Quản lý số điện thoại đã thuê bao

Quản lý số điện thoại đã thuê bao

Lời nói đầu 1.Tính cấp thiết của đề tài.

Từ thập kỷ 70 đến nay do tác động của cuộc cách mạng KHCN hiện đại,

đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới…

đã làm cho bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế thế giới biến đổi sâu sắc về cơcấu, chức năng và phơng thức hoạt động - là bớc ngoặt mang tính lịch sử, trong

đại: Chuyển từ nền văn minh công nghiệp sang nền văn minh thông tin, trong

đó nền kinh tế tri thức sẽ trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp trong hoạt độngkinh tế xã hội Hoạt động thông tin - th viện với t cách là một phân ngành kinh

tế tri thức quan trọng có những thay đổi, phù hợp với xu thế toàn cầu hoá trênthế giới

Trong thực tiễn hoạt động thông tin - th viện có những mô hình khácnhau Đối với các nớc đang phát triển hoạt động thông tin - th viện dới sự đầu ttoàn diện của nhà nớc nhằm đảm bảo an ninh Quốc gia Những nớc trong nềnkinh tế thị trờng, hoạt động thông tin - th viện hớng tới xã hội hoá thông tinnằm trong thành phần của kết cấu hạ tầng xã hội, trợ giúp cho sự phát triển kinh

tế - xã hội

Ngày nay hoạt động thông tin - th viện góp phần nâng cao hiệu quả củanền kinh tế xã hội Trong lĩnh vực kinh tế, hoạt động thông tin - th viện nhằmnâng cao sức sản xuất tạo ra những sản phẩm có giá trị trong khu vực côngnghiệp và dịch vụ, hỗ trợ ra quyết định giải quyết những vấn đề kinh tế đặt ra

Đồng thời đã và đang trở thành bộ phận hữu cơ của hoạt động xã hội, đem lạihiệu quả cao cho công tác quản lý xã hội và tác động tới cấu trúc hệ thống quản

lý xã hội Việc sử dụng các nguồn thông tin hiệu quả trong công việc của ngờidùng tin cần trở thành thói quen, tập quán của con ngời trong xã hội hiện đại

Công nghệ thông tin đã và đang ngày càng phát triển nhanh và đợc sửdụng nhằm thực hiện các quá trình thu thập, lu trữ, xử lý, truyền dẫn và khaithác phục vụ cho sự phát triển của đất nớc Pháp lệnh th viện đã quy định: “Thviện có chức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản th tịch của dân tộc, thu thập, tàngtrữ, tổ chức việc khai thác và sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằmtruyền bá tri thức, cung cấp Thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu,công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân; Góp phần nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hoáphục vụ công cuộc CNH - HĐH đất nớc”.( Điều 1 - Pháp lệnh Th viện ).

Trong giai đoạn hiện nay hoạt động thông tin - th viện đã và đang đứngtrớc những thời cơ và thách thức mới nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của ngờidùng tin góp phần vào giai đoạn CNH - HĐH đất nớc

2 Mục đích và ý nghĩa của đề tài.

Đảng và Nhà nớc ta khẳng định tầm quan trọng của hoạt động thông tin

-th viện và chỉ đạo nhằm tăng cờng và phát huy công tác -thông tin- -th viện trong

hệ thống thông tin khoa học

Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động thông tin - th viện đóng trò quantrọng trong hệ thống thông tin khoa học góp phần phát triển nền kinh tế xã hội,thực hiện công cuộc CNH - HĐH trên đất nớc ta, phấn đấu năm 2020 trở thànhmột nớc công nghiệp Tuy nhiên hoạt động thông tin - th viện trong hệ thốngthông tin khoa học còn có những hạn chế cần có những giải pháp khắc phụctrong thời gian tới

Là một sinh viên ngành Thông tin - Th viện, nhận thức đợc vai trò, nhiệm

vụ hoạt động thông tin - th viện trong hoạt động thông tin khoa học nhằm thựchiện chiến lợc, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, đẩy mạnh công tác phổbiến tri thức khoa học và kinh nghiệm sản xuất tiên tiến Do đó, Tôi đã mạnh

dạn chọn đề tài khoá luận tốt nghiệp: “Hoạt động thông tin - th viện trong hệ

thống thông tin khoa học - Thực trạng và giải pháp”.

Đề tài nghiên cứu với mục đích: Tìm hiểu hoạt động Thông tin - Th việntrong một số lĩnh vực kinh tế – xã hội – giáo dục và đời sống Khái quát vềcác hệ thống thông tin khoa học hiện nay với cơ chế đổi mới kinh tế mở có sựquản lý của nhà nớc

Với một đề tài cấp thiết, tôi nhận thấy rằng khoá luận đề cập đến các vấn

đề về mặt lý luận cũng nh thực tiễn:

+ Về mặt lý luận: Xác định tầm quan trọng của hoạt động thông tin - thviện trong hoạt động thông tin khoa học Từ đó thực hiện nhiệm vụ, chiến lợc vànhững kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

+ Về mặt thực tiễn: Khoá luận nghiên cứu, phân tích thực trạng của hoạt

động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin khoa học nói chung và các hệthống thông tin KHCN, hệ thống thông tin khoa học xã hội và nhân văn, hệthống thông tin kinh tế … nói riêng và đa ra những giải pháp trong thời gian tới

3 Cơ sở lý luận và phơng pháp nghiên cứu.

+ Cơ sở lý luận: Dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác – Lênin và t tởng

Hồ Chí Minh, các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà nớc các kết quả điều tra

và nghiên cứu

+ Phơng pháp nghiên cứu: Khoá luận sử dụng các phơng pháp: tổng quan

t liệu, tập hợp tài liệu về hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tinkhoa học Sau đó chọn lọc, phân tích, tổng hợp những thông tin cần thiết cho đềtài khoá luận

4 Cấu trúc của Khoá luận.

Ngoài các phần : mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, khoáluận gồm 3 chơng:

Chơng 1: Khái quát chung của hoạt động thông tin - th viện

1.1 Khái quát chung hoạt động thông tin - th viện

1.2 Mục đích của hoạt động thông tin - th viện

1.3 Đặc điểm của hoạt động thông tin - th viện

Chơng 2: Thực trạng hoạt động thông tin - th viện trong giai đoạn hiện nay.

2.1 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực quản lý

2.2 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực kinh tế

2.3 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực khoa học-giáo

dục-đào tạo

2.4 Hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin KH&CN 2.5 Hoạt động thông tin- th viện trong hệ thống thông tin khoa học kỹthuật

2.6 Hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin khoa học xãhội và nhân văn

2.7 Hoạt động thông tin- th viện trong hệ thống thông tin kinh tế thơngmại

Chơng 3: Phơng hớng phát triển trong thời gian tới.

