Đôi điều về các máy Macintosh

Kết nối một máy Mac vào mạng có khó không? Mọi người đều biết rằng máy Mac có chức năng kết mạng tuyệt vời; chỉ cần cắm vào và nó sẽ hoạt động

MỌI NGƯỜI KHÁC, HÃY BẮT ĐẦU

Trong bài này

Máy Mac và Net

Các hệ thống VMS

Các dịch vụ truy cập bên thứ ba

Đôi điều về các máy Macintosh

Kết nối một máy Mac vào mạng có khó không? Mọi người đều biết rằng máy Mac có chức năng kết mạng tuyệt vời; chỉ cần cắm vào và nó sẽ hoạt động Điều này đúng cho đến chừng nào những thứ duy nhất mà bạn muốn kết mạng tới

là những máy Mac khác Kết nối máy Mac vào Internet là một việc khó khăn một phần vì kết cấu mạng đã xây dựng sẵn trong máy Mac thực sự có xu hướng hoạt động theo cách riêng của nó

Sơ lược

Thông thường, khi nối các máy Mac lại với nhau, chúng liên lạc bằng cách

sử dụng một chương trình xây dựng sẵn gọi là AppleTalk Do đó nếu bạn chỉ có

máy Mac thì chúng sẽ gần gũi nhau về mặt vật lý đủ để kết nối bằng cách sử dụng

một loại cáp Apple chuẩn, AppleTalk hoạt động tốt Đối với những khoảng cách xa,

AppleTalk không hoạt động tốt như vậy và đối với những máy không phải máy Mac thì nó không hề hoạt động được

Cách đây vài năm, Apple cuối cùng cũng thừa nhận rằng TCP/IP của Internet (Xem chương 6 để biết thêm thông tin) đóng vai trò chi phối (Kế hoạch ban đầu là làm cho phần còn lại của thế giới chuyển đổi sang AppleTalk Cố gắng tốt nhỉ) Do

đó họ đã viết một hỗ trợ TCP/IP cấp thấp và tiêu chuẩn mà hầu hết các phần mềm Internet Mac hiện đang sử dụng

Chương trình hỗ trợ phổ biến hiện nay là MacTCP, tuy rằng tên chính thức

của sản phẩm là TCP/IP Connection for Macintosh (Xem chương 28) Bản hiện tại

của MacTCP là 2.0.2, được coi là để sửa chữa một số vấn đề nghiêm trọng trong bản 2.0

Những bản MacTCP cũ hơn đôi khi được kèm với các ứng dụng mạng; điều

này không còn xảy ra nữa đâu - bạn phải nhấn nút và lấy một bản cập nhật hóa ngay cả khi bạn phải trả tiền

Cài đặt MacTCP cần khá nhiều kỹ xảo; trừ phi bạn có hiểu biết rất tốt về Mac, nên nhờ một chuyên gia làm điều này và đồng thời sắp xếp đi dây cho mạng

MacTCP làm cho bạn hai việc: nó là một bảng điều khiển Mac cung cấp cho bạn một vài khả năng điều chỉnh những gì nó đang làm và nó có vài thư mục nội bộ tiêu chuẩn hóa dùng cho các ứng dụng mạng với nhiều ứng dụng mạng có thể chạy

mà không xung đột với nhau Trong System 7, các hệ thống còn có thể chạy cùng lúc

Nếu tôi phải tự mình cài đặt thì sao?

Bản thân Internet cung cấp những lời khuyên tuyệt vời về cách nối máy Mac vào Net Nếu bạn đã truy cập Net, một bộ hướng dẫn MacTCP sẵn có bằng cách

FTP hoặc Gopher (Xem chương 16 và 20) từ địa điểm spider.math.ilstu.edu, dưới tên gọi /pub/mac/mac-tcp.txt.

