và âm thanh

Nhӳng nhu cҫu này ÿã mӣ rӝng cách chúng ta làm viӋc, hӑc tұp và giҧi trí Nói mӝtcáchÿѫn giҧn, các thông tin “mӝt chiӅu” không còn phù hӧp vӟi hҫu hӃt chúng ta nӳa Thông tin, các bài hӑc, trò chѫi và mua sҳm sӁ lôi cuӕn hѫn là khiӃn chúng ta chú ý hѫn nӃu chúng ta

có thӇ tiӃp cұn và sҳp xӃp chúng trong các cách thӭc khác nhau, thұm chí theo mӝt ý thích nào

ÿó mà chúng ta chӧt nҧy ra Nhӳng nhu cҫu này và các tiӃn bӝ vӅ công nghӋ ÿã tѭѫng quan mұt thiӃt vӟi nhau ÿӇ ÿѭa nghӋ thuұt và khoa hӑc truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn lên mӝt tҫmcao mӟi, dүn ÿӃn kӃt quҧ là các sҧn phҭm có khҧ năng ÿan kӃt văn bҧn, hình ҧnh ÿӗ hoҥ, hoҥtҧnh, âm thanh và video

Khi chúng ta sӱ dөng các sҧn phҭm này - cho dù là mӝt bӝ bách khoa toàn thѭ trên web hay mӝt trò chѫi video trên CD - thì có nghƭa là chúng ta không ÿѫn thuҫn chӍ làm viӋc vӟimӝt chѭѫng trình máy tính Chúng ta ÿã trҧi nghiӋm qua mӝt sӵ kiӋn truyӅn thông ÿa phѭѫngtiӋn Các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn ngày nay ÿӅu thu hút nhiӅu giác quan cùng mӝt lúc và ÿáp ӭng vӟi nhu cҫu thay ÿәi cӫa chúng ta vӟi tӕc ÿӝ ngày càng gia tăng

Phҫn dѭӟi ÿây sӁ giӟi thiӋu cho các bҥn các khái niӋm cѫ bҧn vӅ truyӅn thông ÿaphѭѫng tiӋn và giҧi thích cách hoҥt ÿӝng cӫa các yӃu tӕ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn

nhiӅu cӫa medium) và mӛi phѭѫng tiӋn thѭӡng ÿѭӧc dùng ÿӇ biӇu ÿҥt các loҥi thông tin nhҩtÿӏnh.

Nhѭ vұy trong ý nghƭa này, phѭѫng tiӋn chӍ ÿѫn giҧn là mӝt cách thӭc dӉ truyӅn ÿҥtthông tin

1.2.2 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là gì?

KӇ tӯ lâu con ngѭӡi ÿã khám phá ra rҵng các thông ÿiӋp sӁ trӣ nên tác ÿӝng hѫn (có nghƭa là ngѭӡi nghe sӁ hiӇu và nhӟ chúng dӉ hѫn) khi chúng ÿѭӧc biӇu ÿҥt thông qua mӝt kӃthӧp cӫa các phѭѫng tiӋn khác nhau Loҥi kӃt hӧp này chính là ý nghƭa cӫa thuұt ngӳ truyӅnthôngÿa phѭѫng tiӋn

TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là sӱ dөng nhiӅu hѫn mӝt loҥi phѭѫng tiӋn vào cùng mӝtthӡi ÿiӇm

1.2.3 ThӃ nào là mӝt hӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn?

Các hӋ thӕng thông tin ÿa phѭѫng tiӋn dùng nhiӅu phѭѫng tiӋn giao tiӃp khác nhau (vănbҧn, dӳ liӋu ghi, dӳ liӋu sӕ ÿӗ hoҥ, hình ҧnh, âm thanh, video ) NhiӅu ӭng dөng là ÿaphѭѫng tiӋn theo ý nghƭa là chúng dùng nhiӅu dҥng trên Tuy nhiên, thuұt ngӳ "ÿa phѭѫngtiӋn” thѭӡng ÿѭӧc dùng ÿӇ mô tҧ các hӋ thӕng phӭc tҥp hѫn nhҩt là các hӋ thӕng hӛ trӧ hình ҧnh và âm thanh Các thông tin mӟi chӫ yӃu ÿѭӧc tҥo ra bên ngoài máy tính Lӡi nói, nhҥc,hình ҧnh và phim ÿѭӧc chuyӇn tӯ dҥng Analog (tѭѫng tӵ) sang Digital (sӕ) trѭӟc khi ÿѭӧcdùng trong các ӭng dөng trong máy tính Ngѭӧc lҥi, vӟi văn bҧn, ÿӗ hoҥ và thұm chí phim hoҥt hình ÿӅu ÿѭӧc tҥo trên máy tính và vì vұy nó chӍ ÿáp ӭng nhӳng mөc tiêu nhҩt ÿӏnh,không thӇ mӣ rӝng ӭng dөng ÿѭӧc

Mӝt hӋ nӅn máy tính, mҥng thông tin hay dөng cө phҫn mӅm là mӝt hӋ ÿa phѭѫng tiӋnnӃu nó hӛ trӧ ӭng dөng tѭѫng tác cho ít nhҩt là mӝt trong các dҥng thông tin sau không kӇvăn bҧn và ÿӗ hoҥ: âm thanh, hình ҧnh tƭnh hoһc phim video chuyӇn ÿӝng

1.2.4 Tính t ѭѫng tác cӫa các chѭѫng trình truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn

Ngày nay, công nghӋ máy tính ÿã ÿѭa các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trên

PC tiӃn thêm mӝt bѭӟc xa hѫn Không giӕng nhѭ sách, phim hay chѭѫng trình truyӅn hình: máy tính có thӇ nhұn dӳ liӋu nhұp tӯ ngѭӡi sӱ dөng do vұy nó có thӇ chӭa các sӵ kiӋn truyӅnthôngÿa phѭѫng tiӋn tѭѫng tác có bao gӗm vai trò ngѭӡi sӱ dөng

Thuұt ngӳ tѭѫng tác ÿѭӧc hiӇu là ngѭӡi sӱ dөng và chѭѫng trình phҧn ӭng qua lҥi vӟinhau

Chѭѫng trình liên tөc cung cҩp cho ngѭӡi sӱ dөng mӝt tұp các lӵa chӑn ÿӇ cho ngѭӡi sӱ

dөng chӑn, nhҵm ÿiӅu khiӇn các hoҥt ÿӝng cӫa chѭѫng trình Và thұm chí kiӇm soát nhӳng gì

hӑ thҩy và nghe ÿѭӧc Bҵng cách nhұn vào dӳ liӋu nhұp vào tӯ ngѭӡi sӱ dөng, các phѭѫngtiӋn tѭѫng tác tҥo ra mӝt vòng lһp phҧn hӗi, nói chung hoҥt ÿӝng nhѭ sau:

x Bҳt ÿҫu vòng lһp ngѭӡi sӱ dөng kích hoҥt chѭѫng trình tѭѫng tác và chӑn thông tin cҫn xem

x Chѭѫng trình ÿáp ӭng lҥi bҵng cách hiӇn thӏ ra cho ngѭӡi sӱ dөng thông tin vӟi các lӵa chӑn

x Ngѭӡi sӱ dөng ÿáp ӭng bҵng cách chӑn mӝt lӵa chӑn chҷng hҥn nhѭ di chuyӇn ÿӃnmӝt nѫi khác trong chѭѫng trình hoһc chӑn thông tin khác

x Chѭѫng trình ÿáp ӭng vӟi lӵa chӑn cӫa ngѭӡi sӱ dөng và thѭӡng ÿѭa ra mӝt tұp các tuǤ chӑn mӟi

x Quá trình tiӃp diӉn - ÿôi khi nhӏp ÿӝ rҩt nhanh và phӭc tҥp nhѭ trong nhiӅu trò chѫimáy tính: cho tӟi khi ngѭӡi sӱ dөng ngӯng chѭѫng trình

Nhѭ vұy, các chѭѫng trình truytӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn ÿѭӧc mô tҧ là có tính tѭѫng tác nӃu chúng nhұn dӳ liӋu nhұp tӯ ngѭӡi sӱ dөng và cho phép ngѭӡi sӱ dөng ÿiӅu khiӇn dòng chҧy thông tin hoһc hoҥt ÿӝng cӫa chѭѫng trình

1.2.5 Phѭѫng tiӋn mӟi

Tѭѫng tác không chӍ liên quan ÿӃn mӝt máy tính là mӝt con chuӝt Phѭѫng tiӋn mӟi(mӝt thuұt ngӳ bao gӗm tҩt cҧ các loҥi công nghӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn tѭѫng tác) có thӇ kӃt hӧp nhiӅu công nghӋ truyӅn thông khác nhau chҷng hҥn nhѭ truyӅn hình cáp, các dѭӡng dây ÿiӋn thoҥi các mҥng riêng, mҥng Internet và các công nghӋ khác

Phѭѫng tiӋn mӟi ÿѭӧc tҥo ra nhѭ mӝt sӵ hӝi tө nhiӅu loҥi công nghӋ, cho phép các cá nhân riêng le cNJng nhѭ các tә chӭc lӟn giao tiӃp và truyӅn ÿҥt thông tin bҵng cách sӱ dөngmáy tính và các hӋ thӕng truyӅn thông

Phҫn cӕt lõi cӫa phѭѫng tiӋn mӟi là mӝt khái niӋm ÿѭӧc gӑi là sӵ hӝi tө kӻ thuұt sӕ.Ngѭӡi ta dùng các máy tính ÿӇ tҥo ra các loҥi thông tin kӻ thuұt sӕ khác nhau, tӯ loҥichӍ thuҫn là văn bҧn ÿӃn thông tin video Tҩt cҧ nhӳng loҥi thông tin kӻ thuұt sӕ này có thӇchuyӇn ÿӃn ngѭӡi sӱ dөng theo cùng mӝt con ÿѭӡng - có thӇ là qua mӝt ÿƭa CD-ROM mӝtÿѭӡng dây truyӅn hình cáp hay qua ÿѭӡng vӋ tinh Thay vì phҧi chuyӅn tҧi phim ҧnh trong các trong các băng hình hay băng video, chuyӇn tҧi âm nhҥc trên các băng nhҥc hay ÿi và compact và chuyӇn tҧi sách bҵng các trang in giӡ ÿây ta có thӇ chuyӇn tҧi các loҥi thông tin khác nhau ÿӃn các máy tính hay hӝp truyӅn hình cáp vӟi cùng mӝt cách thӭc Do vұy ta có mӝt tұp hӧp các thông tin kӃt hӧp vӟi nhau và hӝi tө vào mӝt luӗng thông tin kӻ thuұt sӕ.Ĉӕi vӟi ngѭӡi sӱ dөng công nghӋ này có nghƭa là thông tin truyӅn thông ÿa phѭѫngtiӋn có thӇ ÿѭӧc lѭu trӳ và chuyӇn tҧi theo nhiӅu cách NӃu bҥn sӱ dөng PC thông tin truyӅnthôngÿa phѭѫng tiӋn có thӇ có trong mӝt ÿƭa compact, mӝt ÿƭaVCD, ÿƭa cӭng, mҥnt Internet hay mӝt dӏch vө trӵc tuyӃn NӃu bҥn sӱ dөng các ÿһc tính thu tín hiӋu truyӅn hình trong Windows 98 Windows 2000 bҥn còn có thӇ nhұn ÿѭӧc các thông tin nhѭ trên ӣ dҥng thӭcchѭѫng trình phát hình ÿѭӧc chuyӇn ÿӃn màn hình cӫa bҥn NӃu bҥn sӱ dөng mӝt dӏch vөchҷng hҥn nhѭ WebTV, bҥn có thӇ sӱ dөng ÿӗng thӡi các chѭѫng trình phát hình và thông tin