3.1 Xây dựng chiến lợc phát triển nguồn tin

3.2 Đội ngũ cán bộ

3.3 Đào tạo đội ngũ ngời dùng tin

3.4 Phát triển cơ sở hạ tầng thông tin

3.5 Mở rộng hợp tác quốc tế

Trong giai đoạn hiện nay phần lớn những ngời hoạt động trong lĩnh vựcthông tin - th viện đã nhận thấy xu hớng ứng dụng công nghệ thông tin , hiện

đại hoá hoạt động thông tin- th viện là vấn đề mang tính khách quan và là xuthế chung của xã hội khi bớc vào thế kỷ XXI – nền kinh tế tri thức Hệ thốngthông tin th viện thế giới đang trong quá trình điện tử hoá, số hoá rất mạnh mẽ.Quá trình đó tạo cơ sở thuận lợi cho hệ thống thông tin - th viện ở các nớc đangphát triển nh chúng ta Trong thực tế, Đảng và Nhà nớc ta đã sớm nhận ranhững lợi ích mà công nghệ thông tin đem lại và nhanh chóng tiếp cận tạo ranhững chuyển biến đáng kể Một số cơ quan thông tin và th viện đã thực sự coicông nghệ thông tin là động lực phát triển và tạo ra đợc một số nét mới mangdáng dấp một th viện hiện đại nh th viện điện tử Tuy nhiên muốn công nghệthông tin thực sự là động lực quan trọng, có ý nghĩa quyết định vị trí của từngcơ quan thông tin - th viện cần phải vợt qua nhiều khó khăn trở ngại trong nềnkinh tế thị trờng, xu thế hội nhập trong khu vực và trên thế giới Đó chính là

điều kiện, thời cơ, thách thức của hoạt động thông tin - th viện trong hệ thốngthông tin khoa học ở nớc ta.

1.2 Mục đích của hoạt động thông tin - th viện

- Hoạt động thông tin - th viện phục vụ tích cực cho công cuộc phát triểnvăn hoá của đất nớc, tạo điều kiện tối u cho nhân dân trở thành những chủ thểsáng tạo văn hoá, đồng thời tiếp thu ngày càng nhiều các thành quả văn hoá vàkhai thác sử dụng, bảo tồn có hiệu quả các di sản văn hoá của dân tộc và nhânloại Các cơ quan thông tin - th viện Việt Nam góp phần đắc lực trong việc xâydựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phổ biến rộngrãi tinh hoa văn hoá dân tộc đồng thời phổ biến tinh hoa văn hoá thế giới, giao

lu học hỏi các nền văn hoá và quảng bá nền văn hoá Việt Nam với nớc ngoàitrong xu thế hội nhập

Hoạt động thông tin - th viện phục vụ cho sự nghiệp giáo dục và đào tạonguồn nhân lực của đất nớc Vì vậy, trong giai đoạn CNH - HĐH , các cơ quanthông tin - th viện từng bớc hiện đại hoá cơ sở vật chất , trang thiết bị, tăng cờngmọi nguồn lực, tích cực phục vụ cho việc đổi mới toàn bộ nội dung, phơng phápdạy và học ở mọi cấp, bậc học; gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và sản xuấtnhằm đào tạo nguồn nhân lực có chất lợng cao cho đất nớc

Hoạt động thông tin - th viện phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học

và chuyển giao công nghệ, thông tin nhanh chóng và kịp thời các thành tựukhoa học kỹ thuật và công nghệ mới nhất ở trong và ngoài nớc

Hoạt động thông tin - th viện phục vụ phát triển các lĩnh vực kinh tế, sảnxuất … và đảm bảo an ninh Quốc gia trong tình hình mới

Nh vậy mục đích cuả hoạt động thông tin - th viện là thông tin khoa học

đầy đủ, kịp thời, chính xác đáp ứng nhu cầu của ngời dùng tin trong đời sống xãhội Trong hoạt động của mình cơ quan thông tin - th viện khẳng định vị trí,chức năng, nhiệm vụ trong xã hội Tuy nhiên, đáp ứng đợc nhu cầu của Ngời

dùng tin không có nghĩa là đã thoả mãn đợc nhu cầu tin của ngời dùng mà đâymới chỉ là một phần của nhu cầu và giúp họ làm việc có hiệu quả nhất.

Hoạt động thông tin - th viện đóng vai trò quan trọng, là nhân tố quyết

định trong hoạt động sáng tạo và chiến lợc phát triển của mỗi cơ quan thông tin

- th viện

1.3 Đặc điểm của hoạt động thông tin - th viện.

Các cơ quan thông tin - th viện là “kho vàng” của nền văn hoá dân tộc, làtrung tâm luân chuyển sách báo rộng rãi trong đông đảo quần chúng nhân dânlao động, là nơi sử dụng sách, báo, tài liệu mang tính tập thể và xã hội hợp lýnhất và tiết kiệm nhất Là trung tâm thông tin, tạo điều kiện cho ngời sử dụngtiếp cận nhanh chóng tới tri thức của nhân loại và thông tin trên mọi dạng thức

Đặc điểm của hoạt động thông tin - th viện là ngời dùng tin và cán bộthông tin - th viện đóng vai trò chủ thể, đối tợng của công tác thông tin - th viện

là nguồn thông tin và hạ tầng cơ sở vật chất

Kết quả hoạt động của công tác thông tin - th viện đợc phản ánh thôngqua tần suất luân chuyển của vốn tài liệu với số lợng ngời dùng tin đông đảo

Giá trị tiềm lực của các cơ quan thông tin - th viện là kết quả của quátrình xây dựng, tích luỹ lâu dài theo một chính sách hợp lý trên cơ sở nhu cầu

đích thực của ngời dùng tin

Chơng 2 Thực trạng Hoạt động Thông tin -Th viện

trong giai đoạn hiện nay.

Hoạt động thông tin - th viện là một lĩnh vực hoạt động quản lý nhà nớcbao gồm các vấn đề lý luận thực tiễn và pháp chế liên quan đến tới việc tổchức, bảo quản và tổ chức khai thác, sử dụng nguồn tin trong cơ quan thông tin-

th viện phục vụ cho công tác quản lý, nghiên cứu khoa học và các nhu cầu cánhân góp phần thúc đẩy xã hội phát triển Vì thế, hoạt động thông tin - th viện

là một mắt xích không thể thiếu đợc trong hoạt động thông tin khoa học của bộmáy nhà nớc

Thời đại ngày nay, thời đại mà khoa học và công nghệ của nền kinh tế trithức trong đời sống kinh tế - xã hội, thông tin giữ vai trò quan trọng Hoạt độngthông tin - th viện đã và đang tác động trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

2.1 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực quản lý.