Một thông báo truyền thông về Mac bao gồm 4 phần Các câu hỏi thường

được nêu ra được đăng tải hàng tháng trên nhóm USENET comp.sys.mac.comm

Nó sẵn có bằng cách FTP từ sumex.aim.stanford.edu như

info-mac/report/comp-sys-mac-comm-faq.txt ấn phẩm này kể về mọi loại truyền thông trên Mac nhưng

phần thứ ba hầu hết nói về TCP/IP

Và để biết một thảo luận đầy đủ về nối mạng máy Mac, xin xem Macworld Networking Handbook (Dave Kosiur và Nancy E.H.Jones, IDG Books Worldwide, 1992)

Này, MacTCP của tôi bị khóa rồi!

Nếu máy Mac của bạn đã được ai đó cài đặt, bạn có thể thấy rằng bạn không thể tiến hành bất kỳ thay đổi nào trên bảng điều khiển MacTCP vì nó đã bị khóa Đây có thể là điều tốt vì nó có nghĩa là bất kỳ ai cài đặt cũng đã giải quyết các rắc rối và khóa lại các lựa chọn MacTCP của bạn

Cách duy nhất để mở khóa bảng điều khiển là có một bản MacTCP của người điều hành Nếu bạn gặp khó khăn, nên thay vì cố gắng đánh cắp đĩa và đánh lừa nó thì hãy tìm người thiết lập khóa để yêu cầu người đó thực hiện những thay đổi cần thiết

Hãy chú ý rằng bạn phải mở khóa chỉ để thay đổi các thông số mạng Bạn không được mở khóa để sử dụng - hoặc ngay cả để cài đặt - các ứng dụng mạng

Cáp nối

Ba loại cáp mạng dành cho máy Mac là:

LocalTalk hay PhoneNet: Những loại này sử dụng cáp mỏng và các đầu nối nhỏ.

Ethernet: sử dụng cáp dày, cáp mỏng như cáp tivi hay dây điện thoại (Xem thảo

luận về cáp Ethernet trong chương 3; Mac có cùng các loại Ethernet như PC)

Token Ring: Hệ thống này sử dụng cáp mỏng và các đầu nối lớn hình vuông.

Tất cả 3 loại cáp này đều có thuận lợi và bất lợi nhưng phải chọn lựa rõ ràng: bạn phải có bất kỳ loại mạng nào mà những máy xung quanh bạn sử dụng để bạn

có thể giao tiếp với chúng

Nếu bạn có mạng LocalTalk thì hầu hết các máy tính khác trên mạng cũng sẽ

là máy Mac và bạn cần một hộp cổng nối để kết nối bạn với thế giới Internet

TCP/IP bên ngoài Nếu bạn có Ethernet hoặc Token Ring, bạn có thể ở trên cùng mạng với mọi loại máy tính khác Bạn có thể cần hoặc không cần một hộp cổng nối

Giao thức giao tiếp

Không may là có quá nhiều cách khác nhau để thiết lập mạng Macintosh Lý

do là có hai loại giao thức mạng khác nhau là những quy ước phần mềm dùng để

liên lạc giữa các máy tính và 3 loại phần cứng mạng khác nhau

Hai giao thức quan trọng nhất là:

 TCP/IP của Internet

 AppleTalk của Apple

Ba loại phần cứng như sau:

 LocalTalk (hoặc PhoneNet, hoạt động theo cách tương tự trong những mục đích thảo luận của quyển sách này)

 Ethernet (bất kỳ trong ba loại khác nhau này)

 Token Ring

Một máy Mac có thể xử lý AppleTalk trên LocalTalk, Ethernet hoặc Token Ring Nó cũng có thể xử lý TCP/IP trên Ethernet hoặc Token Ring Đến lúc này vẫn tốt chứ? (Nếu không, đừng lo - nếu may mắn, bạn sẽ không cần biết về chủ đề này)

AppleTalk có lợi thế khi bạn sử dụng máy Mac là nó hội nhập tốt vào phần còn lại của hệ thống Mac Ngay khi bạn bắt đầu một kết nối AppleTalk, máy của bạn có thể nhìn thấy toàn bộ các tài sản AppleTalk khác trên mạng như máy in, các file server của Mac và những server Novell AppleShare AppleTalk có thể chạy trên bất kỳ phần cứng nào vừa đề cập Khi máy Mac của bạn gửi AppleTalk thông

qua Ethernet, nó được biết đến như Ethertalk Khi nó gửi AppleTalk thông qua Token Ring, nó là Tokentalk.