TuǤ theo công nghӋ ÿѭӧc dùng, mӝt sӕ các sӵ kiӋn truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là nhӳng ӭng dөng mӝt ngѭӡi sӱ dөng và chҥy ÿѫn ÿӝc chҷng hҥn nhѭ mӝt quyӇn sách tham khҧo hay mӝt chѭѫng trình dҥy hӑc trên CD-ROM Các sӵ kiӋn khác có thӇ liên quan nhiӅuhѫn ÿӃn mӝt ngѭӡi sӱ dөng Ví dө nhѭ các trò chѫi nhiӅu ngѭӡi có thӇ ÿѭӧc truy xuҩt thông qua mӝt mҥng cөc bӝ hay mҥng Internet, các cuӝc hӝi thҧo video cho phép nhӳng ngѭӡi tham gia nhìn thҩy nhau và chia sҿ dӳ liӋu trong thӡi gian thӵc thông qua ÿѭӡng dây ÿiӋn thoҥi hay các kӃt nӕi vӋ tinh hoһc các chѭѫng trình truyӅn hình tѭѫng tác nhұn các dӳ liӋu ngѭӡi sӱdөng thông qua mӝt Website hay mӝt phòng tán gүu trên Web

1.3 Thông tin ÿa lӟp, ÿa chiӅu

Các nhà phát triӇn truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn liên tөc cӕ gҳng ÿӇ tìm ra cách thӭc làm cho sҧn phҭm cӫa hӑ lôi cuӕn ngѭӡi sӱ dөng hѫn cho dù sҧn phҭm ÿó là mӝt trò chѫi hành ÿӝng nhӏp ÿӝ cao hay mӝt bҧn hѭӟng dүn trên dƭa hoһc mӝt website thѭѫng mҥi ÿiӋn tӱ

Mӝt chiӃn lѭӧc cѫ bҧn trong viӋc phát triӇn thông tin truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn là cung cҩp thông tin ÿѭӧc sҳp thành lӟp và thông tin ÿa chiӅu

Yêu cҫu này có nghƭa là sҧn phҭm phҧi cung cҩp cho ngѭӡi sӱ dөng các mҧnh thông tin mӝt cách ÿӗng thӡi, chҷng hҥn nhѭ mӝt hình ҧnh 3 chiӅu ÿang quay tròn cӫa mӝt mô tѫ, mӝtÿoҥn âm thanh mô tҧ các chӭc năng cӫa nó và các hӝp văn bҧn hiӇn thӏ tҥm thӡi vӅ các thông tin thêm khi ngѭӡi sӱ dөng trӓ chuӝt vào các phҫn nhҩt ÿӏnh cӫa hình mô tѫ

Trong mӝt cách thӭc trình bày ÿa chiӅu, ngѭӡi sӱ dөng có cѫ hӝi ÿӇ trҧi nghiӋm các thông tin tӯ nhiӅu góc ÿӝ khác nhau, ví dө mӝt ngѭӡi sӱ dөng nào ÿó có thӇ sӁ chӍ xem phҫnminh hoҥ sӕng ÿӝng cӫa mӝt dӵ án tҥo cҧnh quan, trong khi ngѭӡi sӱ dөng khác sӁ chӑn ÿӑcÿoҥn văn bҧn mô ta

Mӝt trong nhӳng cách ÿӇ khiӃn cho nhӳng văn bҧn thuҫn và hình ҧnh lôi cuӕn ngѭӡixem là thêm vào các thông tin có yӃu tӕ thӡi gian chҷng hҥn nhѭ âm thanh, hoҥt hoҥ và video Tuy nhiên, ÿiӅu quan trӑng là ӣ chӛ các phѭѫng tiӋn thông tin bә sung không chӍ ÿѫn thuҫn là lһp lҥi vai trò cӫa các nӝi dung và hình ҧnh tƭnh Thӵc vұy, viӋc theo dõi mӝt ÿoҥn video chӍÿѫn thuҫn là ÿӑc các ÿoҥn văn trên màn hình là rҩt nhàm chán Nhѭng nӃu cùng vӟi ÿoҥn vănbҧn ÿó là phҫn video hiӇn thӏ kèm theo ÿӇ diӉn tҧ thì nӝi dung phҫn văn bҧn sӁ thú vӏ hѫn rҩtnhiӅu Ngày càng nhiӅu các tѭ liӋu giáo dөc, bao gӗm các cuӕn sách giáo khoa, và sách bách khoa toàn thѭ ÿang ÿѭӧc phát triӇn thành các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn Nhӳngsҧn phҭm này có sӱ dөng âm thanh: hoҥt ҧnh và ÿoҥn trích video ÿӇ làm cho phҫn nӝi dung sӕng ÿӝng hѫn

ĈiӅu cѫ bҧn là ta phҧi biӃt tұp trung vào nӝi dung cӫa chѭѫng trình Ĉó là cái mà ngѭӡi

sӱ dөng cҫn Ví dө, sӭc lôi cuӕn cӫa mӝt bӝ phim hoҥt hình chính là có cӕt truyӋn hҩp dүn,cách xây dӵng nhân vұt tӕt Tѭѫng tӵ, các bӝ phim hành ÿӝng sӱ dөng công nghӋ hoҥt ҧnh và

ÿӗ hoҥ máy tính ÿӇ cҧi tiӃn tҥo ra các ÿӕi tѭӧng hoһc các môi trѭӡng trên màn hình chҷng hҥnnhѭ chuӛi giҩc mѫ trong phim The Matrix (Ma trұn) sӁ kém hҩp dүn nӃu cӕt truyӋn tҿ nhҥt

1.4 Các chu ҭn Mutimedia thông dөng

Cҫn phҧi ÿһt ra chuҭn cho tҩt cҧ mӑi cҩp ÿӝi cӫa hӋ ÿa phѭѫng tiӋn, tӯ yêu cҫu vұt lý vӅmҥng cho ÿӃn thiӃt kӃ giao diӋn ngѭӡi dùng Có thӇ phân loҥi chuҭn ÿa phѭѫng tiӋn hiӋn thӡithành chuҭn liên quan ÿӃn nӝi dung cӫa tài liӋu (các chuҭn nén dӳ liӋu), chuҭn kiӇm soát cҩutrúc và chuҭn tѭѫng tác

1.4.1 Chuҭn dành cho kiӃn trúc tài liӋu

1.4.1.1 Ngôn ngӳ mô tҧ cҩu trúc và nӝi dung tài liӋu

Ngôn ngӳ mô tҧ cҩu trúc và nӝi dung tài liӋu (Standard Generalised Markup Language - SGML) liên quan tӟi nӝi dung tài liӋu và cҩu trúc hӧp lý vӅ các khía cҥnh nhѭ ÿҫu ÿӅ và ÿoҥnvăn SGML, căn cӭ trên quan ÿiӇm vӅ ÿӏnh nghƭa dҥng tài liӋu (DTD) Nhӳng ÿӏnh nghƭa này ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ quán lý viӋc tҥo ra nhӳng tài liӋu không chӍ sӱ dөng giӟi hҥn ӣ nhӳng tài liӋu có thӇ in mà còn có thӇ ÿѭӧc sӱ dөng cho nhӳng tài liӋu ÿa phѭѫng tiӋn trên ÿƭaCompact

SGMLÿánh dҩu bѭӟc chuyӇn quan trӑng trong viӋc tách thông tin khӓi hình thӭc trình bày, do ÿó tҥo ra các hình thӭc trình bày khác nhau cӫa cùng mӝt thông tin

1.4.1.2 KiӃn trúc tài liӋu mӣ (ODA)

Bao gӗm hình thӭc trình bày tài liӋu và mӣ rӝng phҥm vi nӝi dung ODA sӱ dөngphѭѫng pháp tѭѫng tӵ SGML nhѭng nhҩn mҥnh ÿӃn trao ÿәi mӡ Ĉѭӧc sӱ dөng ÿӇ tҥo ra các lӟp tài liӋu có thӇ truyӅn tҧi giӳa các hӋ thӕng máy tính khác nhau mà không làm mҩt thông tin

ISO (tә chӭc Chuҭn hoá Quӕc TӃ) và ITU (Chuҭn Hoá ViӉn thông cӫa Liên Ĉoàn ViӉnthông Quӕc TӃ) ÿã xuҩt bҧn ODA dѭӟi dҥng lS8613 và T.410 Series Recommendation Nhӳng chuҭn này xác ÿӏnh 3 loҥi tài liӋu ODA:

x Tài liӋu cҩu trúc hӧp lý có thӇ xӱ lý ÿѭӧc (ví dө: chѭѫng, mөc, và ÿoҥn bә xung), cho phép ngѭӡi nhұn có thӇ sӱa ÿәi nӝi dung

x Tài liӋu ÿã ÿѭӧc ÿӏnh dҥng trao ÿәi cҩu trúc trình bày dѭӟi dҥng chuӛi trang, vӟithông tin ÿӏnh vӏ chҷng hҥn khu vӵc dành cho nӝi dung ký tӵ và phông chӳ Không thӇ sӱaÿәi ÿѭӧc và chӍ in ra ÿѭӧc

x Tài liӋu có thӇ xӱ lý ÿã ÿѭӧc ÿӏnh dҥng cho phép trao ÿәi cҧ cҩu trúc hӧp lý và cҩutrúc trình bày, làm cho chúng linh ÿӝng hѫn Ngѭӡi dùng có thӇ in ҧnh và hiӋu chӍnh trѭӟc.ODA hӛ trӧ ÿánh dҩu cҧ cách trình bày và nӝi dung, kiӃn trúc tài liӋu ÿѭӧc tách rӡi khӓicҩu trúc nӝi dung Bҧng dѭӟi ÿây ÿӅ cұp ÿӃn 3 cҩu trúc nӝi dung ký tӵ, ÿӗ hoҥ hình, ҧnh.Nӝi

dung

Chuҭn ISO tѭѫng quan Chuҭn ITU tѭѫng quan

Ký tӵ Bӝ ký tӵ ÿѭӧc mã hóa dành cho truyӅn thông ÿa

phѭѫng tiӋn thông văn bҧn (IS6937)

Bӝ ký tӵ ÿӗ hӑa mã hóa 8 bit (IS8859)

Ký tӵ chúa kiӃn trúc (T.416)

Ĉӗ hӑa Siêu tұp tin ÿӗ hӑa máy tính (IS8632) KiӃn trúc chúa ҧnh hình hӑc

hình (T.418)

Bӝ ký tӵ ÿѭӧc mã hoá dành cho truyӅn thông ÿa

phѭѫnt tiӋn thông văn bàn (lS6937) Bӝ kӃ tӵ ÿӗ

hoҥ mã hoá 8 bit (IS8859)

Ký tӵ chӭa kiӃn trúc (T.416)

Siêu tұp tin ÿӗ hoҥ máy tính (IS8632) KiӃn trúc chӭa ҧnh hình

hӑc (l.4 1 8)KiӃn trúc chӭa ҧnh ! (l 417)