Quản lý xã hội là một dạng tơng tác đặc biệt của con ngời với môi trờngxung quanh Nhằm đạt đợc mục tiêu trên cơ sở sử dụng các nguồn tài nguyên:Con ngời, tiền, tri thức, vật chất…

Muốn một xã hội ổn định về chính trị, vững mạnh về kinh tế các cấp lãnh

đạo cần nắm vững tình hình kinh tế – xã hội đa ra những quyết định chính xác,

đúng đắn và kịp thời trong lĩnh vực quản lý xã hội

Quản lý là quá trình thông qua những quyết định về một tình huống, mộtvấn đề nào đó trên cơ sở thông tin thu nhận đợc hiểu theo nghĩa rộng Thôngqua quyết định các biện pháp nhằm giải quyết một vấn đề đã đợc đặt ra baogồm: lập kế hoạch, soạn thảo các chơng trình, chỉ thị, định mức, dự án, chuẩn bịcác văn bản pháp quy, các nghị quyết hớng dẫn… Đó chính là một trong nhữngnội dung cơ bản nhất của quá trình quản lý

Hiệu quả của quá trình quản lý tuỳ thuộc vào chất lợng của các quyết

định, tức là quyết định có luận chứng khoa học, kịp thời và thể hiện đợc sự amhiểu, nắm vững vấn đề đợc quyết định Chất lợng quyết định phụ thuộc vào sự

đầy đủ và chất lợng của thông tin Nh vậy thông tin là yếu tố quan trọng củaquá trình quản lý trong hệ thống tổ chức của xã hội

Nh vậy công tác quản lý đòi hỏi ngời cán bộ lãnh đạo phải có nhữngphẩm chất, năng lực nh : thu thập, xử lý, phân tích, tổng hợp tin, tính toánnhững chiến lợc, phơng hớng và biện pháp thực hiện các quá trình sản xuất vậtchất, nghiên cứu cũng nh toàn bộ nền kinh tế – xã hội Thông tin trợ thủ đắclực cuả những ngời làm công tác quản lý.

Để thông qua một quyết định ngời quản lý cần có đầy đủ những thông tin

và đợc xử lý Ngời thông qua quyết định là cán bộ lãnh đạo thực hiện quá trìnhnày trong điều kiện thiếu thời gian để trực tiếp xử lý thông tin bị hạn chế Vìvậy, thông tin phục vụ cho lãnh đạo và quản lý phải đợc chọn lọc, khái quát,ngắn gọn và kịp thời Có thể khái quát hoá quá trình ra quyết định quản lý nhsau :

Từ sơ đồ trên chúng ta thấy rõ mỗi giai đoạn chuẩn bị và thông qua quyết

định đều cần đến thông tin, sự đảm bảo thông tin thực sự ảnh hởng đến tất cảcác giai đoạn của quá trình thông qua quyết định

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta cần nghiên cứu xây dựng và hoànthiện hệ thống hoạt động thông tin - th viện, những vấn đề đặc thù của quá trình

đảm bảo thông tin cho lãnh đạo và quản lý các cấp khác nhau, nâng cao trình

độ khoa học của công tác dự báo chiến lợc và kế hoạch hoá Vấn đề đặt ra làphải xác định đợc loại hình và khối lợng thông tin cần thiết cho quá trình raquyết định quản lý Để giải quyết vấn đề này, trớc hết phải tổ chức một hệ

án

Lựa chọn chỉ tiêu

đánh giá phương pháp chọn lọc

Sơ đồ quá trình thông qua quyết định quản lý.

thống thu thập và xử lý kịp thời các thông tin, số liệu cần thiết ở các giai đoạnchuẩn bị cũng nh trong quá trình ra quyết định

Nh vậy, công tác lãnh đạo và quản lý cần có những biện pháp xây dựngcác hệ thống thu thập và xử lý thông tin tổng hợp trong phạm vi cả nớc Trong

hệ thống thông tin tổng hợp này, hoạt động thông tin - th viện đóng vai trò đặcbiệt quan trọng và đợc coi là yếu tố cơ bản của hoạt động quản lý xã hội

2.2 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực kinh tế.

Mở rộng phạm vi và quy mô nghiên cứu khoa học và phát triển kỹ thuật

đòi hỏi cần chú ý nhiều đến các vấn đề xã hội Các nhà xã hội học đã xác địnhtính chất quần chúng lao động khoa học phát triển đã kéo theo nhiều hiện tợngbất lợi Giá thành của một công trình nghiên cứu khoa học tăng theo tỷ lệ bìnhthờng so với cán bộ khoa học tham gia, trong khi đó sản phẩm khoa học chỉtăng theo tỷ lệ căn bậc 2 của số cán bộ tham gia nghiên cứu Nói một cáchkhác, khi tăng số cán bộ khoa học lên 2 lần thì giá thành nghiên cứu tăng lên 4lần và sản phẩm khoa học chỉ tăng khoảng 1,4 lần

Nh vậy muốn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế và sản xuất, từ đónâng cao năng suất lao động của toàn xã hội thì một trong những điều kiện cần

có là tổ chức tốt hoạt động thông tin - th viện, đảm bảo sự lu thông thông tin từkhoa học đến sản xuất

Từ trớc đến nay các hoạt động kinh tế và sản xuất đều cần đến thông tin.Các tổ chức sản xuất kinh doanh đòi hỏi thông tin về nhu cầu thay đổi củakhách hàng, các khuynh hớng thị truờng đang phát triển, các vật liệu sản xuấtmới đang xuất hiện Từ giữa thế kỷ XX, nền sản xuất công nghiệp và kinh tếhàng hoá phát triển mạnh mẽ, nhiều nhu cầu thông tin và xử lý thông tin mớinảy sinh nhanh chóng và đòi hỏi đợc đáp ứng kịp thời, do đó vai trò của thôngtin kinh tế ngày càng quan trọng

Những kết quả phân tích về mặt kinh tế đã cho thấy nếu thiếu thông tin,nhiều công trình nghiên cứu và chế tạo thử nghiệm đã tiến hành trùng lặp vàlàm tổn thất trên 10% tổng chi phí cho các mục đích nói trên Các nhà khoa học

đã phải chi phí hơn 1/3 thời gian hoạt động của mình cho việc tìm kiếm thôngtin cần thiết

Trong điều kiện của cuộc cách mạng KHCN hiện nay, khoa học, kinh tế,

và sản xuất có quan hệ khăng khít với nhau, tạo thành chu trình:” khoa học –kinh tế – sản xuất” Trong đó mỗi bộ phận vừa là tiền đề, vừa là điều kiện thúc

đẩy bộ phận kia phát triển Thực chất của mối quan hệ hữu cơ này là trao đổithông tin

Phản ánh sự vận động của thông tin từ khoa học đến sản xuất và ngợc lại,A.D Uruxl đã đa ra mô hình liên hệ Thông tin trong chu trình “ Khoa học –Kinh tế – Sản xuất” thông qua tác động của quản lý sau:

Ngày nay sự liên hệ giữa thông tin và thiết bị mang tính chất động và hai

chiều, thông tin đợc sử dụng để điều hành thiết bị trong sản xuất Ngợc lại thiết

bị lu giữ thông tin trong quá trình xử lý, chế biến chúng để tạo ra thông tin mớiquyết định điều hành sản xuất mới

Cùng với sự phát triển vợt bậc của khả năng lu trữ, chế biến, tính toán vàgiá thành ngày càng rẻ của máy tính điện tử và các phơng tiện viễn thông, thôngtin ngày càng đợc sử dụng hiệu quả trong sản xuất và kinh doanh Các hoạt

K

QL

SX

Chu trình:” Khoa học ” Kinh tế ” Sản xuất”.