TCP/IP có lợi thế là nhiều loại máy tính khác nhau có thể xử lý nó, bao gồm mọi máy trên Internet Khi máy Mac của bạn gửi TCP/IP trên một Ethernet hay Token Ring thì nó được biết đến như TCP/IP (Không cần những cái tên bóng bẩy trên Internet) Không có TCP/ IP gốc trên LocalTalk

Nếu bạn muốn máy Mac của bạn giao tiếp với Internet thì máy phải sử dụng TCP/IP Nhưng khi máy của bạn gửi đi một packet các dữ kiện TCP/IP Internet thì

nó có thể làm bằng hai cách khác nhau:

 Bọc một lớp LocalTalk quanh nó và gửi đi như một LocalTalk packet với TCP/IP giấu bên trong (được gọi là TCP/IP được bao bọc)

 Gửi đi như một packet TCP/IP gốc thông thường

Trong trường hợp đầu, chỉ có những máy Mac khác đang chạy MacTCP và một số hệ thống cổng nối tương thích mới có thể hiểu được Trong trường hợp sau, bất kỳ hệ thống TCP/IP nào khác cũng hiểu được nó ngay

Nói một cách vắn tắt, nếu mạng của bạn sử dụng Ethernet hoặc Token Ring,

bạn nên thiết lập máy Mac của bạn để sử dụng TCP/IP gốc (Bạn thiết lập nó trên bảng điều khiển MacTCP) Thiết lập này sẽ cho phép bạn truy cập tối đa tới các hệ thống TCP/IP khác, cả máy Mac lẫn không phải máy Mac

Trái lại, nếu sử dụng LocalTalk, bạn phải dùng TCP/IP bao bọc; nếu bạn muốn kết nối đến thế giới Internet bên ngoài thì bạn cần một hộp cổng nối để mở

dữ kiện bị bao bọc và gửi nó ra ngoài Có nhiều loại cổng nối khác nhau, bao gồm Shiva's FastPath, Cayman Systems' Gatorbox, Webster Computer Corporation's Multiport Gateway và Compatible Systems' EtherRoute/TCP

Một cách tình cờ, có thể gửi TCP/IP gốc và AppleTalk trên cùng một sợi cáp

- điều đó có nghĩa là liên lạc với những máy Mac ở gần đó bằng cách sử dụng AppleTalk và với thế giới bên ngoài bằng cách sử dụng TCP/IP, cả hai chạy cùng lúc trên máy Mac của bạn

Bạn muốn nói gì, tôi không năng động sao?

Một lĩnh vực sôi động của mạng Mac TCP/IP (theo nghĩa là nó tạo ra một sự sôi động không thể tránh khỏi ngay cả khi người ta muốn bình thản hơn) là việc

gán địa chỉ Mỗi máy tính trên Internet đều có một địa chỉ số gồm 4 phần tương tự

như 127.85.46.9 để nhận diện nó với những máy tính khác trên Internet

Mỗi mạng Internet được gán một phạm vi địa chỉ cho các máy tính trên mạng đó Cách gán địa chỉ thông thường cho từng máy tính là đi một vòng đến các máy tính trong văn phòng và dán một nhãn ghi địa chỉ lên máy Quá trình này được