1.4.1.3 Hytime

Ngôn ngӳ cҩu trúc tài liӋu căn cӭ vào thӡi gian / siêu phѭѫng tiӋn ra ÿӡi tháng 1l/l992.Dùngÿê chuҭn hoá mӝt sӕ thiӃt bӏ cҫn thiӃt trong các ӭng dөng siêu phѭѫng tiӋn ÿһcbiӋt là các ӭng dөng lұp ÿӏa chӍ các khu vӵc tài liӋu siêu phѭѫng tiӋn và các ÿӕi tѭӧng thông tinÿa phѭѫng tiӋn thành phҫn, bao gӗm cҧ viӋc kӃt nӕi, chӍnh hàng và ÿӗng bӝ hoá Nó không chuҭn hoá các ký hiӋu nӝi dung dӳ liӋu, mã hoá ÿӕi tѭӧng thông tin hay xӱ lý ӭng dөng.Hytime cho phép mã hoá theo dòng tuyӃn tính mӝt ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn hoàn hҧo bao gӗm cҩu trúc, liên kӃt siêu phѭѫng tiӋn, ÿӗng bӝ hoá và ÿӏnh giӡ

Hytime căn cӭ trên ngôn ngӳ Standard Getlcrralized Markup (SGML) và sӱ dөngAbstract Syntax Notation 1 (ASN.l), cho phép biӇu diӉn các chuӛi bit ÿӇ trao ÿәi Nó bә sung chuҭn cho các ÿӕi tѭӧng ÿa phѭѫng tiӋn ÿѫn lҿ, chҷng hҥn JPG cho ҧnh tƭnh, MPEG cho tѭliӋu audiovisual

1.4.2 Chuҭn dành cho tѭѫng tác

x MHIEG: ÿӅ cұp ÿӃn các chӫ ÿӅ nhѭ ÿӗng bӝ hoá, bӝ nhӟ ÿӋm, ÿӕi tѭӧng nhұp nó ÿѭӧc thiӃt kӃ nhҵm ÿáp ӭng yêu cҫu cӫa ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn chҥy trên các trҥm tӯ nhiӅuhãng khác nhau và trao ÿәi thông tin theo thӡi gian thӵc Nhӳng ӭng dөng nhѭ thӃ bao gӗmnghiên cӭu, hӧp tác do máy tính hӛ trӧ, hӋ xuҩt bҧn ÿiӋn tӱ và các ӭng dөng dùng trong giáo dөc ÿào tҥo Chuҭn MHEG ÿѭӧc phát triӇn thành 2 phҫn:

— Phҫn 1 ÿӅ cұp ÿӃn ghi chú ASN 1

—Phҫn 2 liên quan tӟi ghi chú trên căn cӭ trên SGML

x SMSL: Ngôn ngӳ chuҭn biên soҥn siêu phѭѫng tiӋn/ÿa phѭѫng tiӋn (SMSL) ÿѭӧc kӃthӧp tӯ ISO và ITU, liên quan ÿӃn nhóm nghiên cӭu SGML và MHEG, ngôn ngӳ này phát triӇn script ÿiӅu khiӇn tѭѫng tác ngѭӡi dùng vӟi tài liӋu siêu phѭѫng tiӋn và ÿa phѭѫng tiӋn.SMSL ÿѭӧc dùng ÿӇ tҥo tính tѭѫng thích và tính cӱ ÿӝng giӳa các hӋ cӫa script ÿa phѭѫngtiӋn

1.4.3 Framework và mô hình tham chiӃu

Nhѭ ÿã biӃt, ÿa phѭѫng tiӋn tác ÿӝng ÿӃn nhiӅu lƭnh vӵc phát triӇn ӭng dөng khác nhau.Không tӗn tҥi mô hình tham chiӃu ÿѫn nào ÿӇ kӃt hӧp nhӳng mҧnh này lҥi vӟi nhau và xácÿӏnh cách thӭc chúng giao tiӃp nhau

OIIÿã khӣi xѭӟng nghiên cӭu trong lƭnh vӵc này và ÿѭa ra 3 mô hình tham chiӃu hiӋncó: ODP (Xӱ lý phân tán mӣ), mô hình tham chiӃu Berkom, Framework và mô hình siêu phѭѫng tiӋn/ÿa phѭѫng tiӋn (MHEG)

x Xӱ lý phân tán mӣ (ODP): ODP là hoҥt ÿӝng kӃt hӧp ISO và ITU có mөc tiêu là thúc ÿҭy các thành phҫn hӋ phân tán hӧp tác vӟi nhau trong môi trѭӡng ÿӗng nhҩt Các chӃ ÿӝ và chuҭn ӭng dөng ÿã ÿѭӧc nâng cҩp cҫn phҧi tѭѫng thích vӟi ӭng dөng là phѭѫng tiӋn phân tán

x Mô hình tham chiӃu Berkom: HӋ thӕng truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn thông tin Berkom

là dӏch vө cҧi tiӃn cho mҥng cáp quang Mô hình này ÿóng vai trò là nӅn tҧng cho giao diӋnlұp trình ӭng dөng Nó thích hӧp cho các ӭng dөng ÿa phѭѫng tiӋn mà có thӇ di chuyӇn giӳacác hӋ khác nhau và cNJng hӛ trӧ tích hӧp các phѭѫng tiӋn khác nhau Mô hình tham chiӃu bao gӗm 3 hӋ chính:

— HӋ hoҥt ÿӝng cung cҩp giao diӋn mҥng cho hӋ thӕng trӵc tiӃp ÿa phѭѫng tiӋn

— HӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn thông cung cҩp giao diӋn lѭu thông cho dӏch vө tӯ xa

ÿa phѭѫng tiӋn

— HӋ ӭng dөng chung cung cҩp các ӭng dөng khác nhau vӟi giao diӋn trên dӏch vө tӯ

xaÿa phѭѫng tiӋn chung

x Framework và mô hình siêu phѭѫng tiӋn/ÿa phѭѫng tiӋn (MHMF): MHMF kӃt hӧp tӯJTC 1 và SC 18, làm nӅn tҧng cho viӋc chuҭn hoá ÿa phѭѫng tiӋn hiӋn tҥi và tѭѫng lai Và hiӋn vүn ÿang ÿѭӧc tiӃp tөc phát triӇn

CH ѬѪNG II ӬNG DӨNG CӪA ĈA PHѬѪNG TIӊN TRONG ĈӠI SӔNG

Mһc dù các công nghӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trên PC mӟi chӍ xuҩt hiӋn trong mӝtthӡi gian tѭѫng ÿӕi ngҳn nhѭng chúng ta ÿã xây dӵng ÿѭӧc rҩt nhiӅu ӭng dөng khác nhau: Trong gia ÿình, trѭӡng hӑc, tҥi nѫi làm viӋc và nhӳng nѫi khác, các chѭѫng trình truyӅn thông

ÿa phѭѫng tiӋn ÿӅu là phҫn tích hӧp trong cách thӭc mà chúng ta dҥy và hӑc, cách chúng ta giao tiӃp quҧn lý do ҧnh nghiӋp và giҧi trí Trong chѭѫng này chúng ta sӁ tìm hiӇu mӝt vài lƭnh vӵc ӭng dөng cӫa công nghӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn

2.1 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong ÿào tҥo và giáo dөc.

2.1.1 giӟi thiӋu chung

Trong các trѭӡng hӑc ngày nay, các máy tính truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn thông ÿaphѭѫng tiӋn là mӝt phҫn không thӇ thiӃu cӫa nhiӅu lӟp hӑc và ÿѭa viӋc hӑc lên mӝt mӭc ÿӝtѭѫng tác mӟi

Mӝt hoҥt ÿӝng cҧi cách chӫ yӃu trong giáo dөc sӁ khuyӃn khích ÿѭӧc cách hӑc tích cӵc

và công tác Máy tính và truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn sӁ giúp các sinh viên và giҧng viên chuyӇn ÿәi sang mô hình hӑc tұp mӟi này

Trong lӟp hӑc, các phҫn trình bày trӵc quan kӃt hӧp giӳa hoҥt ҧnh, video và âm thanh

sӁ thúc ÿҭy các sinh viên trӣ thành ngѭӡi tham gia tích cӵc trong quá trình hӑc Các chѭѫngtrình truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn tѭѫng tác ÿѭa các khái niӋm vào cuӝc sӕng và giúp sinh viên tích hӧp phҫn tѭ duy cӕt lõi và các kӻ năng giҧi quyӃt vҩn ÿӅ

Bӝ bách khoa toàn thѭ trên CD-ROM là mӝt ví dө rõ ràng cӫa mӝt ӭng dөng truyӅnthôngÿa phѭѫng tiӋn tѭѫng tác trong ngành giáo dөc NӃu sinh viên phҧi viӃt mӝt báo cáo vӅmӝt vùng nào ÿó ӣ Ai Cұp thì hӑ có thӇ ÿӑc vӅ lӏch sӱ, ÿӏa lý và vӟi mӝt cú nhҩp chuӝt hӑ có thӇ thҩy các ÿoҥn trích video vӅ sӵ bұn rӝn, hӕi hҧ trong mӝt thành phӕ và nghe các ÿoҥn trích cӫa các ngôn ngӳ Ai Cұp hai bҧn nhҥc ÿӏa phѭѫng (hình 2.1, 2.2) KӃt quҧ là thông tin ÿã ÿivào cuӝc sӕng và sinh viên thұm chí có thӇ có các công cө phҫn mӅm ÿӅ cho ra các bҧn báo cáo cӫa hӑ trong dҥng thӭc cӫa mӝt bҧn trình chiӃu truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn

Hình 1.1: Minh hoҥ mӝt bài hӑc vӅ Ai Cұp

Thұm chí trҿ em cNJng có thӇ vӯa hӑc vӯa vui chѫi và chính các sҧn phҭm truyӅn thông

ÿa phѭѫng tiӋn trên CD hay trên Internet là nhӳng sҧn phҭm hàng ÿҫu cӫa loҥi hoҥt ÿӝng này Bҵng cách sӱ dөng các nhân vұt hoҥt hình ÿӇ dүn ÿѭӡng Các trò chѫi truyӅn thông ÿaphѭѫng tiӋn chăng hҥn nhѭ Reader Rabbit MathBlaster, Jumstart và các chѭѫng trình khác có thӇ giúp hӑc sinh nhӓ làm chӫ ÿѭӧc các kӻ năng cѫ bҧn trong môi trѭӡng tѭѫng tác thú vӏ có cung cҩp các phҧn hӗi cá nhân

Mҥng Internet cNJng cung cҩp mӝt sӕ các công cө hӑc tұp hӳu ích ngoài lӟp hӑc hàng trăm Website hѭӟng vӅ viӋc hӑc tұp cho phép trҿ em tham gia vào các dӵ án tѭѫng tác câu ÿӕ

và trò chѫi

x Website www.MaMaMedia.com cho phép trҿ con tҥo ra các câu chuyӋn và câu ÿӕtham gia vào các hoҥt ÿӝng giҧi quyӃt vҩn ÿӅ và chia sҿ các sáng tác cӫa chúng vӟi nhau.

x Mӝt sӕ website cung cҩp cѫ chӃ hӑc tӯ xa (distance learning) nhѭ:www.thitruong.com.vn Nhӳng site này cho phép hӑc viên tham gia vào các lӟp, tѭѫng tác vӟi ngѭӡi giҧng viên, gӱi bài tұp, dӵ án, và hoàn tҩt các kǤ thi trӵc tuyӃn

x Các bӝ bách khoa toàn thѭ trӵc tuyӃn:

x Công cө tim kiӃm cөm tӯ: www.shu.ac.uk/webadmin/phrases/go.html

x Tӯ ÿiӇn các tӯ viӃt tҳt trong tiӃng ҧnh: http://www.acronymfinder.com

x Mӝt sӕ site cho phép hӑc trên web nhѭ:

www.vovisoft.com

www.quantrimang.com

www.aspvn.net

www.manguon.com

2.1.2 Phát triӇn E-learning trong ÿào tҥo tӯ xa

Khoҧng 2 năm trӣ lҥi ÿây thuұt ngӳ E-learning bҳt dҫu ÿѭӧc biӃt ÿӃn tҥi ViӋt Nam, nhiӅu hãng, công ty và các trѭӡng ÿҥi hӑc bҳt ÿҫu giӟi thiӋu các sҧn phҭm E-learning ĈiӇnhình nhѭ Cisco vӟi chѭѫng trình CCNA/CCNP/CCIE, Intel vӟi mô hình E-learning giӟi thiӋutҥi ViӋt Nam vào tháng 7/2003 và sӁ có khҧ năng trӣ thành ÿӕi tác chính cӫa Bӝ giáo dөc - ÿào tҥo trong viӋc phát triӇn E-learning trong thӡi gian tӟi, công ty ÿiӋn toán và truyӅn sӕ liӋu(VDC) kӃt hӧp vӟi Netlearner (Singapo) vӟi dӏch vө ÿào tҥo tӯ xa bán E-learning khai trѭѫngÿҫu năm 2003, công ty VASC vӟi trang Web: truongthi.com công ty Hà Thành vӟi trang Web: khoabang.com, FPT vӟi cәng ÿào tҥo trӵc tuyӃn Vұy E-learning là gì?, HӋ thӕng E-

learning bao gӗm nhӳng thành phҫn gì?; ViӋc phát triӇn E-learning trong diӅu kiӋn cө thӇ cӫaHӑc viӋn và các trung tâm tâm ÿào tҥo nhѭ thӃ nào?.