động đó ngày càng tạo thêm nhiều giá trị gia tăng trong các khu vực kinh tế.

Đầu những năm 90, khu vực thông tin đóng góp hàng năm gần bằng tổng sảnphẩm kinh tế quốc dân (GDP) trong các nớc phát triển

Để phát triển kinh tế, các nhà doanh nghiệp đã sử dụng thông tin do cáccơ quan thông tin - th viện cung cấp để nắm đợc đầy đủ và chính xác về môi tr-ờng kinh doanh và thị trờng nh: Về đờng lối chính sách, luật pháp và các bảnpháp quy hiện hành của Đảng và Nhà nớc, về tình hình cung cầu hàng hoá… và

đa ra những quyết định đúng đắn phục vụ cho sản xuất, kinh doanh

Nh vậy, hoạt động thông tin - th viện thực sự đóng vai trò quan trọng đốivới hoạt động kinh tế, sản xuất là bộ phận cấu thành của chu trình tự nghiên cứu

để sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động của lĩnh vực này

2.3 Hoạt động thông tin - th viện trong lĩnh vực khoa học, giáo dục và đời sống.

* Trong lĩnh vực khoa học

Thông tin - th viện có vai trò quan trọng trong sự phát triển của khoa học,thể hiện ngay trong quy luật phát triển của khoa học Một trong những quy luậtphát triển nội tại của khoa học là tính kế thừa và tính quốc tế của nó, IxaacNewton đã nói:” Nếu tôi có nhìn xa hơn ngời khác một phần nào, đó là vì tôi

đứng trên vai những ngời khổng lồ”

Tính kế thừa là yếu tố quan trọng thúc đẩy nhanh tiến bộ khoa học kỹthuật, ngời sau không làm lại việc ngời trớc đã làm Thế hệ sau chọn lọc, hệthống hoá thành quả của ngời đi trớc, phát hiện ra những quy luật mới Quy luậtnày là sản phẩm khoa học, cũng là thông tin khoa học mới Nh vậy hoạt độngnghiên cứu khoa học là một hoạt động đặc thù của con ngời, nhằm thu đợcnhững thông tin khoa học mới trên cơ sở những thông tin mà xã hội loài ngời đã

tích luỹ đợc lu trữ trong các cơ quan thông tin - th viện Hoạt động nghiên cứukhoa học có thể đợc mô tả nh sau:

Có thể nói khoa học đợc nuôi dỡng bằng chính khoa học, những phátminh khoa học và cải tiến kỹ thuật sẽ chậm lại nếu cộng đồng khoa học khônglàm chủ đợc những thông tin khoa học tích luỹ đợc theo thời gian Điều đó cóthể giải thích nguyên nhân của sự yếu kém về khoa học kỹ thuật ở các nớc thiếunguồn thông tin t liệu

* Trong lĩnh vực giáo dục

Giáo dục là hoạt động xã hội nhằm thực hiện chức năng chuyển giaothông tin giữa các thế hệ và giáo dục đào tạo là nhân tố quyết định của sự pháttriển kinh tế xã hội Các hoạt động giảng dạy, học tập, tự đào tạo ngoài quan hệgiữa thầy và trò, luôn cần đến các kho tài liệu, các hoạt động khai thác và phổbiến các tri thức của các th viện và các trung tâm thông tin

Với tiến bộ KH&CN, phơng tiện thông tin đại chúng ngày càng có vai trò

to lớn trong quá trình chuyển giao tri thức Các phơng tiện chuyển giao tri thứcgồm: Sách, báo, tạp chí, rađio, vô tuyến, vi phim, vi phiếu, băng hình… Nhờ mởrộng phơng tiện thông tin chuyển giao tri thức cho cán bộ giảng dạy, tri thứcnày đợc truyền cho các thế hệ nhờ có hệ thống giáo dục Thông qua việc bổsung tri thức, sinh viên dần trở thành thầy giáo và nhà nghiên cứu, dẫn đến mộtxã hội đào tạo ra đợc một lực lợng lao động mới, có khả năng vơn tới giải quyết

Đầu tư vật chất

TT khoa học

Hoạt động nghiên cứu khoa học

Sản phẩm thông tin khoa học mới

Mô hình hoạt động nghiên cứu khoa học.

những vấn đề của thực tiễn đặt ra Hoạt động thông tin - th viện cần phải đápứng một số yêu cầu sau:

+ Có khả năng cung cấp một lợng tài liệu lớn cho nghiên cứu, giảng dạy

và đào tạo

+ Cho phép thu thập và phổ biến Thông tin tốt nhất cho giáo dục và đàotạo

+ Phục vụ cho các chuyên gia giáo dục trong quá trình đào tạo

+ Đáp ứng nhu cầu tự đào tạo “ tự học suốt đời”

* Trong lĩnh vực đời sống

Hoạt động thông tin - th viện có tác dụng quan trọng trong đời sống sinhhoạt của con ngời, cùng với sự phát triển của xã hội nhu cầu thông tin của conngời ngày càng gia tăng và sử dụng thông tin để lựa chọn sản phẩm và dịch vụkhác nhau Các thông tin về chính trị, xã hội và kinh tế giúp con ngời có định h-ớng đúng, làm chủ đợc đời sống của mình và thực hiện đầy đủ trách nhiệm vàquyền hạn của ngời công dân

Ngoài ra các trung tâm thông tin - th viện đang phát triển sẽ làm tăng cơhội tiếp cận của quần chúng tơí các cơ sở văn hoá và giáo dục, nhằm nâng caokiến thức, phục vụ cho bản thân cũng nh đời sống xã hội

2.4 Hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin KH&CN

Xu thế toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ, khiến cho mỗi quốc giakhông thể tách rời sự vận động chung của thế giới KH&CN đã thực sự trởthành lực lợng sản xuất trực tiếp và là động lực cho sự phát triển KHCN , tạo cơ

sở vật chất thúc đẩy quá trình toàn cầu hoá và hội nhập

Hoạt động KH&CN là toàn bộ hoạt động có kế hoạch liên quan đến sự ra

đời, phát triển, truyền bá và ứng dụng tri thức KHCN trên mọi lĩnh vực nh: khoahọc tự nhiên, khoa học nông nghiệp, y học…

Hoạt động thông tin KH&CN ở nớc ta đã trở thành một lĩnh vực hoạt

động độc lập và thông tin KHCN là yếu tố của tiềm lực KHCN là nguồn lựcQuốc gia, góp phần đảm bảo cho sự phát triển bền vững của kinh tế xã hội của