gọi là gán địa chỉ cố định (static addressing) vì địa chỉ sẽ thường xuyên đi kèm

theo máy tính

Nếu máy Mac của bạn liên lạc với các máy khác bằng cách sử dụng

AppleTalk và được kết nối với thế giới bên ngoài bằng cách sử dụng một hộp cổng

nối thì chúng dùng một hệ thống đánh số khác được gọi là gán địa chỉ động

(dynamic addressing) Thay vì gán một địa chỉ thường xuyên cho máy Mac, hộp

cổng nối được trao một tập hợp các địa chỉ Internet Mỗi lần một trong các máy Mac liên hệ hộp cổng nối để tiếp xúc với thế giới bên ngoài thì hộp này gán cho máy một địa chỉ còn trống Khi máy Mac kết thúc ứng dụng Internet thì địa chỉ lại trở lại hộp

Gán địa chỉ động có một số thuận lợi:

Không cần người điều hành hệ thống phải đi quanh văn phòng với các nhãn và phải dùng thêm nhãn mới mỗi khi có một ai đó có thêm máy Mac mới

Bạn có thể chỉ dùng số địa chỉ ít hơn số máy Mac bạn có

Vì Internet đang ở trong một cuộc khủng hoảng về số nên nếu bạn có 1000 máy Mac trong văn phòng thì có được 1000 địa chỉ là một trở ngại hành chính lớn Mặt khác, lấy 250 địa chỉ thì dễ hơn nhiều (số lượng mà cấp điều hành Internet có thể sẽ trao cho) Nếu bạn không mong đợi hơn 1/4 số máy Mac của bạn sử dụng Internet cùng lúc thì bạn có thể lấy 250 địa chỉ cho 1000 máy

Cách thức này cũng áp dụng trên một phạm vi nhỏ hơn Nếu tổ chức của bạn

có nhiều phòng ban, nó có thể lấy 250 địa chỉ và chia thành 8 mạng con với 30 địa chỉ cho mỗi mạng (một số địa chỉ bị mất do một số lý do) Do đó bạn có thể có mạng 50 máy Mac với 30 địa chỉ

Gán địa chỉ động có một bất lợi chính: thế giới bên ngoài không thể tìm ra một máy Mac cụ thể nào đó Nếu bạn muốn có một server mà những người khác có thể sử dụng (ví dụ như một thư mục các file công cộng hoặc bán công cộng) thì máy Mac phục vụ cho điều này phải có một địa chỉ cố định để người ngoài có thể tìm được Có thể có những thiết lập hỗn hợp trong đó hầu hết máy Mac sử dụng địa chỉ động nhưng một số sử dụng địa chỉ cố định, như vậy các server có thể có địa chỉ cố định và người sử dụng sử dụng địa chỉ động

Chuyên viên mạng của bạn có lẽ đã thiết lập địa chỉ cho bạn rồi, do đó nói chung bạn không phải lo lắng Tuy vậy, nếu bạn muốn cung cấp một vài dịch vụ mạng cho bạn bè bên ngoài thì nên chắc chắn rằng server của bạn có một địa chỉ cố định

Bây giờ tôi đã có nó, tôi làm gì với nó đây?

Sau khi bạn có MacTCP hoạt động, bạn có thể chạy nhiều ứng dụng khác ngoài nó, cho phép bạn truy cập đến mọi mạng thảo luận trong sách này (Hãy xem các nguồn trong chương 28) Một số ứng dụng phổ biến bao gồm trong danh sách này:

NCSA Telnet: là bản phổ biến nhất của telnet, là ứng dụng cho phép bạn login

vào các máy tính khác ứng dụng này phổ biến vì hai lý do nổi bật: nó chạy tốt và miễn phí Nó cũng bao gồm FPT (giao thức chuyển file), trình ứng dụng chép file

từ máy tính này sang máy tính khác Nó bao gồm cả FTP client cho phép bạn chép file đến và từ máy tính khác và FTP server (nếu bạn bật lên) cho phép những người khác chép file đến và từ máy tính của bạn