2.1.2.1 Tông quát vӅ E-learing

a Giӟi thiӋu chung

NhiӅu nhà chuyên môn cho rҵng E-learning - phѭѫng pháp giáo dөc ÿào tҥo mӟi ÿѭӧcÿánh giá là cuӝc cách mҥng trong giáo dөc thӃ kӹ 21 Theo ông Keith Holtham, Giám ÿӕc phө

trách các giҧi pháp cho do ҧnh nghiӋp khu vӵc châu Á - Thái Bình Dѭѫng (Intel) E-Learning căn bҧn dӵa trên công nghӋ mҥng ngang hàng (P2P) Ĉây là giҧi pháp sӱ dөng công nghӋ cao

ÿӇ hӛ trӧ quá trình hӑc tұp cung cҩp các dӏch vө ÿào tҥo, khóa hӑc qua mҥng Internet hoһcIntranet cho ngѭӡi dùng máy tính Ѭu ÿiӇm nәi trӝi cӫa E-Learning so vӟi các phѭѫng pháp giáo dөc truyӅn thӕng là viӋc tҥo ra mӝt môi trѭӡng hӑc tұp mӣ và tính chҩt tái sӱ dөng các ÿѫn vӏ tri thӭc (learning object) Vӟi công nghӋ này Quá trình dҥy và hӑc sӁ hiӋu quҧ và nh ҧnh chóng hѫn, giúp giҧm khoҧng 60% chi phí, ÿông thӡi giҧm thӡi gian ÿào tҥo 20-40% so vӟi phѭѫng pháp giҧng dҥy truyӅn thӕng E-learning chuyên tái nӝi dung phong phú, ҩn tѭӧng

và dӉ hiӇu thông qua trang web, bҧo ÿҧm chҩt lѭӧng ÿào tҥo qua nhӳng phҫn mӅm quҧn lý

Mô hình này cho phép hӑc viên cNJng nhѭ nhân viên tҥi các công ty chӑn hӑc nhӳng thӭ cҫnthiӃt chӭ không bó buӝc nhѭ trѭӟc Bên cҥnh ÿó, hӑc viên có thӇ hӑc bҩt cӭ lúc nào bҵng cách nӕi mҥng mà không cҫn phҧi ÿӃn trѭӡng

Trên phҥm vi toàn cҫu hiӋn nay có nhiӅu công ty lӟn ÿҫu tѭ vào E-Learning Năm 2000, thӏ trѭӡng này ÿã ÿҥt do ҧnh sӕ 2.2 tӹ USD Ngѭӡi ta dӵ tính, ÿӃn năm 2005 E-Learning trên toàn cҫu sӁ ÿҥt tӟi 18.5 tӹ USD, ӣ các nѭӟc công nghiӋp phát triӇn, ÿiӇn hình là Mӻ, lƭnh vӵcnày ÿang phát triӇn rҩt nh ҧnh Thӏ trѭӡng L-Learning ӣ Mӻ sӁ ÿҥt 11.4 tӹ USD vào năm

2004 Tҥi châu á, thӏ trѭӡng này tăng trѭӣng 25% mӛi năm (ÿҥt 6,2 tӹ USD) Theo sӕ liӋucӫa tұp ÿoàn dӳ liӋu quӕc tӃ IDC, năm 2003, thӃ giӟi sӁ thiêu khoҧng 1.45 triӋu chuyên ra mҥng do ÿó nhu cҫu vӅ nguӗn nhân lӵc này ngày càng lӟn cùng vӟi mӭc ÿӝ phӭc tҥp xung qu ҧnh viӋc thiӃt kӃ triӇn khai và bҧo trì hӋ thӕng mҥng máy tính trong nӅn kinh tӃ Internet Chính vì vұy E-Learning ÿang ÿѭӧc rҩt nhiӅu ngѭӡi hӑc quan tâm và theo hӑc

b Vұy hiӇu mӝt cách chung nhҩt thì E-learning là gì?

E- learning (electronic learning: Hӑc ÿiӋn tӱ): Thuұt ngӳ bao hàm mӝt tұp hӧp các ӭngdөng và quá trình, nhѭ hӑc qua Web, hӑc qua máy tính, lӟp hӑc ҧo và sӵ liên kӃt sӕ Trong ÿóbao gӗm viӋc phân phӕi nӝi dung các khoá hӑc tӟi hӑc viên qua lnternet, mҥngintranet/extranet (LAN/WAN), băng audio và video vӋ tinh quҧng bá truyӅn hình tѭѫng tác CD-ROM, và các loҥi hӑc liӋu ÿiӋn tӱ khác

Hình 2.3 mô tҧ mӝt cách tәng quát khái niӋm E-learning Trong mô hình này, hӋ thӕngÿào tҥo bao gӗm 4 thành phҫn, toàn bӝ hoһc mӝt phҫn cӫa nhӳng thành phҫn nào ÿѭӧcchuyӅn tҧi tӟi ngѭӡi hӑc thông qua các phѭѫng tiӋn truyӅn thông ÿiӋn tӱ

x Nӝi dung: Các nӝi dung ÿào tҥo, bài giҧng ÿѭӧc thӇ hiӋn dѭӟi dҥng các phѭѫng tiӋntruyӅn thông ÿiӋn tӱ, ÿa phѭѫng tiӋn Ví dө các bài giҧng CBT viӃt bҵng toolbookII, .

x Phân phӕi: ViӋc phân phӕi các nӝi dung ÿào tҥo ÿѭӧc thӵc hiӋn thông qua các phѭѫngtiӋn ÿiӋn tӱ Ví dө tài liӋu ÿѭӧc gӱi cho hӑc viên bҵng e-mail, hӑc viên hӑc trên website, hӑcquaÿƭa CD-Rom multimedia,

x Quҧn lý: Quá trình quҧn lý ÿào tҥo ÿѭӧc thӵc hiӋn hoàn toàn nhӡ phѭѫng tiӋn truyӅnthông ÿiӋn tӱ Ví dө nhѭ viӋc ÿăng ký hӑc qua mҥng, bҵng bҧn tin nhҳn SMS, viӋc theo dõi tiӃn ÿӝ hӑc tұp (ÿiӇm d ҧnh) ÿѭӧc thӵc hiӋn qua mҥng Internet

x Hӧp tác: Sӵ hӧp tác, trao ÿәi cӫa ngѭӡi hӑc trong quá trình hӑc tұp cNJng ÿѭӧc thông qua phѭѫng tiӋn truyӅn thông ÿiӋn tӱ Ví dө nhѭ viӋc trao ÿәi thҧo luұn thông qua chat, Form trên mҥng,.

Tóm lҥi E-learning ÿѭӧc hiӇu mӝt cách chung nhҩt là quá trình hӑc thông qua các phѭѫng trên ÿiӋn tӱ

Ngày nay vӟi sӵ hӝi tө cӫa máy tính và truyӅn thông E- learning ÿѭӧc hiӇu mӝt cách trӵc tiӃp hѫn là quá trình hӑc thông qua mҥng lntemet và công nghӋ Web

c Vài nét vӅ lӏch sӱ E-learning

Trѭӟc năm l983: Kӹ nguyên giҧng viên làm trung tâm Trѭӟc khi máy tính ÿѭӧc sӱdөng rӝng rãi Phѭѫng pháp giáo dөng “lҩy giҧng viên làm trung tâm" là phѭѫng pháp phәbiӃn nhҩt trong các trѭӡng hӑc Hӑc viên chӍ có thӇ trao ÿәi tұp trung qu ҧnh giҧng viên và các bҥn hӑc Ĉһc ÿiӇm cӫa loҥi hình nào là giá thành ÿào tҥo rҿ

Giai ÿoҥn 1984-1993 : Kӹ nguyên ÿa phѭѫng tiӋn HӋ diӅu hành Windows 3.1, Máy

tính Macintosh, phҫn mӅm trình diӉn powerpoint ÿây là các công nghӋ cѫ bҧn trong kӹnguyênÿa phѭѫng tiӋn Nó cho phép tҥo ra các bài giҧng tích hӧp hình ҧnh và âm thanh hӑctrên máy tính sӱ dөng công nghӋ CBT phân phӕi qua ÿƭa CD- ROM hoһc ÿƭa mӅm, vào bҩt kǤthӡi gian nào Ӣ ÿây, ngѭӡi hӑc cNJng có thӇ mua và hӑc Tuy nhiên sӵ hѭӟng dүn cӫa giҧngviên là rҩt hҥn chӃ

x Giai ÿoҥn : 1994-1999 Làn sóng E-learning thӭ nhҩt

Khi công nghӋ Web ÿѭӧc phát minh ra, các nhà cung cҩp dӏch vө ÿào tҥo bҳt ÿҫunghiên cӭu cách thӭc cҧi tiӃp phѭѫng pháp giáo dөc bҵng công nghӋ này Ngѭӡi thҫy thông thái ÿã dҫn lӝ rõ thông qua các phѭѫng tiӋn: E-mail, CBT qua lntranet vӟi text và hình ҧnhÿѫn giҧn: ÿào tҥo bҵng công nghӋ WEB vӟi hình ҧnh chuyӇn ÿӝng tӕc ÿӝ thҩp ÿã ÿѭӧc triӇnkhai trên diӋn rӝng.

x Giai ÿoҥn: 2000-2005 Làn sóng E-learning thӭ hai Các công nghӋ tiên tiӃn bao gӗmJAVA và các ӭng dөng mҥng IP, công nghӋ truy nhұp mҥng và băng thông Internet ÿѭӧcnâng cao, các công nghӋ thiӃt kӃ Web tiên tiӃn ÿã trӣ thành mӝt cuӝc cách mҥng trong giáo dөc ÿào tҥo Ngày nay thông qua Web giáo viên có thӇ kӃt hӧp hѭӟng dүn trӵc tuyӃn (hình ҧnh, âm thanh, các công cө trình diӉn) tӟi mӑi ngѭӡi hӑc, nâng cao hѫn chҩt lѭӧng dӏch vөÿào tҥo Ngày qua ngày công nghӋ Web ÿã chӭng tӓ có khҧ năng mang lҥi hiӋu qӫa cao trong giáo dөc ÿào tҥo, cho phép ÿa dҥng hoá các môi trѭӡng hӑc tұp Tҩt cҧ nhӳng ÿiӅu ÿó tҥo ra mӝt cuӝc cách mҥng trong ÿào tҥo vӟi giá thành rҿ, chҩt lѭӧng và hiӋu qua Ĉó chính là làn sóng thӭ 2 cӫa E- learning

d E-learning có nhӳng khác biӋt gì so vӟi ÿào tҥo truyӅn thӕng?