đất nớc

Lĩnh vực công nghệ thông tin đang tạo ra những thay đổi về chất của nềnkinh tế truyền thống dựa chủ yếu vào nguồn tài nguyên thiên nhiên, sang nềnkinh tế tri thức ở đó sự tăng trởng dựa chủ yếu vào nguồn tri thức của con ngời.Trong cuộc “ Cách mạng thông tin “ con ngời là nhân tố quan trọng nhất, là lựclợng nòng cốt trong việc sản xuất ra thông tin, khai thác và sử dụng nguồn lựcthông tin KH&CN trong thực tiễn

2.4.1 Công tác tổ chức.

Hệ thống thông tin KH&CN đợc hình thành từ khi có quyết định của UỷBan Khoa học Kỹ thuật Nhà nớc, trên cơ sở thực hiện “ Quy định thống nhất vềhoạt động thông tin KHCN “ ban hành kèm theo quyết định số 133/QĐ ngày2/2/1985 Đến nay về cơ bản, nớc ta đã xây dựng đợc một hệ thống thông tinKH&CN đợc thành lập ở hầu hết các ngành kinh tế quốc dân và các lĩnh vựcKHCN từ Trung ơng đến địa phơng và cơ sở ( tỉnh, thành phố trực thuộc trung -

ơng) Hiện nay, hệ thống Thông tin KH&CN Quốc gia gồm các cơ quan thôngtin ở 4 cấp sau:

+ Cấp Quốc gia: gồm các cơ quan thông tin đa ngành và chuyên dạng tàiliệu ( Trung tâm thông tin t liệu KH&CN Quốc gia, 2 trung tâm thông tinchuyên dạng: trung tâm Thông tin tiêu chuẩn thuộc Tổng cục tiêu chuẩn đo l-ờng chất lợng- Bộ KH&CN , Trung tâm Sáng chế và sở hữu công nghiệp – BộKH&CN )

+ Cấp ngành: gồm 38 cơ quan Thông tin KH&CN thuộc Bộ KH&CN + Cấp địa phơng: gồm 61 cơ quan thông tin, tổ chức thông tin nằm trong

và cho phép mở rộng quy mô của hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia Trong

đó đáng kể là mạng lới 61 th viện khoa học tổng hợp của các tỉnh, Thành phốtrực thuộc trung ơng, trên 500 Th viện cấp huyện và trên 100 th viện các trờng

đại học và mạng lới 90 kho lu trữ ở trung ơng và địa phơng Cả nớc có 1.101 tổchức Thông tin KH&CN hoạt động (năm 2002) tăng 21,53% so với năm 2000

và 71,41% so với năm 1995 Trong số 1.101 tổ chức thông tin KHCN có 661 tổchức thuộc khu vực nhà nớc ( chiếm 37,96%), 399 tổ chức thuộc khu vực tậpthể ( chiếm 37,96%), 41 tổ chức khu vực t nhân (chiếm 3,91%)

Hệ thống của các cơ quan thông tin t liệu là cơ sở, nền tảng đảm bảo chocông tác thông tin t liệu KH&CN trở thành một hoạt động xã hội , phục vụ tíchcực cho công tác quản lý, nghiên cứu, giáo dục - đào tạo, sản xuất và kinhdoanh

2.4.2 Nguồn thông tin.

Trong những năm qua hệ thống thông tin KH&CN Quốc gia đã tạo lập

đ-ợc một nguồn thông tin to lớn nh: Sách, báo, tạp chí… là những tài liệu thànhvăn phổ biến nhất trong xã hội, là phơng tiện giao lu hữu hiệu có ý nghĩa hếtsức to lớn và có tác động về nhiều mặt tới con ngời Giá trị khoa học của nhữngtài liệu thành văn từ mức độ phổ cập đơn giản đến trang bị những kiến thức sâurộng về tự nhiên và xã hội đang đợc tích luỹ, nhân rộng theo sự hiểu biết củacon ngời

Ngày nay công nghệ thông tin ngày càng phát triển, các cơ quan bổ sungcác nguồn thông tin KH & CN trên các vật mang tin khác nh CD-ROM, trênmạng cục bộ ( LAN), mạng diện rộng (WAN), mạng quốc tế (INTERNET)nhằm thu thập, lu trữ và chia sẻ nguồn thông tin

Trong hoạt động Thông tin KH&CN – nguồn tin đó là nguyên liệu đầuvào không thể thiếu đợc trong lĩnh vực hoạt động này Tính cấp thiết nh vậy,các cơ quan thông tin KHCN rất coi trọng việc đảm bảo đầy đủ nguồn tin trongquá trình hoạt động thông tin của mình Khi đánh giá tiềm lực của cơ quanthông tin t liệu KHCN, ngời ta không thể bỏ qua và xem nhẹ nguồn thông tincủa những cơ quan là một trong những thành phần tiềm lực của hệ thống đó.Giá trị tiềm lực thông tin của một cơ quan thông tin là kết quả xây dựng, tíchluỹ lâu dài theo một chính sách hợp lý trên cơ sở nhu cầu xã hội đợc thực hiệnqua các công tác bổ sung, trao đổi nguồn tin ở nớc ta, nguồn kinh phí do nhànớc cấp hàng năm cho việc bổ sung tài liệu mua từ bên ngoài rất ít Nhng trongthời gian qua, do chủ động mở rộng hợp tác Quốc tế, các cơ quan thông tin –thông tin- t liệu đã bổ sung và quản lý một khối lợng nguồn tin khá phong phú,bao gồm:

+ Trên 40.000 báo cáo lâm nghiệp

+ Hơn 13.000 báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ vàtiến sĩ khoa học

+ 20 triệu bản ghi trên đĩa CD _ ROM chứa đựng các thông tin kinh tếKHCN , nông nghiệp, y dợc…

Hệ thống thông tin KH&CN đã tạo đợc những sản phẩm thông tin có giátrị, đợc biên soạn và phổ biến góp phần nâng cao dân trí, phục vụ trực tiếp chocông tác quản lý, lãnh đạo đáp ứng nhu cầu trực tiếp của sản xuất, kinh doanhtrong thời kỳ CNH _ HĐH đất nớc

2.4.3 Đội ngũ cán bộ.