NCSA Telnet tỏ ra là một trong số ít các ứng dụng Mac TCP/IP không cần MacTCP, tuy rằng nó cũng hoạt động với MacTCP nếu có Nếu bạn có một máy Mac đơn và một modem, NCSA có thể là toàn bộ những gì cần thiết để nối vào Internet Xem chương 28 để biết thêm thông tin

COMET: Là một bản khác của telnet từ Cornell Nó bao gồm một telnet kiểu

IBM 3270 mà bạn cần để liên lạc với các máy tính mainframe IBM khác

SU-Mac/IP: Một phần mềm trọn gói đầy đủ tính năng đến từ Stanford với telnet,

FTP, in ấn và nhiều thứ khác Nó chỉ sẵn có cho những cơ sở giáo dục

Eudora: Đây là một chương trình gửi và nhận thư đầy đủ tính năng Các bản cho

đến giữa năm 1993 là miễn phí nhưng từ Qualcomm thì nó là một chương trình thương mại

Newswatcher: Là chương trình đọc tin USENET được Apple phát triển và miễn

phí

DECnet

Một trong những loại máy tính mini phổ biến nhất trên mạch Internet là Digital VAX Bạn có thể chạy một trong 3 hệ điều hành khác nhau trên VAX:

 Ultrix

Hai hệ thống sau là những bản của UNIX, do đó bạn có thể tìm ra cách làm việc với chúng trong chương 4 VMS thì khác nên chúng ta hãy bàn đến nó một chút

Giúp tôi với! Tôi vừa mới chuyển đổi file.

Theo ý kiến của những người sử dụng hầu hết các loại máy tính trên thế giới, các máy Macintosh sử dụng những loại file kỳ lạ Mỗi file trên máy Mac chứa hai phần, được gọi là nhánh dữ liệu và nhánh nguồn Nhánh dữ liệu chứa dữ liệu đơn thuần của file (văn bản nếu là file tài liệu và hình ảnh nếu là file hình ảnh GIF); nhánh nguồn chứa icon và những vấn đề khác liên quan đến nhưng, nếu nói một cách chặt chẽ, không thuộc về file Chính nhánh nguồn cho phép máy Mac tự động bắt đầu đúng chương trình khi bạn double-click trên một file

Các loại máy tính khác không xử lý kiểu file 2 phần này, do đó một số quy

ước đã được phát triển (mà từ ngữ máy tính gọi là hack hay gross hack) Những

quy ước này nén các file Mac lại sao cho chúng có thể được lưu trữ và được

chuyển bởi những loại máy tính khác thấp hơn Có hai hack chính được liệt kê ở đây:

 MacBinary: lấy hai phần của file và kết hợp chúng lại với nhau với một ít thông tin khác như tên thực của file (hầu hết các máy tính không thể xử lý những tên kiểu

như Second draft of my novel), loại file và ngày tạo file MacBinary sau đó sẽ tạo

một file đơn giản có một phần mà máy tính nào cũng xử lý được Nếu bạn thấy một file trong phần lưu trữ trực tuyến có đuôi là.bin thì đó là file của MacBinary

 BinHex: cũng có chức năng tương tự MacBinary nhưng tiến hành một bước xa hơn để tạo ra một bản file được trá hình thành các ký tự văn bản có thể in được Lý

do của việc làm như vậy là nếu bạn muốn chuyển một file đi như thư điện tử hoặc như các tin USENET (Xem chương 7 và 11) thì file đó phải trông giống văn bản để thư điện tử và tin tức có thể xử lý được Nếu bạn sử dụng một file có phần mở rộng

là.hqx thì đó là file đã được chuyển đổi bởi BinHex Các thông điệp của BinHex dễ

nhận ra vì tất cả trong số đó đều bắt đầu bằng dòng sau:

(This file must be converted with BinHex 4.0)

(File này phải được chuyển đổi bằng BinHex 4.0)