E-1earning khác vӟi ÿào tҥo truyӅn thӕng ӣ ba ÿiӇm sau:

x Không bӏ giӟi hҥn bӣi không gian và thӡi gian: mӝt khoá hӑc E- learning ÿѭӧc chuyӇntҧi qua mӝt máy tính tӟi cho ngѭӡi hӑc, ÿiӅu này cho phép các hӑc viên có thӇ linh hoҥt lӵachӑn khoá hӑc tӯ mӝt máy tính dӉ bàn hoһc tӯ mӝt máy tính xách tay vӟi mӝt modem di ÿӝngchҥy phí trên mӝt bãi biӇn

x Tính linh hoҥt : Mӝt khoá hӑc E-learning ÿѭӧc phөc vө theo nhu cҫu ngѭӡi hӑc, chӭkhông nhҩt thiӃt phҧi bám theo mӝt thӡi gian biӇu cӕ ÿӏnh Vì thӃ ngѭӡi hӑc có thӇ lӵa chӑn,tham gia khoá hӑc tuǤ theo hoàn cҧnh cӫa mình

x Truy nhұp ngүu nhiên: Bҧng danh mөc bài giҧng sӁ cho phép hӑc viên lӵa chӑn phҫnbài giҧng, tài liӋu mӝt cách tuǤ ý theo trình ÿӝ kiӃn thӭc và ÿiӅu kiӋn truy nhұp mҥng cӫamình Hӑc viên tӵ tìm ra các kƭ năng hӑc cho riêng mình vӟi sӵ giúp ÿӥ cӫa nhӳng tài liӋutrӵc tuyӃn

Tҩt nhiên cNJng có mӝt sӕ cách hӑc khác Ví dө nhѭ, các lӟp hӑc thông qua trang Web dùng phҫn mӅm hӝi thҧo video trên mҥng và các phҫn mӅm khác cho phép các hӑc viên tӯ xa tham gia mӝt khoá hӑc trên lӟp hӑc truyӅn thӕng Mӝt sӕ khoá hӑc trên trang Web theo yêu cҫu có giҧng viên (hoһc ngѭӡi hѭӟng dүn) tѭѫng tác thѭӡng xuyên vӟi tӯng hӑc viên hoһc vӟicác nhóm hӑc viên

e Có nên chuyӇn ÿәi sang E-learning hay không?

Trѭӟc khi lѭu giӳ các slide cua giҧng viên dѭӟi dҥng HTML và sӕ hoá lӡi giҧng, chúng

ta nên cân nhҳc chi phí và lӧi ích cӫa viӋc chuyӇn ÿәi này ĈӇ làm ÿiӅu ÿó, cҫn phҧi xem xét quan ÿiӇm cӫa cҧ hai phía: phía cѫ sӣ ÿào tҥo (hoһc nhà cung cҩp dӏch vө ÿào tҥo) và phía ngѭӡi hӑc NӃu ÿӕi vӟi cҧ phía cѫ sӣ ÿào tҥo và ngѭӡi hӑc, hӑc bҵng E-learning có nhiӅu lӧiích hѫn so vӟi bҩt lӧi thì viӋc chuyӇn ÿәi sang hӑc bҵng E-learning có thì là mӝt phѭѫng pháp hӳu hiӋu

Cѫ sӣ ÿào tҥo là mӝt tә chӭc thiӃt kӃ và cung cҩp các khóa hӑc trӵc tuyӃn E-learning,

nó có thӇ chӍ là mӝt phòng ban trong công ty khi muӕn ÿào tҥo nӝi bӝ, hoһc là toàn bӝTrѭӡng/ViӋn/Công ty nӃu cѫ sӣ ÿó bán chѭѫng trình ÿào tҥo cho các ngѭӡi hӑc ÿӝc lұp hoһc

cѫ sӣ khác Hãy thӱ so sánh ѭu và nhѭӧc ÿiӇm ÿӕi vӟi cѫ sӣ ÿào tҥo khi chuyӇn ÿәi các khoá hӑc truyӅn thӕng sang khoá hӑc E-learning

Bҧng 2.1 Ѭu ÿiӇm và nhѭӧc ÿiӇm cӫa E-learning

Giҧm chi phí ÿào tҥo Sau khi ÿã phát

triӇn xong, mӝt khoá hӑc E-learning

có thӇ dҥy 1000 hӑc viên vӟi chi phí

chӍ cao hѫn mӝt chút so vӟi tә chӭc

ÿào tҥo cho 20 hoc viên

Chi phí phát triӇn mӝt khoá hӑc lӟn ViӋc hӑc qua mҥng còn mӟi mҿ và cҫn có các chuyên viên kӻthuұt ÿӇ thiӃt kӃ khoá hӑc TriӇn khai mӝt lӟp hӑcE- learning có thӇ tӕn gҩp 4 - 10 lҫn so vӟi mӝt khoá hӑc thông thѭӡng vӟi nӝi dung tѭѫng ÿѭѫng

Rút ngҳn thӡi gian ÿào tҥo ViӋc hӑc

trên mҥng có thӇ ÿào tҥo cҩp tӕc cho

và phҫn mӅm cҫn thiӃt cho viӋc hӑc

trên mҥng có chi phí rҿ hѫn rҩt nhiӅu

so vӟi phòng hӑc, bҧng, bàn ghӃ, và

các cѫ sӣ vұt chҩt khác

Lӧi ích cӫa viӋc hӑc trên mҥng vүn chѭa ÿѭӧckhҧng ÿӏnh Các hӑc viên dã hiӇu ÿѭӧc giá trӏ cӫaviêck hӑc 3 ngày trên lӟp có thӇ vүn ngҫn ngҥi khi

bӓ ra mӝt chi phí tѭѫng ÿѭѫng cho mӝt khoá hӑctrên mҥng thұm chí còn hiӋu quҧ hѫn

Giҧng viên và hӑc viên không phҧi ÿi

lҥi nhiӅu

Ĉòi hӓi phҧi thiӃt kӃ lҥi chѭѫng trình ÿào tҥo ViӋccác hӑc viên không có các kӃt nӕi tӕc ÿӝ cao ÿòi hӓiphíaÿào tҥo phҧi luôn xây dӵng lҥi các khoá hӑc ÿӇ

khҳc phөc nhӳng hҥn chӃ ÿó

Tәng hӧp ÿѭӧc kiӃn thӭc ViӋc hӑc

trên mҥng có thӇ giúp hӑc viên nҳm

bҳt ÿѭӧc kiӃn thӭc cӫa giҧng viên, dӉ

dàng sàng lӑc, và tái sӱ dөng chúng

Cá nhân hoһc tә chӭc tham gia các khoá hӑc E-learning trên mҥng chҳc chҳn sӁ thҩyviӋc ÿào tҥo này xӭng ÿáng vӟi thӡi gian và sӕ tiӅn hӑ bӓ ra Bҧng dѭӟi ÿây sӁ so sánh thuұnlӧi và khó khăn ÿӕi vӟi hӑc viên khi hӑ chuyӇn ÿәi viӋc hӑc tұp theo phѭѫng pháp truyӅn

thӕng sang hӑc tұp bҵng E-learning.

Bҧng 2.2: Ѭu ÿiӇm và nhѭӧc ÿiӇm cӫa E- learning theo quan ÿiӇm cӫa ngѭӡi hӑc

Có thӇ hӑc bҩt cӭ lúc nào, tҥi bҩt kǤ nѫi ÿâu Kӻ thuұt phӭc tҥp Trѭӟc khi có thӇ bҳt

ÿҫu khoá hӑc, hӑ phҧi thông thҥo các kӻnăng mӟi

Không phҧi ÿi lҥi nhiӅu và không phҧi nghƭ viӋc

Hӑc viên có thӇ tiӃt kiӋm chi phí ÿi lҥi tӟi nѫi

hӑc Ĉӗng thӡi, hӑ có thӇ dӉ ÿàng ÿiӅu chӍnh thӡi

gian hӑc phù hӧp vӟi thӡi gian làm viӋc cӫa mình

Chi phí kӻ thuұt cao: ĈӇ tham gia hӑctrên mҥng, hӑc viên phҧi cài ÿһt Turbo trên máy tính cӫa mình, tҧi và cài ÿһt các chӭc năng Plug-ins, và kӃt nӕi vào mҥng

Có thӇ tӵ quyӃt ÿӏnh viӋc hӑc cӫa mình hӑc viên

chӍ hӑc nhӳng gì mà hӑ cҫn

ViӋc hӑc có thӇ buӗn tҿ Mӝt sӕ hӑc viên

sӁ cҧm thҩy thiӃu quan hӋ bҥn bè và sӵtiӃp xúc trên lӟp

Khҧ năng truy cұp ÿѭӧc nâng cao ViӋc tiӃp cұn

nhӳng khoá hӑc trên mҥng ÿѭӧc thiӃt kӃ hӧp lý sӁ

dӉ dàng hѫn ÿӕi vӟi nhӳng ngѭӡi không có khҧ

năng nghe, nhìn; nhӳng ngѭӡi hӑc ngoҥi ngӳ hai;

và nhӳng ngѭӡi không có, khҧ năng hӑc nhѭ

ngѭӡi bӏ mҳc chӭng khó ÿӑc

Yêu cҫu ý thӭc cá nhân cao hѫn: ViӋchӑc qua mҥng yêu cҫu bҧn thân hӑc viên phҧi có trách nhiӋm hѫn ÿӕi vӟi viӋc hӑccӫa chính hӑ Mӝt sӕ ngѭӡi sӁ cҧm thҩykhó khăn trong viӋc tҥo ra cho mình mӝtlӏch hӑc cӕ ÿӏnh

Nhӳng thuұn lӧi và khó khăn trên là không tránh khӓi Vӟi viӋc chuҭn bӏ tӕt, hӑc viên

có thӇ khҳc phөc ÿѭӧc hҫu hӃt các khó khăn Nêu chuҭn bӏ không tӕt và viӋc tә chӭc ÿào tҥobҵng E-learning cӫa cѫ sӣ ÿào tҥo chѭa ÿѭӧc kӻ càng thì hӑc viên sӁ không thҩy ÿѭӧc nhӳngthuұn lӧi cӫa nhӳng khoá hӑc trên mҥng Ví dө: nӃu nhӳng bài hӑc không ÿѭӧc bӕ cөc rõ ràng và ÿӏnh hѭӟng cө thӇ thì viӋc tӵ hӑc sӁ không hӭa hҽn ÿiӅu gì cҧ Ngѭӧc lҥi, hӑc viên có thӇ khҳc phөc ÿѭӧc sӵ buӗn tҿ cӫa viӋc hӑc trӵc tuyӃn bҵng cách thҧo luұn hoһc chat vӟigiҧng viên và bҥn hӑc qua mҥng