Trong mọi lĩnh vực hoạt động, con ngời luôn là yếu tố có ý nghĩa quyết

định Cuộc cách mạng thông tin ( tin học và viễn thông ) diễn ra trong hai thập

kỷ vừa qua đã có tác động mạnh mẽ tới ngành thông tin, trong đó các cán bộthông tin - th viện có vị trí trung tâm Có thể nói, đầu những năm 90 ở nớc ta đãhình thành đội ngũ cán bộ thông tin- th viện -t liệu chuyên nghiệp đợc tăng c-ờng cả về số lợng và chất lợng Ngoài ra còn đợc bổ sung đội ngũ cộng tác viên

có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm, xử lý nhanh sản phẩm và dịch vụthông tin có giá trị phục vụ đáp ứng nhu cầu ngời dùng tin và yêu cầu phát triểncủa nền kinh tế-xã hội

Hiện nay, trong toàn bộ hệ thống các cơ quan thông tin KHCN có hơn

3000 cán bộ, trong đó:

+ 1.100 cán bộ thuộc các cơ quan thông tin ngành và trung ơng

+ 2500 cán bộ thuộc các cơ quan KHCN địa phơng

+ Số còn lại thuộc các cơ quan thông tin cơ sở

Nếu tính cả hệ thống th viện và lu trữ bổ sung thêm:

+ 1.300 cán bộ thuộc các cơ quan lu trữ

+ 2.300 cán bộ thuộc các th viện khoa học tổng hợp tỉnh, thành phố, cáctrờng đại học, cao đẳng và các th viện cấp huyện

Nếu chỉ tính riêng trong các cơ quan thông tin thì lực lợng cán bộ không

có biến động lớn về số lợng Mỗi cơ quan thông tin ngành, Trung ơng trungbình có 20 – 25 cán bộ, cơ quan thông tin địa phơng từ 4 – 6 cán bộ

Đội ngũ cán bộ thông tin khoa học ở nớc ta có tuổi đời từ 40 trở lênchiếm 80%, đó là nguyên nhân dẫn đến sự hạn chế trong hoạt động thông tinKHCN theo cơ chế mơí Đội ngũ cán bộ số ít đợc đào tạo qua các khoá huấnluyện nghiệp vụ là 54,79%, theo số liệu thống kê của 38 cơ quan thông tinngành và 61 cơ quan thông tin địa phơng hiện có trên 800 cán bộ( trong đó trình

độ trên đại học là 6,4%, đại học là 66,3%, số còn lại là 27,3%)

Trong nền kinh tế thị trờng hiện nay, hầu hết số cán bộ trong các cơ quanthông tin cần đợc đào tạo và đào tạo lại để nâng cao năng lực hoạt động

2.4.4 Ngời dùng tin.

- Đặc điểm của ngời dùng tin phát triển khá đa dạng, phong phú Tính đadạng đó đợc thể hiện trong sự khác biệt về nhu cầu, khả năng chuyên môn vàtrình độ hiểu biết của họ Có thể tạm chia thành các nhóm sau:

+ Nhóm thứ nhất: Cán bộ cao cấp thuộc lãnh đạo Đảng và Nhà nớc, cán

bộ quản lý các cấp, các ngành, là những ngời xây dựng đờng lôí, chính sách,chủ trơng của Đảng, Nhà nớc, các Bộ, ngành Nhu cầu tin cho họ là cung cấpthông tin nắm đợc tình hình thực tiễn trong và ngoài nớc để lãnh đạo ra quyết

định phù hợp, giải quyết đợc những vấn đề thực tiễn đặt ra Do vậy, đặc điểmthông tin phải đảm bảo có tính định hớng chính trị cao, rõ ràng, kịp thời, kháchquan và tính liên tục

+ Nhóm thứ 2: Đội ngũ các nhà nghiên cứu khoa học bao gồm: Giáo s,tiến sĩ, các nhà khoa học Nhu cầu tin vừa mang tính chất chuyên sâu lại phảimang tính mới trong khoa học

+ Nhóm thứ 3: Các cán bộ nghiên cứu, cán bộ giảng dạy, nhu cầu thôngtin đa dạng theo công việc, nhu cầu thông tin về công trình nghiên cứu khoa họccông nghệ của một chuyên môn hẹp; các phơng pháp luận mới; các luận điểmcủa KHCN ; Những thông tin mới về KHCN trên thế giới; những dự báo chiếnlợc mang tính toàn cầu; thông tin về kết quả hội nghị KHCN trong và ngoài n-

ớc Do vậy, đặc điểm thông tin là những thông tin gốc ( thông tin cấp 1) , thôngtin cấp 2 , thông tin đã đợc xử lý gia cố có giá trị cao nh: Tổng thuật, lợc thuật(thông tin cấp 3)

+ Nhóm thứ 4: Học sinh, sinh viên, thực tập sinh, nghiên cứu sinh đanghọc tập, nghiên cứu tại các trờng, các học viện Đặc điểm nhu cầu tin mang tínhchất tích luỹ kiến thức, nhu cầu thông tin trải rộng từ các tài liệu mang tính chấtgiáo khoa, giáo trình, đến các tài liệu mang tính chất tham khảo…Do vậy, thôngtin cung cấp mang tính cơ sở lý luận, lý thuyết cơ bản, tiếp cận phơng phápnghiên cứu khoa học hoặc thông tin chuyên đề đi sâu về một lĩnh vực KHCN

+ Nhóm thứ 5: Đông đảo quần chúng nhân dân lao động các tỉnh và các

địa phơng Họ thực hiện các chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng và Nhànớc về KHCN, ứng dụng những tiến bộ của KHCN vào thực tiễn cuộc sống làm

ra của cải vật chất cho xã hội, phát triển kinh tế của các tỉnh và các địa phơng.Nhu cầu thông tin của họ đa dạng, mang tính phổ cập để triển khai phổ biếnứng dụng KHCN và nâng cao dân trí Do đó, thông tin mang tính đa dạng vềhình thức nh: Sách, báo, tạp chí và các phơng tiện nghe nhìn nh: video

2.4.5 Công tác tài chính và cơ sở vật chất.

Chỉ thị 95/CT ngày 4/4/1991 của Hội đồng Bộ trởng:” Uỷ Ban Nhà nớctrích 3% ngân sách Nhà nớc dành cho khoa học để đầu t cho hoạt động thôngtin KHCN ”

Đầu t cho thông tin KHCN là đầu t phát triển, từ năm 1993 đến nay, mứckinh phí đợc cấp tăng đáng kể nhằm tăng cờng tạo nguồn vốn phong phú hơn

Do sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng KHCN và công nghệ thông tin,việc trang bị máy tính là tất yếu Hiện nay, toàn hệ thống có hàng ngàn máy vitính Ngoài ra, các cơ quan thông tin đã trang bị đầu đọc CD-ROM, xây dựngCSDL, xây dựng mạng LAN, WAN, INTERNET… nhằm góp phần chia sẻ vàkhai thác nguồn lực thông tin trong và ngoài hệ thống, đồng thời bổ sung nguồnlực thông tin các cơ quan thông tin - th viện Tuy nhiên, các cơ quan thông tinKHCN cha phát huy đợc thế mạnh do trình độ cán bộ còn hạn chế trong việc sửdụng các thiết bị công nghệ thông tin.