Nhiều bản BinHex đã được tạo ra theo thời gian nhưng bản mà mọi người sử dụng là 4.0

Rất nhiều chương trình chuyển đổi file thành MacBinary và BinHex và ngược lại Một số ứng dụng mạng làm điều này một cách tự động hoặc bạn có thể

sử dụng một chương trình riêng rẽ ví dụ như Stufflt

Một thảo luận đầy đủ về những phức tạp của các file Mac vượt khỏi phạm vi của quyển sách này, do đó hãy tham khảo một số sách của IDG Books Worldwide

để hiểu rõ hơn Một số sách mà bạn có thể bắt đầu xem: Macs for Dummies (1992) của David Pogue; Macworld Macintosh SECRETS (1993) của David Pogue và Joseph Schorr và Macworld Complete Mac Handbook Plus CD (1993) của Jim Heid

Cho đến nay, các tiện nghi mạng Internet VMS TCP/IP được thiết kế theo

mô hình UNIX (Thật vậy, bất cứ nơi nào có thể được, chúng đều vay mượn các đoạn mã của UNIX và sửa đổi theo đó) Nhưng VMS có khác biệt do hai lý do sau:

 Không có một bản TCP/IP duy nhất thống trị trên VMS Có khoảng 5 bản tồn tại, tất cả từ những người cung cấp khác nhau và tất cả đều cung ứng các dịch

vụ tương đối khác nhau Bất kỳ ai chạy máy VMS cũng sẽ chọn một trong các bản này, do đó bạn có những gì bạn đã có Tất cả đều chạy hoàn hảo nhưng hơi khác

 VMS có mạng riêng của nó (DECnet) và hệ thống quản lý file riêng (RMS) Tại nhiều nơi (đáng kể nhất là thư tín) VMS giả thiết rằng khi bạn nói về mạng, thì

đó có nghĩa là DECnet và còn nếu ngược lại bạn phải nêu rõ rằng bạn muốn nói đến Internet

Các đặc điểm thư tín

Hầu hết các hệ thống VMS sử dụng phần mềm thư tín trọn gói tiêu chuẩn của DEC hoặc một phần mềm tương thích với nó hoặc ngoài ra có thể là phần mềm

tự động hóa văn phòng tất-cả-dồn-vào-một (All-in-one) Các địa chỉ thư tín thông thường được chuyển thành địa chỉ DECnet, do đó bạn phải nói rõ khi muốn chỉ đến các địa chỉ Internet Trong thư tín DEC, bạn thường đánh vào một số chữ như:

MX%@dpelvis@ntw.org"

MX là một cổng nối thư tín Internet thông dụng và miễn phí Một số người

sử dụng IN% thay vì MX% (Bạn phải liên hệ với một chuyên gia tại chỗ để tìm ra

từ ngữ đúng để sử dụng)

Nếu bạn đang sử dụng hệ thống VMS trong mạng Easynet riêng của Digital thì mọi thư tín Internet đều được truyền dẫn thông qua máy chủ DECnet được gọi

là DECWRL Để gửi tới Internet từ một hệ thống trên Easynet, bạn đánh vào như sau:

nm%DECWRL: "elvis@ntw.org"

Nếu bạn đang sử dụng All-In-One, địa chỉ sẽ trông tương tự như:

elvis@ntw.org @Internet

Một lần nữa, các chi tiết thay đổi tùy theo cách thiết lập mạng cục bộ của bạn, do đó bạn phải hỏi chuyên gia tại chỗ về địa chỉ thư điện tử Internet của bạn vì

có nhiều cách khác nhau để chuyển một địa chỉ DECnet thành địa chỉ Internet

Các đặc điểm file

Những người thiết kế FTP, chương trình chuyển file của Internet không nghĩ đến VMS và đặc biệt không nghĩ đến RMS (Nói một cách công bằng, FTP ra đời trước RMS nhiều năm) Nếu bạn có một file toàn bằng văn bản thì bạn có thể dùng