2.1.2.2 E-learning và các phѭѫng thӭc ÿào tҥo khác

Nhìn chung các nhà chuyên môn ÿӅu cho rҵng, trong thӃ kӹ 21 mô hình ÿào tҥo sӁ bao gӗm3 phѭѫng thӭc: Ĉào tҥo truyӅn thӕng ÿào tҥo tѭѫng tác (VӋ tinh/ISDN/IP) Và Ĉào tҥo

không tѭѫng tác bҵng E-learning TuǤ theo tӯng nӝi dung ÿào tҥo và khҧ năng tài chính mà các cѫ sӣ ÿào tҥo sӁ sӱ dөng kӃt hӧp các phѭѫng thӭc ÿào tҥo trong mô hình này ӣ mӝt mӭc

ÿӝ phù hӧp

Bҧng2.3: Các phѭѫng thӭc ÿào tҥo

Phѭѫng thӭc Nӝi dung ÿào tҥo (Mӭc ÿӝ chuyên môn) Sӕ lѭӧng ngѭӡi

hӑc

Ĉào tҥo truyӅn thӕng Cao, phӭc tҥp Các nӝi dung ÿào tҥo có tính

hàn lâm (dài hҥn), chuyên môn cao, ÿòi hӓithӵc tӃ: thӵc hành-thӵc tұp, trao ÿәi thông tin trӵc tiӃp,

Ít phҧi tұp trung vӅ

cѫ sӣ ÿào tҥo ÿӇhӑc tұp

Ĉào tҥo tӯ xa tѭѫng

tác có giҧng viên thông

qua truyӅn hình hӝi

nghӏ VӋ tinh/ISDN/IP

Trung bình Các nӝi dung, chӫ ÿӅ mang tính phә cұp, giӟi thiӋu, không ÿòi hӓi trình ÿӝchuyên môn cao ít thӵc hành thӵc tұp nhѭ ӣÿào tҥo không tѭѫng tác nhѭng ÿòi hӓi tính chuyên môn cao hѫn, cҫn có sӵ trao ÿәi, giҧiÿáp hѭӟng dүn cӫa ÿӝi ngNJ giҧng viên và các nhà quҧn lý

NhiӅu (tӟi vài trămhӑc viên/khóa hӑc), hӑc tұp trung tҥi ÿiӇm xa cѫ sӣÿào tҥo

Ĉào tҥo tӯ xa không

tѭѫng tác bҵng E-

learning

Trung bình và thҩp Các nӝi dung, chӫ ÿӅmang tính phә cұp, giӟi thiӋu, không ÿòi hӓitrìnhÿӝ chuyên môn cao, ít thӵc hành thӵctұp,… Các nӝi dung ÿào tҥo phù hӧp tӕt vӟikhҧ năng, tӵ hӑc- tӵ nghiên cӭu thông qua các phѭѫng tiӋn ÿiӋn tӱ

NhiӅu (tӟi hàng ngàn hӑc viên) hӑc

ӣ mӑi lúc mӑi nѫi

2.1.3 Cҩu trúc cӫa mӝt hӋ thӕng E- learning ÿiӇn hình

2.1.3.1 Mô hình chӭc năng

Mô hình chӭc năng có thӇ cung cҩp mӝt cái nhìn trӵc quan vӅ các thành phҫn tҥo nên nôi trѭӡng E-learnin và nhӳng ÿӕi tѭӧng thông tin giӳa chúng ADL (Advanccd Distributed Learning) - mӝt tә chӭc chuyên nghiên cӭu và khuyӃn khích viӋc phát triӇn và phân phӕi hӑcviên sӱ dөng các công nghӋ mӟi, ÿã công bӕ các tiêu chuҭn cho SCORM (Mô hình chuҭn ÿѫn

vӏ nӝi dung chia sҿ) mô tҧ tәng quát chӭc năng cӫa mӝt hӋ thӕng E-learning bao gӗm (hình 2.4)

x HӋ thӕng quҧn lý hӑc tұp (LMS) nhѭ là mӝt hӋ thӕng dӏch vө quҧn lý viӋc phân phӕi

và tìm kiӃm nӝi dung hӑc tұp cho ngѭӡi hӑc, tӭc là LMS quҧn lý các quá trình hӑc tұp

x HӋ thӕng quҧn lý nӝi dung hӑc tұp (LCMS): Mӝt LCMS là mӝt môi trѭӡng ÿa ngѭӡidùng.Ӣ ÿó các cѫ sӣ ÿào tҥo có thӇ tҥo ra, lѭu trӳ, sӱ dөng lҥi, quҧn lý và phân phӕi nӝi dung hӑc tұp trong môi trѭӡng sӕ tӯ mӝt kho dӳ liӋu trung tâm

LCMS quҧn lý các quá trình tҥo ra và phân phӕi nӝi dung hӑc tұp

LMS cҫn trao ÿәi thông tin vӅ hӗ sѫ ngѭӡi sӱ dөng và thông tin ÿăng nhұp cӫa ngѭӡi sӱdөng vӟi các hӋ thӕng khác, vӏ trí cӫa khoá hӑc tӯ LCMS và lҩy thông tin vӅ các hoҥt ÿӝngcӫa hӑc viên tӯ LCMS

Chìa khoá cho sӵ kӃt hӧp thành công giӳa LMS và LCMS là tính mӣ, sӵ tѭѫng tác.Hình 2.5 mô tҧ mӝt mô hình kiӃn trúc cӫa hӋ thӕng E-learning sӱ dөng công nghӋ Web ÿӇthӵc hiӋn tính năng tѭѫng tác giӳa LMS và LCMS cNJng nhѭ vӟi các hӋ thӕng khác.

Trên cѫ sӣ các ÿһc tính cӫa dӏch vө Web, ngѭӡi ta thҩy rҵng các dӏch vө Web có khҧnăng tӕi ÿӇ thӵc hiӋn tính năng liên kӃt cӫa các hӋ thӕng E- learning bӣi các lý do sau:

x Thông tin trao ÿәi giӳa các hӋ thӕng E-learning nhѭ LOM, gói tin IMS ÿӅu tuân thӫtiêu chuҭn XML

x Mô hình kiӃn trúc Web là nӅn tҧng và ÿӝc lұp vӅ ngôn ngӳ vӟi E-learning thông tin traoÿәi giӳa các hӋ thӕng E-learning nhѭ LOM, gói tin IMS ÿӅu tuân thӫ tiêu chuҭn XML

2.1.3.2 Mô hình hӋ thӕng

Mӝt cách tәng thӇ mӝt hӋ thӕng E-learning bao gӗm 3 phҫn chính (hình 2.6):

x Hҥ tҫng truyӅn thông và mҥng: Bao gӗm các thiӃt bӏ ÿҫu cuӕi ngѭӡi dùng (hӑc viên), thiӃt bӏ tҥi các cѫ sӣ cung cҩp dӏch vө, mҥng truyӅn thông,

x Hҥ tҫng phҫn mӅm: Các phҫn mӅm LMS LCMS (MarcoMedia Autrthorware,

loolbook )

x Nӝi dung ÿào tҥo (hҥ tҫng thông tin): Phҫn quan trӑng cӫa E- learning là nӝi dung các khoá hӑc các chѭѫng trình ÿào tҥo), các coursewaer

2.1.3.3 phát triӇn nӝi dung khoá hӑc trong E- learning

ĈӇ phát triӇn E-learning, cҫn phҧi song song giҧi quyӃt nhiӅu vҩn ÿӅ nhѭ hҥ tҫng phҫncӭng, nhân lӵc, giҧng viên, các phҫn mӅm quҧn lý hӑc tұp (LMS), và ÿiӅu quan trӑng là phҧi có ÿѭӧc nӝi dung các khoá hӑc E-learning, mӝt thӭ "hàng hoá" trong môi trѭӡng ÿào tҥocӫa nӅn kinh tӃ Internet Phҫn dѭӟi ÿây mô tҧ các phѭѫng thӭc ÿӇ phát triӇn nӝi dung khoá hӑc trong là E-learning

Các cѫ sӣ ÿào lҥo E-learning có thӇ sӱ dөng mӝt trong 3 cách dѭӟi ÿây ÿӇ phát triӇn nӝidung các khoá hӑc E-learning cho mình

a Xây dӵng mӟi toàn bӝ

Có thӇ bao gӗm cҧ viӋc xây dӵng tӯ ÿâu các bài giҧng truyӅn thӕng (bài giҧng giáo trình, sách giáo khoa sau ÿó bҳt ÿҫu chuyӇn sang giai ÿoҥn chuyӇn ÿәi hӑc liӋu Các công viӋcnày có thӇ bao gӗm

x ThiӃt kӃ kӏch bҧn (giáo án, ÿӅ cѭѫng)

x Xây dӵng các trang hình (hình ҧnh tƭnh/ÿӝng+ trang text)

x Xây dӵng các ÿoҥn phim ( video clip)

x Xây dӵng các ÿoҥn âm thanh (audio clip)

x Tích hӧp các trang màn hình (tích hӧp các loҥi hӑc liӋu thành các ÿoҥn bài giҧng hoàn chӍnh)

x Phát triӇn multimedia (KӃt hӧp truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn)

Mӛi mӝt quá trình ÿӅu cҫn phҧi có ÿӝi ngNJ nhân lӵc có tính chuyên nghiӋp cao và nhӳng công cө phù hӧp Do ÿó chi phí xây dӵng ban ÿҫu là rҩt lӟn cho mӝt chѭѫng trình ÿào tҥo có tính hҩp dүn

b Mua sҧn phҭm ÿã thѭѫng mҥi hoá hoһc ÿһt hàng

HiӋn nay viӋc mua mӝt sҧn phҭm ÿào tҥo E- learning bao gӗm:

x Mua mӝt khoá hӑc hoһc mӝt chѭѫng trình ÿào tҥo vӟi nhӳng sӕ lѭӧng User xác ÿӏnh,sauÿó sҧn phҭm ÿó sӁ ÿѭӧc cài ÿһt tҥi máy chӫ cӫa ÿѫn vӏ ÿһt mua

x Ĉһt hàng mӝt hãng ÿã có sҧn phҭm thѭѫng mҥi hoһc thuê khoán mӝt ÿѫn vӏ sҧn xuҩtmӝt chѭѫng trình ÿào tҥo theo ÿѫn ÿһt hàng

ĈӇ có thӇ ÿһt hàng ÿѭӧc, hai bên phҧi tuân theo mӝt tiêu chuҭn nào ÿó hoһc bên ÿһthàng phҧi ÿӅ ra các tiêu chuҭn cho bài giҧng E-learning Mӭc ÿӝ sinh ÿӝng cӫa bài giҧng sӁquáҩt ÿӏnh tӟi giá thành xây dӵng bài giҧng

c Mua lҥi ý tѭӣng và chuyӇn ÿәi nӝi dung khoá hӑc cho phù hӧp vӟi yêu cҫu ÿào tҥo

Ĉӕi vӟi mӝt khoá hӑc E- learning, viӋc thiӃt kӃ kӏch bҧn (script) là công viӋc tѭѫng ÿӕikhó khăn Nó vӯa ÿòi hӓi tính chuyên môn cao vӅ mһt nӝi dung (vai trò cӫa giҧng viên), vӯaÿòi hӓi tính kӻ thuұt trình bày (vai trò cӫa các chuyên gia máy tính, ÿiӅu ÿó trong thӵc tӃchúng ta lҥi khó có ÿѭӧc trong thӵc tӃ, ÿӇ ÿѫn giҧn quá trình này, chúng ta có thӇ mua chѭѫngtrình E-learning theo chӫ ÿӅ ÿã sҹn có là hӑc làm theo ý tѭӣng ÿã có băng cách :

x Ĉăng ký theo hӑc trên mҥng (hӑc trӵc tuyӃn)

x Ĉăng ký mua sҧn phҭm ÿào tҥo cho 1 User (dҥng CBT)