2.5 Hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật

Trong thời đại ngày nay việc áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuậtvào sản xuất đang trở thành nhân tố quyết định cho sự lớn mạnh của các lực l-ợng sản xuấ xã hội Sự phát triển khoa học kỹ thuật với các lực lợng sản xuất xãhội, việc áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật vào nền kinh tế quốc dânnhằm giảm bớt sức lao động, rút ngằn thời gian lao động cần thiết, nâng caophúc lợi cho nhân dân và xã hội nhờ có thông tin khoa học kỹ thuật

Nguồn lực thông tin khoa học kỹ thuật giữ vai trò và tác dụng đặc biệtquan trọng trong đời sống xã hội, là công cụ lu trữ chuyển tải những tri thức từthế hệ này sang thế hệ khác, góp phần truyền bá văn minh, nâng cao dân trí,trong năng xuất lao động, trong sản xuất và kinh doanh và là vũ khí sắc bén đấutranh vì tiến bộ xã hội Đáp ứng kịp thời, đầy đủ, chính xác nhu cầu tin đa dạngcủa công cuộc đổi mới toàn diện làm mục tiêu và động lực phát triển gắn liềnvới sự nghiệp CNH - HĐH đất nớc

Xu thế toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ, sự hợp tác khoa học và côngnghệ nói chung và khoa học kỹ thuật nói riêng giữa các Quốc gia đang mở rộngdiễn ra gay gắt, phức tạp Nớc ta tiếp thu những thành tựu khoa học kỹ thuậtcủa các nớc đang phát triển, vận dụng sáng tạo vào điều kiện Việt Nam và phát

huy nguồn lực nội sinh góp phần cải biến xã hội, đảm bảo phát triển bền vữngcủa nền kinh tế xã hội trong giai đoạn hiện nay.

2.5.1 Công tác tổ chức.

Do sự phát triển của khoa học kỹ thuật chịu sự ảnh hởng trực tiếp củacách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giớitrong mấy chục năm gần đây, với những đặc điểm:

+ Khoa học đã chuyển từ khoa học thiên về lý thyết (trong các trờng đạihọc, các phòng thí nghiệm do các nhà khoa học tiến hành) sang khoa học lớn,khoa học kiểu công nghiệp gắn liền với sản xuất

+ Song song với việc phân hoá theo chuyên môn, đang hình thành xu ớng liên kết thống nhất các khoa học lại (gọi là hiện tợng xâm nhập lẫn nhaugiữa các ngành khoa học)

h-Đến nay về cơ bản, nớc ta đã xây dựng đợc một hệ thống thông tin khoahọc kỹ thuật đợc thành lập ở hầu hết các ngành kinh tế quốc dân và các lĩnhvực khoa học kỹ thuật từ trung ơng đến địa phơng và cơ sở (Tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ơng) Hiện nay hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật đợc hìnhthành và phát triển gồm:

+ Trung tâm thông tin t liệu KH&CN Quốc gia

+ Hai cơ quan thông tin t liệu chuyên dạng tài liệu, sáng chế và tiêuchuẩn

+ Các cơ quan thông tin khoa học kỹ thuật chuyên ngành từ trung ơng

đến địa phơng

Trong những năm gần đây, sự phối hợp hoạt động thông tin khoa học kỹthuật đã gắn kết với các th viện, cơ quan lu trữ trong một lĩnh vực hoạt động vàcho phép mở rộng quy mô của hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật Trong đó,

đáng kể là mạng lới 61 th viện khoa học tổng hợp tỉnh, Thành phố và 90 kho lu

trữ khác nhau ở trung ơng và địa phơng, phục vụ cho thông tin khoa học kỹthuật nói riêng và KHCN nói chung.

2.5.2 Nguồn thông tin.

Trong những năm qua hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật đã tạo lập

đợc một nguồn thông tin khá phong phú, hình thức đa dạng, cho các cấp lãnh

đạo ra quyết định và đáp ứng vào công tác nghiên cứu triển khai đồng thời lựachọn những phơng án tối u trong hoạt động khoa học kỹ thuật, kinh tế

Nguồn tin trong hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật là nguyên liệu đầuvào không thể thiếu đợc trong lĩnh vực hoạt động này Do vậy, các cơ quanthông tin khoa học kỹ thuật rất coi trọng việc đảm bảo đầy đủ nguồn tin trongquá trình hoạt động thông tin của mình Hiện nay, nguồn tin khoa học kỹ thuậttồn tại dới mọi hình thức truyền thống và hiện đại: Sách, báo, CD-ROM… đợclựa chon phù hợp với tính chất loại hình và chức năng; nhiệm vụ của cơ quanthông tin khoa học kỹ thuật gồm: hàng trăm CSDL, 18,5 triệu bản mô tả sángchế phát minh, 200.000 tiêu chuẩn … ngoài ra các cơ quan thông tin khoa học

kỹ thuật còn chủ động hợp tác trao đổi t liệu liên kết giữa các cơ quan thông tin,nối mạng để chia sẻ nguồn lực thông tin khoa học kỹ thuật, các cơ quan cá nhânbiếu tặng tài liệu, các tài liệu nội sinh của cơ quan chiếm phần đáng kể: đó làcác công trình nghiên cứu khoa học, báo cáo khoa học, hội nghị tổng kết vớithông tin có giá trị cao, có tính cập nhật với ngời dùng tin Khi tiếp cận nguồntin này giúp các nhà quản lý, cán bộ nghiên cứu khoa học tiết kiệm công sức,thời gian, tiền của Đối với các cơ quan thông tin khoa học kỹ thuật làm giàunguồn thông tin đòi hỏi phải tổ chức, xây dựng, quản lý và khai thác “tài liệuxám”, đảm bảo an ninh thông tin “ngỡng an toàn Quốc gia”

Bên cạnh đó các cơ quan thông tin còn có nguồn tài liệu điện tử ngàycàng phát triển nh CD- ROM, CSDL, DVD (Digital Video Disc) … nhằm thôngtin kịp thời những thành tựu khoa học kỹ thuật mới, những kinh nghiệm tiên

tiến trong quá trình triển khai, các lĩnh vực khoa học kỹ thuật sản xuất và côngnghệ, những tài liệu chỉ đạo của Đảng, Nhà nớc về khoa học kỹ thuật, những

định hớng chiến lợc phát triển khoa học kỹ thuật

2.5.3 Đội ngũ cán bộ.