Trên cѫ sӣ nӝi dung các khoá hӑc ÿã ÿѭӧc biӃt, chúng ta có thӇ hӑc cách làm và làm lҥibҵng cách tҥo mӟi hoһc chuyӇn ÿәi cho phù hӧp vӟi yêu cҫu cӫa chúng ta (ví dө nhѭ biên tұplҥi hình ҧnh, dӏch phҫn text và audio, ) Cách làm này có thӇ giҧm ÿѭӧc thӡi gian và chi phí

so vӟi viӋc xây dӵng mӟi toàn bӝ

Vӟi cách làm này, sau tӯ 1-2 năm có thӇ phát triӇn ÿѭӧc 20-30 khoá hӑc E-learning.Xem xét trong ÿiӅu kiӋn hiӋn tҥi cӫa Hӑc viên và các trѭӡng ÿҥi hӑc, viӋc sӱ dөng linh hoҥt 3 phѭѫng thӭc trên là tӕi ѭu hѫn cҧ Ví dө vӟi các khoá hӑc vӅ công nghӋ ÿã ÿѭӧc chuҭnhoá chúng ta sӁ mua mӟi ÿӇ sӱ dөng hoһc biên tұp lҥi, các khoá hӑc vӅ khoa hӑc cѫ bҧn có thӇ ÿһt hàng các công ty phҫn mӅm trong nѭӟc (nhѭ CDIT, VASC, VDC), các khoá hӑc bӗidѭӥng nghiӋp vө sӁ xây dӵng mӟi

2.1.4 KӃt luұn

Ĉào tҥo tӯ xa ÿѭӧc xem là mӝt mô hình giáo dөc trong kӹ nguyên thông tin trong ÿó

E-learning dang ÿѭӧc ÿánh giá là có nhiӅu ѭu thӃ nhҩt trong nhӳng giҧi pháp triӇn khai ÿào tҥo

tӯ xa Chính vì vұy viӋc tiӃp tөc nghiên cӭu, tìm hiӇu, trao ÿәi thông tin và thӕng nhҩt nhұnthӭc vӅ E-learning ÿӇ góp phҫn thúc dҭy sӵ phát triӇn E-learning là mӝt viӋc làm cҫn thiӃt và cҩp bách

Mӝt sӕ nhà cung cҩp giҧi pháp E-learing

Các khoá hӑc (nӝi dung): sҧn phҭm

có sҹn, không theo yêu cҫu cӫa

khách hàng cӫa nhà cung cҩp duy

nhҩt

www.SkillSoft.comwww.Netg.comwww.Smarfoce.com

Cung cҩp nhiӅu chӫ ÿӅ

Các khóa hӑc: sҧn phҭm có sҹn,

không theo yêu cҫu cӫa khách hàng

cӫa nhiӅu nhà cung cҩp

www.Elementk.comwww.KnowledgePlanet.comwww.Click2learn.comwww.Digitallink.com

Các khoá hӑc hӛn hӧp www.Elementk.com

www.Mentergy.comwww.Knowledgenet.com

Khoá hӑc theo nhu cҫu khách hàng www.KnowledgePlanet.com Rҩt ÿҳt

Tái sӱ dөng các nӝi dung, kiӃn thӭc

ÿã có

www.Knowledgemechanies.comwww.Learframe.com

Các công cө soҥn bài giҧng: Web site www.Microsoft.com

www.Macromedia.com

Tҥo và quҧn 1ý Website có hӛ trӧ ÿaphѭѫng tiӋn:

Pontpage

Các công cө soҥn bài giҧng: Ĉӗ hoҥ www.Macromedia.com

www.Adobe.com

FireworkPhotoshopCác công cө soҥn bài giҧng:

Multimedia

www.Macromedia.comwww.Click2learn.comwww.Apple.com

AuthorwareDirectorrlashToolbookQuicktime

www.Docent.comwww.Saba.comwww.Learnframe.comwww.Geolearning.comwww.Digitalthink.com

Web hosting www.Smartforee.com

www.Geolearning.comwww.Digitalthink.comwww.Metergy.com

Ĉánh giá, giám sát, kiӇm tra www.QuestionMark.com

www.Zoomerang.com

Ĉáp ӭng nhu cҫukhách hàngĈánh giá (chӍ ÿánh giá kӻ năng,

không có kiӇm tra cuӕi khoá và khҧo

sát)

www.DDIworld.comwww.Digitalthink.com

Hӝi nghӏ (computer conference) www.Centra.com

www.Mentergy.comwww.Interwise.comwww.Presenter.com

Hӝi nghӏ tѭѫng tác, thӡi gian thӵc

Sӵ cӝng tác (collaboration) www.Placeware.com

www.Ichat.comwww.Metorware.com

Traoÿәi tѭѫng tác, thӡi gian thӵc

Dӏch vө tѭ vҩn E-learning www.Arthurandersen.com

www.Accenture.comwww.Kpmg.comwww.Arthurdlittle.com

Lѭu ý có mӝt sӕ công

ty có liên kӃt vӟi nhà cung cҩp

2.2 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong thông tin và bán hàng

ViӋc các phѭѫng tiӋn nhѭ hoҥt ҧnh, âm thanh và video ÿѭӧc ÿѭa vào lƭnh vӵc thѭѫngmҥi có vҿ nhѭ là kǤ cөc nhѭng xu hѭӟng sӱ dөng các phѭѫng tiӋn này trong nhiӅu hoҥt ÿӝngkinh do ҧnh là tҩt yӃu Các công ty sӱ dөng các công nghӋ phѭѫng tiӋn mӟi theo nhiӅu cách

ÿӇ thӵc hiӋn các công viӋc nӝi bӝ cNJng nhѭ làm viӋc vӟi khách hàng hiӋu quҧ hѫn Ví dө,ÿào tҥo là viӋc thông bao giӡ dӯng trong các tұp ÿoàn lӟn nhҩt là khi các công ty mong muӕncác nhân viên cӫa mình làm chӫ ÿѭӧc các công nghӋ máy tính mӟi nhҩt Nhѭ mӝt sӵ thay thӃhoһc bә sung cho ÿào tҥo trong các phòng hӑc nhiӅu công ty ÿã triӇn khai các tѭ liӋu ÿào tҥotѭѫng tác ÿһc thù Nhӳng tѭ liӋu này rѫi vào loҥi sҧn phҭm ÿѭӧc gӑi là sҧn phҭm ÿào tҥo trên máy tính (Computer Based Training – CBT) Các tұp ÿoàn, công ty ÿã ÿҫu tѭ hàng triӋu ÿô la

ÿӇ phát triӇn các khoá hӑc CBT ÿһc thù liên quan ÿӃn nhiӅu vҩn ÿӅ khác nhau chҷng hҥn nhѭchính sách cua công ty, các hӋ thӕng máy tính tuǤ biӃn và các quan hӋ khách hàng NhiӅucông ty ÿã sӱ dөng sҧn phҭm CBT ÿһc thù ÿӇ cho các nhân viên ÿҥi diӋn bán hàng luôn ÿѭӧccұp nhұt vӅ sӵ thay ÿәi liên tөc cӫa sҧn phҭm, dӏch vө và cҩu trúc giá - thông tin mang yӃu tӕquyӃt ÿӏnh ÿӕi vӟi sӵ thành công cӫa viӋc bán hàng và quá trình quҧn lý khách hàng

Phҫn mӅm dҥy hӑc CBT ÿҫu tiên ÿѭӧc thiӃt kӃ trong ÿƭa compact vӕn rҩt tiӋn lӧi cho nhӳng ngѭӡi làm viӋc tҥi công trѭӡng và các văn phòng ӣ xa Nhӳng sҧn phҭm này có thӇgӗm các thông tin âm thanh và video cNJng nhѭ thông tin dҥng chӳ, thұm chí có thӇ gӗm các

cѫ chӃ kiӇm tra và ÿánh giá thӡi gian thӵc ÿӇ ÿҧm bҧo rҵng ngѭӡi hӑc ÿã nҳm vӳng các khái niӋm hay ÿӇ ÿҧm bҧo rҵng các kƭ năng ÿã ÿѭӧc truyӅn dҥt.

Bán hàng và tiӃp thӏ sӁ mang mӝt ý nghƭa mӟi trong thӡi ÿҥi cӫa công nghӋ và truyӅnthôngÿa phѭѫng tiӋn Thông tin trѭӟc ÿây ÿѭӧc chuyӇn tҧi qua các catalogue dҥng bҧn in thì nay có thӇ sӁ có trong mӝt catalogue tѭѫng tác trên máy tính và ÿѭӧc gӱi cho khách hàng ӣdҥng ÿƭa CD-ROM hay trѭng bày trên Website .

Ӣ ViӋt Nam do ÿһc ÿiӇm vӅ phѭѫng thӭc th ҧnh toán bҵng tiӅn mһt nên các hӋ thӕngbán hàng trӵc tuyӃn chѭa nhiӅu Nhѭng có thӇ kӇ ra mӝt sӕ ví dө vӅ hӋ thӕng mua bán hàng qua mҥng Internet Vneshop cӫa ViӋt Nam HiӋn nay hӋ thӕng ÿang ÿѭӧc triӇn khai tҥi trung tâm thông tin - Bӝ Thѭѫng Mҥi

Trong mӝt sӕ hӋ thӕng thông tin chҷng hҥn trong mӝt viӋn bҧo tàng, hӋ thӕng máy tính truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn ngoài viӋc nhҵm nâng cao hiӋu quҧ, giҧm bӟt chi phí nhân viên thì còn ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ phân mөc các bӝ sѭu tұp giúp ngѭӡi xem có thӇ dӉ ÿàng tiӃp cұn vӟicác hiӋn vұt

Hay trong du lӏch, ÿӇ giӟi thiӋu, quҧng bá các ÿӏa d ҧnh, d ҧnh lam thҳng cҧnh, nhӳngkhu di tích, nӃu nhѭ bҵng phѭѫng pháp giӟi thiӋu truyӅn thӕng là qua các tranh ҧnh, ca-ta-lô quҧng cáo sӁ không hiӇu qua và sát thӵc, sӭc lôi cuӕn không cho Thay vào ÿó là hӋ thӕnggiӟi thiӋu ÿa phѭѫng tiӋn có ÿҫy ÿӫ âm thanh, hình ҧnh, cùng các ÿoҥn video thӵc tӃ Trѭӟcmҳt ngѭӡi xem ÿӗng thӡi vӯa là các ÿoҥn văn bҧn, hình ҧnh, video, vӯa là nhӳng khúc hát, nhӳng lӡi giӟi thiӋu ÿһc thù khiӃn ngѭӡi xem có cҧm giác nhѭ ÿang ÿi du lӏch thұt

2.3 Truy Ӆn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong y hӑc

Trong y hӑc ngѭӡi ta ÿã áp dөng xӱ lý ҧnh vӟi viӋc hình dung và mô phӓng ÿӇ hoҥchÿӏnh giҧi phүu, ÿiӅu này giúp các bác sƭ phүu thuұt thӵc tұp ÿѭӧc các bѭӟc phүu thuұt phӭctҥp nhѭ cҳt bӓ khӕi u não và phүu thuұt ÿӏnh lҥi cҩu trúc não Bác sӻ phүu thuұt có thӇ

dùng các ҧnh này ÿӇ hoҥch ÿӏnh và mô phӓng các bѭӟc phүu thuұt Ĉӕi vӟi nhӳng bӋnh dӏdҥng vӅ xѭѫng thì bác sƭ phүu thuұt có thӇ thí nghiӋm bҵng vӏ trí cӫa mҳt, ví dө nhѭ thí nghiӋm trên máy tính trѭӟc khi phүu thuұt Các thông tin vӅ cҩu trúc mһt và xѭѫng bình thѭӡng có thӇ ÿѭӧc lѭu trӳ ÿӇ làm thông tin tham khҧo trong tѭѫng lai

Ngoài viӋc lên kӃ hoҥch trѭӟc khi phүu thuұt, máy tính cNJng có thӇ ÿѭӧc kӃt nӕi vӟiphòng mә trong suӕt quá trình giҧi phүu Bác sƭ giҧi phүu có thӇ yêu cҫu thӵc hiӋn mô phӓngmӝt quy trình phүu thuұt do máy tính thӵc hiӋn trѭӟc khi bҳt tay thӵc hiӋn giҧi phүu cho bӋnhnhân Ví dө nhѭ bác sƭ cNJng có thì yêu cҫu máy tính cho biӃt vӏ trí cӫa mӝt ÿӝng mҥch Có thӇxoay ҧnh 3D ÿӃn vӏ trí giӕng vӏ trí cӫa ÿҫu bӋnh nhân, lúc ÿó mӝt phҫn sӑ sӁ bӏ mҩt và hӋthӕng máy tính sӁ phóng lӟn vùng bӋnh tѭѫng ӭng

Dѭӟi dây là giӟi thiӋu vӅ bӝ tài liӋu ÿa phѭѫng tiӋn cӫa ViӋt Nam vӅ cҩu trúc vùng bҽn

& phүu thuұt Shouldice, trong ÿiӅu trӏ thoát vӏ bҽn, ÿã ÿѭӧc thӵc hiӋn dѭӟi dҥng web và ÿѭӧc

hӛ trӧ thêm nhiӅu phѭѫng tiӋn khác (sách cҫm tay, băng video, VCD, SVCD, DVD, CDROM ) chӭa thông tin dҥng văn bҧn, hình ҧnh tƭnh, phim và âm thanh; thích hӧp cho công tác ÿào tҥo huҩn luyӋn kӻ thuұt y khoa cho nhiӅu loҥi ÿӕi tѭӧng khác nhau Có thӇ mӣrӝng viӋc sҧn xuҩt các bӝ lѭ liӋu tѭѫng tӵ cho nhiӅu chuyên ÿӅ khác theo mô hình trên Góp phҫn hình thành mӝt hӋ cѫ sӣ dӳ liӋu vӅ các kӻ thuұt y khoa, ӭng dөng khҧ năng cӫa mҥngintranet và internet phөc vө cho viӋc ÿào tҥo và tӵ ÿào tҥo trong ngành y tӃ

Phim minh hoҥ Phim ÿѭӧc lѭu

trӳ tҥi máy chӫdѭӟi dҥng mp4, afs, real rҩt nhӓ gӑn

và tҧi rҩt nh ҧnhtrên internet vӟidung lѭӧng0,33MB phút tӭckhӓang 20MB/giӡ

Hình 2.10: Truy cұp khoҧng 1000 ÿӏa chӍ website liên quan (ӣ dҥng offline)

Gӣi bài viӃt trҧ lӡi thҳc mҳc, nhұn bài viӃt, thҳc mҳc

Lӟp hӑc trӵc tuyӃn: Là lӟp hӑc ҧo trên mҥng vӟi nhiӅu hình thӭc kӃt hӧp thông tin

nhѭ video, giӑng nói, chat, bҧng minh hoҥ công cӝng thiӃt kӃ ÿӇ chҥy trên môi trѭӡng

intranet và internet Mô hình này ÿã thѭ nghiӋm thành công trên mҥng intranet TTĈT&BDCBYT

Phim trӵc tuyӃn

- Dҥng ASF

- Có khҧ năng truyӅn trӵctiӃp hình ҧnh giҧng viên, các cuӝcmo

- truyӅn các băng video minh hoҥ tӯ ÿҫu máy, VCD ÿӇ giҧngdҥy

Bӝ tài liӋu này là kӃt quҧ cӫa

sӵ tәng hӧp kiӃn thӭc tӯ nhiӅunguӗn nhѭ sách báo, và nhҩt là internet, ÿҧm bҧo cung cҩp nguӗn thông tin ÿҫy ÿӫ và mӟi nhҩt Hѫn nӳa, bӝ tài liӋu ÿѭӧcthӵc hiӋn dѭӟi sӵ hѭӟng dүn cӫa nhiӅu nhà chuyên môn có kinh nghiӋm lâm sàng và nghiên cӭu khoa hӑc trong lƭnh vӵc giҧi phүu và phүu thuұt vùng bҽn Vì thӃ, bӝ tѭ liӋu này có mӝt

sӕ ѭu ÿiӇm nhѭ sau:

x Minh hӑa rõ cҩu trúc ӕng bҽn bҵng phim quay xác thұt và mô hình 3 chiӅu

x Xӱ ly video hoàn toàn bҵng kӻ thuұt sӕ trên máy vi tính có trang bӏ nhӳng phҫn mӅmchuyên dөng do ÿó không cҫn nhӳng máy móc ÿҳt tiӅn mà vүn có chҩt lѭӧng tӕt Kӻ thuұt này rҩt thích hӧp giúp cho các nѭӟc nghèo sҧn xuҩt ÿѭӧc nhӳng nhiӅu bӝ tài liӋu tѭѫng tӵ ÿӇ phөc

vө cho viӋc ÿào tҥo và tӵ ÿào tҥo

x Là bӝ tài liӋu kӻ thuұt ÿҫu tiên trong nѭӟc ÿѭӧc thӵc hiӋn ÿӇ phә biӃn dѭӟi dҥngmultimedia trên web kӃt hӧp nhiӅu phѭѫng tiӋn truyӅn thông khác (tài liӅu cҫm tay, VCD, SVCD, DVD) tҥo hiӋu qӫa cao và phù hӧp vӟi nhiӅu loҥi ÿӕi tѭӧng có sӣ thích da dҥng và phѭѫng tiӋn khác nhau

x Bӝ tài liӋu là bѭӟc chuҭn bӏ kӻ thuұt thành công ban ÿҫu cho mӝt hӋ cѫ sӣ dӳ liӋu vӅcác kӻ thuұt y khoa trên mҥng internet nhҵm ӭng dөng multimedia cho công tác ÿào tҥo và tӵÿào tҥo cӫa cán bӝ y tӃ, nhҩt là các cán bӝ y tӃ ӣ vùng sâu vùng xa

2.4 TruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn trong gia ÿình

Nhӳng ngѭӡi sӱ dөng trong gia ÿình có lӁ là nhӳng ngѭӡi tiêu dùng nhiӅu nhҩt cӫa các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn Sӵ gia ÿӡi cӫa mҥng Internet, khҧ năng truy cұp ÿӃncác chѭѫng trình truyӅn hình tѭѫng tác và sӵ gia tăng các PC truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn giá thành thҩp ÿã cho phép thұm chí là nhӳng ngѭӡi mӟi tұp sӱ dөng máy tính cNJng có thӇ tұndөng sӭc mҥnh cua các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn Trong gia ÿình, công nghӋtruyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn thѭӡng ÿѭӧc dùng cho các mөc ÿích sau:

x Các tài liӋu tham khҧo

x Các chӍ dүn và các tѭ liӋu tӵ hӑc

x Giҧi trí

Các sҧn phҭm truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn tӵ hӑc và hѭӟng dүn ÿӇ ngѭӡi sӱ dөng tӵ

làm thì có rҩt nhiӅu vfa rҩt ÿa dҥng Ví dө, nhiӅu gia ÿình có thӇ sӱ dөng internet hay mӝttrong các sҧn phҭm trên ÿƭa ÿӇ kӃt nӕi ÿӃn mӝt công ty ÿҫu tѭ (chҷng hҥn nhѭ prudential) ÿӇ

có các hѭӟng dүn vӅ viӋc tҥo ra mӝt quӻ ÿҫu tѭ vӅ hѭu Lúc này nhӳng công cө tѭѫng tác sӁhӝi các câu hӓi vӅ thu nhұp, chi dùng, các mөc ÿích chi tài chính dài hҥn và sҹn sàng chҩpnhұn rӫi ro Sau ÿó chѭѫng tình sӁ hiӇn thӏ mӝt báo cáo vӕn ÿӅ nghӏ sӵ kӃt hӧp ÿúng ÿҳn cӫacác khoҧn vӕn ÿҫu tѭ nhҵm ÿáp ӭng nhu cҫu cӫa khách hàng NhiӅu sҧn phҭm còn giúp cho các gia ÿình ÿҫu tѭ trӵc tuyӃn quҧn lý qNJy ÿҫu tѭ và ÿánh giá các khoҧn vӕn ÿҫu tѭ vào bҩt kǤthӡi ÿiӇm nào

ChoÿӃn hiӋn giӡ, ӭng dөng lӟn nhҩt cӫa công nghӋ truyӅn thông ÿa phѭѫng tiӋn dùng trong thѭѫng mҥi là lƭnh vӵc giҧi trí Các trò chѫi video bán trong các hӝp ÿƭa và các CD-ROM dành cho các máy chѫi trò chѫi chuyên dөng hoһc cho các máy tính ÿӇ bàn hiӋn tҥi rҩtphә biӃn Dung lѭӧng lѭu trӳ lӟn cӫa các CD-ROM thѭӡng cho phép chúng chӭa các hoҥtҧnh chҩt lѭӧng cao hѫn, các ÿoҥn trích video, các ÿoҥn âm thanh chҩt lѭӧng kӻ thuұt sӕ và nhiӅu công nghӋ trò chѫi ÿa dҥng

Mһc dù các sҧn phҭm này ÿã khá tiӋn lӧi, nhӳng ngѭӡi tiêu dùng có vҿ nhѭ vүn còn chӡÿӧi ÿӇ ÿѭӧc trҧi nghiӋm qua loҥi hình truyӅn thông ÿa phѭѫng tiên tӕt nhҩt: truyӅn hình tѭѫngtác trong nhӳng năm gҫn ÿây ngѭӡi ta ÿã thӵc hiӋn mӝt loҥt các công viӋc ÿӇ làm cho truyӅnhình trӣ thành mӝt quá trình hai chiӅu thay vì là quá trình mӝt chiӅu vӕn ÿã tӯng thoҧ mãn hàng ngàn nhӳng ngѭӡi xem truyӅn hình lѭӡi nhác trong nhiӅu năm trӡi Mӝt dҥng cѫ bҧn cӫatruyӅn hình tѭѫng tác là cѫ chӃ trҧ tiӅn ÿӇ xem (pay per view) Mӝt hӋ thӕng dùng cáp chӍcung cҩp các dӏch vө trҧ tiӅn ÿӇ xem qua ÿѭӡng dây ÿiӋn thoҥi (ví dө bҥn có thӇ gӑi ÿiӋn thoҥi

vàÿһt mӝt bӝ phim mӟi ra gҫn ÿây) nhѭng cѫ chӃ này không có tính tѭѫng tác thӵc sӵ Các

hӋ thӕng khác chҷng hҥn nhѭ các hӋ thӕng vӋ tinh, các hӋ thӕng khách sҥn và các hӋ thӕngtrong gia ÿình ÿang ngày càng gia tăng cho phép bҥn ÿһt hàng mӝt bӝ phim hay mӝt chѭѫngtrình trҧ tiӅn ÿӇ xem thông qua bӝ ÿiӅu khiӇn tӯ xa cӫa bҥn hoһc các thiӃt bӏ chuyӇn ÿәi tín hiӋu cáp ÿһc biӋt