Thực hiện mục tiêu chiến lợc đại hội Đảng lần thứ VIII đề ra, cần khaithác, phát huy và sử dụng nhiều nguồn lực khác nhau, trong đó nguồn lực conngời là quý báu nhất có vai trò quyết định, đặc biệt đối với nớc ta khi nguồn tàichính và nguồn vật chất còn hạn hẹp

Trong giai đoạn hiện nay khoa học kỹ thuật trên thế giới tiến nhanh nh vũbão khi con ngời đang bớc vào “Thời đại thông tin ”, “Thời đại tin học” và ởViệt nam chúng ta đang thực hiện CNH - HĐH đất nớc đội ngũ cán bộ thông tinkhoa học kỹ thuật chiếm vị trí quan trọng Công tác thông tin th viện là một bộphận chủ chốt trong toàn bộ dây truyền của hệ thống thông tin

Có thể nói, từ đầu những năm 1990 đã hình thành một đội ngũ cán bộthông tin khoa học kỹ thuật chuyên nghiệp đợc tăng cờng về số lợng và chất l-ợng hơn 2000 ngời, phần lớn đã qua đào tạo trong nớc và nớc ngoài, có trình độchuyên môn cao, có thâm niên công tác và có kinh nghiệm với hoạt động thôngtin khoa học kỹ thuật

Ngoài ra đội ngũ cộng tác viên các nhà khoa học, các kỹ s lành nghề, cácchuyên gia… về lĩnh vực khoa học kỹ thuật của viện nghiên cứu các trờng, các

bộ, các ngành khoa học

Hàng năm bổ sung nguồn cán bộ ở các cơ sở đào tạo: Đại học Đông Đô,

Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, Đại họcVăn hoá Hà nội

2.5.4 Đội ngũ ngời dùng tin.

Đặc điểm ngời dùng tin đa dạng phong phú, có thể chia thành 4 nhómsau:

- Nhóm 1: Cán bộ cao cấp thuộc các cơ quan lãnh đạo Đảng và Nhà nớc,cán bộ quản lý các cấp, các ngành Họ có đặc điểm:

+ Là cán bộ lãnh đạo từ Trung ơng đến các tỉnh, Thành phố là những

ng-ời ra quyết định ở các cấp khác nhau (Tỷ lệ không lớn nhng quan trọng)

+ Xây dựng đờng lối, chính sách, chủ trơng của Đảng, Nhà nớc, Bộngành

+ Là ngời tổ chức để thực hiện kế hoạch cấp trên

+ Có thể nghiên cứu khoa học (Phụ trách các đề tài nghiên cứu khoahọc )

Thông tin cho họ:

+ Nắm đợc tình hình thực tiễn trong và ngoài nớc về khoa học kỹ thuật

để lãnh đạo ra quyết định phù hợp giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra

+ Cung cấp thông tin cô đọng nhng đầy đủ giúp lãnh đạo tiết kiệm thờigian xử lý

+ Thông tin mang tính định hớng

- Nhóm 2: Cán bộ nghiên cứu, cán bộ giáo dục, kỹ s lành nghề… ngờidùng tin đa dạng Đặc điểm thông tin: thông tin phải xử lý, gia cố và tạo ra sảnphẩm mới Nhu cầu tin: Thông tin về nghiên cứu khoa học của một lĩnh vựcchuyên môn hẹp, những thành tựu mới, những phơng pháp mới của khoa học kỹthuật trong và ngoài nớc

- Nhóm 3: Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên chuyên ngànhkhoa học kỹ thuật với mục đích tích luỹ kiến thức Nhu cầu tin:

+ Những thông tin mang tính cơ sở lý thuyết cơ bản.

+ Thông tin để tiếp cận phơng pháp nghiên cứu khoa học

+ Thông tin chuyên đề đi sâu vào một lĩnh vực

+ Đặc điểm thông tin là những tài liệu gốc và nhu cầu tra cứu điện tử lànhiều nhất

+ Nhóm 4: Quần chúng nhân dân các tỉnh và các địa phơng, nhóm ngờidùng tin đông đảo góp phần ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thựctiễn cuộc sống, làm ra của cải vật chất cho xã hội, phát triển kinh tế xã hội Nhucầu thông tin triển khai phổ biến khoa học kỹ thuật và nâng cao dân trí Do đóthông tin đa dạng về hình thức nh: Sách, báo, Tạp chí và các phơng tiện nghenhìn

2.5.5 Công tác tài chính và cơ sở vật chất.

Trong cơ chế hình thành thị trờng thông tin khoa học kỹ thuật- động lựcphát triển công tác thông tin khoa học kỹ thuật, các biện pháp tài chính đóng vaitrò điều tiết vĩ mô quan trọng, nhằm:

+ Tin học hoá và tự động hoá các quá trình theo hớng số hoá và liên kếtmạng trong và ngoài nớc

+ Hiện đại hoá các sản phẩm và dịch vụ thông tin nâng cao giá trị giatăng và khả năng tơng hợp với các sản phẩm và dịch vụ nớc ngoài

+ Tích hợp hạ tầng cơ sở thông tin khoa học kỹ thuật theo hớng hội tụcác công nghệ hiện đại trong lĩnh vực truyền thông, truyền hình, đa phơng tiện

+ Hiện đại hoá các điểm truy cập và các giao diện tạo khả năng truy cậptới các nguồn lực thông tin cần thiết đối với toàn xã hội Truy cập phân tán tớicác mạng thông tin trong và ngoài nớc

Đảng và Nhà nớc rất quan tâm đầu t cho hoạt động thông tin Khoa học

kỹ thuật Nghị Quyết 37 của Bộ Chính trị về chính sách khoa học kỹ thuật NghịQuyết 89/CP về việc tăng cờng công tác thông tin khoa học kỹ thuật

Hiện nay hệ thống Thông tin Khoa học kỹ thuật có hàng ngàn máy vitính, trang bị đầu đọc CD- ROM, các CSDL…

2.6 Hoạt động thông tin - th viện trong hệ thống thông tin khoa học xã hội

và nhân văn.

Kinh tế thế giới đang có những biến chuyển rộng lớn và theo chiều hớngchuyển mạnh sang nền kinh tế tri thức, tốc độ tăng trởng kinh tế cao, khoảngcách giữa các nớc giàu nghèo tiếp tục gia tăng Đó là thách thức gay gắt đối vớicác nớc đang phát triển trong đó có Việt nam, đòi hỏi chúng ta tận dụng cơ hội

đổi mới t duy, đổi mới cách nghĩ và làm chủ sự phát triển, đi tắt đón đầu đithẳng vào những ngành kinh tế dựa vào tri thức và công nghệ

Đảng ta tại Đại hội lần thứ IX đã đề ra đờng lối đúng đắn, kịp thời và phùhợp với ý nguyện của toàn dân: Đẩy mạnh CNH - HĐH, xây dựng và bảo vệ tổquốc Việt nam XHCN vì dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh vững bớc tiến lên trong thế kỷ XXI

Nguồn lực thông tin Khoa học xã hội và nhân văn góp phần xác định con

đờng và mô hình xây dựng CNXH ở Việt nam dựa trên học thuyết Mác-Lênin

và t tởng Hồ Chí Minh, giáo dục con ngời Việt nam phát triển toàn diện tronggiai đoạn hiện nay

2.6.1.Công tác tổ chức.

Nguồn lực thông tin khoa học xã hội và nhân văn nhằm dự báo, xác định,

điều chỉnh, xây dựng mô hình kinh tế – chính trị – xã hội – văn hoá toàndiện trên hai phơng diện lý luận và thực tiễn, làm cơ sở khoa học cho việc hoạch

định đờng lối, chiến lợc, chính sách CNH - HĐH của Đảng và Nhà nớc